۱۰ - خانه‌ های بی ‌برکت: نبودن فرزند : رسول اعظم صل الله علیه و آله فرمود: «بَیْتٌ لَا صِبْیَانَ فِیهِ لَا بَرَکَةَ فِیهِ؛۱۲ خانه‌ای که بچه در آن نیست، برکت در آن نیست.» مهجوریت قرآن :‌ حضرت علی علیه السلام فرموده است: «اَلْبَیْتُ الَّذِِی لَا یُقْرَاُ فِیهِ الْقُرْآن وَلَا یُذْکَرُ اللهُ فِیهِ تَقِلُّ بَرَکَتُهُ وَتَهْجُرُهُ الْمَلَائِکَةُ وَتَحْضُرُهُ الشَّیَاطِین؛۱۳خانه‌ای که در آن،‌ قرآن تلاوت نشود و یاد خداوند نباشد،‌ ‌برکتش کم می‌شود و فرشتگان از چنین خانه‌ای دوری می‌کنند و شیاطین در آن حاضر می‌شوند.» ۱۱ - اسراف: امام صادق علیه السلام فرمود: «اِنَّ مَعَ الْاِسْرَافِ قِلَّةُ الْبَرَکَةِ؛۱۴اسراف کردن،‌ باعث کم‌شدن برکت می‌شود.» همچنین امیر مؤمنان علی علیه السلام نیز می‌فرماید: «التَّبْذِیرُ قَرِینُ مُفْلِسٍ؛۱۵ زیاده‌روی،‌ همراه و همنشین با انسان تنگدست است.» ۱۲ - پرداخت‌ نکردن زکات: رسول خدا صل الله علیه و آله می‌فرماید: «اِذَا مُنِعَتِ الزَّکَاةُ مُنِعَتِ الْاَرضُ بَرَکَاتِهَا؛۱۶ وقتی که زکات منع شود، زمین نیز از برکتهایش منع می‌شود.» ۱۳ - امر به معروف و نهی ازمنکر نکردن: پیامبر خدا صل الله علیه و آله فرمود: «لَا تَزَالُ اُمَّتِی بِخَیْرٍ مَا اَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ فَاِذَا لَمْ یَفْعَلُوا ذَلِکَ نَزَعَتْ مِنْهُمُ‌ الْبَرَکَاتِ وَسَلَّطَ بَعْضُهُمْ عَلَی بَعْضٍ؛۱۷امت من تا زمانی که امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند وضعشان خوب است اما اگر این گونه کارها را ترک کنند،‌ برکت از میان آنها برداشته می‌شود و برخی از آنها بر دیگری تسلط و برتری خواهد یافت.» ۱۴ - نیتهای آلوده: امام علی علیه السلام می‌فرماید: «عِنْدَ فَسَادِ النِّیَّةِ تَرْتَفِعُ الْبَرَکَةُ؛۱۸ وقتی نیتها، ناپاک و آلوده شوند،‌ برکتها از بین می‌روند.» ۱۵ - عمل منافی عفت: امام رضا علیه السلام فرموده است: «اِیَّاکَ وَالزِّنَا فَاِنَّهُ یَمْحَقُ الْبَرَکَةَ وَ یَذْهَبُ بِالدِّینِ؛۱۹ از زنا بپرهیزید که برکت را نابود و دین را از بین می‌برد.» ۱۶ - جنایت: حضرت علی علیه السلام فرمود: «اِذَا ظَهَرَتِ الْجِنَایَاتُ اِرْتَفَعَتِ الْبَرَکَاتُ؛۲۰ زمانی که جنایتها آشکار شود، برکتها هم از بین می‌روند.» ۱۷ - کوتاهی در قبال برادران دینی: رسول خدا صل الله علیه و آله فرمود: «مَنْ حَبَسَ عَنْ اَخِیهِ الْمُسْلِمِ شَیْئاً مِنْ حَقٍّ حَرَّمَ اللهُ عَلَیْهِ بَرَکَةَ الرِّزْقِ اِلَّا اَنْ یَتُوبَ؛۲۱ کسی که حق برادر مسلمان خود را ندهد،‌ خداوند، برکت را از روزی او برمی‌دارد،‌ مگر اینکه توبه و آن را جبران کند.» ۱۸ - خوردن غذای داغ: نقل شده است که پیامبر صل الله علیه و آله می‌خواست غذایی را میل کند. وقتی دست برد و متوجه شد که غذا داغ است،‌ فرمود: «دَعُوهُ حَتَّی یَبْرُدَ فَاِنَّهُ اَعْظَمُ بَرَکَةً؛۲۲ بگذارید تا غذا خنک شود که برکت بیش‌تری به همراه خواهد داشت.» البته منظور از اینکه داغ نخورند این است که صبر کنند تا غذا خودش خنک شود؛ و گرنه فوت‌کردن غذا،‌ خود یکی از عوامل بی‌برکتی است که در روایات به آن اشاره شده است.» ۱۹ - خشم و غضب خداوند: امام صادق علیه السلام می‌فرماید: «اِنَّ اللهَ تَعَالَی اِذَا غَضِبَ عَلَی اُمَّةٍ ثُمَّ لَمْ یَنْزِلْ بِهَا الْعَذَابَ اَغْلَی اَسْعَارَهَا وَ قَصَّر اَعْمَارَهَا وَلَمْ تُربِحْ تُجَّارُهَا وَلَمْ تَغْزُر أنْهَارُهَا؛۲۶ وقتی خداوند بر امّتی خشم و غضب کند و نخواهد که بر آنها عذاب فرو فرستد،‌ قیمتها را در آن جامعه بالا می‌برد، عمرها را کوتاه می‌کند و کاسبهایش نفع نمی‌برند و نهرها و چشمه‌هایش جوشان نخواهد شد.» ۲۰ - دشنام دادن: امام باقر علیه السلام فرموده است: «مَنْ فَحَشَ عَلَی اَخِیهِ الْمُسْلِمِ نَزَّعَ‌ اللهُ مِنْهُ بَرَکَةَ رِزْقِهِ وَ وَکَّلَهُ اِلَی نَفْسِهِ وَاَفْسَدَ‌عَلَیْهِ مَعِیشَتَهٌ؛۲۷ کسیچ که به برادر مسلمان خود دشنام دهد، خداوند برکت را از روزی او برمی‌دارد و او را به خودش واگذار می‌کند و زندگی‌اش را تباه می‌سازد.

۲۰ عامل بی برکت شدن زندگی با تفحص در آیات و روایات دست کم بیست عامل که موجب بی برکتی درزندگی می شود را می توان احصاء کرد. عقیق:با تفحص در آیات و روایات دست کم بیست عامل که موجب بی برکتی درزندگی می شود را می توان احصاء کرد که در ادامه با ذکر اسناد و مدارک روایات می آیند: ۱- موسیقی،‌ قمار و شراب: امام صادق علیه السلام فرمود: « لَا تَدْخُلُ الْمَلَائِکَةُ بَیْتاً فِیهِ خَمْرٌ أوْ دَفٌّ أوْ طَنْبُورٌ أوْ نَرْدٌ وَلَا یُسْتَجَابُ دُعَائُهُمْ وَتُرْفَعُ الْبَرَکَةُ عَنْهُمْ؛۳ فرشتگان به خانه‌ای که در آن شراب و آلات موسیقی، مانند: دایره، طنبور، یا آلات قمار، مانند: نرد باشد، داخل نمی‌شوند و دعای اهل آن خانه مستجاب نمی‌شود و برکت از زندگی آنها برداشته می‌شود.» ۲ - نبودن فرزند: رسول اعظم صل الله علیه و آله فرمود : « بَیْتٌ لَا صِبْیَانَ فِیهِ لَا بَرَکَةَ فِیهِ؛۱۲ خانه‌ای که بچه در آن نیست، برکت در آن نیست.» ۳ - مهجوریت قرآن:‌ حضرت علی علیه السلام فرموده است : «اَلْبَیْتُ الَّذِِی لَا یُقْرَاُ فِیهِ الْقُرْآن وَلَا یُذْکَرُ اللهُ فِیهِ تَقِلُّ بَرَکَتُهُ وَتَهْجُرُهُ الْمَلَائِکَةُ وَتَحْضُرُهُ الشَّیَاطِین؛۱۳ خانه‌ای که در آن،‌ قرآن تلاوت نشود و یاد خداوند نباشد،‌ ‌برکتش کم می‌شود و فرشتگان از چنین خانه‌ای دوری می‌کنند و شیاطین در آن حاضر می‌شوند.» ۴ - قسم خوردن برای فروش کالا: روزی امیرمؤمنان علیه السلام وارد بازار شد و خطاب به اهالی بازار فرمود : «السَّلَامُ عَلَیْکُمْ اَهْلَ السُّوقِ، اِتَّقُوا اللهَ فِی الْحَلْفِ فَاِنَّهُ یُزْجِی یُنْفِقُ السّلْعَةَ وَیَمْحَقُ الْبَرَکَةَ؛۴ سلام بر شما ای اهالی بازار! در قسم خوردن از خدا پروا کنید که باعث کم‌شدن کالا و از بین رفتن برکت می‌شود.» ۵ - چاپلوسی: امام صادق علیه السلام در روایتی چنین فرمود : «اَیُّمَا مُؤْمِنٍ خَضَعَ لِصَاحِبِ سُلْطَانٍ أوْ مَنْ یُخَالِطُهُ عَلَی دِینِهِ طَلَباً لِمَا فِی یَدَیْهِ مِنْ دُنْیَاهُ اْخْمَلَهُ اَهْمَلَهُ اللهُ وَمَقَتَ عَلَیْهِ وَوَکَلَهُ اِلَیْهِ فَاِنْ هُوَ غَلَبَ عَلَی شَیءٍ مِنْ‌ دُنْیَاهُ وَصَارَ فِی یَدِهِ مِنْهُ شَیءٌ نَزَعَ اللهُ الْبَرَکَةَ مِنْهُ؛۵ هر مؤمنی که برای صاحب سلطه و یا کسی که در آمیختن با آن به ضرر دینش است، تواضع و فروتنی کند و منظورش از این فروتنی به دست آوردن چیزی باشد که در دست اوست، خدواند او را رها کرده، بر او خشم می‌گیرد و او را به همان شخص وا می‌گذارد. و اگر حتّی مالی از این راه به دست آورد و از دنیای این افراد چیزی به او برسد،‌ خداوند برکت را از آن مال برمی‌دارد.» ۶ - خیانت در شراکت: رسول خدا صل الله علیه و آله می‌فرماید: «یَدُاللهِ فَوْقَ اَیْدِی الْمُشْتَرِکِینِ مَا لَمْ یَخُنْ اَحَدُهُمَا صَاحِبَهُ فَاِذَا خَانَ اَحَدُهُمَا رَفَعَ اللهُ یَدَهُ عَنْ اَیْدِیَهُمَا وَذَهَبَتِ الْبَرَکَةُ مِنْهُمَا؛۶ دست قدرت و عنایت خداوند تا زمانی بالای دستان افراد شریک است که یکی از آنها به دیگری خیانت نکند. هنگامی‌که یکی از آنها مرتکب خیانت شود، خداوند دست خود را از دست آنها بر‌می‌دارد و برکت را از آنها می‌برد.» ۷ - مال حرام: امام موسی کاظم علیه السلام به شخصی به نام داوود،‌ چنین فرمود: «یا داوود! اِنَّ الْحَرَامَ لَا یَنْمِی وَاِنْ نَمَی لَا یُبَارَکُ لَهُ فِیهِ وَمَا اَنْفَقَهُ لَمْ یُوجَر عَلَیْهِ وَمَا خَلَّفَهُ کَانَ‌ زَادَهُ اِلَی النَّار؛۷ مال حرام زیاد نمی‌شود، اگر هم زیاد شود برکت ندارد و آنچه از مال حرام انفاق شود،‌ پاداش ندارد. و آنچه را هم باقی بگذارد برای رفتن او به جهنم، خرج خواهد شد.» ۸ - سستی ورزیدن در خواندن نماز: حضرت فاطمه زهرا س می‌فرماید که از پدرم رسول خدا صل الله علیه و آله پرسیدم: «کسی که در خواندن نماز سستی بورزد و در اقامه آن کوتاهی کند،‌ چگونه است؟» آن حضرت فرمود: «چنین شخصی به شانزده خصلت در دنیا و آخرت، مبتلا می‌شود: پیامد نخست از پیامدهای منفی دنیایی بی‌توجهی به نماز، این است که «یَرْفَعُ اللهُ الْبَرَکَةَ مِنْ رِزْقِهِ؛ خداوند برکت را از روزی او برمی‌دارد. پیامد دوم آن این است که «یَرْفَعُ اللهٌ الْبَرَکَةَ مِنْ عُمْرِهِ؛۸ خداوند، برکت را از عمر او می‌گیرد.» ۹ - سفره‌ های بی ‌برکت: نگفتن بسم الله هنگام خوردن غذا:‌ از پیغمبر اکرم صل الله علیه و آله سؤال شد: «آیا شیطان می‌تواند با انسان هم‌ غذا شود؟» فرمود: «آری»، کُلُّ مَائِدَةٍ لَمْ یُذْکَر بِسْمِ الله عَلِِیْهَا یَأکُلُ الشَّیْطَانُ مَعَهُمْ وَیَرْفَعِ اللهُ الْبَرَکَةَ عَنْهَا؛۹ هر غذائی که نام خدا بر آن برده نشود، شیطان با آنان هم غذا می‌گردد و خداوند برکت را از آن سفره برمی‌دارد.»

