🌺پیام معرفتی آیات قرآن در خطبه غدیر (2)
🌸آیه 12 سوره یس
🔸خطبه غدیر نقلهای گوناگونی دارد که مفصل ترین آنها روایتی است که از امام باقر(ع) نقل شده است. بر اساس این نقل، رسول اکرم ص در این خطبه نورانی نزدیک به 90 آیه به عبارات قرآن بدون تغییر یا تغییر اندک، استناد و اقتباس استفاده می کنند. استناد به آیات قرآن کاملا معنادار بوده و در راستای تبیین معارف و به انگیزه معرفت بخشی از راه قرآن کریم بوده است. از این رو، با تحلیل خطبه و دقت در استنادش به قرآن کریم افزون بر استفاده از معارف، آیات قرآن کریم شرح و تبیین می شود. در حقیقت، خطبه غدیر به عنوان یکی از منابع روایات تفسیری به ویژه در موضوع امامت و ولایت و مسائل گوناگون آن مورد استفاده قرار گرفته و از این طریق، دامنه روایات تفسیری گسترش یافته و امکان بیشتری برای بهره مندی از روایات تفسیری فراهم می گردد.
🔸یکی از این موارد، اشاره به آیه ۱۲ سوره یس است. رسول اکرم ص می فرماید:
«لَا حَلَالَ إِلَّا مَا أَحَلَّهُ اللَّهُ وَ لَا حَرَامَ إِلَّا مَا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَرَّفَنِي الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ أَنَا أَفْضَيْتُ لِمَا عَلَّمَنِي رَبِّي مِنْ كِتَابِهِ وَ حَلَالِهِ وَ حَرَامِهِ إِلَيْهِ مَعَاشِرَ النَّاسِ مَا مِنْ عِلْمٍ إِلَّا وَ قَدْ أَحْصَاهُ اللَّهُ فِيَّ وَ كُلُّ عِلْمٍ عَلِمْتُ فَقَدْ أَحْصَيْتُهُ فِي إِمَامِ الْمُتَّقِينَ وَ مَا مِنْ عِلْمٍ إِلَّا عَلَّمْتُهُ عَلِيّاً وَ هُوَ الْإِمَامُ الْمُبِينُ؛ حلالى نيست مگر آنچه خدا و رسولش و امامان حلال كرده باشند، و حرامى نيست مگر آنچه خدا و رسولش و امامان بر شما حرام كرده باشند. خداوند عز و جل حلال و حرام را به من شناسانده است، و آنچه پروردگارم از كتابش و حلال و حرامش به من آموخته به او سپردهام. اى مردم، هيچ علمى نيست مگر آنكه خداوند آن را در من جمع كرده است و هر علمى را كه آموختهام در امام المتقين جمع نمودهام، و هيچ علمى نيست مگر آنكه آن را به على آموختهام. اوست «امام مبين».
🔸رسول اکرم ص نخست منحصر بودن حکم حلال و حرام به خدای متعال را بیان می کنند؛ همانگونه که قرآن کریم در آیات فراوان به آن اشاره دارد، مانند: ««إِنْ الْحُكْمُ إِلَّا للَّهِ (انعام:57) «حكم و فرمان، تنهاازآن خداست!» و «وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُوْلَئِكَ هُمْ الظَّالِمُونَ».(مائده،45) «و هر كس به آنچه خدا نازل كرده حكم نكند، ستمكار است».
🔸رسول اکرم ص سپس به یادگیری حلال و حرام از سوی خدای متعال اشاره می کنند؛ همانگونه که قرآن کریم به تعلیم معارف از سوی خدای سبحان اشاره می کند: وَ لَوْ لاَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْکَ وَ رَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوکَ وَ مَا يُضِلُّونَ إِلاَّ أَنْفُسَهُمْ وَ مَا يَضُرُّونَکَ مِنْ شَيْءٍ وَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْکَ الْکِتَابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ عَلَّمَکَ مَا لَمْ تَکُنْ تَعْلَمُ وَ کَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْکَ عَظِيماً (نساء، 113) اگر فضل و رحمت خدا شامل حال تو نبود، گروهی از آنان تصمیم داشتند تو را گمراه کنند؛ اما جز خودشان را گمراه نمیکنند؛ و هیچگونه زیانی به تو نمیرسانند. و خداوند، کتاب و حکمت بر تو نازل کرد؛ و آنچه را نمیدانستی، به تو آموخت؛ و فضل خدا بر تو (همواره) بزرگ بوده است.»
