◽سرمقاله: «سرودن در ارتفاع کودکی» | پرونده‌پرتره‌ای برای افسانه شعبان‌نژاد 📸 پرونده‌ی پرتره‌ی قبلی مجله، پرونده‌ای بود درباره عکاسی جنگ که بی‌آنکه بدانیم آخرین مطلبش، همزمان شد با شروع تجاوزی جنایتکارانه به خاک سرزمینمان. حالا، در روزهایی که آرامش ولو شکننده‌ای به زندگی‌هایمان بازگشته‌است، فرصت را غنیمت شمردیم برای اینکه از شعر و کودکی حرف بزنیم، تا شاید همان الگوی همزمانی نامرئی که در پرونده‌ی قبل دست به کار شد، این دو جادوی گمشده را به جهان واقعی اما گاه دشوار و تلخ انسان‌ها بازگرداند. در دومین پرونده‌پرتره امسال مجله میدان آزادی به سراغ #افسانه_شعبان‌_نژاد، یکی از مهم‌ترین شاعران کودک و نوجوان سرزمین‌مان رفته‌ایم. 🌴 افسانه شعبان‌نژاد به راستی میراث‌دار روح صحراست. سخت‌کوشی و پرکاری او در طول سال‌های فعالیت هنری‌اش، عاطفی و ساده بودن زبانش، و خونگرمی و فروتنی شخصیت او همگی از خصوصیاتی هستند که مردمان شریف صحرا به آن‌ها شناخته می‌شوند. 🔗 متن کامل یادداشت سرمقاله پرونده‌پرتره افسانه شعبان‌نژاد را بخوانید. #مجله_میدان_آزادی #ادبیات 7⃣9⃣3⃣ @azadisqart

▫️ نقاشی‌های ملی میهنیِ نقاشی که سیاسی نبود 🎨 #میرزاحمید یکی از مهم‌ترین و مشهورترین نقاشان خیابانی ایران است که شیوه‌ی کارش شیوه‌ای منحصربه‌فرد و چیزی بین #گرافیتی و #نقاشی است. «پناهگاه میرزا» عنوان نمایشگاه بزرگ و متمایز میرزاحمید بود که سال گذشته با به عنوان یکی از پروژه‌های بیرون از دستان گالری دستان در چندین سوله یک کارخانه متروکه برگزار شد و جمعیت زیادی از دوست‌داران نقاشی و تماشاگران را به سمت خود جلب کرد. 🇮🇷 از آغاز حمله‌ی اسرائیل به ایران، میرزا حمید نه‌تنها از تهران نرفت، بلکه حاضر نشد در خانه هم بماند، و به شیوه‌ی خاص خود با نقاشی‌های جدیدی به میدان نبرد دفاع از ایران آمد و به همه‌ی تهرانی‌ها یادآوری کرده تهران همیشه شهر هنر و زندگی است. از اواخر خردادماه وقتی در شهر پرسه می‌زنیم، در دیوارهای #تهران شاهد شکل جدیدی از نقاشی‌های میرزاحمید هستیم. 🖼 در این نقاشی‌ها بعضا نام ایران به‌تنهایی و بعضا همراه با شعارها و جملاتی به زبان انگلیسی درج شده. شعارها برخلاف نقاشی‌ها با رنگ مشکی و به شیوهٔ گرافیتی‌های معمول با اسپری نوشته شده‌اند، چیزی که هرگز در نقاشی‌های قبلی میرزا شبیهش را ندیده بودیم. اما این نقاشی‌ها در عین دور نشدن از فضای کلی آثار میرزاحمید، حاوی یک معنای مشترک و متمایزند: همگی حکایت از اتحاد و ایستادگی ایرانیان در کنار یکدیگر و نیز حمایتشان از سرزمین خود در برابر بیگانگان دارند. 🔗 گزارش نقاشی‌های ملی میهنی نقاشی که سیاسی نبود را در پرونده ای ایران بشنوید. #مجله‌_میدان_آزادی #ای_ایران #گزارش 7⃣9⃣4⃣ @azadisqart

🖼 تهران: روزهای جنگ، خرداد و تیر ۱۴۰۴ 🖌 نقاش: #میرزاحمید 🔗 متن گزارش نقاشی‌های میهنی میرزاحمید بر دیوارهای تهران را در سایت مجله میدان آزادی بخوانید. #نقاشی #ای_ایران #مجله‌_میدان_آزادی 7⃣9⃣5⃣ @azadisqart

