🌴🌼🌱🌸🌿 🌼 تفسیر نور(سوره نساء آیه 4): وَآتُواْ النَّسَاء صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً فَإِن طِبْنَ لَكُمْ عَن شَيْءٍ مِّنْهُ نَفْساً فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَّرِيئاً (4) ترجمه : ومهر وكابین زنان را به صورت هدیه و با رغبت بدهید و اگر با میل و رغبت خویش چیزى از آن را به شما بخشیدند، آن را حلال وگوارا مصرف كنید. نکته ها : كلمه ى «نِحلَة» به گفته ى راغب اصفهانى، از «نَحل» به معناى زنبور عسل است. چون زنبور عسل به مردم عسل مى بخشد و توقّعى هم ندارد، به هدیه هم «نحلة» گفته مى شود. البتّه بعضى مفسّرین «نحلة» را به معناى «دَین» گرفته اند. یعنى مهریّه، دَین و بدهى قطعى مرد است. در حدیث است: بهترین اموال خویش را براى سه مصرف قرار دهید: 1- مهریّه. 2- حج. 3- كفن. اگر بهترین اموال را صرف مهریّه كنید، فرزندان شما صالح مى شوند.[تفسیر اطیب البیان ذیل آیه] پیام ها : - پرداخت مهریّه به زن حقّ او و الزامى است. «و آتوا النساء...» - مهریّه، نرخ زن نیست، بلكه نشانه ى صداقت مرد در علاقه و دوستى به همسر است. «صدقاتهن» - زن، مالك مهریه ى خود است. پدر و بستگان زن، حقّ گرفتن مهریه ى او را براى خود ندارند.[چون در جاهلیّت و بعضى اقوام، مهریه زن را پدر یا بستگان مى گرفتند، خداوند در قرآن، ابتدا نام گیرنده را برد و فرمود: «و اتوا النساء» مهریه را به خود زن بدهید و نفرمود: «واتوا صدقات النساء» مهریه زنان را بپردازید، تا گیرنده هر كه بتواند باشد] «آتوا النّساء صدقاتهن» - مهریّه، بهاى زن نیست، بلكه هدیه ى مرد به همسرش مى باشد. «نحلة» - زن، در گرفتن یا بخشیدن مهریه، آزاد و مستقل است. «فان طبن لكم» - مال گوارا، مالى است كه صاحبش آنرا با طیب خاطر و رضایت ببخشد. «فان طبن... هنیئاً» - رضایت ظاهرى كافى نیست. رضایت قلبى لازم است. بخشش هاى اكراهى، اجبارى و یا رودربایستى اعتبار ندارد. «طبن... نفساً» - مهر و هبه، از اسباب مالك شدن است. «صدقاتهنّ، فَان طبن لكم عن شى ء» - زنان تحت تأثیر عواطف همه ى مهر خود را نبخشند. «شى ء منه» ✨میلاد سیدالشهداء حضرت حسین بن علی (علیه السلام) - روز پاسدار ✨و حضرت علی بن الحسین سیدالساجدین (علیه السلام) ✨و حضرت ابوالفضل العباس قمر بنی هاشم (علیه السلام) - روز جانباز ✨و ماه میلاد آقا و سرور شیعیان حضرت ولی عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ✨بر تمامی عاشقان و ارادتمندان اهل بیت(علیهم السلام) مبارک باد. 🌴🌼🌱🌸🌿

🌴🌼🌱🌸🌿 🌼 تفسیر نور(سوره نساء آیه 5): وَلاَ تُؤْتُواْ السُّفَهَاء أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللّهُ لَكُمْ قِيَاماً وَارْزُقُوهُمْ فِيهَا وَاكْسُوهُمْ وَقُولُواْ لَهُمْ قَوْلاً مَّعْرُوفاً (5) ترجمه : و اموال خود را كه خداوند وسیله ى برپائى زندگى شما قرار داده، به دست سفیهان ندهید (ولى) رزق و مخارج آنان را از درآمد آن بدهید و آنان را بپوشانید و با آنان سخن شایسته و نیكو بگویید. نکته ها : در روایات، افراد شرابخوار و فاسق، سفیه خوانده شده اند.[232] پس اموال عمومى نباید در دست چنین افرادى قرار گیرد، زیرا مال، قوام جامعه است و سپردن هرگونه مقام و مسئولیتِ مالى به این افراد، خیانت به جامعه است. امام صادق علیه السلام به شخصى فرمودند: مال خود را حفظ كن، چون مال موجب قوام دین تو است. و آنگاه این آیه را تلاوت فرمودند. «و لاتؤتوا السفهاء اموالكم التى جعل اللّه لكم قیاماً...»[233] امام باقرعلیه السلام درباره ى معناى «السفهاء» فرمودند: مقصود كسى است كه به او اطمینان ندارى.[234] ----- 232) كافى، ج 5، ص 299. 233) وسائل، ج 7، ص 126. 234) وسائل، ج 16، ص 369. پیام ها : - سفیه، از تصرّف در مال خود ممنوع است. «لاتؤتوا السفهاء» - مالى كه سبب برپا ماندن جامعه است، نباید در اختیار سفیه باشد. «اموالكم التى... قیاماً» - حاكم شدن سفیه حتّى بر اموال خود، ضربه ى اقتصادى به جامعه است و جامعه نست به اموال شخصى افراد حقّ دارد. «اموالكم» به جاى «اموالهم» - در برخوردها، به مصالح اقتصادى جامعه و رشد فكرى افراد باید توجّه كرد، نه عواطف و ترحّم هاى گذرا. «لاتؤتوا السفهاء اموالكم» - مال و ثروت، قوام زندگى و اهرم نظام است. «جعل اللّه لكم قیاماً» - سرمایه نباید راكد بماند. اموال یتیمان و سفیهان هم، باید در مدار تولید و سوددهى قرار گیرد و از درآمدش زندگى آنان بچرخد، نه از اصل مال. «وارزقوهم فیها» به جاى «منها» - به ابعاد روحى و شخصیّت محرومان باید توجّه كرد. «قولوا لهم قولاً معروفا» - ممنوع كردن افراد از تصرّف در اموالشان، واكنش دارد. چاره ى آن برخورد و سخن نیكوست. «قولاً معروفا» ✨میلاد حضرت علی بن الحسین سیدالساجدین (علیه السلام) ✨بر تمامی عاشقان و ارادتمندان آن حضرت مبارک باد. 🌴🌼🌱🌸🌿

🌴🌼🌱🌸🌿 🌼 تفسیر نور(سوره نساء آیه 6): وَابْتَلُواْ الْيَتَامَى حَتَّىَ إِذَا بَلَغُواْ النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُم مِّنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُواْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلاَ تَأْكُلُوهَا إِسْرَافاً وَبِدَاراً أَن يَكْبَرُواْ وَمَن كَانَ غَنِيّاً فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَن كَانَ فَقِيراً فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُواْ عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللّهِ حَسِيباً (6) ترجمه : و یتیمان را بیازمایید، تا هنگامى كه به (سنّ بلوغ و ازدواج) برسند، پس اگر در آنان رشدى (فكرى) یافتید، اموالشان را به ایشان برگردانید و آن را به اسراف و شتاب، از (بیم) اینكه بزرگ شوند (و اموالشان را از شما بگیرند) مصرف نكنید. وهر (قیّم وسرپرستى) كه بى نیاز است، عفّت به خرج دهد (و از گرفتن حق الزّحمه ى امور یتیمان چشم بپوشد) وآن كه نیازمند است، به مقدار متعارف (در برابر نگهدارى از مال یتیم) مى تواند ارتزاق كند. پس هرگاه اموالشان را به آنان ردّ كردید، (افرادى را) بر آنان گواه وشاهد بگیرید. (این گواهى براى حفظ حقوق یتیمان است، وگرنه) خدا براى محاسبه كافى است. پیام ها : آیین نامه ى پرداخت اموال یتمیان - یتیمان را پیش از بلوغ، از نظر رشد اقتصادى، آزمایش كرده و با كارآموزى و یاددادن روش دادوستد انان را رشد دهید. «وابتلوا الیتامى...» - یتیم، زیر نظر ولىّ خود، حقّ تصرّف در مال خود را دارد. لازمه ى عمل به «وابتلوا»، آن است كه یتیم زیر نظر ولىّ خود تصرّف كند، تا آزمایش شود. - براى در اختیار داشتن سرمایه، علاوه بر بلوغ جنسى، بلوغ اقتصادى و اجتماعى هم لازم است. «اذابلغوالنكاح فان آنستم منهم رشداً» امام صادق (علیه السلام) فرمودند: مراد از «آنستم رشدا» این است كه بتواتند مال خود را حفظ كند.