🔸رسول اکرم ص پس از بیان اینکه علومی را که از خدای متعال یاد گرفته بودند، را به حضرت علی ع یاد می دهند، ایشان را با عنوان «امام مبین» یاد می کنند که هر علم در ایشان ثبت و ضبط است. پیامبر اکرم ص با این بیان، به آیه دوازدهم سوره مبارکه یس اشاره می کنند که میفرماید: «وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ؛ هر چیزی را در امام مبین، احصا، شمارش و ثبت و ضبط کردیم»
🔸توضیح آیه این است که امام مبین در این آیه دو مصداق دارد:
🔰 1.لوح محفوظ؛ غالب مفسران" امام مبين" را در اينجا به عنوان" لوح محفوظ" همان كتابى كه همه اعمال و همه موجودات و حوادث اين جهان در آن ثبت و محفوظ است تفسير كردهاند.(ابوالفتوح رازی، روض الجنان،ج16، ص139؛ طبرسی، مجمع البیان،ج8، ص654؛ طباطبائی، المیزان،ج17، ص67)
🔰2.در برخی از روایات، امام مبین به حضرت امیر مومنان علی ع تفسیر شده است. از جمله در حديثى از امام باقر ع از پدرش از جدش ع نقل شده است كه فرمود:" هنگامى كه اين آيه «وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ» نازل شد. ابو بكر و عمر برخاستند و عرض كردند: اى پيامبر! آيا منظور از آن تورات است؟فرمود: نه، عرض كردند انجيل است؟ فرمود: نه، عرض كردند: منظور قرآن است؟ فرمود: نه، در اينحال امير مؤمنان على ع به سوى پيامبر ص آمد هنگامى كه چشم رسول خدا ص بر او افتاد فرمود:هو هذا! انه الامام الذى احصى اللَّه تبارك و تعالى فيه علم كل شىء:" امام مبين اين مرد است! او است امامى كه خداوند متعال علم همه چيز را در او احصا فرموده"!.
✅ ارتباط این دو مصداق به این صورت است که قلب پاك پيامبر ص در درجه اول و قلب وسيع جانشين او در درجه بعد آيينههايى است كه لوح محفوظ را نشان می دهد، و مطالبی که در لوح محفوظ است از سوى خدا به آن الهام مىگردد، به اين ترتيب نمونهاى از" لوح محفوظ" مىباشد.
🔸شایان ذکر است روایات فراوانی در علم حضرت علی ع و گستردگی آن وجود دارد؛ مانند:
🔰- از رسول اکرم ص نقل شده است که: کسی که بخواهد به آدم در علمش بنگرد و.....، باید به علی بن ابی طالب بنگرد.(صدوق، معانى الاخبار، ص 95)
🔰 -پیامبر اکرم ص فرمود: من شهر علمم و علی در آن است. (صدوق، الامالی، ص 345؛عبد البر،الاستیعاب،ج3، ص1102؛ حلّی، كشف اليقين في فضائل أمير المؤمنين عليه السلام ، ص50؛ر.ک:سنن الترمذي، ج 5، باب 87، ص 301، ج 3807)
🔰همچنین فرمود: آگاه ترین امتم پس از من، علی بن ابی طالب است. (صدوق، الامالی، ص 548؛ حلّی، كشف اليقين في فضائل أمير المؤمنين عليه السلام ، ص50)
🔰 -از ابن عباس نقل شده است: على به من علم آموخته است، علم او از جانب رسول خدا (ص) است، و رسول اللَّه (ص) را خداوند از بالاى عرش خود آموزش داده است، بنا بر اين علم پيامبر (ص) از جانب خدا، و علم على از جانب پيامبر (ص)، و علم من از جانب على است، و علم تمام ياران محمّد (ص) در برابر على (ع) همچون قطرهاى است در برابر هفت دريا.( مفيد، الأمالي، ص236)
#غدیر
#امامت
✅کانال سلسبیل معرفت👇
🌸https://eitaa.com/salsabilmarifat
🌸پیام معرفتی آیات قرآن در خطبه غدیر (3)
🌺آیه 56 زمر
✅خطبه غدیر نقلهای گوناگونی دارد که مفصل ترین آنها روایتی است که از امام باقر(ع) نقل شده است.
بر اساس این نقل، رسول اکرم ص در این خطبه نورانی نزدیک به 90 آیه به عبارات قرآن بدون تغییر یا تغییر اندک، استناد یا اقتباس می کنند. استناد به آیات قرآن کاملا معنادار بوده و در راستای تبیین معارف و به انگیزه معرفت بخشی از راه قرآن کریم بوده است.
✅رسول اکرم ص می فرماید: «مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّهُ جَنْبُ اللَّهِ الَّذِي ذَكَرَ فِي كِتَابِهِ فَقَالَ تَعَالَى أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ؛ اى مردم، على «جنب اللَّه» است كه خداوند در كتابش ذكر كرده و خدای سبحان فرموده است: مبادا کسی بگوید اى حسرت بر آنچه درباره جنب خداوند تفريط و كوتاهى كردم».(طبرسی، الاحتجاج، ج 1، ص 60)
✅رسول اکرم ص امیرمؤمنان علی ع را جنب الله در قرآن کریم ذکر کرده و کریمه: « أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ»( زمر: 56) را تلاوت می کند.
✅ این آیه ناظر به حالات برخی از انسانها در روز قیامت است که وارد عرصه محشر مىشود و نتيجه تفريطها، و مسامحهكاريها و خلافكاريها، را در برابر چشم خود مىبيند، فريادش به" وا حسرتا" بلند مىشود، اندوهى سنگين توأم با ندامتى عميق بر قلب او سايه مىافكند، و اين حالت درونى خود را بر زبان آورده و ابراز پشیمانی و حسرت می کند،گرچه فایده ای ندارد.
