Why am I me?
بریم سراغ احزاب سیاسی
چیزی که میخوایم بفهمیم رو به شکل مکتبا و خانوادههای اصلی سیاسی میچینم یعنی بفهمین لیبرال، محافظهکار، سوسیالدموکرات، کمونیست، فاشیست، ملیگرا و بقیه دقیقا چه غلطی میکنن و فرقشون کجاست
اول از همه چپ و راست یعنی چی؟
این تقسیم بندی از انقلاب فرانسه اومده اون موقع طرفداران تغییرات انقلابی و برابری بیشتر سمت چپ مجلس مینشستن و طرفداران حفظ نظم و ساختار سنتی سمت راست از اون موقع چپ معمولا با برابری اقتصادی و اجتماعی و تغییرات بیشتر گره خورده و راست بیشتر با مالکیت خصوصی و سنت و نظم و تفاوتای اقتصادی کنار اومده البته این تقسیم بندی امروزه خیلی ناقصه چون ممکنه یه حزب از نظر اقتصادی چپ باشه ولی از نظر فرهنگی محافظه کار
اول لیبرالیسم
لیبرال ها در اصل میگن حکومت قرار نیست توی تکتک سوراخای زندگی مردم سرک بکشه
آزادی فردی و حقوق مالکیت و قانون و انتخابات، آزادی بیان و محدود کردن قدرت حکومت براشون مهمه. اقتصاد لیبرال معمولا بازار و مالکیت خصوصی رو قبول داره ولی اینکه دولت چقدر باید دخالت کنه بین لیبرالها فرق میکنه.
لیبرالیسم کلاسیک میگه دولت رو تا حد ممکن کوچیک نگه دار امنیت و قانون رو برقرار کن و بقیش رو بسپار به مردم و بازار
لیبرالیسم مدرن میگه آزادی فقط این نیست که حکومت مزاحمت ایجاد نکنه دولت باید تا حدی آموزش، بهداشت و حمایت اجتماعیم فراهم کنه تا آدم واقعا امکان استفاده از آزادی هاشو داشته باشه
پس یه لیبرال میتونه راستگرا یا میانهگرا یا حتی در بعضی مسائل چپگرا باشه
دوم محافظهکاری
محافظهکار میگه هر چیزی که قدیمیه لزوما آشغال نیست قبل از اینکه همه چیو بریزی به هم یه کم فکر کن
محافظهکاری بیشتر روی سنت و خانواده، نظم اجتماعی، قانون، مذهب یا ارزشای فرهنگی و تداوم تاریخی تأکید داره
ولی محافظه کار لزوما مخالف تغییر نیست حرفش بیشتر اینه که تغییر باید تدریجی و حسابشده باشه، نه اینکه یه دفعه جامعه رو از پنجره پرت کنیم بیرون
از نظر اقتصادی بخش بزرگی از محافظهکارا طرفدار بازار و مالکیت خصوصی هستن ولی محافظهکاری اقتصادی همیشه با محافظهکاری فرهنگی یکی نیست
سوسیال دموکراسی
اینجا قضیه اینکه باشه، سرمایه داری رو نگه میداریم ولی قرار نیست یکی میلیارد ها دلار داشته باشه و یکی برای دکتر رفتن پول نداشته باشه
سوسیال دموکراتا معمولا مالکیت خصوصی و بازار رو قبول دارن ولی میخوان دولت مالیات بگیره و باهاش خدمات عمومی مثل درمان آموزش بیمه بازنشستگی و حمایت از بیکاران رو تأمین کنه یعنی نمیخوان سرمایه داری رو نابود کنن میخوان مهارش کنن. احزاب سوسیالدموکرات اروپایی بیشتر توی همین خانواده قرار میگیرن