[من لایحضره الفقیه، ج 4، ص 223] - در سپردن اموال یتیم به او، حدس و گمان كافى نیست. باید اطمینان به رشد داشته باشید. «آنستم منهم رشداً» - مالكیّت، همواره همراه با جواز تصرّف نیست. یتیم مالك هست، امّا تا رشد نیابد، حقّ تصرّف ندارد. «فَان انستم منهم رُشداً» - افراد متمكّن، خدمات اجتماعى را بدون چشمداشت انجام دهند. «من كان غنیاً فلیستعفف» - در گرفتن حقّ الزّحمه، حدّ متعارف را در نظر بگیرید. «فلیأكل بالمعروف» امام صادق (علیه السلام) فرمودند: مراد از «فلیاكل بالمعروف» به مقدارى است كه شكم خود را سیر كند.[كافى، ج 5، ص 130] - هم اموال یتمیان را حفظ كنید، هم با شاهد گرفتن و جلوگیرى از اختلافات و تهمت هاى آینده، آبروى خود را حفظ كنید. «فاشهدواعلیهم» - گواهى مردم، براى حفظ عزّت دنیاست و گواهى خدا براى عزّت آخرت. «وكفى باللّه حسیباً» - گواه گرفتن در جامعه، نزاع را خاتمه مى دهد، ولى حساب قیامت همچنان پابرجاست. «وكفى باللّه حسیباً» 🌴🌼🌱🌸🌿

🌴🌼🌱🌸🌿 🌼 تفسیر نور(سوره نساء آیه 7): لِّلرِّجَالِ نَصيِبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالأَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَاء نَصِيبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالأَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيباً مَّفْرُوضاً (7) ترجمه : براى مردان، از آنچه پدر و مادر ونزدیكان، (پس از مرگ) بر جاى گذاشته اند سهمى است، وبراى زنان (نیز) از آنچه پدر ومادر وخویشاوندان بر جاى گذاشته اند، سهمى است، خواه (مقدار مال) كم باشد یا زیاد، سهمى معیّن و مقرّر است. نکته ها : پیام ها : - زنان همانند مردان حقّ ارث دارند و دین، حافظ حقوق آنان است. «للرّجال نصیب... للنّساء نصیب» - ارث، از اسباب مالكیّت است. «للرّجال نصیبٌ» - خویشاوندى كه نزدیك تر است، در ارث مقدّم تر است. «الاقربون» - تقسیم عادلانه ى میراث، مهمّ است ،نه مقدار آن.«قَلّ منه او كثر» - سهم ارث، تغییر ناپذیر است. «نصیباً مفروضا» 🌴🌼🌱🌸🌿

🌴🌼🌱🌸🌿 🌼 تفسیر نور(سوره نساء آیه 8) : وَإِذَا حَضَرَ الْقِسْمَةَ أُوْلُواْ الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينُ فَارْزُقُوهُم مِّنْهُ وَقُولُواْ لَهُمْ قَوْلاً مَّعْرُوفاً (8) ترجمه : واگر هنگام تقسیم (ارث) خویشاوندانى (كه ارث نمى برند)ویتیمان ومستمندان حاضر شدند، پس چیزى از آن مال به آنان روزى دهید و با آنان پسندیده سخن بگوئید. نکته ها : از اینكه كلمه ى «اولواالقربى» در كنار «الیتامى» و «المساكین» آمده، معلوم مى شود كه مراد از بستگان، بستگانى هستند كه فقیرند وبه طور طبیعى ارث نمى برند، و سفارش عاطفى آخر آیه نیز این معنا را تأیید مى كند. پیام ها : - به نگاه ها، حضورها وتوقّعات طبیعى محرومان توجّه كنید. «واذا حضر القسمة» - اموال ارثى را مخفیانه تقسیم نكنید، تا امكان حضور دیگران هم باشد. «حَضر القسمة اولوا القربى» - در تقسیم ارث، علاوه بر افرادى كه سهم مشخّص دارند، به فكر محرومان و یتیمان نیز باشید. «نصیباً مفروضاً... فارزقوهم منه» - با هدایاى مالى و زبان شیرین، از كینه ها و حسادت ها، پیشگیرى و پیوندهاى خانوادگى را مستحكم تر كنید. «فارزقوهم ... قولوا» - هدایاى مادّى، همراه با محبّت و عواطف معنوى باشد. «قولوا لهم قولاً معروفاً» 🌴🌼🌱🌸🌿

