اعضای هیئت تحریریه فصلنامه مطالعات تبلیغ دینی با حکم جناب حجه الاسلام والمسلمین اعرافی(مدیر محترم حوزه علمیه و رییس شورای اعطای مجوزات علمی حوزه های علمیه ) ابلاغ شدند. شورای اعطا صلاحیت آقایان حسین ملانوری (مدیر مسئول و عضو هیأت تحریریه) و آقایان محمد رضا محمودی (سردبیر و عضو هیأت تحریریه)، سید حسین شرف الدين، محمد صفر جبرئيلي، على نهاوندی، علی راد، محمد باقر پور امینی، حجت الله بیات، محمد استوار میمندی، محمود مقدمی را به عنوان اعضای هیأت تحریریه نشریه فصلنامه مطالعات تبلیغ دینی به صاحب امتیازی مرکز پژوهشهای تبلیغی مدیریت حوزه علمیه قم تایید کرد. شایان ذکر است جناب حجه الاسلام محمد افضلی به عنوان دبیر تخصصی و مرتضی تونی به عنوان مدیر اجرایی فصلنامه مطالعات تبلیغ دینی مشغول به خدمت می باشند. 💠کانال فصلنامه علمی مطالعات تبلیغ دینی https://eitaa.com/fmtd1401

جلسه دفاع رساله دکتری رشته علوم قرآن و حدیث عنوان: «الگوهای امضای احکام اجتماعی در قرآن و سنت» استادان راهنما: دکتر محمدعلی مهدوی راد دکتر علی راد نگارش: حامد دهقانی فیروزآبادی استادان داور: دکتر مهدی مهریزی دکتر حسین بادامچی دکتر محمدحسن احمدی دکتر روح‌الله شهیدی زمان: شنبه 21 مهر 1403 ساعت: 16:00 مکان: دانشکده الهیات، طبقه سوم، تالار امام هادی(ع) لینک مجازی: https://vroom.ut.ac.ir/farabi1

سنّت در افق قرآن از تبیان تا بیان 🖊علی راد قرآن و سنّت دو منبع اصیل دین اسلام هستند. شناخت اسلام بدون آگاهی کامل از این دو منبع یا بسنده نمودن به یکی از این دو , شناختی ناقص و رهزن است . هم چنین فهم قرآن و سنّت بدون ارجاع تفسیری به دیگری نیز میسور نیست زیرا هر دو در مسئله و رهیافت , مخاطب و غرض وحدت تام با یکدیگر دارند لذا میان قرآن و سنّت از همه جهات پیوندی ناگسستنی بر قرار است و دو روی یک سکه هستند . آموزه های دین اسلام برایند آمیختگی دو سویه و در هم تنیده قرآن با سنّت و سنّت با قرآن است , حدیث به مثابه ترجمانِ سنّت همزاد قرآن است. تبیان ( نحل / 89 ) به معنای جامعیت در پاسخ به نیازهای هدایتی انسان ( رسائل الشریف المرتضی , ج 2 , ص 220 ) از جمله اوصاف انحصاری قرآن است که بر خلاف کتاب های آسمانی پیشین ( اعراف / 145 ؛ زخرف / 63 ), فراتر از مرزهای تاریخ و فرهنگ از آموزه های جهان شمول برخوردار است (بصائر الدرجات , ص 229 ). فرایند نزول قرآن تا رسیدن آن به قله¬ی جامعیت و تبیان تداوم یافت . همگام با نزول رسول اکرم (ص) به فرمان وحی به تبیین و تعلیم تبیان بودن قرآن همّت گماشت , اصول , مقاصد و آموزه های خرد و کلان آن را در گفتار و رفتار خود آشکار ساخت . اینگونه بود که قرآن بیان برای مردمان شد و آموزه های هدایت بخش آن پیراسته از هر گونه غبار و تردید فرا دید جهانیان قرار گرفت. اگر قرآن , تبیان است , سنّت ترجمانِ تبیان و تفصیل قرآن است . اگر قرآن , بیان است ( آل عمران / 138) از مسیر تبیین و تعلیم سنّت بود که به این جایگاه رسید ( جمعه / 2 ) و چنین نبود که وظیفه پیامبر (ص) فقط ابلاغ و تلاوت قرآن بود بلکه تبیین قرآن از فراز تبیان تا تراز بیان رسالت مهم او بود و تلاوت مقدمه آن بود و این همه