◀️ توحید منسوب به مفضّل و جعل متأخر به نام امام صادق (ع) 🔰 مستندات صوت: 1. نصیری و صالحی، انتساب «توحید مفضّل» به امام صادق(ع) را از جهت سند و متن با تردید جدی روبه‌رو می‌دانند؛ از جمله به قطع سند، وضعیت مفضّل، نبود نسخه‌های کهن، کم‌رنگ بودن استناد قدما و اشکالات ساختاری و محتوایی کتاب توجه کرده‌اند. (نصیری و صالحی، مقاله «توحید مفضل در ترازوی نقد») 2. محمدکاظم رحمتی احتمال داده است «توحید مفضل» از کتاب «الفکر والاعتبار» جبرئیل بن نوح انباری، عالم نسطوری، تأثیر پذیرفته و تحریر شیعی موجود در قرن سوم یا چهارم، احتمالا با نقش علی بن حاتم قزوینی، شکل گرفته باشد. (رحمتی، مقاله «مفضل و کتاب التوحید») 3. قناعتگر و استاد شبیری با عرضه مطالب «توحید مفضّل» بر روایات شیعه نشان داده‌اند که برخی مضامین آن فاقد مؤید روایی یا با دیگر روایات ناسازگار است و نمی‌توان تمام محتوای کتاب را یکسره معتبر دانست. (قناعتگر و شبیری، مقاله «اعتبارسنجی محتوایی توحید مفضل») 4. کاظم مظفر در برخی قسمت‌های کتاب احتمال دخالت اسماعیلیان را مطرح کرده و درباره مجلس چهارم می‌نویسد: «فالذی نخاله أن هذا المجلس كله من وضع الإسماعيليين». (مظفر، مقدمه توحيد المفضّل، ص35ـ38) 5. حسن انصاری نیز آن را از آثار منحول می‌داند و توضیح می‌دهد که در دوره‌های قدیم گاه آثار عالمان و داعیان فرقه‌ها برای اعتباربخشی به امامان نسبت داده می‌شد؛ از جمله نوشته‌های اسماعیلی که به امام صادق(ع) منسوب می‌شدند. (انصاری، «دو کتاب اهلیلجه و توحید مفضل») #مفضل #غلو #توحید #وضع #کتاب‌شناسی •┈┈••✾🌷✾••┈┈• 🔰 کانال «قبسات مددی» 🌐 تلگرام | ایتا

🔰تاریخ ذهنیات و روایات نامعتبر طبی 🌐@tebona •┈┈┈┈••✾••┈┈┈┈• 🔹 روایات طبی را می‌توان از زوایای مختلفی مطالعه کرد. یک رویکرد، بررسی میزان اعتبار انتساب روایت به معصوم است؛ رویکرد دیگر، سنجش محتوای روایت با دانش پزشکی و ارزیابی سودمندی یا نادرستی توصیه‌های درمانی آن است. با این حال اما حتی اگر روایتی از نظر میزان اعتبار قابل اثبات نباشد یا محتوای پزشکی آن با یافته‌های امروز سازگار نباشد، ارزش تاریخی آن لزوماً از بین نمی‌رود. یکی از مهم‌ترین زمینه‌هایی که چنین روایاتی در آن قابل استفاده‌اند، «تاریخ ذهنیات» است. 🔸 تاریخ ذهنیات در پی آن است که نشان دهد انسان‌های یک دوره جهان پیرامون خود را چگونه می‌فهمیده‌اند، چه تصوراتی درباره بدن، بیماری، سلامت، درد، غذا و درمان داشته‌اند و چه رابطه‌ای میان امور طبیعی، دینی و ماورایی برقرار می‌کرده‌اند. روایت طبی تنها گزارشی درباره یک دارو یا روش درمان نیست، بلکه می‌تواند بازتاب‌دهنده مجموعه‌ای از تصورات و باورهای رایج در محیطی باشد که روایت در آن شکل گرفته، نقل شده یا مورد پذیرش قرار گرفته است. برای مثال، روایاتی که برخی بیماری‌ها را به نوع غذا، مزاج، زمان خوردن، وضعیت روحی، چشم‌زخم، گناه، نیروهای نامرئی یا عوامل طبیعی نسبت می‌دهند، به ما نشان می‌دهند که مفهوم «سبب بیماری» در ذهن ناقلان و مخاطبان این متون چگونه ساخته می‌شده است. 