برخی با شعار حمایت از مستضعفان، خطاها را توجیه می‌کنند بدون قدرت تشخیص نمی‌توان نسخه درست برای اقتصاد ایران نوشت در علوم اجتماعی، انتخاب نظریه مناسب مهم‌تر از تعدد نظریه‌هاست مومنی با اشاره به وضعیت تورم در کشور گفت: عده‌ای در مقام دفاع از دولت، مدام می‌گویند چقدر به فکر محرومان و مستضعفان هستند، اما پاسخ این است که خدا چقدر به مردم رحم کرده که شما با این همه ادعای حمایت، این بلاها را بر سر آنان آورده‌اید؛ وگرنه اگر چنین ادعاهایی هم نداشتید، چه می‌کردید؟ در این میان اصل ماجرا گم می‌شود و این به یک شگرد تبدیل شده است؛ شگردی برای اینکه مسائل اصلی ایران به حاشیه رانده شود. معتقدم واکاوی عملی تجربه دکتر مصدق و آن مسیرهای خارق‌العاده خودسازی که پیمود، به ما می‌آموزد که چگونه مسائل اصلی را فراموش نکنیم. در روش‌شناسی علوم انسانی و اجتماعی، به این توانایی «قدرت تشخیص» گفته می‌شود. برای هر مسئله اقتصادی ده‌ها نظریه وجود دارد، اما اینکه از میان این نظریه‌ها کدام‌یک با شرایط ایران تناسب بیشتری دارد، نیازمند قدرت تشخیص است. در سطوح عالی اجرایی، مسائل فرعی جای مسائل اصلی را گرفته است تصمیم‌گیری در کشور باید بر پایه دانایی و صلاحیت انجام شود استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: امروز مشاهده می‌کنیم که در سطوح عالی اجرایی کشور، برای توجیه برخی تصمیم‌های نسنجیده، مشکوک و گاه ضد مردمی، به جای پرداختن به مسائل اصلی، موضوعات فرعی برجسته می‌شود. در حالی که درس بزرگ تجربه مصدق این است که باید مسائل اصلی را شناخت، بر آنها تمرکز کرد و با اتکا به دانایی و صلاحیت، برای حل آنها اقدام کرد. اختلاف میان اقتصاددانان کمتر از اختلاف پزشکان است ناتوانی در تشخیص را نباید پشت اختلاف نظرها پنهان کرد باید پاسخ دهید که چرا افرادی را دور خود جمع کرده‌اید که برآیند عملکرد آنها این بوده که تقریبا تمام رکوردهای ضدتوسعه‌ای در دوره اجرای تعدیل ساختاری در ایران شکسته شده است مومنی در ادامه با انتقاد از برخی رویکردها در مواجهه با اختلاف‌نظرهای اقتصادی گفت: اخیرا یک یا دو نفر پیدا شده‌اند که می‌گویند در میان اقتصاددانان دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد و نمی‌دانیم باید چه کار کنیم. همان زمان که این سخن مطرح شد، من در مصاحبه‌ای گفتم با قسم حضرت عباس هم می‌توان ثابت کرد که اختلاف میان اقتصاددانان به مراتب کمتر از اختلاف میان پزشکان است. شما به جای اینکه ناتوانی و بی‌صلاحیتی خود را در تشخیص پنهان کنید، باید پاسخ دهید که چرا افرادی را دور خود جمع کرده‌اید که برآیند عملکرد آنها این بوده که تقریبا تمام رکوردهای ضدتوسعه‌ای در دوره اجرای تعدیل ساختاری در ایران شکسته شده است. به جز دو یا سه مورد، تقریبا همه این رکوردها در کمتر از یک سال شکسته شده و فجیع‌ترین آنها نیز ابعاد تورم، بیکاری و سقوط کیفیت اشتغال بوده است؛ پدیده‌هایی که مانند دو تیغه قیچی رفاه خانوارها را هدف گرفته و ضربه‌های بسیار اساسی به تمامیت اقتصادی و اجتماعی کشور وارد کرده‌اند. اگر واقعا حساب و