🌴🌼🌱🌸🌿 🌼 تفسیر نور(سوره نساء آیه 9): وَلْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُواْ مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعَافاً خَافُواْ عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللّهَ وَلْيَقُولُواْ قَوْلاً سَدِيداً (9) ترجمه : و كسانى كه اگر پس از خود فرزندان ناتوانى به یادگار بگذارند، بر (فقر آینده) آنان مى ترسند، باید (از ستم درباره یتیمان مردم نیز) بترسند. از خداوند پروا كنند و سخنى استوار گویند. نکته ها : به گفته ى روایات، خوردن مال یتیم، هم بازتاب دنیوى دارد و هم اخروى. در دنیا خسارت به اولاد مى رسد، كه در این آیه مطرح شده و در آخرت، عذاب دوزخ دارد كه در آیه ى بعد مطرح شده است.[237] ممكن است مراد آیه، نهى از انفاق و وصیت هاى غیر متعادل باشد، بدین معنا كه: مبادا با داشتن كودكان خردسال و ضعیف، همه ى اموال خود را وقف یا انفاق كنید و پس از مرگ، اولاد خود را در فقر و بدبختى رها سازید.[238] و ممكن است خطاب آیه به كسانى باشد كه فرزندان عقب افتاده دارند، تا آینده ى آنان را با برنامه ریزى تأمین كنند.[239] در رسیدن به خیر یا شرّ، میان نسل ها ارتباط است، زیرا آثار عمل محدود به عمر ما نیست، شرّ كار پدر به فرزند مى رسد و به عكس، اولاد از آثار كار نیك پدر بهره مند مى شود. داستان موسى و خضر و مرمّت دیوارى كه گنج یتیم را در خود داشت، از نمونه هاى آن است كه قرآن درباره آن مى فرماید: «كان أبوهماصالحاً»[240] ----- 237) تفسیر نورالثقلین. 238) تفسیر مجمع البیان. 239) تفسیر كبیرفخررازى. 240) كهف، 82. پیام ها : - باید خود را جاى دیگران گذاشت، تا دردها را بهتر درك كرد. با یتیمان مردم چنان رفتار كنیم كه دوست داریم با یتیمان ما آنگونه رفتار شود. «تركوا من خلفهم ذرّیةً ضعافاً» - هركه آتشى روشن كند، دودش به چشم خودش مى رود. ظلم امروز به ایتام مردم، به صورت سنّت در جامعه در مى آید و فردا دامن یتیمان ما را هم مى گیرد. «ولیخش الّذین لو تركوا...» - در شیوه هاى تبلیغى، باید از عواطف وفطریّات هم استفاده كرد. «ذرّیة ضعافاً» - نه خیانت در اموال یتیمان، نه خشونت در گفتار با آنان. «فلیتّقوااللّه ولیقولوا...» - یتیمان، در كنار لباس وخوراك، به محبّت و عاطفه و ارشاد هم نیاز دارند. «ولیقولوا قولاً سدیداً» 🌴🌼🌱🌸🌿

🌴🌼🌱🌸🌿 🌼 تفسیر نور(سوره نساء آیه 10): إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْماً إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَاراً وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيراً (10) ترجمه : همانا، آنان كه اموال یتیمان را به ستم مى خورند، در حقیقت، آتشى را در شكم خود فرو مى برند و بزودى در آتشى افروخته وارد خواهند شد. نکته ها : علامه طباطبایى این آیه را دلیل بر تجسّم اعمال در قیامت دانسته است، زیرا قرآن مى فرماید: مال یتیم به صورت آتش مى شود و خورنده ى آن را مى سوزاند. پیام ها : - چهره ى واقعى خوردن مال یتیم در دنیا، به صورت خوردن آتش در قیامت آشكار خواهد شد. «یأكلون اموال الیتامى... یأكلون... نارا» - حضور در منزل ایتام و خوردن از مال آنان، در صورتى كه مایه ى ضرر و زیان به آنان نباشد، اشكالى ندارد. «یأكلون... ظلما» 🌴🌼🌱🌸🌿