✅جنب به معنای پهلو و ناحیه و جانب است.خدای متعال که مجرد است و جسم ندارد و زمان و مکان ندارد؛ بلکه آفریننده زمان و مکان و جسم است، جنب هم متناسب با این حقیقت باشد که هر چیزی که در جانب پروردگار قرار دارد: فرمان او، اطاعت او، كتب آسمانى كه از ناحيه او نازل شده است.( ر.ک: طباطبایی، 1372، ج17، ص282)
✅جنب الله مفهوم کلی است و مصادیق متعددی دارد و یکی از برجسته ترین آنها به بیان رسول اکرم ص امیرمومنان علی ع است. ایشان در جانب پرودگار متعال است و جایگاه ویژه نزد خدای متعال داشته و ارتباط وثیقی با خدای سبحان دارد. کوتاهی کردن و پیروی نکردن از حضرت علی ع به همین جهت حسرت و پشیمانی را به دنبال دارد.
#غدیر
#امامت
✅کانال سلسبیل معرفت👇
🌸https://eitaa.com/salsabilmarifat
🌸پیام معرفتی آیات قرآن در خطبه غدیر (4)
🌺آیه 28 زخرف
✅خطبه غدیر نقلهای گوناگونی دارد که مفصل ترین آنها روایتی است که از امام باقر(ع) نقل شده است.
بر اساس این نقل، رسول اکرم ص در این خطبه نورانی نزدیک به 90 آیه به عبارات قرآن بدون تغییر یا تغییر اندک، استناد یا اقتباس می کنند. استناد به آیات قرآن کاملا معنادار بوده و در راستای تبیین معارف و به انگیزه معرفت بخشی از راه قرآن کریم بوده است.
🔸رسول اکرم ص در خطبه غدیر می فرماید: «مَعَاشِرَ النَّاسِ الْقُرْآنُ يُعَرِّفُكُمْ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ بَعْدِهِ وُلْدُهُ وَ عَرَّفْتُكُمْ أَنَّهُ مِنِّي وَ أَنَا مِنْهُ حَيْثُ يَقُولُ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِي عَقِبِهِ؛ اى مردم، قرآن به شما مىشناساند كه امامان بعد از على فرزندان او هستند و من هم به شما شناساندم كه آنان از نسل من و از نسل اويند. آنجا كه خداوند در كتابش مىفرمايد: «آن را به عنوان كلمه باقى در نسل او قرار داد». (طبرسی، الاحتجاج، ج 1، ص 65)
🔸رسول اکرم ص به تداوم امامت و ولایت در فرزندان حضرت علی ع اشاره می کنند و به قرآن کریم استشهاد می کنند و آیه را توضیح می دهند:«وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِي عَقِبِهِ؛( زخرف/ 28).و او كلمه توحيد را كلمه پايندهاى در نسلهاى بعد از خود قرار داد»
🔸مفاد آیه این است که خدای متعال توحید یا هدایت(که از عبارت "سیهدین" در آیه قبل استفاده می شود) را در نسل حضرت ابراهیم قرار داد تا همیشه درنسل ایشان باقی بماند.( ر.ک: طباطبائی، المیزان، ج18، ص96 و 106؛ مكارم شيرازى و همکاران، تفسیر نمونه، ج21، ص45)
🔸 رسول اکرم ص این آیه را درباره امامت اهلبیت ع و باقی ماندن آن تا روز قیامت تفسیر می کنند. از امام صادق عليه السّلام نیز نقل شده است که منظور از آن، امامت است که خدا تا روز قيامت در نسل حسين ع قرار داده است: «يَعْنِي بِذَلِكَ الْإِمَامَةَ، جَعَلَهَا اللَّهُ فِي عَقِبِ الْحُسَيْنِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ».)بحرانى، البرهان في تفسير القرآن، ج1، ص317(
🔰از نظر برخی از مفسران، ارتباط امامت با آیه مورد بحث از این جهت است که بالاترین مراتب هدایت، امامت است. (ر.ک: طباطبائی، المیزان، ج18، ص 106)
🔰از دیدگاه برخی دیگر یکی از مراتب توحید، توحید در ولایت تشریعی و حاکمیت و رهبری است. (مكارم شيرازى و همکاران، تفسیر نمونه، ج21، ص45)
✍به نظر می رسد با توجه به پیوند توحید و ولایت و نیز پیوند هدایت و ولایت، مفاد آیه روشن می شود. بنابراین، باقی ماندن توحید یا هدایت تا روز قیامت، با باقی ماندن ولایت است و اساسا ولایت در راستای توحید است؛ همانگونه که در زیارت جامعه کبیره می خوانیم: «إِلَى اللَّهِ تَدْعُونَ وَ عَلَيْهِ تَدُلُّونَ وَ بِهِ تُؤْمِنُونَ وَ لَهُ تُسَلِّمُونَ وَ بِأَمْرِهِ تَعْمَلُونَ وَ إِلَى سَبِيلِهِ تُرْشِدُونَ وَ بِقَوْلِهِ تَحْكُمُون؛( صدوق، عيون أخبار الرضا عليه السلام، ج2 ، ص274) تنها به خدا فرا می خوانید و تنها بر او راهنمایی می کنید و تنها به او ایمان می آورید و تنها تسلیم او هستید و تنها به امر او عمل می کنید و تنها به را او ارشاد می کنید و تنها بر اساس سخن او حکم می کنید»
#غدیر
#امامت
✅کانال سلسبیل معرفت👇
🌸https://eitaa.com/salsabilmarifat
🌸پیام معرفتی آیات قرآن در خطبه غدیر (5)
🌺آیات 6 و 7 سوره حمد
✅خطبه غدیر نقلهای گوناگونی دارد که مفصل ترین آنها روایتی است که از امام باقر(ع) نقل شده است.