چطور والدین باید از نسل z حمایت کنند؟ ۱۳ شهریور ۱۴۰۳، ۰۷:۳۰ در گفت‌وگو با دکتر سیما فردوسی، روان‌شناس و استاد دانشگاه، به بررسی چالش‌های والدین در ارتباط با نسل Z پرداختیم. دکتر فردوسی با تأکید بر تفاوت‌های عمیق این نسل با نسل‌های گذشته، توصیه کرد که والدین باید رویکردهای سنتی خود را تغییر دهند و با درک نیازها و علایق نسل Z، به تعامل سازنده‌تری با فرزندان خود بپردازند.

ایرنا نوشت: نسل Z، نسلی که با سرعت بی‌سابقه‌ای به سمت دنیای دیجیتال پیش می‌رود، بیش از هر زمان دیگری توجه پژوهشگران و روان‌شناسان را به خود جلب کرده است. این نسل در دنیایی به دنیا آمده و رشد کرده که فناوری به جزء لاینفک زندگی تبدیل شده است. تحقیقات نشان می‌دهد که ۹۸٪ از این نسل دارای یک تلفن هوشمند هستند و به طور متوسط روزانه ۴ ساعت و ۱۵ دقیقه از وقت خود را صرف استفاده از این دستگاه‌ها می‌کنند. این تغییرات بنیادین در نحوه زندگی و ارتباطات نسل Z باعث شده تا بسیاری از والدین با چالش‌های جدیدی مواجه شوند. برخی از والدین احساس می‌کنند که درک این نسل، با علایق و نیازهای متفاوت، دشوارتر از همیشه است.

در گفت‌وگویی که با دکتر سیما فردوسی، روان‌شناس برجسته کشور، انجام شد، ایشان به بررسی ویژگی‌های نسل Z پرداخت. دکتر فردوسی نسل Z را همان نسل ۸۰ و ۹۰ معرفی کرد که به دلیل ارتباط نزدیک با دنیای دیجیتال و تکنولوژی‌های نوین، تفاوت‌های عمده‌ای با نسل‌های پیشین خود دارند. وی بیان کرد که این نسل که به عنوان "بومیان دیجیتال" شناخته می‌شوند، از همان دوران کودکی و نوجوانی در محیطی پر از شبکه‌های مجازی و فناوری‌های ارتباطی رشد کرده‌اند. این امر باعث شده است که اکثر فعالیت‌های روزمره آن‌ها از جمله دوستیابی، خرید و ارتباطات اجتماعی به صورت آنلاین انجام شود. به همین دلیل، این نسل طرز تفکر و رفتارهای متفاوتی نسبت به نسل‌های قبلی خود دارند. یکی از ویژگی‌های بارز نسل Z، خواست بیشتر برای استقلال است. دکتر فردوسی اشاره کرد که این استقلال طلبی در برخی موارد می‌تواند چالش‌هایی را برای والدین ایجاد کند. به گفته او، والدین معمولاً تمایل دارند که در تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات فرزندانشان نقش داشته باشند و از آن‌ها انتظار دارند که نظرات و تجربیات خود را با والدین به اشتراک بگذارند. اما نسل Z اغلب ترجیح می‌دهد که به تنهایی تصمیم بگیرد و از مشورت‌های خانواده دوری کند. این رفتار می‌تواند باعث نگرانی والدین شود، به ویژه زمانی که فرزندان در ارتباطات اجتماعی و مراوده‌ها کمتر به گذشته و سنت‌ها توجه می‌کنند.