◽همه کتاب‌های افسانه شعبان‌نژاد برای کودکان و نوجوانان 👤 #افسانه_شعبان‌_نژاد نه تنها در میان نسل اول شاعران کودک و نوجوان پس از انقلاب، بلکه در میان باقی شاعران کودک و نوجوان و چه بسا تمام شاعران معاصر یکی از پرکارترین‌هاست. او که در سال ۱۳۴۲ به‌ دنیا آمده و حالا شصت و دو ساله است، هنوز هم به سرودن مشغول است و کتاب‌های تازه‌اش هرساله به جمع کتاب‌های #ادبیات کودک و نوجوان می‌پیوندند. 📚 آثار این هنرمند با جوایز متعدد داخلی و خارجی تحسین شده‌اند. کتاب شعر «شیشه‌‌ی آواز» افسانه شعبان نژاد جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را در سال ۱۳۷۵ دریافت کرد. «ماست شیرین» به فهرست کلاغ سفید کتابخانه بین‌المللی مونیخ وارد شد که هر ساله، با مشارکت صدها کارشناس مختلف از سراسر جهان، بهترین کتاب‌های پیشنهادی برای کودکان و نوجوانان را به پنجاه زبان مختلف انتخاب می‌کنند. او همچنین جایزه «افق‌های تازه بلونیا» را برای کتاب «آرنگ آرنگ بگو چه رنگ» از ان خود کرده و لوح زرین و دیپلم افتخار جشنواره کتاب کودک و نوجوانان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را هم برای کتاب «بابا و باران» به خود اختصاص داده است. 🔗 متن کامل فهرست کتاب‌شناسی افسانه شعبان‌نژاد را در پرونده‌پرتره این هنرمند بخوانید. #مجله_میدان_آزادی #فهرست_آثار #کودک_و_نوجوان 7⃣9⃣6⃣ @azadisqart

◽گفت‌وگوی مجله میدان آزادی با افسانه شعبان‌نژاد «شعری موفق است که کودک دیروز و امروز از آن لذت ببرد!» 🌴 #افسانه_شعبان‌_نژاد زاده‌ی اول اردیبهشت ۱۳۴۲ در شهداد کرمان است؛ شهری در دل کویر، با آفتاب‌های سوزان و سکوت‌های عمیق. همین چشم‌اندازهای ساده و آرام، نخستین بستر خیال‌پردازی‌های کودکانۀ او بوده‌اند. شعبان‌نژاد در خانواده‌ای اهل ذوق بزرگ شد و از همان کودکی، قلم را به نیت آفرینش ادبی در دست گرفت. بعد کلمات دوست او شدند؛ دوستانی که هرگز رهایش نکردند. ✒️ شعرهای او شبیه به بازی‌اند؛ بازی با کلمات، صداها و رنگ‌ها. از «جم‌جمک برگ خزون» تا «کلاغه کجاست؟ روی درخت» و «شیشه و آواز». شعرهایی که کودکان را جدی می‌گیرند و با او مثل یک دوست خلاق، صمیمی و مهربان گفت‌وگو می‌کنند. 🗣️ «هنگام سرودن #شعر برای خردسالان، باید خود را هم‌قد و هم‌نگاه آنان کرد. همان‌طور که یکی از دوستان می‌گفت: «شاعری که برای کودکان می‌نویسد باید بتواند از ارتفاع یک کودک به میز نگاه کند». ما بزرگسالان محتویات روی میز را می‌بینیم، اما یک کودک ممکن است آن را به شکل یک چهارپا ببیند و آن را به موجودی زنده و دوست‌داشتنی تبدیل کند که می‌فهمد، درک می‌کند و سخن می‌گوید.» 🔗 متن کامل مصاحبه با افسانه شعبان‌نژاد را در پرونده‌پرتره‌ی این هنرمند بخوانید. #مجله_میدان_آزادی #کودک_و_نوجوان #ادبیات 7⃣9⃣7⃣ @azadisqart

◽جایگاه افسانه شعبان‌نژاد در ادبیات کودک و نوجوان 👤 #افسانه_شعبان‌_نژاد از نسل اولین‌هاست. از همان‌هایی که بعد از انقلاب سعی کردند زندگی کودکان و نوجوانان ایران را رنگی تازه بخشند. همان‌ها که ساعت‌ها جمع می‌شدند و بی چشم‌داشتی چنان و چنین، پ‍ی #شعر می‌گرفتند. شعر برای آن‌ها بهانه بود؛ بهانه‌ای برای قدم‌گذاشتن در مسیری نه چندان روشن؛ در مسیری نه چندان هموار؛ بهانه‌ای برای تجربه، تجربه‌هایی نو و تازه. 🔍 شاید مهم‌ترین ویژگی شعرهای شعبان‌نژاد وجه تغزلی شعرهای او باشد. او روحیه زنانه خود را در شعرهایش نیز تکثیر کرده است. نگاه تغزلی او چیزی‌ست که در شعر شاعران دیگر کمتر دیده می‌شود. «تغزل» شاید گم‌شده شاعران و نویسندگان نوجوان باشد. به این خاطر از لفظ گم‌شده استفاده می‌کنم که برخی از شاعران و نویسندگان نوجوان برای یافتن آن به بیراهه رفتند و پای «عشق بزرگسالانه» را به #ادبیات نوجوان باز کردند. 🔗 متن کامل یادداشت جایگاه افسانه شعبان‌نژاد در ادبیات کودک و نوجوان را در پرونده‌پرتره این هنرمند بخوانید. #مجله_میدان_آزادی #کودک_و_نوجوان 7⃣9⃣8⃣ @azadisqart

