هدایت شده از حکمران
ارزیابی راهبردی تفاهمنامه ۱۴بندی ایران و آمریکا(۱)
🔘در ظاهر، تفاهمنامه مجموعهای گسترده از موضوعات را در بر میگیرد: توقف جنگ، لبنان، رفع محاصره دریایی، بازگشایی تنگه هرمز، فروش نفت، آزادسازی داراییها، لغو تحریمها، بازسازی ایران، برنامه هستهای، خروج نیروهای آمریکایی و تصویب توافق نهایی در شورای امنیت. اما نباید تعداد بندها را با ارزش واقعی تعهدات اشتباه گرفت.
🔘پرسش اصلی این است که کدام تعهدات فوری، عینی و قابل اندازهگیریاند و کدام به آینده، مذاکرات بعدی یا تصمیمات اداری آمریکا موکول شدهاند. معامله فوری این تفاهمنامه را میتوان در یک جمله خلاصه کرد و آن عبارتست از رفع محاصره دریایی ایران در برابر بازگشایی تنگه هرمز.
🔘ایران متعهد میشود عبور کشتیهای تجاری را از سر بگیرد و برای ۶۰ روز هیچ وجهی از آنها دریافت نکند. در مقابل، آمریکا آغاز رفع محاصره دریایی را میپذیرد و متعهد میشود ظرف ۳۰ روز آن را بهطور کامل خاتمه دهد.
🔘هر دو تعهد میدانیاند؛ اما آثار آنها یکسان نیست. رفع محاصره برای ایران امکان صادرات، واردات و تنفس اقتصادی ایجاد میکند، ولی بازگشایی هرمز برای آمریکا و متحدانش پیامدهایی بسیار فراتر دارد: جریان انرژی تثبیت میشود، فشار بر بازار جهانی کاهش مییابد، هزینه جنگ برای اقتصاد آمریکا و شرکای آن پایین میآید و مهمترین اهرم فوری ایران برای تحمیل هزینه به طرف مقابل محدود میشود. به عبارت دیگر، ایران با بازگشایی هرمز صرفاً یک مسیر دریایی را باز نمیکند؛ بلکه یکی از اصلیترین مزیتهای ژئوپلیتیکی خود را در اختیار طرف مقابل قرار میدهد.
hokmran.com/post/5069/
هدایت شده از حکمران
ارزیابی راهبردی تفاهمنامه ۱۴بندی ایران و آمریکا برای پایان جنگ(۲)
🔘در کنار رفع محاصره، آمریکا دو تعهد اقتصادی فوری دیگر نیز پذیرفته است: صدور معافیت برای صادرات نفت و خدمات بانکی، بیمهای و حملونقل مرتبط، و قابل استفادهکردن داراییهای مسدودشده ایران.
🔘این دو بند در ظاهر مهماند، اما نباید آنها را با لغو واقعی تحریمها برابر دانست. معافیت تحریمی یک تصمیم اجرایی و قابل بازگشت است. ممکن است همچون تجربه برجام، وزارت خزانهداری آمریکا مجوزی صادر کند، اما بانکها، بیمهها، شرکتهای حملونقل و خریداران نفت به دلیل نگرانی از بازگشت تحریمها از همکاری با ایران خودداری کنند. در چنین وضعی، امتیاز آمریکا بر روی کاغذ داده شده، ولی اثر اقتصادی آن محدود باقی میماند.
یادداشت دکتر جبرائیلی را در سایت حکمران بخوانید:
hokmran.com/post/5069/
@HokmranOnline
هدایت شده از حکمران
ارزیابی راهبردی تفاهمنامه ۱۴بندی ایران و آمریکا برای پایان جنگ(۳)
🔘در موضوع داراییهای مسدودشده نیز متن از یک سو بر قابل استفادهشدن منابع تأکید میکند و از سوی دیگر تعیین رویههای آزادسازی را به مذاکرات بعدی واگذار میکند. همین فاصله میان «اصل تعهد» و «روش اجرا» میتواند ماهها بهانه برای تأخیر ایجاد کند.
🔘در مقابل، تعهد ایران به بازکردن تنگه هرمز نیازی به سازوکار پیچیده بانکی یا دستورالعملهای چندلایه ندارد. عبور کشتیها آغاز میشود و آثار آن بلافاصله در بازار جهانی انرژی، نرخ بیمه، هزینه حملونقل و امنیت اقتصادی کشورهای غربی ظاهر میشود. این یعنی تفاهمنامه دچار یک عدم تقارن بنیادین است: امتیاز ایران فیزیکی، فوری و جهانی است؛ اما بخشی از امتیازات آمریکا اداری، قابل تفسیر و قابل بازگشتاند.
