🔻 ادامه تیکه‌های علی کریمی به رضا پهلوی: تاریختون گذشته بود عیب از ما بود که بهتون اعتبار دادیم https://ble.ir/kalamesava https://t.me/kalamesava https://eitaa.com/sava110

#جریان_شناسی_سیاسی_انقلاب_اسلامی ژنتیک سیاسی انقلاب؛ از تکوین ایده‌ها تا تسخیر دولت ۴ ۱. میراث سیاسی و اجتماعی پیش از انقلاب برای فهم منازعات سال‌های نخست جمهوری اسلامی، باید به میراث سیاسی دوره پهلوی توجه کرد. انقلاب در خلأ شکل نگرفت. سه تحول عمده در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰، زمینه اجتماعی و فکری انقلاب را فراهم کرده بود. ۱.۱. مدرنیزاسیون آمرانه و گسترش شکاف دولت و جامعه حکومت پهلوی دوم با اتکا به درآمد نفت، دستگاه نظامی و حمایت خارجی، روندی از نوسازی سریع را دنبال کرد. اصلاحات ارضی، توسعه آموزش عالی، گسترش شهرنشینی، رشد صنایع و افزایش نقش دولت در اقتصاد، جامعه ایران را به‌سرعت تغییر داد. این تغییرات، هرچند بخش‌هایی از کشور را از مناسبات سنتی جدا کرد، اما به ایجاد یک نظم سیاسی مشارکت‌ناپذیر انجامید. نوسازی اقتصادی و اجتماعی با توسعه سیاسی همراه نشد. در نتیجه، دولت مدرن شد، اما سیاست همچنان اقتدارگرا باقی ماند. از سوی دیگر، مدرنیزاسیون پهلوی در نگاه بسیاری از نیروهای مذهبی و ملی، نه به‌عنوان فرایندی درون‌زا، بلکه به‌عنوان پروژه‌ای وابسته به غرب تلقی می‌شد. نزد این نیروها، مسئله تنها تغییرات اقتصادی یا فرهنگی نبود؛ بلکه مسئله اصلی، نسبت میان دولت، استقلال ملی، دین و جامعه بود. ۱.۲. شکل‌گیری طبقه متوسط جدید گسترش آموزش، دانشگاه‌ها، دستگاه اداری و صنایع، طبقه متوسط جدیدی را به وجود آورد. کارمندان، معلمان، مهندسان، دانشجویان، پزشکان و کارکنان بخش‌های جدید اقتصادی، از نظر سبک زندگی با جامعه سنتی تفاوت داشتند، اما از نظر سیاسی نیز با محدودیت‌های جدی روبه‌رو بودند. این طبقه متوسط جدید، حامل بخش مهمی از اعتراض سیاسی پیش از انقلاب شد. بخشی از آن به جریان‌های ملی و مذهبی گرایش داشت، بخشی تحت تأثیر ادبیات چپ و ضد امپریالیستی بود و بخشی نیز به اسلام انقلابی و اندیشه‌های علی شریعتی نزدیک شد. ۱.۳. شهرنشینی، حاشیه‌نشینی و مسئله عدالت رشد شهرنشینی با جابه‌جایی گسترده جمعیت از روستاها به شهرها همراه شد. بسیاری از مهاجران روستایی، در حاشیه شهرها ساکن شدند و از مزایای رشد اقتصادی به‌طور برابر برخوردار نشدند. این گروه‌ها، اگرچه الزاماً عضو سازمان‌های سیاسی نبودند، اما در سال‌های انقلاب به نیروی اجتماعی مهمی تبدیل شدند. زبان عدالت‌خواهی، مبارزه با اشرافیت، نفی وابستگی و حمایت از محرومان، برای این بخش از جامعه جذابیت فراوان داشت. انقلاب از همین طریق توانست میان طبقه متوسط معترض، بازار سنتی، روحانیت مخالف حکومت و گروه‌های محروم شهری پیوند برقرار کند. https://ble.ir/kalamesava https://t.me/kalamesava https://eitaa.com/sava110

