ج. علاوه بر اینکه خدا و رسول و شرع، دخالتی در انتخاب این شخص ندارند، به نخبگان و مردم هم نقشی در حاکم شدن این فرد داده نشده است.

د. حکومت های موروثی و پادشاهی از همان کودکی پسر ارشد، او را به عنوان ولیعد انتخاب می کنند و همگان موظف به خدمتگزاری به او هستند و او نیز از وقتی خود را می شناسد به امر و نهی می‌پردازد و خدمتگزاران نیز اوامر او را اوامر ملوکانه می‌دانند و کسی را یارای مخالفت با او نیست.

ه. در فرد حاکم که از طریق وراثت به حکومت رسیده ویژگی‌های برجسته علمی، اخلاقی، سیاسی، اجتماعی و مدیریتی هیچ نقشی ندارند و وارث حکومت، اگر چه حتی هوش و زکاوت کافی برای مدیریت یک اداره ساده را هم نداشته باشد آسیبی به این حق حاکمیت او وارد نمی‌کند.

و. چنانکه گفتیم حاکم بعدی باید پسر ارشد حاکم قبلی باشد و این قانون به طور معمول در همه حکومت‌ها برقرار بوده و خلاف آن به ندرت اتقاق افتاده است حالا اگر در این بین، پسر دوم یا سوم دارای کمالات باشد و برجستگی های علمی، مدیریتی، اخلاقی و سیاسی داشته باشد اصلا مهم نیست و بهتر است آن‌ها را در کوزه بگذارد و آبش را بخورد چون حق حاکم بودن مخصوص پسر ارشد است و لاغیر!

ز. در حکومت موروثی و پادشاهی، حاکم خود را فراتر از قانون می‌داند و در هر آنچه اراده انجامش را داشته باشد مطلق العنان و مبسوط الید است و معمولا کسی را یارای جلوگیری نیست.

اما ویژگی‌های حکومت اسلامی بر پایه ولایت فقیه:

الف. در انتخاب ولی فقیه، وراثت و علقه سببی و هم خون بودن با ولی فقیه قبلی هیچ نقشی ندارد همچنان که بعد از رحلت حضرت امام خمینی(ره) مجلس خبرگان، حضرت امام سید علی خامنه ای(ره) را که هیچ نسبت فامیلی و پیوند خونی با امام خمینی نداشت به رهبری انتخاب کرد و اگر غیر از این بود باید فرزند امام خمینی یعنی مرحوم حجت الاسلام و المسلمین سید احمد خمینی را انتخاب می‌کرد.

ب. برخلاف حکومت موروثی و پادشاهی، حکومت ولایت فقیه بر اساس مبانی دینی و در ادامه راه امامت است و به نص صریح امامان معصوم علیهم السلام، ولایتی که از جانب خداوند، به ائمه داده شده به نائبان عام آنان که فقهای شیعه هستند تفویض شده و ولی فقیه همان فقیه منتخب فقها برای اداره جامعه اسلامی است.

ج. در نظام ولایت فقیه، مردم در انتخاب ولی فقیه نقش دارند اما این نقش با واسطه است زیرا انتخاب ولی فقیه امری تخصصی و فراتر از تشخیص افراد غیرمتخصص است لذا مردم با انتخاب بیش از هشتاد فقیه از بین فقهای شرکت کننده در انتخابات برای مجلس خبرگان، نقش آفرین هستند.

د. برخلاف حکومت موروثی، هیچ ولیعدی در نظام ولایت فقیه وجود ندارد و ولی فقیه بعدی بر اساس انتخاب نمایندگان مجلس خبرگان و از بین فقهای جامع الشرایط انتخاب می‌شود.

ه.و. در نظام ولایت فقیه، شخصی که برای این سمت برگزیده می‌شود باید مجتهد جامع الشرایط و عادل، مدیر، مدبر، آگاه به زمانه و دارای ملکه تقوا باشد تا بتواند جامعه اسلامی را به مسیر سعادت رهنمون شود و در کوران حوادث و در مقابله با توطئه‌های دشمنان، امت را به سلامت از گردنه های پرخطر عبور دهد و حاکمیت دین در اجتماع را تضمین و تسهیل کند.