🌴🌼🌱🌸🌿 🌼 تفسیر نور(سوره نساء آیه 11): يُوصِيكُمُ اللّهُ فِي أَوْلاَدِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنثَيَيْنِ فَإِن كُنَّ نِسَاء فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ وَإِن كَانَتْ وَاحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ وَلأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِن كَانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِن لَّمْ يَكُن لَّهُ وَلَدٌ وَوَرِثَهُ أَبَوَاهُ فَلأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِن كَانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلأُمِّهِ السُّدُسُ مِن بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِي بِهَا أَوْ دَيْنٍ آبَآؤُكُمْ وَأَبناؤُكُمْ لاَ تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعاً فَرِيضَةً مِّنَ اللّهِ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلِيما حَكِيماً (11) ترجمه : خداوند درباره (ارث) فرزندانتان به شما سفارش مى كند، براى پسر مانند سهم دو دختر است، پس اگر وارثان از جنس زن و بیش از دو نفر باشند، دوسوّم میراث، سهم آنان است و اگر یكى باشد، نصف میراث از آنِ اوست. و براى هر یك از پدر و مادرِ (میّت)، یك ششم میراث است، اگر میّت، فرزندى داشته باشد. امّا اگر فرزندى نداشته و پدر ومادر، تنها وارث او باشند، مادر یك سوّم مى برد (و باقى براى پدر است) و اگر متوفّى برادرانى داشته باشد، مادرش یك ششم مى برد. (البتّه تقسیم ارث) پس از عمل به وصیّتى است كه او (متوفّى) سفارش كرده یا پرداخت بدهى اوست. شما نمى دانید پدران و پسرانتان، كدامیك برایتان سودمندترند. این احكام، از سوى خدا واجب شده است، همانا خداوند دانا و حكیم است. نکته ها : گرچه دریافتى ارث زن نصف مرد است، ولى بهره گیرى اش دو برابر مرد است. فرض كنید مقدار موجودى 30 باشد كه دختر 10 و پسر 20 مى برد، ولى دختر به خاطر آنكه تعهّدى ندارد، سهم خود را پس انداز مى كند و براى مخارج زندگى از سهم پسر كه 20 بود بهره مند مى شود. پس نیاز خود را از سهم مرد تأمین كرده و سهم خود را ذخیره دارد. بنابراین دختر در گرفتن نصف مى گیرد، ولى در بهره گیرى كاملاً تأمین است. در حدیثى از امام جوادعلیه السلام آمده است: هیچگونه هزینه فردى واجتماعى بر عهده زن نیست، علاوه بر آنكه هنگام ازدواج مهریه مى گیرد، ولى مرد هم مهریه مى دهد، هم خرج زن را عهده دار است. زن بى هیچ مسئولیّتى سهم ارث دریافت مى كند وحقّ پس انداز دارد ولى در بهره گیرى، از همان سهم مرد بهره مى گیرد.[241] احكام ارث، در تورات نیز بیان شده[242] و در انجیل آمده است كه مسیح گفت: من نیامده ام تا احكام تورات را تغییر دهم. عرب جاهلى، زنان و كودكان را از ارث محروم مى كرد، ولى اسلام براى هریك از فرزند و همسر، متناسب با نیازهاى آنان سهم الارث قرار داد. رسیدن ارث به فرزند، انگیزه ى فعّالیت بیشتر است. اگر انسان بداند كه اموالش به فرزندش نمى رسد، چندان تحرّك از خود نشان نمى دهد. در فرانسه، هنگامى كه قانون ارث لغو شد، فعّالیت هاى اقتصادى ضعیف شد. بیشتر بودن سهم فرزندان متوفّى از والدین او، شاید براى آن است كه والدین، سال هاى پایانى عمر را مى گذرانند و نیاز كمترى دارند. اگر متوفّى برادر نداشت، سهم مادر یك سوّم، و اگر داشت یك ششم، و باقى براى پدر است. شاید بدان جهت كه مخارج برادران متوفّى معمولاً به عهده ى پدر است، نه مادر. امام صادق علیه السلام فرمود: پرداخت بدهى میّت برانجام وصیّت او مقدّم است[243] چنانكه اگر وصیّت او خلاف شرع باشد نباید عملى شود.