کتابی در کار باشد، هر یک از شرایطی که امروز با آن روبه‌رو هستیم، همان اندازه که می‌تواند منشا تعمیق بحران و فرو‌افتادگی شود، می‌تواند منشا دستاوردهای بزرگ نیز باشد. بودجه متوازن دولت مصدق در اوج تحریم یک رکورد تاریخی است در اصلاح بودجه، همان سیاست‌های پرهزینه گذشته تکرار می‌شود و هزینه‌های تجملی و نابرابر در اصلاح بودجه حذف نمی‌شوند این استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: در تاریخ اداره اقتصاد ایران، هنوز هم رکورد دکتر مصدق در اوج تحریم و سقوط درآمدهای ارزی حاصل از نفت، در ارائه بودجه متوازن یک رکورد بی‌نظیر به شمار می‌رود. با این اوضاع و احوال، این دستاورد همچنان به قوت خود باقی خواهد ماند. هر زمان که از سطوح بالاتر گفته می‌شود برای اصلاح نظام بودجه‌ریزی کشور فکری شود، همان سیاست‌هایی به عنوان راه‌حل پیشنهاد می‌شود که پرمفسده ترین تجربه‌های سیاستی در ایران بوده‌اند. متاسفانه به دلیل فضاسازی‌هایی که این مافیاها ایجاد می‌کنند، اساسا مجالی برای گفت‌وگوی کارشناسی باقی نمی‌ماند تا بتوان از آنان پرسید دقیقا چه کاری انجام می‌دهند. هنگامی هم که می‌خواهند به زعم خود نظام بودجه‌ریزی را اصلاح کنند، هیچ‌یک از هزینه‌های ضدتوسعه، تجمل‌گرا و نابرابرساز حذف نمی‌شود. اگر مسیر تحولات بودجه عمومی ایران را از نخستین سال‌های پس از جنگ تحمیلی تا امروز بررسی کنید، می‌بینید هر زمان صحبت از صرفه‌جویی دولت شده، از هزینه‌های آموزش مردم، سلامت مردم، زیرساخت‌های فیزیکی مورد نیاز کشور، مسکن و سایر نیازهای اساسی جامعه کاسته شده است.

به جای حل مسئله به مقصریابی مشغول شده‌اند اگر برنامه‌ای ندارید، مطابق شیوه خردورزانه اداره جامعه، موضوع را به اهل آن بسپارید مومنی گفت: اکنون میزان مسئولیت‌پذیری حکومت در قبال این مسائل حیاتی، نسبت به دوره مهندس موسوی واقعا خجالت‌آور است. این در حالی است که در دوره دولت او، محدودیت‌ها و فشارهای داخلی و خارجی ده‌ها برابر بیشتر از امروز بود. با این حال کسی تلاش نمی‌کرد با مرثیه‌سرایی مسئولیت را از خود دور کند. یکی از تلخ‌ترین و غم‌انگیزترین نشانه‌های امروز این است که وقتی اتفاق نامطلوبی در کشور رخ می‌دهد، به جای آنکه هیئت وزیران و مجلس با یکدیگر برای یافتن راه‌حل چاره‌اندیشی کنند، هر فردی مصاحبه می‌کند تا بگوید در آن مسئله مقصر نبوده است. در حالی که کسی دنبال مقصریابی نیست. ما می‌گوییم اگر می‌پذیرید که آن مسئله به کشور خسارت وارد کرده، برنامه خود را برای حل آن ارائه کنید و اگر برنامه‌ای ندارید، مطابق شیوه خردورزانه اداره جامعه، موضوع را به اهل آن بسپارید. گویی ابتدایی‌ترین آداب اداره کشور به فراموشی سپرده شده این اقتصاددان تصریح کرد: یکی از شگفتی‌های موجود این است که در هر زمینه‌ای که دولت با ناتوانی روبه‌رو می‌شود، برخی مقامات اجرایی سطح بالا به جای آنکه احساس مسئولیت کنند، می‌گویند هر کس راه‌حلی دارد ارائه کند. این نوع واکنش گویی نشان‌دهنده آن است که تعهدی وجود دارد تا صندلی‌های کلیدی اداره اقتصاد ملی در اختیار افراد بی‌کفایت، بی‌صلاحیت