زومرها با گفتمانی متفاوت عضو هیئت‌علمی دانشگاه شهید بهشتی در ادامه به موضوع تفاوت‌های زبانی و ارتباطی نسل Z پرداخت. او توضیح داد که گفتمان و خزانه لغات این نسل، طرز صحبت کردن و حتی شوخی‌هایشان به گونه‌ای است که ممکن است برای والدین و نسل‌های گذشته سنگین و ناآشنا به نظر برسد. این تغییرات زبانی و رفتاری باعث شده است که برخی از والدین احساس کنند فرزندانشان به شکلی متفاوت و غیرقابل فهم با دیگران ارتباط برقرار می‌کنند. فردوسی به این نکته اشاره کرد که این مسئله تنها مختص جامعه ما نیست، بلکه یک پدیده جهانی است. در سطح بین‌المللی، این نسل به نام "زومرها" شناخته می‌شود و دارای طرز تفکر و ویژگی‌های خاص خود هستند. این تغییرات در رفتار و زبان، نتیجه تحولات اجتماعی و فناوری است که نسل Z را از سایر نسل‌ها متمایز می‌کند. برای جلوگیری از ایجاد شکاف و گسستگی بین نسل‌ها، به ویژه در ارتباط با والدین، معلمان و استادان، فردوسی توصیه کرد که نسل‌های گذشته باید تلاش بیشتری برای درک و شناخت ویژگی‌های نسل Z داشته باشند. این روانشناس پیشنهاد کرد که والدین و مربیان با مطالعه کتاب‌ها و مقالات مرتبط، شرکت در سمینارها و گفتگو با متخصصین، به شناخت بهتری از این نسل دست یابند. این آگاهی می‌تواند به تقویت ارتباط و کاهش فاصله بین نسل‌ها کمک کند و به والدین و مربیان امکان دهد تا بهتر با نسل Z تعامل کنند.

نسل Z، حقیقت‌جویان خلاق و پیشرو در تغییرات اجتماعی فردوسی در بخش دیگری به ویژگی‌های خاص نسل Z اشاره کرد و این نسل را به عنوان "نسل حقیقت‌یاب، نسل گفت‌وگو و نسل تغییر" توصیف کرد. او توضیح داد که این نسل علاقه‌ای به تکرار گذشته ندارد و از تکرار بیزار است. نسل Z به دنبال ایجاد چیزهای نو و متفاوت است و تغییرات را می‌پسندد، به ویژه تغییراتی که به سوی جلو و به سمت جدید بودن و متفاوت بودن حرکت می‌کنند. این تنوع‌طلبی و خلاقیت، از ویژگی‌های برجسته این نسل به شمار می‌آید. فردوسی همچنین تأکید کرد که در این نسل افراد باهوش زیادی وجود دارند. با وجود اینکه ممکن است برخی از افراد نسل‌های گذشته رفتارهای آن‌ها را گستاخانه یا بیش از حد رک بدانند، اما نباید از هوش و خلاقیت بالای این نسل غافل شد. نسل Z از هوش و توانایی‌های خلاقانه‌ای برخوردار است که باعث می‌شود در بسیاری از جنبه‌ها پیشرو باشند. با این حال، فردوسی به نکته‌ای نیز اشاره کرد که این نسل به بسیاری از آداب و رسوم و سنت‌ها توجه چندانی ندارد. آن‌ها ترجیح می‌دهند همه چیز را در قالب جدیدی جستجو کنند و حتی روابطشان را در فضای مجازی و با استفاده از فناوری‌های نوین پیش ببرند. این تغییرات نشان‌دهنده تمایل این نسل به شکستن قالب‌های قدیمی و حرکت به سمت نوآوری و تحول است. انتقاد ممنوع؛ راهکارهای مؤثر برای ارتباط با نسل Z

