#جریان_شناسی_فکری_ایران_معاصر
#جریان_شناسی_روشن_فکری
▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️
▫️واژه شناسی:
اصطلاح روشن فکری یک اصطلاح وارداتی و ترجمه نه چندان دقیق«Intellectualism» (اینتلکچوالیسم) است. این واژه به معنای روشن شدگی و بیداری است.
🔹اصطلاح «روشن فکری» به دو معنای عام و خاص استعمال می شود که اولی مثبت و دومی می تواند منفی باشد:
🔸 معنای عام «روشن فکری» آزادی از قید اسارت های اجتماعی و در مقابل تعصب داشتن و خرافه های بیجای دینی و رسم های غلط اجتماعی قیام می کند. باید گفت این خصوصیت بسیار مثبتی است که تشخیص دهیم چه چیزی «اصالت» دارد و چه چیزی «اسارت» است.
👈 مثلا: عزاداری بر سیدالشهداء علیه السلام «اصالت» دارد اما عده ای از مؤمنین اصرار بر انجام مراسم هایی در عزاداری هستند که یا غیر عقلانی است و یا حتی بعضاً غیر شرعی؛ این «اسارت» است.
🔹اما معنای خاص «روشن فکری» مشتمل بر خصلت های زیر است:
1) آزاد اندیشی [گاه مفرط]: روشن فکر کسی است که در امور، باز و متجددانه بنگرد، چارچوب ها را به نقد بکشد.
2) سیاسی غیر سیاست مدار:
روشن فکر سیاسی بیرون از سیاست است، و جهت هرچه بهتر دفاع کردن از آرمانها و شناساندن آنها، حتی نسبت به گروههای هم آرمان هم تعلق و وابستگی ندارد،
3) دارای امید به آینده و حرکت در آن جهت:
ممکن است این ویژگی را در اغلب روشن فکرهای ایرانی مشاهده نکنید اما بالاخره «روشن فکری» این خصلت را جزء مقومات خود می داند.
4) مخالف هرگونه عقب ماندگی و جهل و خرافهاست و در جهت رشد و نوسازی تلاش میکند.
5) منتقد است و تحول خواه:
حتما دقت کرده اید که ادبیات غالب روشن فکران، انتقادی، تند و گزنده است. هر چند نقد دارای آداب خاص خودش است اما این خصلت «روشن فکری» بیشتر خصلت تاریخی و موروثی است تا جزء مقوم معنای «روشن فکری».
#العالم_بزمانه_لا_تهجم_علیه_اللوابس
https://eitaa.com/elmetawhid
#جریان_شناسی_فکری_ایران_معاصر
#جریان_شناسی_روشن_فکری
🌸🍃🌸🍃🌸🍃
▫️بستر تولد روشن فکری
🔸روشن فکری، گره خورده با دوران روشن گری در اروپا است یعنی اواخر قرن هفدهم.
🔹ویژگی بسیار روشن این دوره "حاکمیت عقل" و "پرسش از تمام امور" است. همه مسائل از علوم تجربی گرفته تا شالوده های وحی دینی، از موسیقی تا اخلاق، از قانون طبیعی گرفته تا قوانین دلبخواهی ملت ها و همه چیز دیگر به بحث گذاشته شد.
▫️روشن فکری در ایران
🔸روشن فکری در ایران از مباحث مهم جامعه شناسی سیاسی ایران نیز محسوب شده و بیش از یک قرن و نیم است که به عنوان کالای واراداتی، از سرزمین غرب (فرانسه) وارد ایران شده است.
🔹تاریخ دقیقی برای ورود این کالای فرهنگی در اختیار نیست، اما شاید بتوان شکست نظامی ایران از روس و اعزام دانشجویان به فرنگ در زمان عباس میرزا و نوشتن سفرنامه ها و سیاحت نامه ها و نیز تأسیس دارالفنون در سال 1268 را زمان ظهور این پدیده دانست.
این جریان در صدد است جایگزین دو پایگاه محوری اجتماعی در ایران یعنی "دین" و "قومیت" شود.
🔸تمایز اساسی روشن فکر ایرانی با غربی در این است که روشن فکر غربی از دل تجربه های مدرن ظهور کرد و روشن فکر ایرانی از شنیدن و دلباختن به این تجربه ها، بنابراین روشن فکر ایرانی محصول کاملی از غرب نیست، یعنی نه غربی است نه سنتی.
#العالم_بزمانه_لا_تهجم_علیه_اللوابس
https://eitaa.com/elmetawhid