بر اساس این نقل، رسول اکرم ص در این خطبه نورانی نزدیک به 90 آیه به عبارات قرآن بدون تغییر یا تغییر اندک، استناد یا اقتباس می کنند. استناد به آیات قرآن کاملا معنادار بوده و در راستای تبیین معارف و به انگیزه معرفت بخشی از راه قرآن کریم بوده است.
✅رسول اکرم ص می فرماید: «مَعَاشِرَ النَّاسِ أَنَا صِرَاطُ اللَّهِ الْمُسْتَقِيمُ الَّذِي أَمَرَكُمْ بِاتِّبَاعِهِ ثُمَّ عَلِيٌّ مِنْ بَعْدِي ثُمَّ وُلْدِي مِنْ صُلْبِهِ أَئِمَّةٌ يَهْدُونَ إِلَى الْحَقِ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ ثُمَّ قَرَأَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ، الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ، مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ، إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ، اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ، صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ وَ قَالَ فِيَّ نَزَلَتْ وَ فِيهِمْ نَزَلَتْ وَ لَهُمْ عَمَّتْ وَ إِيَّاهُمْ خُصَّتْ(طبرسی، الاحتجاج، ج 1، ص 62)؛ اى مردم، من راه مستقيم خداوند هستم كه شما را به پيروى آن امر نموده، و سپس على بعد از من و سپس فرزندانم از نسل او كه امامان هدايتاند، به حق هدايت مىكنند و به يارى حق به عدالت رفتار مىنمايند ؛ سپس پیامبر (ص ) سوره حمد را قرائت فرمودند.
✅رسول اکرم ص نخست خودشان را صراط مستقیمی بیان می کنند که خدای سبحان به پیروی از آن امر کرده است و سپس برای حضرت علی ع و همچنین برای فرزندان معصومش (ع) این ویژگی را ذکر می کنند.
✅ روشن است که صراط مستقیم انسان را به مقصد هدایت کرده و از انحراف نجات می دهد.
✅در روایات نیز این موضوع بیان شده است؛ برای نمونه امام صادق ع پس از قرائت آیه «الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ» فرمود:«هُوَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع؛ آن، امیرمؤمنان ع است.(قمی، تفسیر قمی، ج1، ص28)
✅رسول اکرم ص پس از بیان صراط مستقیم بودن خود و حضرت علی ع و هدایت اهلبیت ع به حق، سوره حمد را قرائت می کنند و از نزول سوره حمد درباره خود و اهلبیت ع خبر می دهند. روشن است که با این بیان، منظور از «صراط مستقیم» و «انعمت علیهم»، اهلبیت ع هستند.
✅گرچه مصادیق متعددی برای «صراط مستقیم» و «انعمت علیهم» وجود دارد؛ لکن مصداق برجسته آنها رسول اکرم (ص) و امیرمؤمنان (ع) و اهلبیت (ع) هستند. از این رو، در برخی از روایات به مصادیق دیگر اشاره شده است، مانند : « قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَ اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ دِينَ اللَّهِ الَّذِي نَزَلَ بِهِ جَبْرَئِيلُ ع عَلَى مُحَمَّدٍ ص صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ قَالَ شِيعَةِ عَلِيٍّ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ بِوَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع لَمْ تَغْضَبْ عَلَيْهِمْ وَ لَمْ يَضِلُّوا».(کوفی،تفسیر فرات کوفی،ص52؛ مجلسی، بحار الانوار، ج36،ص 128)
#امامت
#غدیر
✅کانال سلسبیل معرفت👇
🌸https://eitaa.com/salsabilmarifat
🌸پیام معرفتی آیات قرآن در خطبه غدیر (6)
🌺آیه 179 آل عمران
✅رسول اکرم ص می فرماید:«مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ يَكُنْ يَذَرُكُمْ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ اى مردم، خداوند عز و جل شما را به حال خود رها نخواهد كرد تا آنكه خبيث را از پاكيزه جدا كند، و خداوند شما را بر غيب مطلع نمىكند»( طبرسی، الاحتجاج، ج 1، ص 62)
🔸رسول اکرم ص به این آیه از قرآن کریم اشاره می کنند: «مَا کَانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَ مَا کَانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَکُمْ عَلَى الْغَيْبِ؛ چنین نبود که خداوند، مؤمنان را به همانگونه که شما هستید واگذارد؛ مگر آنکه ناپاک را از پاک جدا سازد. و نیز چنین نبود که خداوند شما را از اسرار غیب، آگاه کند»( آل عمران: 179)
🔸این آیه مربوط به جنگ احد است که در آن، مؤمنان حقيقي و دروغين در كنار هم بودند و همگي خود را در اقامه دين الهي سهيم ميدانستند، خداي سبحان در این آيه ، به پيامبرش خبر داد كه به مقتضاي سنت الهي، مؤمنان را با جنگ و مانند آن ميآزمايد، تا ناپاكان از پاكان و منافقان از مؤمنان شناخته شده و جدا گردند و هيچ كس بدون آزمون رها نشود. از سوی دیگر،خداوند انسان¬ها را از غيب آگاه نمي¬کند، زيرا براي آن شايستگي ندارند و علم غيب را فقط به رسولان خويش عطا ميكند، زيرا شايسته آن اند.
