#برگزیده_تفسیر_نمونه ───── • ◆ • ───── (آيه ۱۲۶) - خواسته‌هاى ابراهيم علیه‌السلام از پيشگاه پروردگار! ← در اين آيه ابراهيم علیه‌السلام دو درخواست مهم از پروردگار براى ساكنان اين سرزمين مقدس مى‌كند كه به يكى از آنها در آيۀ قبل نيز اشاره شد. قرآن مى‌گويد: «به خاطر بياوريد هنگامى كه ابراهيم عرض كرد پروردگارا! اين سرزمين را شهر امنى قرار ده» (وَ إِذْ قٰالَ إِبْرٰاهِيمُ رَبِّ اِجْعَلْ هٰذٰا بَلَداً آمِناً) دوّمين تقاضايش اين است كه: «اهل اين سرزمين را - آنها كه به خدا و روز بازپسين ايمان آورده‌اند - از ثمرات گوناگون روزى ببخش» (وَ اُرْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ‌ اَلثَّمَرٰاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَ اَلْيَوْمِ اَلْآخِرِ) جالب اين كه ابراهيم علیه‌السلام نخست تقاضاى «امنيت» و سپس درخواست «مواهب اقتصادى» مى‌كند، و اين خود اشاره‌اى است به اين حقيقت كه تا #امنيّت در شهر يا كشورى حكمفرما نباشد فراهم كردن يك #اقتصاد سالم ممكن نيست! خداوند متعال در پاسخ اين تقاضاى ابراهيم علیه‌السلام چنين «فرمود: اما آنها كه راه كفر را پوييده‌اند بهرۀ كمى (از اين ثمرات به آنها خواهم داد» و بطور كامل محروم نخواهم كرد! (قٰالَ وَ مَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلاً)؛ اما در سراى آخرت «آنها را به عذاب آتش مى‌كشانم و چه بدسرانجامى دارند» (ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلىٰ عَذٰابِ اَلنّٰارِ وَ بِئْسَ اَلْمَصِيرُ)... │ 💫 @ye_ayeh ╰๛────────

#تفسیر_جوامع_الجامع ───── • ◆ • ───── ترجمه : (و به ياد آوريد) هنگامى كه ابراهيم عرض كرد، پروردگارا اين سرزمين را شهر امنى قرار ده و اهل آن را - آنها كه ايمان بخدا و روز بازپسين آورده‌اند - از ثمرات (گوناگون) روزى ده (ما اين دعاى ابراهيم را به اجابت رسانديم و مؤمنان را از انواع بركات بهره‌مند ساختيم) امّا به آنها كه كافر شدند، بهرۀ كمى خواهيم داد، سپس آنها را به عذاب آتش مى‌كشانيم و چه بد سرانجامى دارند. تفسير: وَ إِذْ قٰالَ إِبْرٰاهِيمُ رَبِّ اِجْعَلْ هٰذٰا بَلَداً آمِناً... ؛ هنگامى كه ابراهيم گفت پروردگارا اين را يعنى «مكه» را شهر امن قرار بده. 💡 منظور از «بَلَداً آمِناً» شهر داراى امنيّت است، مانند قول خداى تعالى: فِي عِيشَةٍ رٰاضِيَةٍ‌ ؛ «چنين كسى در عيش و زندگانى خوش خواهد بود» (حاقه/ ۲۱) كه منظور «زندگانى» داراى خوشى است، و نيز مانند «بلد اهل» كه به معنى شهر صاحب اهل است. بعضى گفته‌اند، «بلدا آمنا» از قبيل اسناد به مكان است به اعتبار اهل آن، مثل «ليل نائم» يعنى شبِ خواب رونده به اعتبار اين كه مردم در آن به خواب 😴 مى‌روند. [و مقصود در اين جا شهرى است كه مردم در آن ايمن هستند]. وَ اُرْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ اَلثَّمَرٰاتِ‌... ؛ انواع روزيها و ميوه‌ها به اهل آن عنايت كن. ← منظور ابراهيم علیه‌السلام اين است كه روزيها و ميوه‌ها را مخصوص كسانى از اهل مكه كه ايمان به خدا و روز قيامت دارند قرار ده؛ زيرا «من آمن منهم» بدل از «اهله» مى‌باشد. قٰالَ وَ مَنْ كَفَرَ ؛ «من كفر» عطف بر «من آمن» است، چنان كه در آيۀ قبل جملۀ «و من ذريّتى» عطف بر «كاف» در «جاعلك» بود. علّت اين كه ابراهيم (علیه‌السلام) دعاى خود را مخصوص مؤمنين قرار داد [و گفت: مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَ اَلْيَوْمِ اَلْآخِرِ] اين است كه خداوند در ضمن آيۀ قبل - موقعى كه از پيشگاه او امامت را براى ذريّه خود تقاضا كرد و گفت: «وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي» ، با جملۀ لا ينال عهدى الظالمين به ابراهيم فهماند كه در ميان ذريّۀ او ظالمانى پديد خواهند آمد. و خداى سبحان با جمله «وَ مَنْ كَفَرَ» به او فهماند كه فرق است بين روزى دادن و مسئلۀ امامت و رهبرى؛ زيرا برگزيده شدن به خلافت، مختص كسى است كه ظلم و ستمى از وى سرنزده باشد، به خلاف رزق و روزى كه گاهى موجب جلب و جذب روزى خورنده به روزى‌دهنده مى‌شود و يا اساسا، خداوند براى اين كه حجّت را بر بندگانش تمام كرده باشد الزاما به آنان روزى مى‌رساند. بنا بر اين معنى قال و من كفر؛ اين است كه خداوند فرمود: كفّار را نيز روزى مى‌دهم و بهره‌مند مى‌سازم. و مى‌توان گفت، «وَ مَنْ كَفَرَ» مبتدا و متضمن معناى شرط است و «فامتعه» جواب آن است، بنا بر اين معناى جمله اين است كه، چنان چه كسى كافر شود بازهم به او روزى مى‌دهم. «فامتعه» نيز قرائت شده است. ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلىٰ عَذٰابِ اَلنّٰارِ... ؛ به گونه‌اى او را به سوى آتش 🔥 مى‌كشانم كه نتواند از آن سرپيچى نمايد. │ 💫 @ye_ayeh ╰๛────────

#الجدید فی تفسیر المیزان المجید ⿻◌⿻◌⿻◌⿻◌⿻◌⿻◌⿻ ۱۲۶ - وَ إِذْ قٰالَ إِبْرٰاهِيمُ‌ ... كلمة: إذ، متعلقة بالمقدّر أي: اذكر إذ. و لعل صدور هذا القول و هذه الدعوة كان بعد إتمامه عليه السلام بناء البيت و عمارته، فقال رَبِّ اِجْعَلْ هٰذٰا بَلَداً آمِناً هذا: إشارة للبيت الحرام باعتباره و ما حوله، سأل ربّه أن يجعله موضع أمن و أمان لكلّ من دخله فعل ما فعل أو قال ما قال. لكن لو كان دخوله استعاذة و التجاء به، يحتمل أن يكون آمنا مما ذكر من سخط الربّ لأن دخوله حطّة للذنوب أيضا، و لا بُعد في ذلك حيث إن شأن هذا البيت و فضله عند ربّه أجلّ و أعظم مما يتصوّر. و الروايات ناطقة بذلك و بأن زيارته كفّارة للذنوب. فقد قال إبراهيم عليه السلام هنا: رَبِّ اِجْعَلْ هٰذٰا بَلَداً آمِناً ، و قال في سورة إبراهيم عليه الصلاة و السلام على ما حكى اللّه تعالى: رَبِّ اِجْعَلْ هَذَا اَلْبَلَدَ آمِناً ، فجاء بلفظ «البلد» معرّفا. لذا يمكن أن يقال: إنه في الدعوة الأولى كانت حول البيت أمكنة قفرا فطلب من ربّه أن يجعله بلدا معمورا و آمنا لمن دخله من كل ذي حياة نامية حتى النبات فلا يجوز قلعه و حصاده لأشخاص معيّنين كالحجاج و المعتمرين في حال الإحرام، أو لعلّ المسألة خلافية و لسنا في مقام فقه الآية الشريفة على كل حال... أما في الدعوة الثانية فكان بلدا معمورا بالأهالي غير آمن كليّة، فعرّفه و أشار بتعريفه إليه، و طلب له الأمن و ربما كانت الدعوة الثانية قد صدرت في الوقت الذي كانت قبيلة جرهم تسكن حول البيت، فدعا و لو كان البلد أثناء ذلك آمنا - فرضا - فلا عجب إذا دعا مكرّرا لثبات الأمن و دوامه... و أما القول بأن الدعوة الأولى كانت في السور المدنية، و الثاني في المكيّة، فلا ينافي ما ذكرنا، لأن الواقع الصادر عن إبراهيم عليه السلام بلغته، كان على الترتيب الذي قلناه. مضافا إلى أنه ليست كل أية مكيّة متقدّمة كما أنه ليست كل آية مدنيّة متأخّرة. ← بيان ذلك أن بعض الآيات المكيّة نزل قبل الهجرة فالمدنيّة متأخّرة عنه، و لكن من الآيات ما نزل - بعد فتح مكة و بعد الهجرة - في مكة، فيكون المدنيّ متقدّما عليها، فلا قاعدة ثابتة بين الآيات المكيّة و المدنية في التقدّم و التأخّر... وَ اُرْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ اَلثَّمَرٰاتِ‌ أي: أنعم عليهم بها. و في العلل عن الرضا عليه السلام: لمّا دعا إبراهيم علیه‌السلام ربّه أن يرزق أهله من الثمرات أمر بقطعة من (الأردنّ‌) فسارت بثمارها حتى طافت بالبيت، ثم أمرها أن تنصرف إلى الموضع المسمّى (الطائف) و لذلك سميّ طائفا. فإبراهيم (علیه‌السلام) دعاه أن يرزق من أهل مكة مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَ اَلْيَوْمِ اَلْآخِرِ : و في العياشي عن السجّاد عليه السّلام: إيّانا عنى بذلك، و أولياءه و شيعة وصيّه ، قال اللّه تعالى وَ مَنْ كَفَرَ أرزقه أيضا، كما هو لطفه المعهود بعباده، فقد نبّه تعالى إلى أن الرزق يعمّ المؤمن و الكافر. أو أنّ‌: و من كفر، مبتدأ يتضمّن معنى الشرط، و خبره فَأُمَتِّعُهُ‌ أحييه زمانا، أو أهبه متاعا و نعيما (قليلا) مقصورا على أيام قلائل في الدنيا، و ما له في الآخرة من خلاق، كما قال في مورد آخر: قل متاع الدنيا قليل ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلىٰ عَذٰابِ اَلنّٰارِ أي ألزمه به و أسوقه إليه عنفا لاستحقاقه له وَ بِئْسَ اَلْمَصِيرُ لأنه مصير سيّء قبيح و عذاب لا ينقطع. قال السّجاد عليه السلام: عنى بذلك من جحد وصيّه و لم يتّبعه من أمّته، كذلك و اللّه هذه الأمة. │ 💫 @ye_ayeh ╰๛────────

#تفسیر_نمونه ـــــــ ــ ـــ ـ ـــ ـــ ـــ ــ ـ ــ ــ ـــ ـ ـ خواسته هاى ابراهیم (علیه السلام) از پیشگاه پروردگار در این آیه ابراهیم(علیه السلام) دو درخواست مهم از پروردگار براى ساکنان این سرزمین مقدس مى کند که به یکى از آنها در آیه قبل نیز اشاره شد. قرآن مى فرماید: به خاطر بیاورید هنگامى که ابراهیم عرض کرد: پروردگارا! این سرزمین را شهر امنى قرار ده (وَ إِذْ قالَ إِبْراهیمُ رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً). و همان گونه که در آیه قبل، خواندیم این دعاى ابراهیم(علیه السلام) به اجابت رسید، خدا این سرزمین مقدس را یک کانون امن و امان قرار داد، و امنیتى از نظر ظاهر و باطن به آن بخشید. دومین تقاضایش این است که: اهل این سرزمین را ـ آنها که به خدا و روز بازپسین ایمان آورده اند ـ از ثمرات گوناگون روزى ببخش (وَ ارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَراتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللّهِ وَ الْیَوْمِ الآْخِرِ). جالب این که: ابراهیم(علیه السلام) نخست تقاضاى امنیت و سپس درخواست مواهب اقتصادى مى کند، و این خود اشاره اى است به این حقیقت که تا #امنیت در شهر یا کشورى حکمفرما نباشد، فراهم کردن یک اقتصاد سالم ممکن نیست!. در این که منظور از ثَمَرات چیست؟ مفسران گفتگوها دارند، ولى ظاهراً ثمرات، یک معنى وسیع دارد که هر گونه نعمت مادى، اعم از میوه ها 🍏🍎🍐🍊🍋🍌🍉🍇🍓🫐🍈🍒🍑🥭🍍🥥🥝، مواد دیگر غذائى، و نعمت هاى معنوى را شامل مى شود. در حدیثى از امام صادق (علیه السلام) مى خوانیم: هُوَ ثَمَراتُ الْقُلُوبِ: منظور میوه دل ها است !(۱) اشاره به این که خداوند محبت و علاقه مردم را به مردم این سرزمین جلب مى کند. این نکته، نیز قابل توجه است که: ابراهیم(علیه السلام) این تقاضا را تنها براى مؤمنانِ به توحید و روز جزا مى کند، شاید به خاطر این که از جمله ″ لایَنالُ عَهْدِى الظّالِمِین ″ در آیات گذشته به این حقیقت پى برده بود که گروهى از نسل هاى آینده او، راه شرک و ظلم و ستم مى پویند، و او در اینجا #ادب را رعایت کرد و آنها را از دعاى خود استثنا نمود. به هر حال، خداوند در پاسخ این تقاضاى ابراهیم(علیه السلام) چنین فرمود: اما آنها که راه کفر را پوئیده اند بهره کمى (از این ثمرات) به آنها خواهم داد و به طور کامل محروم نخواهم کرد! (قالَ وَ مَنْ کَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلیلاً). اما در سراى آخرت آنها را به عذاب آتش 🔥 مى کشانم و چه بد سرانجامى دارند (ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلى عَذابِ النّارِ وَ بِئْسَ الْمَصیرُ). این در واقع صفت رحمانیت همان رحمت عامه پروردگار است که از خوان نعمت بى دریغش، همه بهره مى گیرند، و از خزانه غیبش خوبان و بدان وظیفه خور باشند، ولى سراى آخرت که سراى رحمت خاص او است، رحمت و نجاتى براى آنها نیست. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ۱ ـ تفسیر قمى ، جلد ۱، صفحه ۶۲ (مؤسسه دارالکتاب) ـ بحارالانوار ، جلد ۱۲، صفحات ۸۶، ۹۲ و ۱٠٠ 💫 @ye_ayeh