فردوسی به نکات مهمی درباره نحوه ارتباط والدین با نسل Z پرداخت و تأکید کردکه والدین نباید به طور مداوم نسل Z را مورد سرزنش قرار دهند. نسل Z یک گروه بزرگ و متفاوت است و نمی‌توان ویژگی‌های آن را به چند فرد خاص محدود کرد. به همین دلیل، والدین باید تلاش کنند تا آگاهی خود را درباره این نسل افزایش دهند. فردوسی پیشنهاد کردکه والدین باید با مطالعه و تحقیق درباره نحوه تفکر، علاقه‌مندی‌ها، و دیدگاه‌های نسل Z به درک بهتری از آن‌ها دست یابند. این شامل شناخت از نحوه زندگی، نگرش به خطرات، و دیدگاه‌های آن‌ها نسبت به دنیا است. او افزود که والدین باید سعی کنند به جای انتقاد مستمر، خود را به این نسل نزدیک کنند. انتقادات مکرر می‌تواند باعث شود که نسل Z ارتباطش را با والدین قطع کند و این فاصله می‌تواند به یک بیگانگی عمیق منجر شود. به جای آن، والدین باید به دنبال یافتن نکات مثبت در فرزندان خود باشند و آن‌ها را تایید کنند تا زمینه برای نزدیکی و درک متقابل فراهم شود. فردوسی همچنین تأکید کرد که قصد والدین ممکن است اصلاح فرزندانشان باشد، اما برخوردهای انتقادی مداوم تنها باعث دوری و بیگانگی می‌شود. به همین دلیل، والدین باید تلاش کنند تا ارتباطی مثبت و حمایتی برقرار کنند که به تقویت روابط خانوادگی و فهم متقابل کمک کند.

والدین برای درک نسل Z باید رویکرد سنتی خود را تغییر دهند این کارشناس امور خانواده در پاسخ به این سؤال که "آیا والدین نسل‌های قبل توانایی درک نیازها و مشکلات نسل Z را دارند یا باید رویکرد سنتی خودشان راتغییر بدهند"، پاسخ داد که والدین نمی‌توانند روش‌های قدیمی را در مواجهه با نسل جدید ادامه دهند و باید با درک و شناخت بهتر از نسل Z، به ویژه در نحوه تفکر و تعبیر آن‌ها از وقایع پیرامون، تعامل کنند. وی افزود که نسل Z نسلی اهل گفت‌وگو و تغییر است و آمادگی دارد تا نظرات خود را بیان کند و به درک حقیقت بپردازد. بنابراین، فردوسی تاکید کرد که هیچ چیزی غیرممکن نیست و والدین باید با این نسل گفتگو کنند تا نیازها و مشکلات آن‌ها را بهتر درک کنند. والدین باید به جای رها کردن نسل جوان و کنار گذاشتن آن‌ها، تلاش کنند تا ارتباطی مثبت و حمایتی برقرار کنند. فردوسی همچنین به نگرانی‌های والدین درباره خطرات اجتماعی اشاره کرد و گفت که نسل جوان به دلیل کمبود تجربه ممکن است با مشکلات و آسیب‌های اجتماعی مواجه شود. او توصیه کرد که والدین باید تغییراتی در تفکر و رویکرد خود ایجاد کنند تا بتوانند به درستی با فرزندان خود تعامل کنند. این تغییر در رویکرد به معنای داشتن رابطه‌ای دوستانه و محترمانه است و نیاز به آگاهی و مراقبت از جوانان دارد تا آنان با خطرات اجتماعی آشنا شوند و از آن‌ها در امان بمانند. فردوسی بر این نکته تاکید کرد که هدف نهایی ایجاد ارتباطی است که والدین را مطمئن کند که فرزندانشان آگاهی لازم را دارند و به درستی مراقب خود هستند.