🔘بیدلیل نیست که لغو کامل تحریمهای اولیه و ثانویه، خاتمه محدودیتهای چندجانبه، خروج نیروهای آمریکایی از اطراف ایران (معلوم نیست اطراف ایران دقیقا یعنی کجا!)، طرح ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی و توافق نهایی درباره برنامه هستهای، همگی به آینده موکول شدهاند. آمریکا نیاز فوری خود را در مرحله نخست دریافت میکند، ولی بخش عمده مطالبات ایران را به مرحلهای منتقل میسازد که هنوز درباره زمان، سازوکار و نتیجه آن قطعیتی وجود ندارد.
یادداشت دکتر جبرائیلی را در سایت حکمران بخوانید:
hokmran.com/post/5069/
@HokmranOnline
هدایت شده از حکمران
ارزیابی راهبردی تفاهمنامه ۱۴بندی ایران و آمریکا برای پایان جنگ(۴)
🔘یکی از مهمترین نقاط ضعف تفاهمنامه استفاده از مفهوم «آغاز اجرای» تعهدات است. طبق متن، شروع مذاکرات درباره توافق نهایی به آغاز اجرای چند بند از جمله رفع محاصره، بازگشایی هرمز، معافیت نفتی و آزادسازی داراییها وابسته شده است.
🔘اما آغاز اجرا با تحقق نتیجه یکسان نیست. آمریکا میتواند اعلام کند روند رفع محاصره را آغاز کرده، نخستین مجوز نفتی را صادر کرده یا مذاکرات فنی درباره داراییهای مسدودشده را تشکیل داده است. سپس از ایران بخواهد عبور کامل کشتیها را تضمین کند. در این حالت، ایران تعهدی نتیجهمحور را اجرا کرده، ولی آمریکا صرفاً اقداماتی فرایندمحور انجام داده است.
🔘یک توافق متوازن باید «نتیجه در برابر نتیجه» را جایگزین «اقدام در برابر وعده اقدام» کند. فروش نفت زمانی امتیاز محسوب میشود که نفت بارگیری شده، وجه آن وصول شده و ایران بتواند آزادانه از منابع استفاده کند. دارایی مسدودشده زمانی آزاد شده است که بانک مرکزی ایران اختیار کامل انتقال و مصرف آن را داشته باشد. محاصره زمانی رفع شده است که هیچ کشتی ایرانی با توقیف، بازرسی، تهدید بیمهای یا ممانعت نظامی مواجه نباشد.
یادداشت دکتر جبرائیلی را در سایت حکمران بخوانید:
hokmran.com/post/5069/
@HokmranOnline
هدایت شده از حکمران
ارزیابی راهبردی تفاهمنامه ۱۴بندی ایران و آمریکا برای پایان جنگ(۵)
🔘نکته دیگر اینکه تفاهمنامه تقریباً هیچ پاسخ روشنی به یکی از بنیادیترین مسائل جنگ نمیدهد: آمریکا با حمله به ساختار فرماندهی و ترور رهبر انقلاب اسلامی و جمعی از مقامات کشور، از یک آستانه راهبردی عبور کرده است. اگر چنین اقدامی بدون تحمیل هزینه متناسب و بدون بهرسمیتشناختن مسئولیت متجاوز پایان یابد، ممکن است در محاسبات آینده دشمن بهعنوان الگویی موفق ثبت شود: میتوان به رأس سیاسی یک کشور حمله کرد، فرماندهان آن را ترور کرد، زیرساختهایش را هدف قرار داد و سپس در برابر توقف جنگ، امتیازهای اقتصادی محدود و قابل بازگشت ارائه داد.
🔘هدف پاسخ راهبردی صرفاً انتقام عاطفی نیست. مسئله اصلی، بازسازی بازدارندگی است. بازدارندگی زمانی برقرار میشود که دشمن یقین داشته باشد اقدام مشابه در آینده هزینهای بیش از هر منفعت احتمالی خواهد داشت. از این رو، توقف عملیات نظامی نباید به معنای مختومهشدن پرونده تجاوز و ترورها باشد. ایران باید میان «پایان فوری جنگ» و «مسئولیت حقوقی، سیاسی و راهبردی عاملان جنگ» تفکیک کند.
🔘تفاهمنامه نباید بهگونهای تفسیر شود که حق ایران برای مطالبه غرامت، پیگیری آمران و عاملان، ارائه پرونده به مراجع بینالمللی و اتخاذ اقدامات مشروع برای احیای بازدارندگی را از بین ببرد. صلحی که بازدارندگی را نابود کند، صرفاً فاصلهای میان دو جنگ خواهد بود.
یادداشت دکتر جبرائیلی را در سایت حکمران بخوانید:
hokmran.com/post/5069/
@HokmranOnline
هدایت شده از حکمران
ارزیابی راهبردی تفاهمنامه ۱۴بندی ایران و آمریکا برای پایان جنگ(۶)
🔘در متن تفاهمنامه از توقف متقابل عملیات سخن گفته شده، اما میان متجاوز و طرفی که مورد حمله قرار گرفته تمایز روشنی وجود ندارد. این شیوه نگارش میتواند جنگ را بهصورت نزاعی متقارن بازنمایی کند؛ گویی دو طرف به یک میزان مسئول آغاز و گسترش آن بودهاند.
🔘پذیرش چنین روایتی برای ایران خطرناک است. زیرا آمریکا و متحدانش میتوانند پس از تثبیت آتشبس، روایت جنگ را بازسازی و ایران را مسئول ناامنی منطقه معرفی کنند. در آن صورت، نهتنها مطالبه غرامت و مسئولیت متجاوز تضعیف میشود، بلکه زمینه مشروعیتبخشی به فشارهای آینده نیز فراهم خواهد شد.
🔘ایران نباید برای دستیابی به توقف جنگ، حقیقت جنگ را واگذار کند. حتی اگر در متن موقت امکان درج همه مطالبات وجود نداشته باشد، باید در اسناد جانبی، اعلامیه رسمی یا شروط تفسیری تصریح شود که پذیرش تفاهمنامه به معنای صرفنظرکردن از شناسایی تجاوز، مسئولیت دولتهای مهاجم، خسارات وارده و حقوق قربانیان نیست.
یادداشت دکتر جبرائیلی را در سایت حکمران بخوانید:
hokmran.com/post/5069/
@HokmranOnline
هدایت شده از حکمران
ارزیابی راهبردی تفاهمنامه ۱۴بندی ایران و آمریکا برای پایان جنگ(۷)
🔘تنگه هرمز برای ایران صرفاً یک گذرگاه تجاری نیست؛ بخشی از ساختار قدرت ملی و مزیت جغرافیایی کشور است. موقعیت ایران در این تنگه محصول تصمیم یک دولت یا یک دوره سیاسی نیست، بلکه واقعیتی پایدار در جغرافیای منطقه است.
🔘آمریکا تلاش دارد بازگشت عبور کشتیها را به «شرایط پیش از جنگ» بازگرداند؛ اما شرایط منطقه پس از جنگ دیگر همان شرایط پیشین نیست. قدرتی که جنگ را آغاز کرده، نباید انتظار داشته باشد بدون پذیرش هزینههای آن، تمام منافع نظم پیشین را بازیابد.
🔘ذکر عبور رایگان فقط برای ۶۰ روز و ارجاع ترتیبات آینده به گفتوگو با عمان و دیگر دولتهای ساحلی، فضایی برای حفظ حقوق حاکمیتی ایران باقی گذاشته است.
🔘این ظرفیت باید حفظ شود. ایران نباید پیشاپیش از حق خود برای تعریف خدمات دریایی، ترتیبات ایمنی، مدیریت عبور، جبران هزینههای امنیتی و ایفای نقش محوری در حکمرانی تنگه صرفنظر کند.
🔘بازگشایی هرمز باید اقدامی مرحلهای، مشروط و قابل بازگشت باشد؛ نه واگذاری کامل اهرم در برابر وعدههایی که تحقق آنها به اراده دولت آمریکا وابسته است.
یادداشت دکتر جبرائیلی را در سایت حکمران بخوانید:
hokmran.com/post/5069/
@HokmranOnline
هدایت شده از حکمران
ارزیابی راهبردی تفاهمنامه ۱۴بندی ایران و آمریکا برای پایان جنگ(۸)
🔘تفاهمنامه، کاهش غنای ذخایر هستهای ایران را مطرح میکند، اما بخش عمده موضوعات اصلی از جمله آینده غنیسازی، تأسیسات، بازرسیها و نیازهای هستهای را به مذاکرات بعدی میسپارد. در اینجا نیز باید میان اقدامات برگشتپذیر و غیرقابل بازگشت تفاوت گذاشت.
🔘مجوز نفتی آمریکا را میتوان در چند ساعت لغو کرد، اما از بینبردن ذخایر هستهای، تعطیلی تأسیسات یا تخریب ظرفیتهای فنی را نمیتوان به همان سرعت جبران کرد.
🔘ایران نباید هیچ امتیاز هستهای ساختاری و غیرقابل بازگشتی را پیش از تحقق کامل، پایدار و قابل سنجش تعهدات اقتصادی و امنیتی آمریکا واگذار کند.
🔘تجربه توافقهای پیشین نشان داده است که آمریکا میتواند از یک توافق خارج شود یا اجرای آن را مختل کند، در حالی که بازسازی ظرفیتهای واگذارشده برای ایران هزینهبر و زمانبر است.
🔘اصل حاکم باید روشن باشد. تعهد برگشتپذیر در برابر تعهد برگشتپذیر؛ و اقدام غیرقابل بازگشت فقط در برابر امتیازی همسنگ، قطعی و تضمینشده.
🔻 حکمران؛ روایت عمیق سیاست و اقتصاد
@HokmranOnline
هدایت شده از حکمران
ارزیابی راهبردی تفاهمنامه ۱۴بندی ایران و آمریکا برای پایان جنگ(۹)
🔘از منظر واشنگتن، این تفاهمنامه میتواند چند هدف را همزمان محقق کند. نخست، کاهش فشار ناشی از انسداد یا ناامنی هرمز و جلوگیری از انتقال هزینه جنگ به اقتصاد جهانی؛ دوم، خارجکردن ابتکار عمل از میدان نظامی و انتقال آن به مذاکراتی که آمریکا در آن از شبکه تحریم، نظام مالی جهانی و نفوذ نهادی خود برخوردار است؛ سوم، تثبیت توقف برنامه هستهای ایران در وضعیت پس از حملات، بدون آنکه آمریکا در مرحله نخست به لغو دائمی تحریمها متعهد شود؛ چهارم، ایجاد فاصله میان ایران و بازیگران منطقهای همسو از طریق تفکیک پروندههای لبنان، خلیج فارس و برنامه هستهای؛ پنجم، تبدیل موضوع تجاوز و ترور رهبران ایران به اختلافی فرعی و جایگزینکردن آن با مناقشه فنی درباره غنیسازی، بازرسی و مجوزهای مالی؛ و ششم، خرید زمان برای بازسازی آمادگی نظامی، تقویت سامانههای دفاعی متحدان، ترمیم ذخایر تسلیحاتی و آمادهسازی گزینههای فشار بعدی.
🔘این اهداف لزوماً به معنای آن نیست که آمریکا تصمیم قطعی به آغاز دوباره جنگ گرفته است، اما ایران باید توافق را بر مبنای توانایی دشمن برای نقض آن طراحی کند، نه بر اساس امید به خودداری او از نقض.
یادداشت دکتر جبرائیلی را در سایت حکمران بخوانید:
hokmran.com/post/5069/
@HokmranOnline
بنده علیالاصول، نظر دیگری داشتم ولی از باب تعهّدی که رئیسجمهور محترم بهعنوان رئیس شورای عالی امنیّت ملّی از طرف خود و سایر اعضا در پاسداشت حقوق ملّت ایران و جبهه مقاومت به بنده دادند و تصریح به قبول مسئولیت آن نمودند، اجازهی آن را صادر نمودم| رهبر فقیه انقلاب اسلامی
«وِترِ موتور» یعنی یک تن؛ آخرین تن حق، در برابر تمامی باطل. یعنی امتی آنقدر عقب بنشیند، آنقدر مصلحت بسنجد، آنقدر تماشا کند، تا ولیّ خدا بی یاور بماند...
حضرت اباعبدالله (ع) شهید نشد تا ما به شفاعتش آسوده شویم؛ شهید شد تا هیچ شیعهای، از تنهایی امامش آسوده نباشد.
محرم، سوگ امام کشتهشده نیست؛ هشدار امام تنهاشده است. «هَلْ مِنْ ناصر» دعوت به یاری نبود؛ فریاد رسوایی امتی بود که امامش هنوز در میان آنان بود، اما دیگر کسی با او نمانده بود.
هرگاه امام حق در میان امت باشد و امت در کنار او نباشد؛ هرگاه همه باشند و او تنها بماند؛ هرگاه ولیّ خدا، دوباره وِترِ موتور شود، کربلا تکرار میشود...
کربلای معلی، چهارم محرم ۱۴۴۸
@syjebraily
هدایت شده از فوری سراسری
18.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
♨️ هشدار مهم آیت الله مصباح یزدی درباره فتنه آینده
مشکل برخی از سیاسیون #عمامهدار یا #پیراهن_سفید یا برخی از کسانی که #سردوشی دارند و نظامی هستند این است که باورشان نمیشود اینها دشمن دین ما هستند، فکر میکنند اختلاف سر منافع مادی است، اگر آن را تأمین کنید کاری به شما ندارند! خواستگاه فتنه بعدی هم همین جاست.
📌 فوری سراسری
بزرگترین کانال خبری تحلیلی ایران
@fori_sarasari