و ناتوان باقی بماند و دیگران صرفا نقش ارائه‌دهنده راه‌حل را داشته باشند. این شیوه اداره کشور نیست. اگر برای شما مسجل شده که در دولت افرادی وجود ندارند که قادر به حل این مسائل باشند، عقل حکم می‌کند که آنها را با افراد عاقل و صاحب صلاحیت جایگزین کنید، نه اینکه رجز بخوانید. بعد هم به گونه‌ای سخن می‌گویند که گویی در ورودی دستگاه‌های اجرایی فرش قرمز پهن شده و عطر و گلاب می‌پاشند تا صاحبان ایده بیایند و نظرات خود را ارائه کنند. گویی ابتدایی‌ترین آداب اداره کشور به فراموشی سپرده شده است. امیرکبیر در ساختار دشوار قاجار اصلاحات خارق‌العاده‌ای اجرا کرد منتقدان دلسوز نباید تنبیه شوند مومنی با اشاره به تجربه‌های تاریخی موفق در ایران گفت: معتقدم واکاوی تجربه‌هایی مانند دوره دکتر مصدق یا اصلاحات امیرکبیر بسیار آموزنده است. اصلاحات امیرکبیر در شرایطی شکل گرفت که رئیس حکومت ناصرالدین‌شاه بود. فقط خدا می‌داند اگر فردی لایق در چنین ساختاری حضور داشته باشد، تنفس برای او تا چه اندازه دشوار خواهد بود. با این حال امیرکبیر توانست با برنامه‌های خارق‌العاده خود، در مدت زمانی کوتاه چنین کارنامه‌ای از خود به جای بگذارد. به جای آنکه به منتقدان توپ و تشر زده شود و عرصه‌هایی برای نقد مصون از بررسی اعلام شود، بهتر است نشان دهند چه حوزه‌ای وجود دارد که در آن جایی برای نقد وجود ندارد. اگر کسی از سر دلسوزی، شرافت و اتکا به دانش خود برای نجات کشور سخن می‌گوید، اگر تشویق نمی‌شود، دست‌کم نباید تنبیه شود. حل جزیره‌ای بحران‌های ایران محکوم به شکست است ایران با مجموعه‌ای از بحران‌های درهم‌تنیده روبه‌روست استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی اظهار کرد: متاسفانه عده‌ای پیدا شده‌اند که هرگاه سخنی مطرح می‌شود، فورا می‌گویند شما بگویید چه باید کرد. اگر مسائل کشور با یک فوت و یک نسخه فوری حل می‌شد، هرگز به این وضعیت دچار نمی‌شدیم. بیش از ده سال است که به مسئولان کشور می‌گوییم در شرایطی که ایران با انبوهی از بحران‌های اقتصادی روبه‌رو است و تعداد بحران‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی نیز کمتر از بحران‌های اقتصادی نیست و میان آنها تعامل‌های فزاینده وجود دارد، هر نوع تلاش برای حل جزیره‌ای و موردی مسائل محکوم به شکست است. مشکلات کشور با جلسات نمایشی حل نمی‌شود کشور بدون هماهنگی و دانش قابل اداره نیست وی گفت: شما نتیجه این رویکرد را در پانزده سال اخیر به وضوح مشاهده کرده‌اید. راه‌حل آن است که بپذیریم کشور برای اداره مطلوب به برنامه نیاز دارد و برنامه نیز برای آنکه از کیفیت و قابلیت لازم برخوردار باشد، باید بر پایه دانش، صلاحیت و هماهنگی شکل بگیرد. امروز یکی از کارهای نمایشی رایج این است که دستگاه‌های مختلف برای برگزاری جلسات با دانشگاهیان و گروه‌های مختلف علمی با یکدیگر رقابت می‌کنند. اگر قرار بود مسائل کشور با یک جلسه با صد نفر که کل زمانش هم دو ساعت است، حل شود، امروز با این حجم از مشکلات روبه‌رو نبودیم. اداره کشور با نمایش و ادا درآوردن ممکن نیست.