🔸گرچه مورد نزول این آیه، جنگ احد است؛ لکن رسول اکرم ص آن را توسعه داده و بر امامت و ولایت تطبیق می کند.
#غدیر
#امامت
✅کانال سلسبیل معرفت👇
🌸https://eitaa.com/salsabilmarifat
🌸پیام معرفتی آیات قرآن در خطبه غدیر (7)
🌺آیه 8 حشر و 94 نحل
✅رسول اکرم ص در خطبه غدیر می فرماید: «مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ مَغْضُوبٌ مَغْضُوبٌ مَنْ رَدَّ عَلَيَّ قَوْلِي هَذَا وَ لَمْ يُوَافِقْهُ أَلَا إِنَّ جَبْرَئِيلَ خَبَّرَنِي عَنِ اللَّهِ تَعَالَى بِذَلِكَ وَ يَقُولُ مَنْ عَادَى عَلِيّاً وَ لَمْ يَتَوَلَّهُ فَعَلَيْهِ لَعْنَتِي وَ غَضَبِي فَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللَّهَ أَنْ تُخَالِفُوهُ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ؛ ملعون است ملعون است، مورد غضب است مورد غضب است كسى كه اين گفتار مرا ردّ كند و با آن موافق نباشد. بدانيد كه جبرئيل از جانب خداوند اين خبر را براى من آورده است و مىگويد:«هركس با على دشمنى كند و ولايت او را نپذيرد لعنت و غضب من بر او باد». هركس ببيند براى فردا چه پيش فرستاده است. از خدا بترسيد كه با على مخالفت كنيد و در نتيجه قدمى بعد از ثابت بودن آن بلغزد، خداوند از آنچه انجام مىدهيد آگاه است» (طبرسی، الاحتجاج، ج 1، ص 60)
✅رسول اکرم ص کسی را که سخن ایشان درباره حضرت علی ع نپذیرد، ملعون و مغضوب بیان می کنند و آن را از جبرئیل از خدای سبحان نقل می کنند.
سپس رسول اکرم ص در بیان سفارش به پذیرش ولایت و امامت، به یک آیه استناد می کنند: «وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ؛( حشر، 18) و هر کس باید بنگرد تا برای فردایش چه چیز از پیش فرستاده؛ و از خدا بپرهیزید! خدا به آنچه را که انجام می دهید، آگاه است»
رسول اکرم همچنین از این کریمه اقتباس می کنند:«وَ لاَ تَتَّخِذُوا أَيْمَانَکُمْ دَخَلاً بَيْنَکُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِهَا؛(نحل:94) سوگندهایتان را وسیله تقلّب و خیانت در میان خود قرار ندهید، مبادا گامی بعد از ثابتگشتن (بر ایمان) متزلزل شود؛ و به خاطر بازداشتن (مردم) از راه خدا، آثار سوء آن را بچشید! و برای شما، عذاب عظیمی خواهد بود!»
✅آیه نخست، مؤمنان را به آمادگی برای آخرت و محاسبه و تقوا و سفارش می کند.
آیه دوم پیمان شکنی و سوء استفاده از مقدسات را نکوهش کرده و آن را موجب تزلزل و لغزش و بدعاقبتی بیان می کند.
✅گرچه مضمون و محتوای آیه نخست کلی است و هرگونه محاسبه نفس و تقوا را شامل می شود؛ لکن رسول اکرم ص، مصداق محاسبه و تقوای الهی را نسبت به پیروی از حضرت علی ع بیان می کند و با توجه به آیه دوم، مخالفت با ایشان را سبب تزلزل ایمان انسان و بدعاقبتی ذکر می کند و خدا را آگاه به همه اعمال به ویژه چگونگی ارتباط انسان با ولایت بیان می کند.
✅چگونگی پیروی از مراجع معظم تقلید و ولایت فقیه در عصر حاضر را باید از این منظر نگریست. از این رو، پیروی از مراجع عظام تقلید و ولی فقیه و رهبر معظم انقلاب، مصداق تقواست و انسان باتقوا نمی تواند با رهبری معظم انقلاب زاویه داشته باشد.
