ستاد راهبری شعر و ادب حوزه
#مناسبت_روز 🗓 ۲۰ مهر؛ روز بزرگداشت #حافظ #بیان_امین شماره۶ 🔷بخشی از بیانات عالم شاعر، رهبر شهید ان
#مناسبت_روز
🗓 ۲۰ مهر؛ روز بزرگداشت #حافظ
#بیان_امین
شماره۶
🔷بخشی از بیانات عالم شاعر، رهبر شهید انقلاب اسلامی، آیتالله سیدعلی خامنهای، درباره حافظ
🔸 زبان فاخر حافظ
ما حافظ را فقط به عنوان یک حادثه تاریخی ارج نمینهیم، بلکه حافظ همچنین حامل یک پیام و یک فرهنگ است. دو خصوصیت وجود دارد که به ما حکم میکند که از حافظ تجلیل کنیم و یاد او را زنده کنیم. اول: زبان فاخر اوست که همچنان در قله زبان فارسی و شعر فارسی است و ما این زبان را باید ارج بنهیم و از آن معراجی بسازیم به سوی زبان پاکِ پیراستهِ کامل والا؛ چیزی که امروز از آن محرومیم. [۱]
🔹نو ماندن زبان حافظ
شما شعر حافظ را با زبان معمولی به یک آدمی که هیچ سواد هم نداشته باشد وقتی که بخوانید، برایش، راحت میفهمد...\
اصلاً هیچ ابهامی و نکتهای که پیچ و خمی در او باشد، انسان مشاهده نمیکند. نو ماندن زبان که به گفته یکی از ادبا و نویسندگان معاصر ما که ایشان ادعا میکند، باید هم همین جور باشد میگوید هنوز زبان غزلی ما، مدیون حافظ است و همین هم درست است یعنی؛ امروز شیواترین غزل ما، آن غزلی است که شباهتی به حافظ میرساند. [۲]
🔸اوج سخن فارسی در شعر حافظ
کسی مثل حافظ، با آن شعر زرین مرصع که باید گفت واقعاً نشاندهنده اوج سخن فارسی است؛ یعنی هرچه من در تاریخ ادبیات خودمان نگاه میکنم، نمیتوانم سخن دیگری به اوج سخن حافظ پیدا کنم که همه خصوصیات لازم در یک کلام زیبا و والا را داشته باشد ـ همه خصوصیات در شعر حافظ وجود دارد و در آن میشود پیدا کرد. [۳]
🔹پشتوانه فلسفی و فکری حافظ
حافظ شیرازی صرفاً یک هنرمند نیست؛ بلکه معارف بلندی نیز در کلمات او وجود دارد. این معارف هم فقط با هنرمند بودن به دست نمیآید؛ بلکه یک پشتوانه فلسفی و فکری لازم دارد. باید متّکا یا نقطه عزیمت و خاستگاهی از اندیشه والا، این درک هنری و سپس تبیین هنری را پشتیبانی کند. [۴]
🔸آشنایی حافظ با قرآن
حافظ اگر افتخار نمیکرد به حافظ قرآن بودن، تخلص خودش را «حافظ» نمیگذاشت. او جزو حفّاظ قرآن است؛ «قرآن ز بر بخوانم با چهارده روایت». حالا قرّاء ما که با اختلاف قرائت هم میخوانند، معمولاً دو تا، سه تا روایت بیشتر نمیتوانند بخوانند؛ اما او میتوانسته با چهارده روایت قرآن را بخواند، که خیلی عظمت دارد. این آشنایی با قرآن، در غزل حافظ مشهود است، برای کسی که آن را بفهمد. [۵]
🔹عرفان و مکاشفه در غزلیات حافظ
بنده اکثر غزلیات حافظ را عرفانی میدانم؛ یعنی حقیقتاً او دوش دیده بود که ملائک درِ میخانه زدند. او مکاشفه و درکی داشت و حقیقتی را میدید که آن حقیقت با زبانهای معمولی اصلاً قابل گفتن نیست. در زبان معمولی، هر تعبیری را بهکار ببرند، نمیتواند عظمت آن مفاهیم و حقایق را بیان کند، یا حتی به آن اشارهای بکند. [۶]
🔸دفاع از حافظ در برابر برداشتهای نادرست
یکی از آن جفاهای بزرگی که بهوسیله بعضی از نویسندگان ما به حافظ شده، این است که میگویند: حافظ به زبان غزل، قصیده میگفت و مدح میسرود. به نظر من از این بزرگتر اهانتی به حافظ نیست! اینکه تو یک غزلی ـ در پایان غزل یا یک گوشهای از غزل ـ اسم یک پادشاهی را آورده باشد، این غیر از این است که غزل را در مدح آن پادشاه سروده باشد. این کار در بین شعرا رایج است. شاعر، یک غزلی را برای دل خودش، نه برای کس دیگر، میگوید؛ بعد آن را موشّح میکند؛ مزیّن میکند به نام یک دوستی، یک رفیقی، یک عزیزی... [۷]
🔹وسواس حافظ در انتخاب اشعار
حافظ اقلاً ده برابر آنچه که از او باقی مانده، شعر گفته؛ اما نه برابرش را دور ریخته است! چنین بوده که حافظ، حافظ شده است؛ کمااینکه اگر برخی از شعرای مکثار گذشته هم بدین نحو به تصفیه شعر خود میپرداختند، حداقل حافظ دوم یا شاعر بلندمرتبهای میشدند. [۸]
🔸جایگاه بیهمتای حافظ در غزل فارسی
البته اگر بگویم بکوشید تا مثل حافظ بسرایید، میترسم نشود. مثل حافظ نه قبل و نه بعد از او کسی نیامده است. حقیقتاً هیچکس نتوانسته مثل حافظ غزل بگوید. حافظ مقوله دیگری است و بالاتر از همه است. [۹]
📚 منبع:
بیانات آیتالله سیدعلی خامنهای در:
۱. آیین گشایش کنگره جهانی حافظ، ۱۳۶۷/۸/۲۸.
۲. آیین گشایش کنگره جهانی حافظ، ۱۳۶۷/۸/۲۸.
۳. دیدار استادان زبان فارسی، ۱۳۷۷/۱۲/۱۲.
۴. دیدار جمعی از اصحاب فرهنگ و هنر، ۱۳۸۰/۵/۱.
۵. دیدار جمعی از شعرا، ۱۳۹۰/۵/۲۴.
۶. دیدار اعضای گروه ادب و هنر صداى جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۷۰/۱۲/۵.
۷. آیین گشایش کنگره جهانی حافظ، ۱۳۶۷/۸/۲۸.
۸. دیدار جمعی از شعرا، ۱۳۷۵/۱۱/۶.
۹. دیدار شعرای استان فارس، ۱۳۷۳/۸/۳۰.
#بیانات #رهبر_شهید
#شعر #تقویم #حافظ
🆔 @setad_sher
بيانات حضرت آیت الله شهید خامنه ای در کنگره جهانی حافظ شيرازی - Khamenei.ir.mp3
زمان:
حجم:
15M
🎙سخنرانی حضرت آیتالله العظمی شهید خامنهای در آیین گشایش کنگره جهانی حافظ. ۱۳۶۷/۸/۲۸
🗓 انتشار به مناسبت سالروز بزرگداشت #حافظ
📲 @khamenei_poems
#بیانات #رهبر_شهید
#شعر #تقویم #حافظ
🆔 @setad_sher۵