به خبرگان پاک‌دست و مستقل برای حل مسائل نیاز داریم موسسه مطالعات دین و اقتصاد آماده معرفی متخصصان کلیدی است کیفیت پایین بنیه کارشناسی مانع حل مشکلات کشور شده وی تاکید کرد: در هر زمینه‌ای، خبرگان صاحب صلاحیتی که به پاکدامنی، استقلال و مرزبندی با فساد و گروه‌های مافیایی شناخته می‌شوند، به اندازه کافی وجود دارند و نیازی به این نمایش‌ها نیست. اگر اراده‌ای جدی برای حل مسائل وجود داشته باشد، موسسه مطالعات دین و اقتصاد آمادگی دارد متخصصان کلیدی هر حوزه را معرفی کند تا در یک فرآیند کارشناسی و با زمان‌بندی معقول، برنامه‌های لازم تهیه شود. البته عملیاتی شدن این برنامه‌ها مستلزم هماهنگی کلان و سازگاری با سایر سیاست‌هاست و این امر نیازمند سطح بالایی از صلاحیت و قدرت تشخیص است. هم آقای مهندس بحرینیان و دوستان ایشان و هم تعداد دیگری از دانشگاهیان، تاکنون بارها این مسئله را مطرح کرده‌اند که با بنیه کارشناسی و تخصصی‌ای که امروز در دولت و مجلس مشاهده می‌شود، نمی‌توان انتظار داشت کیفیت لازم برای حل مسائل پیچیده کشور فراهم باشد؛ بنابراین باید به دنبال راه‌حل‌های جایگزین بود. واکنش اولیه به نقدها، نادیده‌گرفتن و سپس تکذیب است این استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: یکی از مشکلات موجود این است که در ایران، هرگاه فردی ایرادی را مطرح می‌کند، واکنش رسمی در مرحله نخست نادیده گرفتن آن است. اگر مسئله به اندازه‌ای بزرگ شود که دیگر امکان نادیده گرفتن آن وجود نداشته باشد، مرحله بعدی تکذیب و انکار آغاز می‌شود تا زمانی که آثار و پیامدهای آن آشکار شود. بر اساس این تشخیص که شرایط کشور فوق‌العاده است، در سال‌های اخیر اختیارات غیرمتعارفی به جلسات سران قوا داده شد. اکنون چندین سال از اجرای این شیوه گذشته و نتایج آن نیز روشن شده است. خدا شاهد است که همان روزهای نخست که این سازوکار شکل گرفت، عرض کردم حتی اگر بپذیریم که همه اعضای این جلسات در اوج دلسوزی و سلامت مالی قرار دارند، باز هم یک ویژگی مشترک میان آنها وجود دارد و آن اینکه هیچ‌یک در حوزه اقتصاد صاحب صلاحیت تخصصی نیستند. سازوکار فعلی تصمیم‌گیری به رقابت رانت‌جویانه منجر شده است تصمیم‌های اقتصادی بدون نهاد مستقل کارشناسی به نتیجه نمی‌رسد وی ادامه داد: به همین دلیل پیش‌بینی کرده بودم که به جای حل مسائل، نوعی رقابت رانت‌جویانه برای دسترسی به مراکز