♨️موج بهبود روابط که منطقه را درنوردیده به کدام سو می رود!
1️⃣قسمت اول
🔺کشورهای منطقه خاورمیانه شاهد تحرکات شدیدی برای احیای روابط با یکدیگر جهت پایان دادن به اختلافاتی بودند که باعث گسست دیپلماتیک یا جنگ لفظی و در بسیاری از موارد درگیریهای نیابتی شده بود.
🔺ایران و عربستان عمده ترین آنها بود و اکنون بحث عربستان با سوریه و سوریه با ترکیه به شکل جدی دنبال می شود، روابطی که پس از سالها خصومت و به خطر انداختن امنیت منطقه اکنون به سمت بهبود حرکت می کند.
🔺به گزارش رویترز، گزارشهایی مبنی بر توافق عربستان و سوریه برای بازگشایی سفارتخانههای خود پس از عید فطر منتشر شده است.
🔺چند ماه قبل از آن، امارات روابط خود را با سوریه احیا کرد، در حالی که صحبت از تلاش برای نزدیکترکردن دمشق و آنکارا است. در همین چارچوب، مصر تمایل به احیای روابط خود با ترکیه دارد و همه اینها پس از آشتی کشورهای خلیج فارس با قطر و ترکیه صورت گرفت.
🔺علت تمایل همه کشورهای منطقه به آشتی چیست؟
عامر السبایله، پژوهشگر موسسه تحقیقاتی استیمسون، میگوید که دلیل این امر فرسودگی ناشی از طولانی شدن بحرانها، تغییر اولویتها و شکلگیری باور جدید در مورد نیاز منطقه به مرحلهای است که تحولات در آن بر اساس منافع اقتصادی باشد.
🔺السبایله افزود: امروز همه با بهبود و تقویت وضعیت اقتصادی به ویژه پس از مرحله کرونا که کشورها را مجبور به تمرکز بیشتربر چالشهای داخلی کرده بود، به عمل گرایی اقتصادی میل پیدا کرده اند و این موضوع با درگیری خارجی که آشکارا منابع مالی کشورها را تخلیه می کند، قابل اجرا نیست.
🔺از سوی دیگر، حسن منیمنه، یکی از سردبیران انجمن فکری در موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، معتقد است که این موج آشتیکنانها جدید نیستند و کاهش تنش و گرایش به مصالحه مدتیست که آغاز شده، اما پس از آشتی میان ایران و سعودی، تمرکز روی آن بیشتر و پختهتر و آشکارتر شده است.
🔺با این وجود، منیمنه معتقد است هنوز نقاط اختلاف زیادی وجود دارد و آنچه که در حال رخدادن است را میتوان آن را بعنوان پیشرفتی اندک تلقی کرد و هنوز نمیتوان از پیشرفت کیفی به سمت آشتی در منطقه صحبت کرد.
🔺پس از انقلابهای بهار عربی، درگیریها و اختلافات در منطقه خاورمیانه ظاهر شد، زیرا دیدگاههای کشورهای عربی و منطقه در مورد آنچه اتفاق افتاد متفاوت بود و هر یک از آنها قرائتی خاص خود از صحنه داشتند.
🔺کشورهای منطقه از مصر تا لیبی و تونس و یمن و سوریه، تلاش کردند تا برای مقابله با تغییرات شتابان منطقه ای در حال وقوع، ائتلافهایی تشکیل دهند.
🔺السبایله تأکید دارد که در سوریه یمن لبنان یا لیبی بحرانهای آشکاری وجود دارد و میزان اختلافات در مورد آنها بسیار زیاد است، اما به همان شدتی که در گذشته بود، نیست. اما در نهایت، فکر میکنم همه از وجود یک بحران باز و فرسایش ناشی از آن درس لازم را گرفته اند.
🔺وی می افزاید که بدون استثناء هیچ مبنای واقعی برای تفاهمهایی که اخیراً صورت گرفت وجود ندارد و منطقه هر از چند گاهی شاهد اختلافات جدیدی در همه سطوح است، چه قبل از بهار عربی و چه پس از بحران خلیج فارس. اما به نظر میرسد از این پس این بحران ها در قالب رقابت اقتصادی، تجدید شوند و پایههایی که تفاهمات اخیر بر آن بنا شده است محکم نیست و ممکن است شکل درگیری ها و یا طرفهای درگیر هر لحظه تغییر کند.