به اراده خداوند و بر اساس حکمت بالغه او بود و الزام پیامبر (ص) به تبیین و تعلیم قرآن در آیات متعدد گویای این مهم است که قرآن به اراده خداوند چنان نزول یافته بود که به تفسیر و آموزش پیامبر (ص) نیازمند بود و اگر در واقع بی نیاز از تبیین بود , ارجاع تبیین و تعلیم آن از سوی رسول خدا (ص) لغو بود و روشن است که ساحت قدسی خداوند از لغو پیراسته است. حراست و صیانت , روایت و درایت , پیرایش و پالایش , تفسیر و تطبیق سنّت پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) بر عهده عترت ایشان نهاده شد , بدین سان سنّت رسول خدا (ص) از فرایندی ایمن به آیندگان انتقال یافت . عالمان ربّانی در امتداد عترت رسول الله (ص) از گذشته تا اکنون به روایت و درایت سنّت اهتمام نمودند و میراث سترگ و گرانسنگی را در تصنیف , شرح , تفسیر و استنباط آن پدید آوردند و این گونه بود که سنّت پژوهی در تاریخ و تراث مسلمین جایگاهی مهم یافت و کارنامه ای پُر برگ و بار از خود به یادگار نهاد .

روایت ارجاع شهرت شافعی به امام علی (ع) ؛ دلالت های تاریخی و فرهنگی 🖋علی راد در تاریخ فقه و حدیث عامّه شخصیت های بودند که شهرت و آوازه خود را مدیون , عنایت و لطف امام علی (ع) می دانستند . برای نمونه در چرایی نامداری و آوازه فقه محمد بن ادریس شافعی ( 150 – 204 ق ) , موسس و فقیه نامدار فقه شافعی, چنین روایت شده است که او حضرت علی (ع) را در خواب دید که با او مصافحه نمود و انگشترش را در انگشت شافعی نهاد . خواب شافعی چنین تعبیر شد که مصافحه امام علی (ع) امان یافتن از عذاب و انگشتر در دست نمودن توسط آن امام همام شهرت یافتن به بلندای شهرت امام علی (ع) در شرق و غرب جهان است . متن این روایت به گزارش خطیب بغدادی چنین است: « أخبرنا أبو الحسن محمد بن أحمد بن إبراهيم بن شاذي الهمداني قال نبأنا أبو نصر منصور بن عبد الله الهروي الصوفي بهمذان قال : سمعت أبا الحسن المغازلي يقول سمعت المزني يقول سمعت الشافعي يقول رأيت علي بن أبي طالب في النوم ، فسلم علي وصافحني ، وخلع خاتمه وجعله في إصبعي ، وكان لي عم ففسرها لي فقال لي أما مصافحتك لعلي فأمان من العذاب ، وأما خلع خاتمه فجعله في إصبعك فسيبلغ اسمك ما بلغ اسم علي في الشرق والغرب » ( تاریخ بغداد , ج 2 , ص 58). تحلیل و ارزیابی : یک. این روایت با صرف نظر از اعتبار سنجی آن گویای این دلالت تاریخی است که در قرن دوّم و سوم هجری نام و آوازه امام علی (ع) در شرق و غرب جهان طنین انداز بود و شخص شافعی یا طرفداران وی آرزو داشتند که در سایه سار و پرتو آن به چنین شهرتی در جهان دست پیدا کنند لذا پیش فرض تاریخی این روایت مسلّم دانستن نام حضرت علی (ع) به مثابه نماد شهرت فراگیر نزد عام و خاص در قرن دوم هجری است . این لایه از دلالت تاریخی روایت نمی تواند موضوع یا برساخته راوی باشد بلکه امری مشهور و مسلّم در گفتمان فرهنگی و دینی مسلمانان در قرن دوّم و سوّم هجری است که شهرت یافتن فقه شافعی بر آن استوار شده است . دو. این روایت دو انگاره سعادتمندی در آخرت و شهرت در دنیا را با نام امام علی (ع) پیوند زده و از آندو در پیش فرض های شهرت فقه شافعی بهره مند است . مصافحه