تصمیم‌گیری شکل خواهد گرفت و نتایج نیز ممکن است دقیقا در جهت عکس نیت اولیه ظاهر شود. در همان زمان پیشنهاد کردم که در کنار سران قوا، یک شورای اقتصادی مستقل شکل گیرد. بحث حذف سران سه قوه مطرح نبود، زیرا هر تصمیمی که بخواهد اجرایی شود، نیازمند پشتیبانی هر سه قوه است؛ اما پیشنهاد من این بود که در شورایی که قرار است درباره تصمیم‌های اساسی اقتصادی کشور راهگشایی کند، اکثریت با اقتصاددانان مستقل، صاحب‌نظر و شناخته‌شده به پاکدستی و مخالفت با فساد باشد. اگر چنین نظام تصمیم‌گیری‌ای طراحی شود، می‌تواند منشا دستاوردهای مثبت باشد. در غیر این صورت، هر موضوعی که احتمال داده شود از مسیرهای قانونی و متعارف به تصویب نرسد، از طریق این سازوکارها دور زده می‌شود و نتیجه آن وضعیتی است که امروز شاهد آن هستیم؛ وضعیتی که در آن هیچ‌کس مسئولیت تصمیم‌ها را بر عهده نمی‌گیرد و کشور با انبوهی از نابسامانی‌ها مواجه شده است. از مجاهدت علمی پژوهشگران باید قدردانی شود وی تصریح کرد: آداب کشورداری، بر اساس تجربه عملی بزرگان این سرزمین از امیرکبیر و دکتر مصدق گرفته تا مهندس موسوی، همگی مکتوب و قابل مطالعه است. اگر شیوه‌های اداره کشور اصلاح شود، خواهیم دید که اوضاع تا چه اندازه می‌تواند دگرگون شود. پیش از هر چیز صمیمانه از آقای دکتر رسول رئیس‌جعفری قدردانی می‌کنم. واقعا باید بگویم که کاری که ایشان انجام داده‌اند، یک مجاهدت علمی ایثارگرانه است. در کشوری که علم متقاضی جدی در ساختار قدرت ندارد، چنین تلاش‌هایی جز با ازخودگذشتگی امکان‌پذیر نیست. در شرایطی که شمار دانش‌آموختگان دانشگاهی کشور از ۱۵ میلیون نفر عبور کرده است، تیراژ بسیاری از کتاب‌ها به ۱۰۰ یا ۲۰۰ نسخه رسیده و این واقعیتی تلخ است.

تولید دانش مقدمه تحقق اصلاحات در تجربه مصدق بود مقابله مصدق با کاپیتولاسیون بر پایه کار علمی و آموزشی شکل گرفت مومنی ادامه داد: با این حال این آثار در تاریخ ثبت می‌شوند؛ همان‌گونه که آثار دکتر مصدق ثبت شد. در سال‌های ۱۲۹۱ و ۱۲۹۲ که دکتر مصدق نخستین متون دانشگاهی خود را منتشر کرد، آثار او سرشار از درایت و آینده‌نگری بود. هنگامی که قصد داشت با کاپیتولاسیون مقابله کند، ابتدا نرم‌افزارهای فکری و علمی لازم را فراهم کرد. برای این کار کتاب‌های درسی نوشت، آنها را تدریس کرد، کادر تربیت کرد و سپس در زمان مناسب توانست آن ایده‌ها را به عمل تبدیل کند.