[244] شخصى از اینكه زنش دختر زاییده بود، نگران بود. امام صادق علیه السلام این قسمت از آیه را براى او تلاوت فرمود كه: «لاتدرون ایّهم اقرب لكم نفعاً»[245] ----- 241) تفسیر نورالثقلین. 242) تورات، سِفر اعداد، باب 27، آیه 8 - 11. 243) تفسیر نورالثقلین. 244) بحار، ج 100، ص 201 وتفسیر قمّى، ج 1، ص 65. 245) تفسیر نورالثقلین. پیام ها : - اسلام، آیین فطرت است. آن گونه كه وجود فرزند، تداوم وجود والدین است و خصوصیّات و صفات جسمى و روحى آنان به فرزند منتقل مى شود، اموال هم باید به فرزندان منتقل گردد. «یوصیكم اللّه فى اولادكم» - وصیّت كه حقّ خود انسان است، بر حقوق وارثان مقدّم است. «من بعد وصیّة» - حقوق مردم، بر حقوق وارثان و بستگان مقدّم است. «من بعد... دین» - در تفاوت سهم ارثِ بستگان، حكمت هایى نهفته است كه ما نمى دانیم. سهم ارث، بر اساس مصالح واقعى بشر استوار است، هرچند خود انسان بى توجّه باشد. «لاتدرون ایهم اقرب لكم نفعاً» - علم و حكمت، دو شرط ضرورى براى قانونگذارى است. احكام ارث، بر علم و حكمت الهى استوار است. «فریضة من اللّه ...حكیماً علیما» ولادت با سعادت حضرت علی‌اکبر‌(علیه السلام) و روز جوان مبارک باد. 🌴🌼🌱🌸🌿

📌۱۲بهمن سالروز ورود امام خمینی(ره) به ایران و دهه فجر مبارک💐 #

🌴🌼🌱🌸🌿 🌼 تفسیر نور(سوره نساء آیه 12): وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَاجُكُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّهُنَّ وَلَدٌ فَإِن كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِن بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِينَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ فَإِن كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم مِّن بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ وَإِن كَانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلاَلَةً أَو امْرَأَةٌ وَلَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُ فَإِن كَانُوَاْ أَكْثَرَ مِن ذَلِكَ فَهُمْ شُرَكَاء فِي الثُّلُثِ مِن بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصَى بِهَا أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَآرٍّ وَصِيَّةً مِّنَ اللّهِ وَاللّهُ عَلِيمٌ حَلِيمٌ (12) ترجمه : و براى شما (مردان) نصف ارثى است كه همسرانتان به جا گذاشته اند، اگر آنان فرزندى نداشته باشند، (هر چند از شوهر دیگر)، ولى اگر براى آنان فرزندى باشد، سهم شما یك چهارم از میراث است، البتّه پس از عمل به وصیّتى كه كرده اند یا اداى دَینى كه دارند و (امّا اگر شوهر از دنیا رفت) سهم زنان یك چهارم از چیزى است كه به جا گذاشته اید، البتّه اگر فرزندى نداشته باشید، ولى اگر فرزندى داشته باشید (اگر چه از همسر دیگر) سهم همسران یك هشتم از چیزى است كه بر جاى نهاده اید. (این تقسیم) پس از عمل به وصیّت یا پرداخت دینى است كه دارید و اگر مرد یا زنى كه از او ارث مى برند كلاله باشد (یعنى والدین و فرزندى نداشته باشد) و براى او برادر و خواهر باشد، براى هر یك از آنان یك ششم است و اگر آنان (خواهر و برادر) بیش از یكى باشند، همه آنان در یك سوّم، به تساوى شریكند، (البتّه) پس