#امامت
#غدیر
✅کانال سلسبیل معرفت👇
🌸https://eitaa.com/salsabilmarifat
🌸پیام معرفتی آیات قرآن در خطبه غدیر (۸)
🌺آیه 58 اسراء و 102 هود
🔸رسول اکرم (ص) در خطبه غدیر می فرماید:«مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّهُ مَا مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا وَ اللَّهُ مُهْلِكُهَا بِتَكْذِيبِهَا وَ كَذَلِكَ يُهْلِكُ الْقُرَى وَ هِيَ ظالِمَةٌ كَمَا ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى؛ اى مردم، هيچ سرزمين آبادى نيست مگر آنكه در اثر تكذيبِ خداوند، آنان را هلاك خواهد كرد، و همچنین سرزمینها را هلاک می کند در حالی که ستمگر است، همانگونه که خداوند ذکر کرده است»( طبرسی، الاحتجاج، ج 1، ص 62)
🔸رسول اکرم (ص) با اقتباس از دو آیه به پیامد تکذیب توحید و امامت وعده می دهند:
أ.«وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلاَّ نَحْنُ مُهْلِکُوهَا؛ هیچ شهر و آبادی نیست مگر اینکه آن را هلاک میکنیم»( اسراء: 58)
ب.«وَ کَذٰلِکَ أَخْذُ رَبِّکَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَ هِيَ ظَالِمَةٌ؛ و اینچنین است مجازات پروردگار تو، هنگامی که شهرها و آبادیهای ظالم را مجازات میکند! »( هود: 102)
🔸گرچه موضوع این دو آیه، تکذیب توحید است؛ لکن با بیان رسول اکرم ص استفاده می شود که تکذیب امامت نیز پیامد هلاکت را به دنبال دارد. از سوی دیگر، از آیه به روشنی استفاده می شود که دلیل هلاکت اهل سرزمین، ستمگر بودن آنان است؛ همچنانکه رسول اکرم ص عامل هلاکت را تکذیب بیان می کنند. بنابراین، تکذیب، خود ستم است و چه ستمی بالاتر از تکذیب توحید و ولایت.
🔸 البته روشن است که سخن رسول اکرم ص بر اساس آیات قرآن، تهدید جدی است و البته تحقق یا عدم تحقق، به عوامل و موانع متعددی بستگی دارد.
#غدیر
#امامت
✅کانال سلسبیل معرفت👇
🌸https://eitaa.com/salsabilmarifat
🌸پیام معرفتی آیات قرآن در خطبه غدیر (۹)
🌺آیه 10 فتح
✅رسول اکرم ص در خطبه غدیر می فرماید:«أَلَا وَ إِنِّي عِنْدَ انْقِضَاءِ خُطْبَتِي أَدْعُوكُمْ إِلَى مُصَافَقَتِي عَلَى بَيْعَتِهِ وَ الْإِقْرَارِ بِهِ ثُمَّ مُصَافَقَتِهِ بَعْدِي أَلَا وَ إِنِّي قَدْ بَايَعْتُ اللَّهَ وَ عَلِيٌّ قَدْ بَايَعَنِي وَ أَنَا آخِذُكُمْ بِالْبَيْعَةِ لَهُ عَنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفى بِما عاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً؛بدانيد كه من بعد از پايان خطابهام شما را به دست دادن با من به عنوان بيعت با او و اقرار به او، و بعد از من به دست دادن با خود او فرا مىخوانم. بدانيد كه من با خدا بيعت كردهام و على با من بيعت كرده است، و من از جانب خداوند براى او از شما بيعت مىگيرم، پس هر كس پيمانشكنى كند، تنها به زيان خود پيمان شكسته است؛ و آن كس كه نسبت به عهدى كه با خدا بسته وفا كند، بزودى پاداش عظيمى به او خواهد داد»( طبرسی، الاحتجاج، ج 1، ص 64)
✅رسول اکرم ص مردم را به بیعت با حضرت علی ع پس از تمام شدن خطبه فرا می خوانند.
🔸«مصافقه» از «صَفق» و «صَفقَه» به معنای زدن دست بر دست هنگام بیعت است. (ابن فارس، معجم مقاییس اللغه، ج3، ص290)
🔸«بيعت» به معناى زدن دست بر دست دیگری از جهت اطاعت و پیروی است. ( فراهیدی، کتاب العین، ج 2، ص 265) به بیان دیگر، بیعت به معنای پيمان بستن براى فرمانبردارى و اطاعت از كسى است. در گذشته مرسوم بوده كه آن كس كه پيمان اطاعت مىبست دست خود را در دست پيشوا و رهبر خود مىگذاشت و پيمان وفادارى را از اين طريق اظهار مىداشت. ( مكارم شيرازى و همکاران، تفسیر نمونه، ج22، ص44)
🔸«نکث» به معنای نقض و شکستن است. ( ابن فارس، معجم مقاییس اللغه، ج5، ص475)
✅رسول اکرم ص در این فراز به چند نکته اشاره می کنند:
🔸أ.پیمان و بیعت با رسول اکرم ص برای اقرار به حضرت علی ع و بیعت با ایشان
🔸ب. پیمان و بیعت با حضرت علی ع
🔸ج.پیمان و بیعت رسول خدا ص با خدای متعال و پیمان و بیعت حضرت علی ع با رسول اکرم ص.