📸اتوبان مرگ 🔹این تصویری از سفر تعطیلات آخر هفته نیست. وقتی دیکتاتور عراق با تضمین سازمان ملل آتش‌بس را پذیرفت و قبول کرد با تحویل سلاح، کویت را ترک کند، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، جورج بوش پدر، دستور داد تا اجازه ندهند یک نفر به عراق برگردد. 🔹این نقطه‌های سیاه بیش از ۱۴۰۰ خودروی نظامی و غیرنظامی عراقی است که با تضمین سازمان ملل بنا بود متارکه جنگ کنند ولی با بمباران هواپیماهای آمریکایی و انگلیسی سوختند. برخی منابع عنوان می‌کنند چند هزار عراقی در این منطقه قتل‌عام شدند. 🔹عهد و پیمان غربی معنایی جز خیانت و خنجر ندارد. 🔻 حکمران؛ روایت عمیق سیاست و اقتصاد @HokmranOnline

📽 وقتی مردم نتونستند حدس بزنند این شخصیت استان فارسی، با این خصوصیات کیه..⁉️‼️ 👈🏻شما چطور؟ 👈🏻شما می‌تونید؟!... ╭─┈┈──────🌷🍃

✅ چرایی تبدیل ایران به قطب چهارم جهان از زبان اندیشمند آمریکایی @Hasanabbasi_ir

اصحاب آخرالزمانی سیدالشهداء 🔹 انتشار به مناسبت ساعت شهادت جمعی از فرماندهان و دانشمندان شهید در سحرگاه ۲۳ خردادماه ۱۴۰۴ @TasnimNews

ه گزارش ایسنا، مرگ یکی از مهم‌ترین رویدادهای زندگی انسان است که همواره مورد توجه پژوهشگران علوم مختلف، به‌ویژه جمعیت‌شناسان بوده است. بررسی علت‌های مرگ، به برنامه‌ریزان کمک می‌کند تا نیازهای بهداشتی جامعه را بهتر بشناسند و برای آینده تصمیم‌گیری کنند. در گذشته‌های دور، بیشتر مرگ‌ها در اثر بیماری‌های عفونی و واگیردار رخ می‌داد، اما با پیشرفت بهداشت عمومی، بهبود تغذیه، توسعه واکسیناسیون و گسترش خدمات پزشکی، الگوی مرگ تغییر کرده است. امروزه در بسیاری از کشورها، بیماری‌های مزمن و غیرواگیر جای بیماری‌های عفونی را به‌عنوان علت‌های اصلی مرگ گرفته‌اند؛ روندی که در علم جمعیت‌شناسی از آن با عنوان «گذار اپیدمیولوژیک» یاد می‌شود. در این میان، سرطان به یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت در جهان تبدیل شده است. سرطان مجموعه‌ای از بیماری‌هاست که در آن سلول‌های بدن به شکل غیرقابل‌کنترل رشد می‌کنند و می‌توانند به بافت‌های دیگر گسترش یابند. این بیماری اکنون دومین علت مرگ در جهان پس از بیماری‌های قلبی به شمار می‌رود و سهم قابل توجهی از مرگ‌های زودرس را به خود اختصاص داده است. در ایران نیز با افزایش امید به زندگی، سالمندتر شدن جمعیت، تغییر الگوی تغذیه، کم‌تحرکی و گسترش سبک زندگی شهری، موارد ابتلا و مرگ ناشی از سرطان رو به افزایش است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند اگر روند کنونی ادامه یابد، سرطان در سال‌های آینده ممکن است به نخستین علت مرگ در کشور تبدیل شود. در همین خصوص، واحد سروش، عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، به همراه یکی از همکاران دانشگاهی خود و با همکاری دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، پژوهشی را درباره توزیع جمعیت‌شناختی و جغرافیایی مرگ‌های ناشی از سرطان و تومورها در استان‌های ایران انجام داده‌اند. این مطالعه به بررسی