🔹كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ
عبارت «کلَّ شیء» مفعول است برای فعل محذوفی که فعل «أحصیناه» بر آن دلالت میکند و اصطلاحا منصوب است از باب اشتغال؛
📖البته این بر اساس قرائت مشهور است؛
وگرنه در برخی قرائات غیرمشهور (مانند قرائت ابوالسمال، ابن ابیالسمیفع و ابنابیعبلة) به صورت مرفوع (کلُّ شیء) هم قرائت شده که در این صورت مبتداست و «احصیناه» خبر آن میباشد.
📚(البحر المحيط، ج9، ص52 ؛ المعجم القرائات، ج7، ص465)
🔹أَحْصَيْناهُ
قبلا بیان شد که در مورد ماده «حصی»،
▪️برخی معتقدند که در اصل در سه معنای متفاوت به کار رفته است: یکی ممانعت کردن و بازداشتن (که البته در این حالت غالبا با حرف عله «و» میآید، نه «ی»)، دیگری شمردن و حساب چیزی را داشتن، و سومی به معنای سنگریزه، و کلمه «حصاة» که به معنای «عقل» می باشد را از همین ماده سوم دانسته و وجه تسمیه آن را این معرفی کردهاند که در آن قوت و شدت است.
▪️برخی معنای اول را ظاهرا مربوط به ماده «حصو» (و متفاوت با ماده «حصی») دانستهاند و معنای اصلی ماده «حصی» را «شمارش به عدد» معرفی کرده و ارتباط کلمه «حصا» به معنای سنگریزه با این معنا را در این دانستهاند که آنان برای شمارش از سنگریزه استفاده میکردند (همان گونه که امروز افراد در ابتدای آموزش اعداد از انگشتان استفاده میکنند.
▪️برخی هم معنای اصلی این ماده «ضبط و احاطع علمی کامل به مطلبی» دانستهاند و معتقدند هر سه معنای فوق به این برمیگردد:
منع، از لازمههای «ضبط» است که مانع دسترسی غیر، به شیء مورد نظر میشود؛
شمارش دقیق در جایی است که احاطه کامل به شیء باشد؛ تعبیر «حصاة: سنگریزهها» هم در جایی به کار میرود که در یک محل جمع و ضبط شده باشد، و عقل هم از این جهت که ضبط کننده و حافظ صلاح و خیر برای انسان است، «حصا» یا «حصی» نامیده شده است.
🔖جلسه 593
http://yekaye.ir/al-kahf-18-12/
@yekaye