محتشم و محرم با هم عجین‌اند، آن‌قدر که اولین روز ماه محرم روز بزرگداشت محتشم است و عجیب اینکه بین این شخص و آن واقعه به‌اندازه‌ی نهصد سال فاصله‌ی زمانی هست. هرچه بیشتر راجع‌به محتشم کاشانی و کربلانامه‌اش خواندم و شنیدم بیشتر به این فکر کردم که چه عاملی باعث حذف این فاصله‌ی نهصدساله شده. پاسخ‌های متعددی برای این سؤال وجود دارد اما پاسخی که من را قانع می‌کند ناظر به ارزش هنری ترکیب‌بند محتشم است.  این ترکیب‌بند یک سیر روایی دایره‌ای دارد که ابتدا و انتهایش خود محتشم به‌عنوان یک راوی فعال ایستاده و حضورش در روایت را پنهان نمی‌کند. در پیشانی روایت یک تجاهل‌العارف زیبا خودنمایی می‌کند که ماندگار شده: باز این چه شورش است که در خلق عالم است؟ باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است؟ جالب اینجاست که این شعر لحظه‌های سوزناک بسیاری دارد که اشک مخاطب را سرازیر می‌کند اما آن ابیاتی که پررنگ شده‌اند همین ابیات آغازین‌اند. به گمان من علتش همان ترفند ادیبانه‌ی تجاهل‌العارف است. گویی محتشم خودش را در ابتدا خالی‌الذهن نشان می‌دهد؛ مثل مسافری که به شهری ناشناس سفر می‌کند و با هنگامه‌ی انسانی و کیهانی سهمگینی مواجه می‌شود و به‌دنبال علت این جوش و خروش می‌گردد. در روز اول محرم و به پاس بزرگداشت صفحات درخشان هنر آیینی متن کامل یادداشت نگاهی به ارزش‌های هنری ترکیب‌بند محتشم کاشانی را بخوانید. #محتشم_کاشانی #مجله_میدان_آزادی #ادبیات #شعر 2⃣4⃣7⃣ @azadisqart

◽️ «شهیدی بر فرش»؛ پیوند ناگسستنی قالی و آیین‌های مذهبی ایرانی 🕌 امامزاده‌ای به دعوت مردم کاشان به ایران ‌می‌آید. پس از سه سال اقامت و ارشاد مردم، توسط حاکمان وقت در اطراف شهر در هنگام اقامه‌ی نماز، روی فرشی به شهادت می‌رسد. مردم خاوه و فینِ کاشان که از شهادت او باخبر می‌شوند، به سمت اردهال، روستایی واقع در غرب این شهر می‌شتابند. چون دشمنان اجازه‌ی دفن پیکر را نمی‌دهند، مردم با چوب‌دستی‌هایی در دست، به مبارزه برمی‌خیزند. پیکر را در همان قالی می‌پیچند و در بالای تپه‌ای به خاک می‌سپارند. سپس قالی آغشته به خون او را، در جوی آبی همان حوالی شست‌وشو می‌دهند. 📿 نزدیک به هزار سال پس از این واقعه، #آیین_قالی‌شویان_اردهال، به یاد آن رویداد حماسی، در روستای مشهد اردهال و در صحن آستان امامزاده سلطان علی‌بن محمد باقر در حومه‌ی کاشان برگزار می‌شود. مراسم با آیینِ جمعه‌جار آغاز می‌شود که در واقع اعلامی برای رسیدن روز سوگواری است. ⚰ دسته‌های عزادار به #آرامگاه_سلطان_علی وارد شده و قالی مخصوصی را از مرقد بیرون می‌آورند. قالی بر دوش مردان قرار می‌گیرد. آنان با شور، فریاد و چوب‌زنی، قالی را مانند تابوت شهید به سمت رودخانه می‌برند. مردم چوب‌ها را به نشانه‌ی مبارزه‌ی نمادین علیه ظلم تکان می‌دهند. در کنار رودخانه‌ای که اکنون خشک یا کم‌آب شده، قالی را به نشانه‌ی غسلِ پیکر شهید، به‌صورت نمادین می‌شویند. و سرانجام قالی دوباره به مقبره بازگردانده می‌شود. 🔗 متن کامل یادداشت «شهیدی بر فرش» را در سایت مجله بخوانید. #مجله_میدان_آزادی #فرش 7⃣9⃣9⃣ @azadisqart