از انجام وصیّتِ میّت یا اداى دینِ او، بى آنكه وصیّت، ضرر به وارث داشته باشد. این، سفارشى از سوى خداست و خداوند، دانا و بردبار است. نکته ها : در آیه گذشته، ارث فرزندان و والدین مطرح بود، در این آیه، ارث زن و شوهر و برادر و خواهر مادرى مطرح است. البتّه احكام ارث را باید به كمك روایات اجرا كرد، چون فروع و شاخه هاى زیادى دارد، كه در آیات قرآن نیامده است. لفظ «كلاله» دوبار در قرآن آمده است؛ یكى در این آیه و دیگرى در آخرین آیه ى همین سوره. این كلمه در لغت به معناى احاطه است، فامیلى كه انسان و فرزند انسان را احاطه كرده اند. «اَكلیل»، نیز تاجى است كه سر را احاطه مى كند. كُلّ، عددى است كه اعداد دیگر را احاطه كرده است. این كلمه در بحث ارث دو معنى دارد: - برادران و خواهرانِ مادرى میّت، كه در این آیه به كار رفته است. - برادران و خواهرانِ پدر و مادرى یا پدرىِ میّت، كه مراد آیه آخر است. گرچه پرداخت بدهى، بر انجام وصیّت مقدّم است، لكن چون در عمل، انجام وصیّت سخت تر است، خداوند در آیه، اوّل عمل به وصیّت را آورده، بعد پرداخت بدهى را.[246] در حدیث آمده است: وصیّت به ثلث مال، زیاد است، سعى كنید وارثان شما بهره ى بیشترى از ارث ببرند، تا همه بى نیاز باشند. و ضرر رسانى در وصیّت از گناهان كبیره است. و عمل به وصیّتى كه به ضرر وارث باشد الزامى نیست.[247] اگر مردى چند همسر داشت، یك هشتم یا یك چهارم ارث، میان آنان به طور یكسان تقسیم مى شود. دیون و بدهى هاى متوفّى، هم شامل دیون الهى است، مثل حج، خمس، زكات و كفّاره، و هم شامل دیون مردمى است.[248] ----- 246) تفسیر صافى. 247) تفسیر كبیر فخررازى. 248) تفسیر كبیر فخررازى. پیام ها : - پرداخت بدهى مردم، آن قدر مهم است كه در این دو آیه، چهار بار مطرح شده است. «من بعد وصیة... اودین»[در احادیث آمده است: در قیامت، تمام گناهان شهید بخشیده مى شود، مگر دَین وبدهى او. میزاان الحكمة، حدیث 9776] - داشتن فرزند - اگر چه از همسر دیگر - سهم هر یك از زن و شوهر را به نصف كاهش مى دهد، تا فرزندان نیز از متوفّى سهم ببرند، خواه فرزند دختر باشد یا پسر. «فان كان لهنّ ولد» - در وصیّت براى خود، باید حال وارثان را مراعات كرد، تا به آنان زیان نرسد. «غیر مضارّ» - اسلام، نه فقط ضرر رسانى در زندگى، بلكه زیان رساندن پس از مرگ را نیز مردود مى داند. «غیر مضارّ» - تقسیم الهى ارث، هم عالمانه است و هم اگر تخلّف كردید، خداوند در قهر خود حلیم است و شتابى ندارد. «وصیّةً من اللّه واللّه علیم حلیم» 📌ایام الله دهه فجر مبارک باد. 🌴🌼🌱🌸🌿

🌴🌼🌱🌸🌿 🌼 تفسیر نور(سوره نساء آیه 13): تِلْكَ حُدُودُ اللّهِ وَمَن يُطِعِ اللّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (13) ترجمه : آن (چه گفته شد،) حدود ومقررّات الهى است وهركس از خدا ورسولش پیروى كند خداوند او را به باغهایى وارد مى كند كه از زیر درختانش نهرها جارى است، آنان همیشه در آن مى مانند، و این است كامیابى و رستگارى بزرگ. نکته ها : پیام ها : - احكام ارث، از حدود الهى است، پس نباید از مرز آن گذشت.«تلك حدوداللّه» - اطاعت از رسول خدا به منزله ى اطاعت از خداست. «یطع اللَّه و رسوله» - سعادت و رستگارى، در گرو حركت در مسیر الهى است، نه كام گیرى بیشتر از ارث. «ذلك الفوز» ایام الله دهه فجر و پیروزی انقلاب اسلامی ایران گرامی باد. 🌴🌼🌱🌸🌿