فردوسی بااشاره به اهمیت تعامل والدین با فرزندان نسل Z توصیه کرد که والدین با فرزندان خود بنشینند و با آن‌ها صحبت کنند. این استاد دانشگاه پیشنهاد داد که والدین نظرات فرزندان خود را درباره سرگرمی‌ها و فعالیت‌های گروهی جویا شوند و بپرسند که چه چیزهایی برای آن‌ها لذت‌بخش است. به عنوان مثال، اگر خانواده‌ای قصد رفتن به پیک‌نیک را دارد، ممکن است نسل جوان ترجیح دهد که به جای بودن تنها با والدین، چند نفر از دوستان خود را نیز همراه داشته باشد. فردوسی تأکید کرد که والدین باید این خواسته‌ها را بشناسند و در صورت مناسب بودن، آن‌ها را فراهم کنند. این تعامل و توجه به نظرات نسل Z می‌تواند باعث شود که آن‌ها در فعالیت‌های خانوادگی با علاقه بیشتری شرکت کنند و احساس کنند که نظراتشان محترم شمرده می‌شود. به ویژه اگر این تعاملات در یک محیط خانوادگی و با حضور هم‌سن و سال‌های خودشان صورت گیرد، جذاب‌تر خواهد بود و همچنین باعث می‌شود که جوانان از خانواده دور نشوند. فردوسی همچنین به این نکته اشاره کرد که نسل Z تمایل ندارد تنها با والدین خود در فعالیت‌ها شرکت کند و صرفاً به حرف‌های آن‌ها گوش دهد. این نسل دوست دارد با هم‌سن و سال‌های خود به گفتگو بپردازد و تفریح کند. اگر والدین این نیازها را درک کنند و فضا را برای چنین تعاملاتی فراهم آورند، هم جوانان احساس راحتی بیشتری می‌کنند و هم والدین با خیالی آسوده‌تر شاهد حضور فرزندانشان در محیط‌های خانوادگی خواهند بود. این تغییر در رویکرد، می‌تواند به تقویت ارتباطات خانوادگی و جلوگیری از فاصله گرفتن نسل جوان از خانواده کمک کند

حضرت امام رضا (سلام الله‌ عليه) هنگام صرف غذا، ظرف خالی طلب می كردند و قبل از خوردن، #بهترين غذاهای سفره را در آن ظرف ريخته و برای مستمندان می فرستادند[۱] آنگاه اين آيات را مي خواندند:«فلا اقتَحَم العقبة وما أدريك ما العَقَبة» [۲] مردم اين عقبه ها و گردنه های عاقبت نگری را بالا نمی روند. به واقع نمی دانند اين گردنه ها چيست. در سرزمين های هموار، مساعد و ملايم راه می روند. در دامنه‌ی كوه كه زمين هموار است، راه رفتن مشكل نيست. بالای كوه رفتن ديد انسان را وسيع می‌کند. لباس‌های كهنه و مندرس را به فقرا دادن، صراط مستقيم نيست، «اقتحام عقبه»يا گذشتن و عبور از گردنه نيست. اين آيه ما را تشويق می‌کند كه چرا از كوه مشكلات بالا نمی‌روید؟ چرا هميشه در دامنه‌ كوه هستيد؟ چرا همت های بلند نداريد؟ چرا سعی نمی كنيد، كه از اين گردنه ها و كُتلها بگذريد؟ غذاهای مانده و لباس‌های مندرس را به اين و آن دادن، كار سهلی است و اين را خدای سبحان دوست ندارد: «لن تنالوا البرّ حتي تنفقوا مما تحبّون» [۱]الکافی ج۴ ص۵۲ [۲]سوره بلد آیات ۱۱_۱۲ حکمت عبادات ص۹۷ #آيت_الله_العظمی_جوادی_آملی ┈┄┅═✾•••✾═┅┄┈ 💫کانال آیت الله بهجت⇩⇩⇩ 🆔 @bahjat_arefan ┈┄┅═✾•••✾═┅┄┈