چرا بعضی کودکان میخوانند، اما نمیفهمند؟
۱) ضعف در واژگان و زبان
یکی از پایههای اصلی درک مطلب، شناخت واژههاست.
مثلاً کودک جمله زیر را میخواند:
«خشکسالی باعث کاهش محصولات کشاورزی شد.»
ممکن است کلمات را بخواند، اما اگر مفهوم:
خشکسالی
کاهش
محصول
را دقیق نداند، معنی جمله برای او شکل نمیگیرد.
تمرین برای والدین:
وقتی فرزندتان کلمه جدیدی یاد میگیرد فقط معنی آن را نگوییم.
مثلاً درباره «خشکسالی» بپرسیم:
اگر باران کم شود چه اتفاقی میافتد؟
در زندگی واقعی کجا ممکن است آن را ببینیم؟
یک جمله با این کلمه بساز.
این کار باعث میشود واژه در ذهن کودک عمیقتر ثبت شود.
#چرا_بعضی_کودکان_میخوانند_اما_مفهوم_را_درک_نمیکنند
@rastacenter
۲) نقش حافظه فعال در درک مطلب
همانطور که در شبهای قبل گفتیم، حافظه فعال یعنی توانایی نگه داشتن و پردازش اطلاعات در ذهن.
مثال:
«سارا کتابی را که از کتابخانه گرفته بود، به دوستش داد.»
کودک باید در ذهن نگه دارد:
چه کسی کتاب را گرفت؟
کتاب را از کجا گرفته بود؟
چه کسی کتاب را دریافت کرد؟
اگر اطلاعات جملههای قبل از ذهن خارج شود، ارتباط بین جملهها از بین میرود.
به همین دلیل بعضی کودکان میگویند:
«من خواندم، ولی نفهمیدم.»
#چرا_بعضی_کودکان_میخوانند_اما_مفهوم_را_درک_نمیکنند
@rastacenter
۳) کودک راهبرد خواندن را نمی داند
خوانندگان موفق هنگام خواندن فقط چشمشان روی کلمات حرکت نمیکند؛ آنها فکر میکنند.
آنها از خودشان سؤال میپرسند:
قبل از خواندن: «فکر میکنم این متن درباره چه باشد؟»
هنگام خواندن: «آیا این قسمت را فهمیدم؟»
بعد از خواندن: «مهمترین نکته چه بود؟»
این مهارت را فراشناخت مینامیم؛ یعنی کودک بتواند درباره فکر کردن خودش فکر کند.
#چرا_بعضی_کودکان_میخوانند_اما_مفهوم_را_درک_نمیکنند
@rastacenter
«سلام و شبتون بخیر همراهان عزیز رستا 🌱
به یک شب دیگر از شبهای آگاهی رستا خوش آمدید.
در این همراهی شبانه، با هم درباره مهارتهای زیربنایی رشد و یادگیری کودکان صحبت میکنیم؛ مهارتهایی که شناخت آنها به ما کمک میکند فرزندانمان را بهتر درک کنیم و آگاهانهتر همراهشان باشیم.
من مریم مؤمنی هستم و امشب با یکی از موضوعات مهم در مسیر یادگیری کودکان همراه شما هستم...»
#چرا_بعضی_کودکان_میخوانند_اما_مفهوم_را_درک_نمیکنند
@rastacenter
وقتی فرزندتان یک متن را میخواند، معمولاً بعد از آن از او چه میپرسید؟
آیا فقط میپرسید:
«خواندی؟»
یا:
«فهمیدی؟»
اما واقعیت این است که بسیاری از کودکان پاسخ میدهند:
«بله، فهمیدم.»
ولی وقتی میپرسیم:
«خوب، این متن چه چیزی میخواست بگوید؟»
نمیتوانند توضیح دهند.
چرا؟
چون فهمیدن متن، فقط خواندن کلمات نیست؛ کودک باید یاد بگیرد چگونه هنگام خواندن فکر کند.
به این مهارتها، راهبردهای درک مطلب میگوییم.