البته روشن است بیعت رسول خدا ص با خدای متعال به معنای پیمان است نه دست زدن؛ چرا که خدای سبحان وجود مادی نیست که دست داشته باشد. از این سه نکته به ویژه نکته سوم استفاده می شود که ولایت به صورت طولی از خدای متعال شروع می شود و پس از آن، به رسول اکرم ص و پس از آن، به حضرت علی ع می رسد؛ همچنانکه به روشنی دلالت دارد که میان حضرت علی ع با رسول خدا ص و رسول خدا ص با خدای سبحان پیمان بر فرمانبرداری وجود دارد.
🔸د.گرفتن بیعت از مردم برای حضرت علی ع از سوی خدای متعال؛ همانگونه که رسول خدا ص دستور خدای متعال مبنی بر ولایت و امامت حضرت علی ع را بیان می کند، از سوی خدای سبحان بیعت می گیرد.
🔸ه.کیفر شکست بیعت و پاداش وفاداری به بیعت با استشهاد به آیه دهم سوره مبارکه فتح.
قرآن کریم میفرماید:«إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفى بِما عاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً؛ كسانى كه با تو بيعت مىكنند (در حقيقت) تنها با خدا بيعت مىنمايند، و دست خدا بالاى دست آنهاست؛ پس هر كس پيمانشكنى كند، تنها به زيان خود پيمان شكسته است؛ و آن كس كه نسبت به عهدى كه با خدا بسته وفا كند، بزودى پاداش عظيمى به او خواهد داد»( فتح: 10)
✅این آیه درباره بیعت حدیبیه (بیع رضوان) است که گروهی از یاران رسول اکرم ص پیمان وفاداری بستند. (طبرسی، مجمع البیان، ج4، ص136؛ آلوسی، روح المعانی، ج13، ص251) خدای متعال بیعت آنان با رسول اکرم ص را بیعت با خدا شمرده و دست رسول خدا ص را به منزله دست خدا شمرده که بالای دست آنان است. سپس به کیفر پیمان شکنی و وفای به پیمان اشاره می کند.
از این رو، قرآن مجيد به همه بيعت كنندگان هشدار مىدهد كه اگر بر سر پيمان و عهد خود بمانند پاداش عظيمى خواهند داشت، اما اگر آن را بشكنند زيانش متوجه خود آنها است، تصور نكنند به خدا ضررى مىرسانند.
✅گرچه آیه مربوط به بیعت حدیبیه و بیعت مردم با رسول خدا ص است؛ لکن رسول اکرم ص آن را توسعه داده و پیمان مردم با حضرت علی ع را مصداق آیه قرار می دهد.
#امامت
#غدیر
✅کانال سلسبیل معرفت👇
🌸https://eitaa.com/salsabilmarifat
🔻ارتباط انقلاب اسلامی با غدیر
🔸 رسول اکرم (ص) در غدیر در راستای پیروی از امر خدای سبحان حضرت علی(ع) و امامان معصوم(ع) را به عنوان امام و رهبر جامعه معرفی می کنند.
🔸روشن است این موضوع درباره تعییین حاکمیت اجتماعی- سیاسی برای جامعه است؛ گرچه ابعاد دیگر همانند بُعد معنوی جامعه و فرد نیز کاملا به امام و رهبر جامعه مرتبط می شود. اساسا ابعاد گوناگون جامعه با هم ارتباط تنگاتنگی دارند.
🔸یکی از فرازهای مهم خطبه غدیر که کمتر مطرح شده، این است که تحقق امر به معروف و نهی از منکر با امام معصوم است:
«وَ لَا أَمْرٌ بِمَعْرُوفٍ وَ لَا نَهْيٌ عَنْ مُنْكَرٍ إِلَّا مَعَ إِمَامٍ مَعْصُومٍ( طبرسی، الاحتجاج، ج1، ص65) و هيچ امر به معروف و نهى از منكرى نمىشود مگر با امام معصوم». زیرا شناخت امر به معروف و نهی از منکر و نیز عملی ساختن آن به صورت کامل جز با امام معصوم امکان ندارد. این سخن هنگامی تصدیق می شود که دایره امر به معروف و نهی از منکر را به مسائل عبادی، اخلاقی و رفتاری و رفتارهای فردی و اجتماعی را در حوزه های گوناگون فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، نظامی و امنیتی و... در نظر بگیریم.
از سوی دیگر، باید توجه داشت که امر به معروف و نهی از منکر دارای مراتب قولی و رفتاری است و جنبه رفتاری صرفا به حاکمیت برمی گردد. بنابراین، امامت و ولایت در امر به معروف و نهی از منکر تأثیر دارد.
امروزه تفاوت حاکمیتها در غرب و شرق را در ابعاد گوناگون جامعه و زندگی افراد به روشنی می بینیم. قانون گذاری و نیز رفتارهای حاکمیت و نیز رفتارهای فردی تحت تاثیر حاکمیتها تفاوت پیدا می کند.
🔸گرچه در زمان غیبت امام(ع) دسترسی مستقیم به امام عصر(ع) نداریم؛ لکن با توجه به ادله محکم و قطعی، ولایت فقیه را در امتداد ولایت امام معصوم(ع) می دانیم.
