🍁آنچه مذموم و نکوهیده است ترجیح دادن لذتهای محدود دنیا بر لذتهای نامحدود آخرت است. آنچه مذمت شده محاسبات نابهجایی است که انسان در زندگی دارد و در پی آنها به لذتهای محدود تعلق و دلبستگی پیدا میکند و خود را از لذتهای بینهایت محروم میسازد. بهراستی کسی که حاضر میشود برای چند لحظه لذتجویی و ارضای شهوت خود، زندگی خویش را تباه سازد، یا کسی که برای رسیدن به لذت گذرای نگاه حرام و یا شنیدن موسیقی حرام، آتش جهنم و عذابهای طولانی جهنم را برای خود فراهم کند، دیوانه نیست؟
─═☆💬2⃣💬☆═─
🌀خداوند درباره کسانی که دلبستة دنیا شدهاند و با سرمست شدن از لذتهای آن، از لذتهای نامحدود آخرت صرفنظر کردهاند میفرماید:
💥بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَیَاةَ الدُّنْیَا * وَالْآخِرَةُ خَیْرٌ وَأَبْقَى؛
✍لیکن [شما] زندگی دنیا را برمیگزینید، با آنكه [جهان] آخرت نیکوتر و پایدارتر است
─═☆💬3⃣💬☆═─
🌀پیامبران کوشیدند تا انسانها را به شأن و منزلت والایشان آگاه سازند و این باور را در آنها پدید آورند که لذتهای انسان در لذتهای محدود دنیوی و حیوانی منحصر نیست و آدمی میتواند از لذتهای نامحدود و نامتناهی معنوی و اخروی نیز برخوردار شود. پس در شأن او نیست که دلبستة لذتهای کودکانه و حیوانی شود و این دلبستگی مانع دستیابی به لذتهای نامحدود گردد.
─═☆💬4⃣💬☆═─
🌀انسان در برخورداری از لذتهای حیوانی، نظیر خوردن و آشامیدن و شهوت جنسی، با حیوانات مشترک است و حتی برخی از این لذتها در حیوانات شدیدتر است. پس اگر همت و تلاش انسان تنها مصروف این لذتها شود، در حد یک حیوان تنزل کرده و از منزلت و شأن انسانی خویش بیبهره مانده است. پس چنین انسانی سزاوار مذمت و نکوهش است.
─═☆💬5⃣💬☆═─
🌀بدین ترتیب، آیات و روایاتی که خوف و حزن را مطلوب شمردهاند، با فطرت انسان هیچ ناسازگاریای ندارند؛ زیرا حزن و خوف حالاتی فطریاند، لکن انسان باید به درستی از آنها بهره برد، که در این صورت آثار ارزشمند و سازندهای در پی خواهند داشت
─═☆💬6⃣💬☆═─
🌀مثلاً خوف و خشیت از عظمت الهی موجب میشود که انسان به وظایف خود عمل کند؛ با دیگران مهربان باشد؛ به خلق خدا خدمت کند؛ بیشتر در برابر خداوند خضوع کند؛ و برای تقرب به او اعمال صالح انجام دهد. در مقابل، وقتی شادی و سرمستی باعث غفلت انسان از وظایف فردی و اجتماعی میشود، نکوهیده و مخالف فطرت انسانی است.
─═☆💬7⃣💬☆═─
⭕️{2⃣}خاستگاه حالات نفسانی و ضرورت اعتدال در آنها
💬دربارة حالاتی چون خوف، حزن و شادی به سه نکته باید توجه داشت
1️⃣اول آنکه خاستگاه و سبب
پیدایش آنها چیست؛ 2️⃣دوم اینکه منطق آنها
چیست؛ 3️⃣و نکتة سوم نیز آنکه در اظهار و ابرازِ این حالات، انسان حد اعتدال را رعایت کند و از افراط و تفریط بپرهیزد.
─═☆💬8⃣💬☆═─
☄گاهی افرادی به سبب ناراحتیهای زودگذر دنیایی طاقت و تحمل خویش را از دست میدهند. ☄برخی وقتی پولی را گم میکنند تا مدتها تمرکز فکر ندارند و حواسشان جمع نیست و به فکر پول گمشدة خود هستند و از دیگر امور خویش باز میمانند؛ ☄یا آنگاه که در معاملهای زیان میکنند تا مدتها ناراحتاند و ذهنشان پریشان است.
─═☆💬9⃣💬☆═─
☄طبیعی است که افراط در حالاتی چون حزن، انسان را هم از امور مادی باز میدارد و هم از امور معنوی. ☄کسی که ذهنش به امر ناگواری مشغول گشته، دیگر به درس خواندن و عبادت توجه ندارد. ☄چنین شخصی وقتی به نماز هم میایستد، توجهش به مشکلات و ناراحتیهایی معطوف است که برایش پیش آمده و از نماز و عبادت خداوند غافل میماند.
─═☆💬🔟💬☆═─
🌀انسان باید بر رفتار و حالات روانی خود مسلط بوده، توجه داشته باشد که نعمتهای دنیا وسیلهای برای آزمایش انساناند و در برابر از دست دادن بخشی از آنها نباید چنان محزون و ناراحت شود که از نعمتهای بالاتر و ارزشمندتر، یعنی نعمتهای اخروی محروم ماند
─═☆💬1⃣1⃣💬☆═─
⭕️{3⃣}پس هنگامی که آدمی به سبب مصیبت و گرفتاری ناراحت و محزون میشود، 💬باید به مقایسة آنچه از دست داده با آنچه بر اثر این ناراحتی از دست میدهد بپردازد. 💬آنگاه وقتی دریافت که آنچه بر اثر ناراحتی و اندوه از دست میدهد ـ نظیر نشاط برای عبادت، تمرکز در مطالعه و فکر، آرامش در زندگی و در خانواده باارزشتر از چیزی است که از دست داده، میکوشد تا خود را از غصه و اندوه برهاند؛ ◀️(1)زیرا اندوهی که انسان را از نشاط در زندگی و عبادت و نعمتهای برتر باز میدارد نکوهیده و مذموم است.
─═☆💬1⃣2⃣💬☆═─
🌐آنکه عمر باارزش خود، و بهویژه دوران جوانیاش را تلف کرده و از عمری که از هر سرمایه و ثروتی گرانبهاتر است، بهخصوص در جنبههای معنوی و اخروی بهره نبرده است، اندوهگین خواهد شد. 🗯اما نباید این غم و اندوه حوصلة کار و تلاش را از او بگیرد و زندگیاش را مختل سازد و حتی باعث بیماری او شود
─═☆💬1⃣3⃣💬☆═─