علوی با اشخاص , نماد رهایی از آتش جهنم و سعادتمندی شخص است . انگشتر علوی نماد شهرت یافتن و نامداری در جهان است و زمینه توفیق شخص را در حرفه و شغل او پدید می آورد . این تعبیر از مصافحه و انگشتر علوی نزد معبرّان قرن دوّم هجری پذیرفته شده بود و شهرت فقه شافعی بر این انگاره های تعبیر خواب استوار است و نمی تواند موضوع و برساخته باشد . سه. ابوابراهیم اسماعیل بن یحیی مُزَنی مصری (۱۷۵-۲۶۴ ق) شاگرد بدون واسطه شافعی بود که فقه شافعی را از او فراگرفت . این روایت در بازه زمانی حیات مزنی نقل میشود که شافعی هر چند مشهور است ولی دامنه شهرت او در جهان فراگیر نشده است لکن در روند تاریخی پیش بینی مزنی یا تعبیر خواب شافعی به واقعیت پیوست و شافعی تا کنون از مشاهیر فقه در جهان اسلام است حال اینکه شمار زیادی از فقیهان در تاریخ به فراموشی سپرده شدند . چهار. طرفداران مذاهب فقهی در رقابت های خود با یکدیگر به دنبال این بودند که علت ویژه و منحصر به فرد , فرا مادی و ملکوتی برای شهرت و اعتبار فقه خود تبیین کنند . ارجاع این شهرت و اعتبار به لطف و عنایت امام علی (ع) از چنان قوت و مقبولیتی برخوردار بود که جریان رقیب به دلیل شخصیت ممتاز و بی نظیر حضرت علی (ع) جرأت انکار و رد آن را نداشت . بر فرض اعتبار این روایت , شافعی یا مزنی از ظرفیت این انگاره رایج در گفتمان دینی قرن دوّم و سوّم هجری به خوبی بهره بردند هر چند فرضیه اعتبار اصل خواب شافعی نیز مخدوش نیست و هم چنان در بوته امکان قرار دارد. نتیجه اینکه علی رغم تلاش گسترده جریان¬های عترت گریز, نام و آوازه علی علیه السلام در بلندای تاریخ و به فراخنای فرهنگ مسلمانان هم چنان در اوج و فراز بوده و هست به گونه ای که نخبگان مذاهب در آرزوی این بودند و هستند که هُمای سعادت و شهرت به لطف و عنایت آن حضرت بر سَر ایشان سایه افکند.👇👇👇 •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad

👆👆 عطف به یادداشت فوق (روایت ارجاع شهرت شافعی به امام علی (ع) ) اشکال و نقد ذیل از سوی اساتید مطرح شد : شاید کل روایت از جعلیات متاخر باشد. سند و متن با هم. از کجا تحلیل می کنید که حضرت امیرمؤمنان علیه السلام در زمان شافعی آنقدر شهرت داشته است که همه برای خود از ایشان منقبت نقل می کنند. شافعی شعری در محبت ابن عم رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم سرود، متهم به رافضی بودن شد و مجبور شد هفتاد بیت علیه روافض بسراید. پاسخ✍️ : سلام علیکم . بهره بردیم . 1) ما نگفتیم سند یا متن مجعول نیست ؛ گفتیم که لایه ها و انگاره های زیرین متن مجعول می تواند گویای آرمانهای پنهان واضع یا جاعل باشد ؛ گفتیم متون مجعول نمی توانند در فضای خیالی و انتزاعی محض پدید بیایند . تفکیک رویه ها از لایه ها در نقد و تحلیل احادیث مجعول اصل اجتناب ناپذیر در نقد تاریخی است. متون مجعول حاوی آواهای متعارض و بن مایه های گفتمانی دقیق از روزگار وضع و جعل خود هستند . 2 ) با شاید , اما و اگر نمی توانید جعلی بودن یک روایت تاریخی را اثبات کنید , شواهدو ادله کافی لازم است تا موضوع بودن روایتی اثبات شود . هر چند ممکن و محتمل است حدس شما مصاب با واقع باشد اما شاید را هیچ نقادی دلیل بر وضع ندانسته است . 3 ) همین اشعار شافعی که مورد استناد جنابعالی است گویای این دلالت تاریخی است که او باورمند به جایگاه ممتاز امام علی (ع) بود , اشعار و بیانیه های او برای زدودن اتهام رفض از خود پیوندی با اعتقاد او به جایگاه علوی ندارد . •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad

مدرسه بخاری از غلو تا واقعیت ✍️علی راد بخش خاتمه کتاب سیرة البخاری عبد السّلام مبارکفوری به موضوع تدریس و شاگردان بخاری اختصاص دارد . مبارکفوری در مقدمه و محتوای این بخش چندین ادعا درباره تدریس و شاگردان بخاری دارد ؛ مدرسه بزرگ بخاری , حلقه تدریس , فراوانی شاگردان, اوصاف شاگردان , نخستین شاگرد , شاگرد ویژه بخاری , از جمله موضوعات قابل درنگی است که در این بخش از کتاب مبارکفوری به آنها تاکید شده است. مبارکفوری معتقد است بخاری گروهی از شاگردان را در حلقه تدریس خود آموزش می داد , شاگردان بخاری از نخبگان ممتاز فقه , حدیث , رجال بودند , حلقه شاگردان بخاری از حلقات ممتاز و برجسته در تاریخ تدریس جهان اسلام بود , همانند بخاری , دانشور دیگری در تاریخ اسلام موفق نگردید که چنین حلقه ای از شاگردان را پیرامون خود گردآورد. بخشی از کتاب اسطوره بخارا به تقریر , تحلیل و ارزیابی دیدگاه مبارکفوری درباره این موضوعات اختصاص دارد . برایند تحقیق نشان می دهد که مدعیات مبارکفوری قابل اثبات نیست و غلو آمیز است . •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad

🔸یکصد و دوازدهمین شماره از فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث منتشر شد. 🔹یکصد و دوازدهمین شماره از فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث، ویژه تابستان ۱۴۰۳ با سردبیری حجت الاسلام و المسلمین سیدمحمدکاظم طباطبایی، از سوی پژوهشکده علوم و معارف حدیث پژوهشگاه قرآن و حدیث منتشر شد. 📖 در این شماره از فصلنامه می خوانید: 👇 ۱. بررسی سندی و محتوایی گزاره حدیثی «الصَّبْرُ عَلَى الْوَحْدَةِ عَلَامَةُ قُوَّةِ الْعَقْل‏» ✍️ سیدعلی دلبری / سیدمحمود مرویان حسینی/ سمیه سروقد مقدم ۲. الگوی نعمت شماری رفع نیازهای مردم، بر اساس پیمایش پیشرفته حدیث «حوائج الناس» ✍️ مسعود طالبی مقدم / سیدمحمدکاظم طباطبایی / عباس پسندیده ۳. معناشناسی توکل با تکیه بر خانواده احادیث توکل با هدف تبیین موضوع حکم فقهی- اخلاقی- تربیتی ✍️ احسان خلیلی ۴. راهکارهای بازشناسی دو «علی بن حَسّان» در اسناد احادیث ✍️ سیداحمد موسوی پور، جمال الدین حیدری فطرت ۵. تأثیر داده های رجالی ابن ولید بر الرجال نجاشی و الفهرست شیخ طوسی ✍️ اعظم فرجامی ۶. صحیفه سجادیه در آییه پژوهش ها ✍️ یعقوب نوروزی / عبدالحسین طالعی / نیره جعفری فر ۷. فقه الحدیث و گونه شناسی روایات مناقب امام حسین علیه السلام در صحیح البخاری ✍️ عبدالرحیم رحیمی / سیدمحسن کاظمی / سیدکمال حسینی ۸. تحلیل نشانه شناختی احادیث «رازداری» بر اساس مدل رومن یاکوبسن ✍️ سارا حیدری / حمیدرضا بصیری ◀️ ادامه خبر 👇 https://www.riqh.ac.ir/post/77217 🌐 اطلاع رسانی اخبار و برنامه های پژوهشگاه قرآن و حدیث👇 http://www.riqh.ac.ir @quran_hadith