تغییرات مرگ‌های ناشی از سرطان طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۷ پرداخته و تلاش کرده است تفاوت‌ها را بر حسب سن، جنس و محل سکونت افراد تحلیل کند. این پژوهش از نوع تحلیل ثانویه داده‌ها بوده است، به این معنا که محققان از اطلاعات ثبت‌شده موجود استفاده کرده‌اند. داده‌های مربوط به مرگ‌ها از پایگاه سازمان ثبت احوال کشور و بر اساس طبقه‌بندی بین‌المللی بیماری‌ها استخراج شده است. همچنین برای محاسبه نرخ مرگ‌ومیر، جمعیت هر سال بر اساس نتایج سرشماری‌های رسمی و با استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی برآورد شده است. داده‌ها سپس با نرم‌افزارهای آماری و سامانه اطلاعات جغرافیایی تحلیل شده تا تفاوت‌های استانی و منطقه‌ای به‌صورت دقیق مشخص شود. نتایج این بررسی‌ها نشان دادند که طی هشت سال مورد بررسی، در مجموع ۲۷۶ هزار و ۹۵۶ نفر در کشور بر اثر سرطان‌ها و تومورها جان خود را از دست داده‌اند؛ یعنی به‌طور میانگین سالانه بیش از ۳۴ هزار مرگ. روند مرگ‌ومیر در این دوره صعودی بوده و میزان آن از ۳۷۶ مرگ در هر یک میلیون نفر در سال ۱۳۹۰ به ۴۹۶ مرگ در هر یک میلیون نفر در سال ۱۳۹۷ رسیده است. همچنین میزان مرگ در مردان به‌طور معنادار و قابل توجهی بیشتر از زنان گزارش شده است. بررسی سنی نیز نشان داد هرچه سن بالاتر می‌رود، خطر مرگ ناشی از سرطان نیز افزایش می‌یابد و بیشترین بار مرگ‌ومیر مربوط به افراد بالای ۷۵ سال است. از نظر جغرافیایی، استان گیلان بالاترین نرخ مرگ‌ومیر و استان سیستان و بلوچستان کمترین نرخ را داشته‌اند. این تفاوت‌ها نشان می‌دهند عوامل محیطی، اجتماعی و سطح دسترسی به خدمات سلامت می‌توانند در شدت و توزیع مرگ‌های سرطانی نقش داشته باشند. بر اساس تحلیل‌های تکمیلی، ایران در مرحله‌ای از گذار قرار دارد که بیماری‌های غیرواگیر، به‌ویژه سرطان، سهم بیشتری از مرگ‌ها را به خود اختصاص می‌دهند. افزایش امید به زندگی و سالمند شدن جمعیت یکی از دلایل اصلی این وضعیت است. از سوی دیگر، تغییر سبک زندگی شامل مصرف دخانیات، تغذیه پرچرب، کم‌تحرکی و چاقی نیز خطر ابتلا به سرطان را افزایش داده است. پژوهشگران تأکید می‌کنند بخشی از این مرگ‌ها قابل پیشگیری است، به‌ویژه اگر برنامه‌های غربالگری و تشخیص زودهنگام تقویت شود.ه گزارش ایسنا، مرگ یکی از مهم‌ترین رویدادهای زندگی انسان است که همواره مورد توجه پژوهشگران علوم مختلف، به‌ویژه جمعیت‌شناسان بوده است. بررسی علت‌های مرگ، به برنامه‌ریزان کمک می‌کند تا نیازهای بهداشتی جامعه را بهتر بشناسند و برای آینده تصمیم‌گیری کنند. در گذشته‌های دور، بیشتر مرگ‌ها در اثر بیماری‌های عفونی و واگیردار رخ می‌داد، اما با پیشرفت بهداشت عمومی، بهبود تغذیه، توسعه واکسیناسیون و گسترش خدمات پزشکی، الگوی مرگ تغییر کرده است. امروزه در بسیاری از کشورها، بیماری‌های مزمن و غیرواگیر جای بیماری‌های عفونی را به‌عنوان علت‌های اصلی مرگ گرفته‌اند؛ روندی که در علم جمعیت‌شناسی از آن با عنوان «گذار اپیدمیولوژیک» یاد می‌شود.