🔻 توافق سوختی ترامپ پوتین جز جنبه روانی هیچ خاصیت دیگری ندارد و یک محموله آن حتی نیاز یک روز آمریکا را نیز برطرف نمی‌کند. اوکراین نیز در پاسخ به این توافق اقداماتی را آغاز کرده است. پالایشگاه نفت روسیه ساعاتی پس از توافق با ترامپ هدف حمله اوکراین قرار گرفته است. اوکراین ساعاتی پس از اعلام توافق دونالد ترامپ با مسکو درباره تأمین سوخت گازوئیل، مخازن ذخیره‌سازی پالایشگاه نفت «نووشاختینسک» در منطقه روستوف روسیه را هدف حمله قرار داد. https://ble.ir/kalamesava https://t.me/kalamesava https://eitaa.com/sava110

آل سعود این روزها روشن شده است که سعودی برای نجات از دست یمن، دست به دامان نیروهای رزمی چند ملیتی از سودان و پاکستان تا سوریه و مستشاران ترک شده است. بله این ناراحت کننده است که درگیری داخلی جهان اسلام تشدید شود و یهود و نصاری از آن لذت ببرند. اما اگر کمی کلاهمان را بالاتر بگذاریم، سعودی و امارات را اگر رها کنی همین نیروهای چندملیتی را برای آشوب در جهان اسلام به کار می‌گیرند. پس چه بهتر که کمانه کند و سراغ خودشان برود. https://ble.ir/kalamesava https://t.me/kalamesava https://eitaa.com/sava110

ورود تعداد زیادی از هواپیماهای نظامی آمریکایی به فرودگاه بن گوریون، در حالی که آمادگی‌هایی برای تشدید احتمالی تنش با ایران در جریان است. https://ble.ir/kalamesava https://t.me/kalamesava https://eitaa.com/sava110

#جریان_شناسی_سیاسی_انقلاب_اسلامی ژنتیک سیاسی انقلاب؛ از تکوین ایده‌ها تا تسخیر دولت ۵ ۲. نیروهای اصلی حاضر در انقلاب در آستانه پیروزی انقلاب، چند جریان مهم در صحنه سیاسی فعال بودند. این جریان‌ها را نمی‌توان کاملاً هم‌سطح دانست؛ برخی سازمان سیاسی بودند، برخی شبکه اجتماعی و برخی بیشتر یک گفتمان یا گرایش فکری محسوب می‌شدند. ۲.۱. جریان روحانیت انقلابی و اسلام فقاهتی این جریان به رهبری امام خمینی شکل گرفت و بر نقش دین در حکومت، استقلال سیاسی، نفی سلطنت و مبارزه با نفوذ خارجی تأکید داشت. پشتوانه اصلی آن، فقه شیعه، مرجعیت دینی، شبکه مساجد، روحانیون مبارز و ارتباط گسترده با بازار و هیئت‌های مذهبی بود. در این جریان، اسلام تنها مجموعه‌ای از احکام فردی نبود؛ بلکه دین می‌توانست درباره نظم سیاسی و اجتماعی نیز داوری کند. مفهوم ولایت فقیه، که بعدها در قانون اساسی جمهوری اسلامی جایگاه رسمی پیدا کرد، مهم‌ترین پاسخ نظری این جریان به مسئله حکومت در عصر غیبت بود. با این حال، در درون روحانیت انقلابی درباره حدود اختیارات ولی فقیه، میزان نقش مردم، جایگاه دولت و نحوه اداره اقتصاد اختلاف نظر وجود داشت. بنابراین، حتی این جریان نیز از ابتدا کاملاً یکدست نبود. ۲.۲. جریان ملی ـ مذهبی و نهضت آزادی نهضت آزادی ایران به رهبری مهندس مهدی بازرگان، آیت‌الله محمود طالقانی و دکتر یدالله سحابی، اسلام را با آزادی سیاسی، حاکمیت قانون، اخلاق عمومی و استقلال ملی پیوند می‌داد. پشتوانه معرفتی این جریان، اسلام عقلانی و اخلاقی، تجربه مشروطه، سنت ملی‌گرایی و نقد استبداد بود. این جریان با اصل حکومت دینی مخالفت بنیادین نداشت، اما بر این باور بود که حکومت باید در چهارچوب قانون، رأی مردم و نهادهای انتخابی عمل کند. در نگاه نهضت آزادی، انقلاب باید به تشکیل حکومتی ملی، مستقل و قانون‌مدار منجر می‌شد؛ حکومتی که در آن روحانیت نقش هدایت‌گر و اخلاقی داشته باشد، اما اداره مستقیم دولت در اختیار نهادهای تخصصی و منتخب قرار گیرد. از نظر اقتصادی، این جریان به اقتصاد ملی، مالکیت خصوصی، فعالیت بخش خصوصی و کنترل قانونی دولت بر اقتصاد گرایش داشت. بازرگان و همفکرانش با مصادره‌های گسترده، تشدید دولتی‌سازی و تصمیم‌های شتاب‌زده اقتصادی موافق نبودند. این دیدگاه، آنان را به طبقه متوسط تحصیل‌کرده، مدیران اداری، صاحبان حرفه و بخشی از بازار جدید نزدیک می‌کرد. https://ble.ir/kalamesava https://t.me/kalamesava https://eitaa.com/sava110