🔹 در مطالعه تاریخی روایات طبی، همیشه لازم نیست پرسش اصلی این باشد که «آیا این درمان واقعاً مؤثر است؟» یا حتی «آیا این سخن حتماً از امام صادر شده است؟». گاهی پرسش مهم‌تر این است که چرا چنین سخنی در یک دوره معنادار و پذیرفتنی بوده است. چه تصوری از بدن باعث می‌شده فلان توصیه درمانی یا فلان انگاره درباره منشأ بیماری تلقی شود؟ چرا برخی زمان‌ها، مکان‌ها یا وضعیت‌های بدنی برای خوردن، خوابیدن، حجامت یا استحمام مناسب یا نامناسب دانسته می‌شده‌اند؟ پاسخ به این پرسش‌ها می‌تواند ما را با ساختار ذهنی و پزشکی جوامع اسلامی نخستین آشنا کند. 🔸 این رویکرد همچنین امکان مقایسه روایات طبی با پزشکی یونانی، ایرانی، هندی و فرهنگ عامه را فراهم می‌کند. بسیاری از مفاهیمی که در منابع روایی دیده می‌شوند ممکن است پیش از آن در دانش‌های پزشکی رایج وجود داشته باشند و سپس وارد فضای اسلامی شده یا در قالبی دینی بازتفسیر شده باشند. در چنین مواردی، تاریخ ذهنیات کمک می‌کند تا میان «منشأ تاریخی یک باور پزشکی» و «انتساب دینی آن» تفکیک شود و روشن گردد که چگونه یک تصور پزشکی در فرایند انتقال، رنگ دینی گرفته و در قالب روایت بازتولید شده است. 🔹 اهمیت این روش به‌ویژه درباره روایات ضعیف، مرسل، متأخر یا منقول در کتاب‌های غیر معتبر بیشتر آشکار می‌شود. این روایات درست است که سخن معصوم نیست اما دست‌کم نماینده ذهنیت گروهی از مسلمانان در دوره‌‌ای است. بنابراین می‌توان میان «ارزش حدیثی و ارزش علمی» و «ارزش تاریخی» یک روایت تفاوت گذاشت. ممکن است یک روایت برای استنباط حکم شرعی یا توصیه پزشکی معتبر نباشد، اما برای شناخت نگرش مردم یک عصر به بدن، بیماری و درمان منبعی قابل توجه باشد. 🔸تاریخ ذهنیات، راهی است برای آنکه روایات طبی میان دوگانه «صحیح و سقیم» یا «علمی و غیر علمی» محصور نشوند. این روایات افزون بر مسئله اعتبار و صحت پزشکی، می‌توانند به‌عنوان اسنادی برای بازسازی تاریخ فرهنگی پزشکی در جهان اسلام مطالعه شوند؛ اسنادی که نشان می‌دهند انسان مسلمان در دوره‌های مختلف چگونه بدن خود را می‌فهمیده، از بیماری چه تصوری داشته، به چه درمان‌هایی امید می‌بسته و مرز میان پزشکی، دین، تجربه و فرهنگ عامه را چگونه ترسیم می‌کرده است. •┈┈┈┈••✾••┈┈┈┈• ⏮️ مؤسسه طِبُنا 🌐 تلگرام | ایتا | سایت

🔰 حمایت تمام‌قد از محمدعلی و فعالیت‌های روشنگرانه او 🔸 در روزگاری زندگی می‌کنیم که نهادهای فرهنگی، با آن بودجه‌های کلان و امکانات گسترده، خروجی چندان ملموس و اثرگذاری در مواجهه با فرقه‌ها و جریان‌های شبه‌معنوی ندارند؛ اما جوانی به نام «محمدعلی»، با کمترین امکانات و به معنای واقعی کلمه با «دست خالی»، فعالیت‌هایی را پیش می‌برد که بسیاری از این مجموعه‌ها، با آن همه دبدبه و کبکبه و ادعاهای پرطمطراق، از انجامش عاجزند! 🔹 محمدعلی در «رادیو محمدعلی»، در بستر اینستاگرام، تلگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی، نشان داده که برای تأثیرگذاری فرهنگی، پیش از بودجه و تشکیلات رسمی و عناوین پرطمطراق، باید دغدغه داشت! باید دانش داشت و اصول تحقیق را شناخت! باید اهل مطالعه، تتبع و پژوهش بود! باید قدرت تحلیل و جسارت نقد داشت! باید مستقل اندیشید و صریح سخن گفت! باید از هیاهوها و هجمه‌ها نهراسید! باید شجاعت ورود به میدان‌های دشوار و به‌چالش‌کشیدن مدعیان را داشت! باید حقیقت را بر مصلحت‌اندیشی‌های بی‌وجه ترجیح داد! باید اهل عمل بود، نه صرفاً مدعی کار فرهنگی! و البته ده‌ها «باید» دیگر که محمدعلی نشان داده است تحقق بسیاری از آن‌ها، بیش از آنکه محتاج بودجه و امکانات باشد، نیازمند دانش، دغدغه، همت و شجاعت است! 🔸 یک تار موی محمدعلی و امثال او می‌ارزد به آن نهادهای فرهنگی عریض‌ و طویلی که تمام هنرشان به تولید گزارش عملکرد، برگزاری همایش‌های تشریفاتی و تشکیل جلسات بی‌حاصل محدود شده است! درد و بلای امثال محمدعلی، آن هم با قید سه فوریت، بخورد بر فرق سرِ آن روحانی‌نمایانِ بی‌سوادِ شبه‌صوفیِ اخباری‌مسلکِ حرزبازِ شبه‌علم‌فروشِ خرافه‌پرورِ جن‌هراسِ دکان‌دارِ کفِ فجازی؛ که از دین و دیانت و تبلیغ، جز بساطی برای عوام‌فریبی و کاسبی با جهل و خرافه نساخته‌اند! 🔹 طبیعی است که هیچ غیرمعصومی از خطا و اشتباه مصون نیست! ما ضمن به‌ رسمیت‌ شناختن حق نقد علمی و منصفانه نسبت به هر شخصی، تمام‌قد از محمدعلی، فعالیت‌های روشنگرانه او در نقد فرقه‌ها و جریان‌های شبه‌معنوی و به‌ویژه افشاگری‌هایش علیه خرافه‌فروشان و دکان‌داران فجازی، خصوصاً آن دسته از معممینی که محمدعلی به‌ درستی یقه‌شان را گرفته و بساط ادعاهای‌شان را به چالش کشیده است، حمایت می‌کنیم! 🔸 در واقع، حمایت ما، حمایت از دغدغه‌مندی، استقلال، نقد محققانه و اصولی، شفافیت و صراحت در بیان و بنان است؛ به این امید که شاید متولیان آن مؤسسات و نهادهای فرهنگی بی‌خاصیت، دست از فرهنگ‌کاری‌های نمایشی و کم‌ثمر خود بردارند، به خود آیند و لختی بجنبند و پیش از آنکه درد و بلای امثال محمدعلی بر فرق سرشان نازل شود، خود به اصلاح مسیرشان همت گمارند و ایضاً آن بودجه‌های بی‌زبان فرهنگی را به‌جای هدر دادن در فعالیت‌های تشریفاتی و بی‌حاصل، در مسیر کارآمدی و اثرگذاری واقعی به کار گیرند! •┈┈┈┈••✾••┈┈┈┈• ⏮️ مؤسسه طِبُنا 🌐 تلگرام | ایتا | سایت