🔸از این رو، بدون تردید،انقلاب اسلامی را که بر پایه ولایت فقیه تشکیل شده، باید در امتداد ولایت امام معصوم(ع) دانست؛ گرچه برخی از نقصهایی در رفتار برخی از مسولان وجود دارد که طبیعتا موضوعی شخصی است و ارتباطی به نظام پیدا نمی کند. با همه ضعف و کاستی که وجود دارد و به عملکرد افراد برمی گردد،اگر کسی از روی انصاف، آثار تحقق نظام اسلامی را نگاه کند، برکات و آثار ارزشمند را تایید می کند؛ همانگونه که گاهی افراد بیطرف و حتی مخالفان نظام و براندازان به آن اعتراف می کنند. از سوی دیگر، تلاش فراوان دشمنان نظام را از این منظر باید تجزیه و تحلیل کرد.
🔸🔸انقلاب اسلامی و نظام ولایت فقیه، امتداد ولایت امامان معصوم(ع) است که به ولایت الهی منتهی می شود.
بنابراین، هرگونه ارتباط با آن با سعادت دنیوی و اخروی افراد و جامعه ارتباط دارد. حمایت از آن و تلاش برای آن یا خدای ناکرده، تضعیف آن را باید در راستای حمایت یا تضعیف ولایت اهلبیت(ع) دید.
#غدیر
#امامت
#انقلاب_اسلامی
✅کانال سلسبیل معرفت👇
🌸https://eitaa.com/salsabilmarifat
🌺مناظره «حُرِّه» با «حجاج بن یوسف» درباره فضائل امیرالمومنین(ع)
🔰حرِّه خواهر رضاعى نبى اکرم (ص)، دختر حلیمه سعدیه، روزى به کاخ حکومتى حجّاجبن یوسف ثقفى وارد شد. حجاج در جنایت و خونریزی و ظلم به شیعیان و سادات شهره خاص و عام است.
🔰حجاج از طرز ورود و بیاعتنایی او به دستگاه حکومتش دانست که این زن یک بانوی عادی نیست بلکه از متانت و عظمت روحی فوقالعادهای برخوردار است،
🔶 پس از اندکی تامّل پرسید: حرّه دختر حلیمه توئی؟
🔷در پاسخ گفت: فراسةُ مِنْ غیرِ مؤمنٍ یعنی ای غیر مؤمن، درست فهمیدی.
🌸 اعتقاد حره درباره امام علی(ع)
🔶حجاج گفت: من مدّتهاست در انتظار دیدار توام، به من گفتهاند که عقیده تو این است که علی افضل اصحاب پیغمبر است.
🔷حرّه گفت: به شما دروغ گفتهاند چرا که عقیده من درباره امیرالمؤمنین علی(ع) بیش از آن است که تنها او را بر اصحاب ترجیح دهم.
🔶حجّاج گفت: مقصود خود را واضحتر بگو. افضل از اصحاب پیغمبر چه کسانی هستند؟
🔷گفت: کسان بسیاری مانند: آدم و نوح و ابراهیم و داوود و سلیمان و....
🔶حجاج گفت: وای بر تو که اکتفا نکردی که علی را افضل اصحاب بدانی بلکه او را در ردیف انبیاء نام بردی! زود باش و دلیل خود را بر این مدّعا بگو و اگر دلیل واضح و برهان قاطعی بر این ادعا نیاوری تو را خواهم کشت.
🌸 افضلیت امام علی(ع) در قرآن
🔷حرّه گفت: این فضیلت را خداوند در قرآن به امیرالمؤمنین علی داده است و آن به این شرح است:
🌸 افضلیت امام علی(ع) بر حضرت آدم(ع)
🔷 خداوند در قرآن مجید درباره آدم گوید: وَ عَصی آدَمُ رَبَّهُ فَغَوی (و آدم نافرمانی خدای کرد و گمراه شد).(1)
ولی درباره علی(ع) گوید: وَ کانَ سَعْیُکُمْ مَشْکُوراً،(و سعی و تلاش شما مورد قدردانی است)(2)
آدم از همه نعمتهای بهشتی مستفید بود و در بهرهبرداری از تمام نعمات آزاد بود و تنها از درخت گندم ممنوع بود که فرمود: وَ لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ، (نزدیک این درخت مشوید)(3)
ولی آدم(ع) یکسر به سراغ گندم رفت و از گندم خورد و علی(ع) منعی از گندم نداشت و همه نعمتها بر او حلال و مباح بود ولی با این وجود نان گندم نخورد.
🌸 افضلیت امام علی(ع) بر حضرت نوح(ع)
🔶حجّاج بیاختیار گفت: احسنت یا حرّه! اما دلیل تو بر افضل بودن علی از نوح و لوط چیست؟
🔷 حرّه گفت: خداوند در مورد همسر نوح و لوط میگوید: خداوند برای کسانی که کافر شدهاند به همسر نوح و همسر لوط مثَل زده است، آن دو تحت سرپرستی دو بنده از بندگان صالح ما بودند، ولی به آن دو خیانت کردند و ارتباط با این دو (پیامبر) سودی به حالشان (در برابر عذاب الهی) نداشت و به آنها گفته شد: «وارد آتش شوید همراه کسانی که وارد میشوند!»(4)
ولی علی بن ابی طالب را همسری است که خشنودی او خشنودی خدا و خشم او خشم خداست، اگر فاطمه از کسی راضی نباشد خداوند از او راضی نشود.