📡 رؤیای اسرائیل برای آینده ایران! فرمانده ارشد و کارشناس مسائل نظامی اسرائیلی | شبکه i24 عبری: 📌 ما به آمریکایی‌ها مشاوره دادیم که شما نباید با ایران توافق کنید، تنها راه این است که ایران را از درون با حمله گسترده به زیرساخت‌های غیرنظامی، نابود کنید! https://ble.ir/kalamesava https://t.me/kalamesava https://eitaa.com/sava110

پیشنهاد می‌کنم یکی از عزیزان مبحث تحت عنوان #جنگ‌ایران‌ومناسبات‌جهانی را که نزدیک به سی پست است جمع آوری و منسجم کرده و در قالب یک فایل پی دی اف برای مطالعه بهتر منتشر کنیم. با مرور دوباره دیدم بیش از نود درصد مطالبش هنوز صحیح است. چون سعی کردم در چارچوب تحلیل کنم به شکل قابل توجهی معتبر مانده است و کمتر از ده درصد با واقعیت‌های بعدی فاصله دارد.

#جریان_شناسی_سیاسی_انقلاب_اسلامی ژنتیک سیاسی انقلاب؛ از تکوین ایده‌ها تا تسخیر دولت ۶ ۲.۳. جریان چپ مسلمان و سازمان مجاهدین خلق سازمان مجاهدین خلق در سال ۱۳۴۴ با ترکیبی از مفاهیم اسلامی، ادبیات انقلابی و تحلیل طبقاتی شکل گرفت. این سازمان در سال‌های نخست، اسلام را دینی ضد استبداد، ضد استثمار و حامی محرومان معرفی می‌کرد. مجاهدین خلق، مانند جریان‌های مارکسیستی، بر مبارزه سازمان‌یافته و انقلابی تأکید داشتند، اما می‌کوشیدند این مبارزه را با مفاهیم اسلامی توضیح دهند. مفاهیمی مانند توحید، قسط، مستضعفین و مبارزه با طاغوت در ادبیات آنان جایگاه محوری داشت. پس از تغییر ایدئولوژی بخشی از رهبری سازمان به مارکسیسم در سال ۱۳۵۴، شکاف درونی سازمان آشکار شد. پس از انقلاب، مجاهدین خلق کوشیدند خود را به‌عنوان نیروی اصلی انقلابی و مدافع استقلال و عدالت معرفی کنند، اما در برابر رهبری روحانیت انقلابی، نتوانستند جایگاه تعیین‌کننده‌ای به دست آورند. از نظر اقتصادی، این جریان به برابری اجتماعی، محدودکردن مالکیت سرمایه‌دارانه و نقش گسترده دولت در توزیع منابع گرایش داشت. با این حال، ساختار فکری و سازمانی آن بیش از آنکه بر نهادسازی اقتصادی متکی باشد، بر بسیج سیاسی و سازمان‌دهی انقلابی استوار بود. ۲.