گرامیداشت ۵آبان ماه سالروز وفات محقق سید جعفر مرتضی عاملی رضوان الله علیه , بنگرید نظریه نقد در سیره پژوهی ایشان را در مقاله 👇

لینک دانلود : https://jap.isca.ac.ir/article_69482.html •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad

لینک دانلود: https://B2n.ir/p45566 •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad

فهرست اسامی خاورشناسان آلمانی ؛ پژوهشگران حوزه اسلام و عرب ✍ علی راد Ahlwardt, Wilhelm Ahrens, Karl Altheim F. Andrae, Tor Babinger, Franz Bachmann, L. Bachmann, Peter Bähr, H. W. Bauer, Hans Baure, Leonhard Becker, Carl Heinrich Beldicanu Steinherr, Irene Belot, J. B. Berchem, Max van Bergsträsser, Gotthelf Bertholet, Alfred Björkman, Walter Blau, Josua Bloch, Alfred Bloch, Ariel Bode, Wilhelm von Boer, T. H. de Bräunlich, Erick Braun, Hellmut Braune, Walther Bremer, Marie Luise Brisch, Klaus Brockelmann, Carl Brönnle, P. Brugsch, Mohammed Bürgel, J. Christoph Buhl, Frants Busse, Heribert Caskel, Werner Caspari – Wright Daniel, Norman Dedering, S. Denz, Adolf Dieterici, Friedrick Dietrich, Albert Diez, Ernst Diewald – Wilzer, Susanna Dubler, César E. Duda, Dororthea Duda, Herbert w. Eilers, Wilhelm Ess, Josef van Erdmann, Kurt Ernst, Hans Erpenius, Thomas Ettinghausen, Richard Euting, Julius Fischer, August Fischer, Wolfdietrich Fleischer, Heinrich Leberecht Fleischhammer, Manfred Fleischmann, Manfred Flemming, Barbara Flügel, Gustav Forrer, Ludwig Fraenkel, Siegmund Freyer, Barbara Freytag, Georg Wilhelm Fritshc Fück, Johann Gätja, Helmut Galland, Antoine Garbers, Karl Geiger, Abraham Stetter, Eckert Stieglecker, Hermann Stiehl, R. Strothmann, Rudolf Stumme, Hans Suter, Heinrich Taeschner, Franz Teufel, Johann Karl Tholo Martin Thilo, Ulrich Thorbecke, Heinrich Thorning, Hermann Tietz - (Jacobi), Renate Topf, Erich Tschudi, Rudolf Ullmann, Manfred Venerabilis, Petrus Voigt, Wolfgang Vollers, Karl Wagner, Ewald Wahrmund, Adolf Walzer, Richard Wangelin, Helmut Wehr, Hans Weil, Gotthold Weil, Gustav Weissbach, F. K. Weisweiler, Max Wellhausen, Julius Wensinck, Arent Jan Wernst, Paul Wetzstein, Johann Gottfried Widmer, Gottfried Wiedemann, Eillhard Wild, Stefan Winkler, Hans Alexander Wissmann, Hermann von Wittek, Paul Wüstenfeld, Ferdinand. •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad

حدیث و پارادایم های علم از انحصار گرایی تا کثرت گرایی ✍️ علی راد معنای مشهور علم در لغت عربی دانستن و دانش است , ضد آن جهل و نادانی است, علم در معانی دیگری غیر از دانستن نیز کاربرد دارد, در نگاه ابن فارس همه معانی کاربردی علم در زبان عربی به یک بن معنایی ارجاع پذیر است : نشان دار نمودن چیزی . این معنای کانونی در همه کاربردهای علم به گونه ای حضور دارد. در امتداد معنای مشهور علم در لغت عرب, در آیات قرآن ( زمر / 9 ؛ اسراء / 36 ) و احادیث اسلامی نیز این واژه در همان معنای مطلق دانستن و دانش به کار رفت , به فراگیری علم و علوم متنوع و البته سودمند در آموزه های اسلام تاکید شد. در گفتمان دانشوران مسلمان چهار قرن نخست هجری از فراگیری حوزه معنایی واژه علم آن اندکی کاسته شد و به علم دینی استوار بر حدیث اختصاص یافت. با توجه به قرائن درون متنی و شواهد بیرونی مقصود از واژه علم در روایت نبوی « قيدوا العلم بالكتاب » و مشابه آن, حدیثِ ترجمان سنّت پیامبر اکرم (ص) است, به معنای مطلق و فراگیر دانایی و همه اقسام دانش نیست. هر چند معنای ظاهر این روایت به کتابت مطلق علم دلالت دارد لکن سیاق متنی و شواهد فرا متنی آن بر این نکته تاریخی دلالت دارند که این روایت و مشابه آن در پاسخ با چالش منع کتابت سنن نبوی از سوی پیامبر (ص) بیان گردید , به نگارش سنّـت خود تاکید نمود , در گفتمان مخالفت با کتابت حدیث در قرن اوّل هجری به مضمون آن در جواز و حتی لزوم نگارش حدیث نبوی استناد شد از این رو ظهور آن در هر علمی اعتبار ندارد. کاربرد فراوان علم در معنای حدیثِ ترجمان سنّت در متون جوامع حدیثی اوّلیه و در نام گذاری شماری از کتاب¬های محدّثان همانند کتاب العلم ابوخثیمه نسائی ( 234 ق ) , کتاب جامع بيان العلم وفضله ابن عبد البر ( 463 ق ) , کتاب تقیید العلم از خطیب بغدادی( 463 ق) به تداوم تاریخی کاربرد آن در گفتمان فرهنگی و علمی مسلمان در پنج قرن نخست هجری دلالت دارد. در این گفتمان, حدیث مادر و منبع اصلی علوم اسلامی بود, گستره وسیعی از علوم و الهیّات اسلامی در حدیث ریشه داشت. این کاربرد از معنای علم هم چنان در تاریخ و تمدن مسلمین تا دوره تفکیک و استقلال علوم اسلامی از همدیگر در قرن پنجم هجری رواج داشت . از این دوره علم در معنای لغوی مطلق دانایی به کار رفت , علوم اسلامی نام گذاری شدند , برای تمییز علوم از یکدیگر یادکرد نام و عنوان دقیق هر یک از علوم ضرورت یافت , مطلق کاربرد واژه علم به هیچ یک از علوم اسلامی انصراف و تبادر نداشت, نوعی چرخش فرهنگی در نام گذاری علوم از علم به معنای حدیث به سایر علوم رخ داد , کاربرد تعابیری همانند علم تفسیر , علم قرائت , علم فقه , علم کلام , علم حدیث , علم اخلاق , علم تاریخ و مشابه آن برای اشاره به تفکیک علوم اسلامی از همدیگر شیوع یافت , در ادامه با ارائه الگوها و فلسفه علوم از سوی برخی از متفکران جهان اسلام , طبقه بندی علوم انسانی و اسلامی در بستر گفتمان فکری جهان اسلام توسعه یافت که نظر به تفاوت پارادیم های کلان حاکم بر طبقه بندی علوم , شمارگان علو اسلامی از سه تا دویست علم در نوسان است و هم چنان نزاع بر سَر یک پارادایم دقیق و جامع در تقسیم علوم اسلامی ادامه دارد و حدیث در گونه علوم نقلی به حیات خود ادامه می¬دهد . بنا بر این از قرن اوّل هجری تا کنون حدیث به معنای علم دو گونه پارادایم کاملاً متمایز از همدیگر را در طبقه بندی علوم تجربه کرده است : پارادایم انحصارگرا که علم دینی را منحصر در حدیث می دانست و پارادایم های کثرت گرا که حدیث را ذیل یک گونه از علوم نقلی طبقه بندی می کند . •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad

حلقه علمی امام علی(ع) در منابع اهل تسنن ✍️ علی راد گزارش های تاریخی به حلقه امام علی ( ع ) در مسجد مدینه تصریح دارند ( ابن سعد , الطبقات الکبری , ج 5 , ص 47 ) , آن حضرت از روزگار حیات رسول خدا (ص ) در همین مسجد کرسی فتوا داشت ( ذهبی , سیرأعلام النبلاء , ج 2 , ص 389 ) , به این کرسی امام علی ( ع ) در جمله معروف « أيها الناس ، ردوا الجهالات إلى سنة رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وليس لأحد أن يفتي في المسجد وعلي حاضر » از خلیفه دوّم اشاره شده است که تاکید داشت با حضور علی (ع) در مسجد النبی دیگران نباید فتوا دهند ( مرعشی , شرح إحقاق الحق , ج 31 , ص 483 ) . این جمله هم چنین گویای این دلالت تاریخی است که حضور آن حضرت در حلقه علمی خود هم چنان تا دوران خلافت خلیفه دوّم تداوم داشت و از جمله حلقات علمی شناخته شده در مدینه بود . امام علی ( ع ) جمله « هو سيد فتيان قريش غير مدافع » در وصف عبد الله بن عامر( 59 ق ) را در دوران همدلی او با امام در حلقه علمی خود در مسجد مدینه بیان فرمود ( ابن سعد , الطبقات الکبری , ج 5 , ص 47 ) . این روایت گویای نشاندار بودن مکان و جایگاه حلقه آن امام همام در مسجد النبی است . •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad

از دار العلم تا دار السّراق مدینه ✍️ علی راد امامان شیعه در دوره افول خلافت بنی امیّه و گشایش فرهنگی و علمی , حلقات علمی شناخته شده ای در مدینه داشتند, در این حلقات نخبگان ممتازی حضور داشتند که بعدها خود از بزرگان علوم و رهبران مذاهب شدند , حلقات پیشوایان شیعه محل رجوع و پاسخ به پرسش های دینی اقشار مختلف بود , سرچشمه اصلی دانش شمار زیادی از کسانی که بعدها به عنوان رهبران مذاهب فقهی و جریان های کلامی شناخته شدند , همین حلقات علمی پیشوایان شیعه بود لکن علوم ایشان را بدون ذکر نام و نشان آنان به نام خود روایت کردند لذا استعاره دار السّراق در توصیف یکی از نقش های مهم دارالعلم امام صادق (ع) به این نکته مهم تاریخی دلالت دارد که چگونه نقش و جایگاه مهم امامان شیعه در بیان سنّت اصیل و تبیین دقیق قرآن از سوی جریان ها و اشخاصی مصادره گردید که بعدها خود را به عنوان رهبر فکری و مذهبی معرفی کردند , نکته ای که آرزینا لالانی در کتاب خود درباره امام باقر(ع) تلاش دارد از راز سانسور نام آن امام در سلسه اسانید شاگردان عامی ایشان در منابع اهل تسنن پرده بردارد. امامان شیعه , به حفظ حلقات تدریس و کرسی های فتوای شاگردان خود در مسجد النبی تاکید داشتند . برایند متون تاریخی مربوط به حلقات علمی مدینه از اهمیت دینی و اجتماعی این مسجد در دو قرن نخست هجری حکایت دارد , جریان های فکری مختلف در تاسیس و تداوم حلقات علمی خود در این مسجد با یکدیگر رقابت داشتند. •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad

بخشی از کتاب لالانی 👆 •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad

غلو قدسی؛ از امتداد تقلید تا انسداد نقد ✍️ علی راد تعبیر غلو قدسی تناقض آمیز است زیرا غلو با قدسی بودن ناسازگار است لذا اجتماع ایندو فقط در تعبیر است نه واقعیت ؛ غلو قدسی, قداست تراشی برخاسته از جهل مقدس, باور غیر صادق و ناموجه است که حریم قدس الهی را آماج نادانی , گزافه گویی و ژاژ خواری خود قرار می دهد , این غلو اگر در گذشته عُزیر پیامبر را پسر خداوند می خواند , عیسی (ع) و مریم (س) را خدایگان می نامید , امروز نیز در اندیشه سلفیان حضوری پُر رنگ دارد زیرا تصویر قدسی , پیراسته از هر گونه سهو و خطا , سرشته با علم ناب , عجین با حقیقت محض , آمیخته با عنایت الهی از تار و پود میراث سلف ارائه می کند , آن گونه که صحیح بخاری و مولف آن را در کتاب های خود به تصویر کشیده اند . در غلو قدسی تصویری فرا دست , فرا بشری , ملکوتی محض , بی نظیر , تک و ممتاز , تکرار ناپذیر , انحصاری از مشاهیر سلف ارائه می شود به گونه ای که دیگران به دیده اعجاز به آنان می نگرند و به عجز و ناتوانی خود در برابر بلندای مقامات علمی ایشان اعتراف دارند. غلو قدسی به ساحت پیامبران و اولیای الهی اختصاص ندارد بلکه درباره عالمان نیز از سوی طرفداران و شاگردان ایشان پدید می آید , شاگردان در پی قدسی سازی از استاد خود به امتداد تاریخی تقلید از استاد یاری می رسانند, مسیر نقادی و ارزیابی آرای او را بر خود مسدود می نمایند. بخشی از فضائل و مناقب اسطوره ای درباره مشاهیر علوم اسلامی برایند همین رویکرد غلو آمیز و اسطوره ای شاگردان و پیروان ایشان است . غلو قدسی با وضع و جعل همزاد است , غلو از وضع به مثابه ابزاری در تثبیت آموزه های خود بهره برد. •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad

🔰حجت‌الاسلام علی راد: نظریه جامعیت تبعی قرآن کارآمدی خود را نشان داده است 🎙حجت‌الاسلام والمسلمین علی راد؛ استاد پردیس فارابی دانشگاه تهران، ۹ آبان‌ماه در پیش‌همایش مرجعیت علمی قرآن کریم با موضوع «جامعیت تبعی قرآن؛ از نظریه تا تطبیق» که از سوی گروه قرآن و علوم اجتماعی پژوهشکده اسلام تمدنی برگزار شد، با بیان اینکه در یک طبقه‌بندی دو رویکرد ایجابی و سلبی در مواجهه با جامعیت قرآن کریم، داریم، گفت: در رویکرد ایجابی تلاش می‌شود تا گونه‌هایی از جامعیت و مرجعیت قرآن ثابت شود ولی رویکرد سلبی، جامعیت قرآن را قبول ندارد؛ نظریه جامعیت تبعی قرآن هم در ذریل رویکرد ایجابی است. 🌐مشاهده مشروح خبر ⬅️پژوهشکده اسلام تمدنی را در فضای مجازی دنبال کنید 🌐https://takl.ink/ici.isca.ac.ir

غلو جدید از واگرایی تا نقد ✍️ علی راد جهل مقدس, منازعات مذهبی, تعصبات قومی, نژادی, تباری و زبانی, رقابت های جریانهای فکری با یکدیگر , دشمنی ریشه-دار و کینه ورزی دیرین و..., در پدیداری غلو در میان فرهنگ ها و ملت ها اثر گذار بوده و هم چنان این رویه ادامه دارد و این آفت فرهنگی و آسیب اعتقادی به هیچ دین , آیین , فرهنگ , نژاد و ملتی اختصاص ندارد . اگر اندیشه و تاریخ انسان پیشامدرن آمیخته به غلو و آلوده به اغراق بود , و تفکر انتقادی و رنسانس علمی به نقد و پیرایش غلو از اندیشه بشری کمک کرد لکن توفیق کامل نیافت , غلو به حیات تاریخی خود در لایه های پنهان اندیشه بشری به حیات خود ادامه داد , اسطوره گرایی و گزافه گویی در نگاه انسان معاصر درباره گذشته , حال و آینده خود هم چنان وجود دارد. امروزه غلو جدید از طریق رسانه های شنیداری و مکتوب هم چنان در بزرگ نمایی و اسطوره سازی از شخصیتها, جریانها, وقایع و حوادث, قدرتها به حیات خود ادامه میدهد و بیش از غلو قدیم در جذب و انحراف مخاطبان خود موفق است. به همان میزان که بخشی از تاریخ نگاری فرق و مذاهب , کتاب های تراجم و جرح و تعدیل , شعر و ادب آمیخته به غلو و اغراق , اسطوره و افسانه است, بخشی از میراث دوران مدرن نیز به اغراق و غلو آلوده است و این مهم , ضرورت نقّادی میراث گذشته, حال و آینده را بر پژوهش گران علوم انسانی و اجتماعی دو چندان می نماید. در امتداد نگرش انتقادی قرآن و سنّت نبوی به غلو , مذهب امامیه از همان آغاز پدیداری انگاره غلو به تقابل و ستیز با آن برخاست, مواجه امامان شیعه با پدیده غلو و غالیان سخت و شکننده بود , جوانان شیعه را از همنشینی با غالیان برحذر می داشتند , به پیرایش میراث خود از نفوذ باورهای غلو همت ورزیدند و اصول آن را به شاگردان خود آموختند , سَران اندیشه غلو را طرد و نفرین نمودند, هم چنان نقد غلو و پیرایش میراث از انگاره های غالیانه نزد پژوهشیان امامی از اهمیت زیادی برخودار است , مطالعات غلوپژوهی و غلو زدایی دو دهه اخیر از ادوار مهم در تاریخ مذهب امامیه است زیرا در این بازه زمانی پژوهشهای متنوع و متعددی در بازشناسی جریان های غلو , نقد میراث غالیان , گونه شناسی غلو و غالیان , آثار و پیامدهای غلو در میراث امامیه , نقد و پیرایش میراث امامیه از خط غلو , بازتاب غلو در تفسیر , اخلاق , تصوف , ... انجام شده و در حال انجام است. •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad