این جمله معروفی که به دنگ نسبت داده میشه و دقیقا روح سیاستشو نشون میده
(مهم نیست گربه سفید باشه یا سیاه اگر موش بگیره اون گربه خوبیه.)
خلاصه یعنی ول کن اسم و ایدئولوژی رو ببین اقتصاد جواب میده یا نه
چین از همینجا شروع کرد به رشد اقتصادی بسیار سریع از نظر سیاسی نه.
حزب کمونیست همچنان قدرت اصلی رو دست خودش نگه داشت
سال ۱۹۸۹ اعتراضات بزرگی توی پکن و چند شهر دیگه شکل گرفت دانشجوها و معترضان خواهان اصلاحات سیاسی و مبارزه با فساد و آزادیای بیشتر بودن
حکومت در نهایت ارتش رو وارد کرد و اعتراضات رو سرکوب کرد تعداد دقیق کشته شدها هنوز محل اختلافه و دولت چین آمار کاملی منتشر نکرده اما کشته شدن شمار قابل توجهی از معترضا و غیرنظامیا قطعیه
تصویر معروف مرد تانکی هم مربوط به همین ماجراست یه مرد تنها جلوی ستون تانکا ایستاد
بعد از این اتفاق حکومت چین کنترل سیاسیو شدید نگه داشت ولی اصلاحات اقتصادی رو متوقف نکرد
دههای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ چین داشت تبدیل میشد به کارخونه دنیا
سرمایه گذاری خارجی بالا رفت و تولید صنعتی شدیدا رشد کرد صادرات منفجر شد و میلیون ها نفر از فقر خارج شدن
سال ۲۰۰۱ چین وارد سازمان تجارت جهانی (WTO) شد و ارتباطش با اقتصاد جهانی حتی بیشتر شد و همزمان ارتش و قدرت اقتصادی چین هم روزبهروز بزرگتر شد
یعنی یه تناقض جالب شکل گرفت
اقتصاد بازارمحورتر و بازتر بود اما سیاست همچنان کمونیستی و تکحزبی
بعد رسیدیم به شی جینپینگ
شی سال ۲۰۱۲ رهبر حزب کمونیست شد و ۲۰۱۳ رئیس جمهور شد
از اینجا چین دوباره متمرکزتر شد مبارزه گسترده با فساد راه افتاد، قدرت رهبری مرکزی بیشتر شد و حکومت روی امنیت و اینترنت و رسانه و فعالیتای سیاسی کنترل شدیدی اعمال کرد
چین همزمان تبدیل شد به یکی از بزرگترین قدرتای اقتصادی و نظامی دنیا
پروژهایی مثل کمربند و جاده هم برای بیشتر کردن ارتباطات اقتصادی و زیرساختی چین با کشورهای مختلف راه افتاد و سیاست خارجی هم چین خیلی فعالتر شد و رقابتش با آمریکا مخصوصا سر تجارت و فناوری و تایوان و نفوذ جهانی شدیدتر شد
داخل چین هم حکومت با مسائلی مثل هنگکنگ و سینکیانگ و تبت درگیر بوده و سیاستای امنیتی و کنترل اجتماعی شدیدی اجرا کرده که این سیاست ها بارها توسط دولتا و سازمانای حقوق بشری مورد انتقاد قرار گرفته
بعد کرونا اومد (پاپوش آپریکا برای چین بابت رقابتی که داشتن. چون وقتی کرونا اومد کشور ها از تجارت با چین میترسیدن) چین اول قرنطینه های خیلی سخت اجرا کرد بعضی شهرها مدت های طولانی قرنطینه شدن و حکومت برای کنترل شیوع محدودیتای شدیدی اعمال کرد و اواخر ۲۰۲۲ اعتراضاتی علیه سیاستای کووید و محدودیت ها شکل گرفت که بهشون اعتراضات کاغذ سفید هم میگن بعد از اون چین بسرعت از سیاست صفر کووید فاصله گرفت و امروز چین دیگه اون کشور فقیر و جنگ زده سال ۱۹۴۹ نیست و یه قدرت عظیم اقتصادی و صنعتی و نظامی و تکنولوژیکه ولی بازم حزب کمونیست چین قدرت سیاسی اصلی و عملا انحصاری رو در دست داره
فرق اصلی چین با شوروی هم همین جاست که شوروی آخرش اقتصاد و ساختار سیاسیش باهم فرو ریخت ولی چین بعد از مائو فهمید میتونه اقتصاد رو تا حد زیادی بازارمحور کنه ولی قدرت سیاسی حزب کمونیست رو نگه داره همین ترکیب یکی از دلایل اصلیه که چین برخلاف شورویِ سال ۱۹۹۱ فرو نپاشید
تأثیر چین کمونیستی روی ایران بیشتر از جنس ایدئولوژی و جریان چپ بود نه اینکه چین مستقیما بیاد ایران رو اداره کنه یا مسلح کنه مخصوصا بعد از اختلاف چین و شوروی توی دهه ۱۹۶۰، مائوئیسم بین بخشی از چپای ایرانی جا افتاد بعضی دانشجو ها و فعالای ایرانی خارج کشور صریحا از مائو و ایدههاش حمایت میکردن
کومله هم واقعا ریشه مائوئیستی داشت کومله اواخر دهه ۱۹۶۰ بین دانشجو ها و فعال های کُرد شکل گرفت و در دوره اولیش تحت تأثیر مارکسیسم و مخصوصا مائوئیسم بود یعنی اون زمان نگاهش فقط ملیگرایی کردی نبود مسئله اصلیش مبارزه طبقاتی و کمونیسم و انقلاب سوسیالیستی بود
حتی بعضی گروههای دیگه مثل اتحاد مبارزان کمونیست هم اولا مائوئیستی بودن بعدا این جریانا با هم دیگه ترکیب شدن و حزب کمونیست ایران رو تشکیل دادن. بنابراین کومله امروزی همون مائوئیسته حرف دقیقی نیست کومله اولیه مائوئیست بود ولی بعدش مسیر فکری و سیاسی شاخهای مختلفش تغییر کرد. از اون طرف رابطه رسمی ایران پهلوی و چین کمونیستی هم جالبه اولش سرد بود چون شاه شدیدا ضد کمونیسم بود و به آمریکا نزدیک بود ولی از دهه ۱۹۶۰ روابط کمکم بهتر شد و ۱۹۷۱ روابط دیپلماتیک رسمی برقرار شد ولی باز هم به خاطر مشکلات سیاسی اون موقع شاه طرف آمریکا بود
بعد انقلاب هم چین و ایران بعدا حتی با وجود اختلاف ایدئولوژیک منافع مشترکی در برابر نفوذ شوروی پیدا کردن
یکی از فایده هایی که خوندن این موضوع داره اینکه میگن ما که دین رو قبول داریم یا کشور های دینی بدبختن. اما چین که آتئیسته پیشرفته
الان متوجه شدید وقتی یه سطلی اینو بهتون گفت بِر و بِر توی چشماش نگاه نکنید بلکه بگید اقتصادشون هیچ ربطی به دینشون نداره، بلکه صرفا رَوِش داره
اینکه کمونیست و بی خدان واقعا ربطی به پیشرفته بودنشون نداره
اگر اینطور بود شوروی هم بی دین بود اما فرو پاشید. همون طور که توضیح دادم