۴. جریان‌های مارکسیستی حزب توده ایران، سازمان چریک‌های فدایی خلق و گروه‌های کوچک‌تر مارکسیستی نیز در سال‌های نخست انقلاب حضور داشتند. اختلاف میان این گروه‌ها زیاد بود، اما در نقد سرمایه‌داری وابسته، امپریالیسم و مالکیت خصوصی اشتراک داشتند. حزب توده از الگوی اتحاد نیروهای ضدامپریالیست دفاع می‌کرد و در سال‌های نخست، برخلاف سازمان مجاهدین خلق و فداییان، سیاستی محتاطانه‌تر نسبت به جمهوری اسلامی در پیش گرفت. در مقابل، بخش‌هایی از فداییان و گروه‌های چپ رادیکال، دولت جدید را نیز بخشی از نظم طبقاتی و اقتدارگرا می‌دانستند. پشتوانه معرفتی جریان‌های مارکسیستی، ماتریالیسم تاریخی، تحلیل طبقاتی و تجربه انقلاب‌های روسیه، چین و کوبا بود. امتداد اقتصادی آنان نیز روشن بود: ملی‌کردن صنایع، گسترش مالکیت دولتی، حمایت از کارگران و دهقانان و نفی سلطه سرمایه‌داران. با وجود این، چپ مارکسیستی نتوانست در فضای سیاسی پس از انقلاب، رهبری اجتماعی گسترده‌ای به دست آورد. علت آن تنها فشار سیاسی نبود؛ بلکه ناتوانی در برقراری پیوند پایدار با فرهنگ دینی جامعه و نیز اختلافات سازمانی و ایدئولوژیک درونی، نقش مهمی داشت. ۲.۵. جریان ملی‌گرا جبهه ملی ایران و نیروهای نزدیک به آن، بر استقلال کشور، حاکمیت قانون، ملی شدن منابع و اصلاحات سیاسی تأکید داشتند. این جریان از میراث دکتر محمد مصدق تغذیه می‌کرد و نسبت به سلطنت پهلوی و وابستگی خارجی منتقد بود. در آستانه انقلاب، ملی‌گرایان از نظر سازمانی و اجتماعی نسبت به جریان مذهبی ضعیف‌تر بودند، اما در تشکیل دولت موقت نقش پیدا کردند. آنان بیشتر به حکومت پارلمانی، دولت ملی و مدیریت تخصصی باور داشتند و نسبت به ورود نهادهای موازی و انقلابی به اداره کشور نگرانی داشتند. https://ble.ir/kalamesava https://t.me/kalamesava https://eitaa.com/sava110

تاکید دارم حتما این سلسله را با دقت بخوانید، کلید فهم بسیاری از مباحث امروز اینجا نهفته است. ان‌شاءالله از همین هفته روایت صوتی این بحث رو هم شروع می‌کنم. با مطالعه یا گوش دادن دقیق به این بحث می‌تونیم جایگاه درست خودمون رو در وضعیت فعلی پیدا کنیم. مطالبی که ذیل این بحث میارم به اندازه سه واحد دکتری تحت سرفصل جامعه‌شناسی سیاسی انقلاب اسلامی هست که به شکل مختصر و مفید ارائه می‌کنم.

#جریان_شناسی_سیاسی_انقلاب_اسلامی ژنتیک سیاسی انقلاب؛ از تکوین ایده‌ها تا تسخیر دولت ۷ ۳. انقلاب و شکل‌گیری نظم دوگانه قدرت با پیروزی انقلاب، دو نوع قدرت به‌طور هم‌زمان شکل گرفت: 1. قدرت رسمی دولت که از وزارتخانه‌ها، ارتش، دستگاه اداری و ساختارهای قانونی پیشین استفاده می‌کرد. 2. قدرت انقلابی که در کمیته‌ها، سپاه، دادگاه‌های انقلاب، شوراها و نهادهای جدید متجلی می‌شد. این دوگانگی، یکی از ویژگی‌های اصلی دوره گذار بود. دولت موقت می‌کوشید کشور را با استفاده از نهادهای قانونی و اداری اداره کند، اما نیروهای انقلابی بر این باور بودند که ساختارهای به‌جامانده از رژیم پهلوی برای تحقق اهداف انقلاب کافی نیستند. ۳.۱. دولت موقت مهندس مهدی بازرگان در ۱۵ بهمن ۱۳۵۷ به نخست‌وزیری منصوب شد. مأموریت دولت موقت، اداره کشور، برگزاری همه‌پرسی، سامان‌دادن به دستگاه اجرایی و فراهم‌کردن مقدمات تدوین قانون اساسی بود. دولت موقت از نظر فکری به اسلام ملی‌گرا و قانون‌مدار نزدیک بود. اعضای آن عمدتاً مدیران، مهندسان، حقوقدانان و نیروهای ملی ـ مذهبی بودند. آنان با فروپاشی کامل دستگاه اداری، فعالیت گروه‌های مسلح، محاکمه‌های شتاب‌زده و تصمیم‌های خارج از ساختار دولت مشکل داشتند. اما دولت موقت با چند محدودیت جدی روبه‌رو بود: - اقتدار کامل بر نهادهای انقلابی نداشت. - ارتش پس از انقلاب دچار بحران اعتماد و فرماندهی شده بود. - اقتصاد کشور با اعتصاب، فرار مدیران و اختلال در تولید روبه‌رو بود. - گروه‌های سیاسی مختلف برای نفوذ در دولت و جامعه رقابت می‌کردند. - انتظار عمومی برای تغییر سریع و گسترده، امکان سیاست‌گذاری تدریجی را کاهش می‌داد. ۳.۲. نهادهای انقلابی کمیته‌های انقلاب، سپاه پاسداران، دادگاه‌های انقلاب و بنیادهای انقلابی، به تدریج به ارکان مهم نظم جدید تبدیل شدند. این نهادها از یک‌سو وظیفه حفظ امنیت انقلاب و مقابله با بازماندگان رژیم گذشته را بر عهده داشتند و از سوی دیگر، در اقتصاد و سیاست نیز نقش پیدا کردند. تشکیل سپاه پاسداران در اردیبهشت ۱۳۵۸، پاسخ به نیاز نیروهای انقلابی برای ایجاد سازمانی مستقل از ارتش بود. سپاه در آغاز بیشتر وظیفه امنیت داخلی و حفاظت از انقلاب را دنبال می‌کرد، اما در سال‌های بعد به یکی از مهم‌ترین نهادهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی جمهوری اسلامی تبدیل شد. بنیادهایی مانند بنیاد مستضعفان نیز از دل مصادره اموال خاندان پهلوی و وابستگان حکومت پیشین شکل گرفتند. این بنیادها قرار بود منابع به‌جامانده از رژیم سابق را در خدمت محرومان قرار دهند، اما به‌تدریج به نهادهای اقتصادی بزرگ و خارج از ساختار معمول بودجه‌ای تبدیل شدند. این تحول، از همان ابتدا نشانه‌ای از شکل‌گیری اقتصاد چندلایه جمهوری اسلامی بود: اقتصاد دولتی، اقتصاد بازار، اقتصاد بنیادها و اقتصاد نهادهای انقلابی در کنار یکدیگر قرار گرفتند. https://ble.ir/kalamesava https://t.me/kalamesava https://eitaa.com/sava110