در این میان، سرطان به یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت در جهان تبدیل شده است. سرطان مجموعه‌ای از بیماری‌هاست که در آن سلول‌های بدن به شکل غیرقابل‌کنترل رشد می‌کنند و می‌توانند به بافت‌های دیگر گسترش یابند. این بیماری اکنون دومین علت مرگ در جهان پس از بیماری‌های قلبی به شمار می‌رود و سهم قابل توجهی از مرگ‌های زودرس را به خود اختصاص داده است. در ایران نیز با افزایش امید به زندگی، سالمندتر شدن جمعیت، تغییر الگوی تغذیه، کم‌تحرکی و گسترش سبک زندگی شهری، موارد ابتلا و مرگ ناشی از سرطان رو به افزایش است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند اگر روند کنونی ادامه یابد، سرطان در سال‌های آینده ممکن است به نخستین علت مرگ در کشور تبدیل شود. در همین خصوص، واحد سروش، عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، به همراه یکی از همکاران دانشگاهی خود و با همکاری دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، پژوهشی را درباره توزیع جمعیت‌شناختی و جغرافیایی مرگ‌های ناشی از سرطان و تومورها در استان‌های ایران انجام داده‌اند. این مطالعه به بررسی تغییرات مرگ‌های ناشی از سرطان طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۷ پرداخته و تلاش کرده است تفاوت‌ها را بر حسب سن، جنس و محل سکونت افراد تحلیل کند. این پژوهش از نوع تحلیل ثانویه داده‌ها بوده است، به این معنا که محققان از اطلاعات ثبت‌شده موجود استفاده کرده‌اند. داده‌های مربوط به مرگ‌ها از پایگاه سازمان ثبت احوال کشور و بر اساس طبقه‌بندی بین‌المللی بیماری‌ها استخراج شده است. همچنین برای محاسبه نرخ مرگ‌ومیر، جمعیت هر سال بر اساس نتایج سرشماری‌های رسمی و با استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی برآورد شده است. داده‌ها سپس با نرم‌افزارهای آماری و سامانه اطلاعات جغرافیایی تحلیل شده تا تفاوت‌های استانی و منطقه‌ای به‌صورت دقیق مشخص شود. نتایج این بررسی‌ها نشان دادند که طی هشت سال مورد بررسی، در مجموع ۲۷۶ هزار و ۹۵۶ نفر در کشور بر اثر سرطان‌ها و تومورها جان خود را از دست داده‌اند؛ یعنی به‌طور میانگین سالانه بیش از ۳۴ هزار مرگ. روند مرگ‌ومیر در این دوره صعودی بوده و میزان آن از ۳۷۶ مرگ در هر یک میلیون نفر در سال ۱۳۹۰ به ۴۹۶ مرگ در هر یک میلیون نفر در سال ۱۳۹۷ رسیده است. همچنین میزان مرگ در مردان به‌طور معنادار و قابل توجهی بیشتر از زنان گزارش شده است. بررسی سنی نیز نشان داد هرچه سن بالاتر می‌رود، خطر مرگ ناشی از سرطان نیز افزایش می‌یابد و بیشترین بار مرگ‌ومیر مربوط به افراد بالای ۷۵ سال است. از نظر جغرافیایی، استان گیلان بالاترین نرخ مرگ‌ومیر و استان سیستان و بلوچستان کمترین نرخ را داشته‌اند. این تفاوت‌ها نشان می‌دهند عوامل محیطی، اجتماعی و سطح دسترسی به خدمات سلامت می‌توانند در شدت و توزیع مرگ‌های سرطانی نقش داشته باشند. بر اساس تحلیل‌های تکمیلی، ایران در مرحله‌ای از گذار قرار دارد که بیماری‌های غیرواگیر، به‌ویژه سرطان، سهم بیشتری از مرگ‌ها را به خود اختصاص می‌دهند. افزایش امید به زندگی و سالمند شدن جمعیت یکی از دلایل اصلی این وضعیت است. از سوی دیگر، تغییر سبک زندگی شامل مصرف دخانیات، تغذیه پرچرب، کم‌تحرکی و چاقی نیز خطر ابتلا به سرطان را افزایش داده است. پژوهشگران تأکید می‌کنند بخشی از این مرگ‌ها قابل پیشگیری است، به‌ویژه اگر برنامه‌های غربالگری و تشخیص زودهنگام تقویت شود.

دانشجویان غزه