ب. برخلاف حکومت موروثی و پادشاهی، حکومت ولایت فقیه بر اساس مبانی دینی و در ادامه راه امامت است و به نص صریح امامان معصوم علیهم السلام، ولایتی که از جانب خداوند، به ائمه داده شده به نائبان عام آنان که فقهای شیعه هستند تفویض شده و ولی فقیه همان فقیه منتخب فقها برای اداره جامعه اسلامی است.
ه.و. در نظام ولایت فقیه، شخصی که برای این سمت برگزیده میشود باید مجتهد جامع الشرایط و عادل، مدیر، مدبر، آگاه به زمانه و دارای ملکه تقوا باشد تا بتواند جامعه اسلامی را به مسیر سعادت رهنمون شود و در کوران حوادث و در مقابله با توطئههای دشمنان، امت را به سلامت از گردنه های پرخطر عبور دهد و حاکمیت دین در اجتماع را تضمین و تسهیل کند.
ز. برخلاف حکومت موروثی و پادشاهی که حاکم، مطلق العنان است، در نظام ولایت فقیه، ولی فقیه موظف است بر اساس دستورهای شرع و طبق قوانین اسلامی به انجام وظایفش بپردازد و حق ندارد خارج از این محدوده و بر اساس خواستههای نفسانی کاری انجام دهد که اگر چنین کند از عدالت و ولایت ساقط میشود و دیگر بر افراد جامعه اسلامی ولایت ندارد.