#چرا_بعضی_کودکان_میخوانند_اما_مفهوم_را_درک_نمیکنند
@rastacenter
راهبرد اول: پیشبینی کردن قبل از خواندن
یکی از مهمترین کارهایی که خوانندگان موفق انجام میدهند این است که قبل از شروع متن، ذهن خود را آماده میکنند.
مثال:
کودک میخواهد درس علوم درباره «چرخه آب» را بخواند.
قبل از اینکه متن را بخواند، بپرسید:
«فکر میکنی این درس درباره چه چیزی باشد؟»
یا:
«وقتی آب دریا زیر نور خورشید قرار میگیرد چه اتفاقی میافتد؟»
شاید کودک پاسخ کامل ندهد، اما مغز او شروع به فعال کردن اطلاعات قبلی میکند.
این کار باعث میشود اطلاعات جدید راحتتر در ذهن جای بگیرد.
#چرا_بعضی_کودکان_میخوانند_اما_مفهوم_را_درک_نمیکنند
@rastacenter
راهبرد دوم: سؤال پرسیدن هنگام خواندن
بعضی کودکان از اول تا آخر متن را میخوانند، اما ذهنشان فعال نیست.
مثل کسی که از یک مسیر عبور میکند، اما به اطراف توجه نمیکند.
به کودک یاد بدهیم هنگام خواندن از خودش بپرسد:
چه کسی؟
چه اتفاقی افتاد؟
چرا این اتفاق افتاد؟
نتیجه چه شد؟
مثال:
متن:
«علی هر روز به گل کوچک باغچه آب میداد. بعد از چند هفته، گل رشد کرد و شکوفه داد.»
از کودک بپرسید:
چرا گل رشد کرد؟
پاسخ فقط «چون آب خورد» نیست؛ کودک باید رابطه علت و معلولی را بفهمد.
#چرا_بعضی_کودکان_میخوانند_اما_مفهوم_را_درک_نمیکنند
@rastacenter
راهبرد سوم: تصویرسازی ذهنی
یکی از راهبردهای بسیار قوی در درک مطلب، ساختن تصویر در ذهن است.
به کودک بگویید:
«وقتی میخوانی، سعی کن یک فیلم در ذهنت بسازی.»
مثال:
جمله:
«باد شدیدی وزید و برگهای زرد درختان را روی زمین پراکنده کرد.»
از کودک بپرسید:
«چه تصویری در ذهنت دیدی؟»
اگر کودک بتواند تصویر بسازد، یعنی مغز او در حال تبدیل کلمات به مفهوم است.
این مهارت برای کودکانی که در فهم متن مشکل دارند بسیار مهم است.
#چرا_بعضی_کودکان_میخوانند_اما_مفهوم_را_درک_نمیکنند
@rastacenter
راهبرد چهارم: خلاصه کردن
بعضی کودکان فکر میکنند فهمیدن یعنی حفظ کردن همه جملهها.
اما خواننده ماهر میداند کدام اطلاعات مهمتر است.
تمرین:
بعد از خواندن یک صفحه بپرسید:
«اگر بخواهی این صفحه را در سه جمله برای کسی تعریف کنی، چه میگویی؟»
مثلاً در درس مطالعات:
به جای اینکه تمام متن را حفظ کند، یاد بگیرد:
موضوع اصلی چه بود؟ سه نکته مهم چه بود؟
#چرا_بعضی_کودکان_میخوانند_اما_مفهوم_را_درک_نمیکنند
@rastacenter
راهبرد پنجم: ارتباط دادن متن با زندگی واقعی
مغز اطلاعاتی را بهتر یاد میگیرد که به تجربههای قبلی وصل شود.
مثال:
درس علوم درباره «تبخیر» است.
به جای اینکه فقط تعریف را حفظ کند، بپرسید:
«آیا تا حالا دیدهای لباس خیس بعد از مدتی خشک شود؟ چرا؟»
یا:
«چرا قطرههای آب روی لیوان سرد ایجاد میشود؟»
وقتی مفهوم به تجربه وصل شود، یادگیری عمیقتر میشود.
#چرا_بعضی_کودکان_میخوانند_اما_مفهوم_را_درک_نمیکنند
@rastacenter