🧿اصالة الحرّیة در فقه اهل بیت(ع)
مستندات قاعده «اللَقِیطُ حُرّ و ثمنه سُحت»
✍️ علی راد
در فقه اسلامی، لَقِیط به کودکی گفته میشود که بدون سرپرست و والد مشخص در مکانهای عمومی مانند خیابان یا مساجد پیدا شده و توانایی حفظ و نگهداری خود را ندارد. کسی که این کودک را پیدا میکند "ملتقط" نامیده میشود و دارای وظایف و شرایطی در قبال آن کودک است. گاهی ممکن است شخصی ادعا کند که لقیط, برده و بنده او هست و او را به قیمتی به فروش گذاشته باشد. بر پایه اسناد تاریخی, این آیین ناپسند پیش از اسلام در میان ملت ها رایج بود. عده اى افراد سودجو به بهانه لقیط بودن، کودکی را به عنوان برده می فروختند او سالیان سال وى را از تمامى امكانات، به ویژه حق آزادى، محروم نمایند؛ بر پایه آیات قرآن در سوره یوسف(ع) این سنّت ناپسند دیرینه ای کهن دارد. حال پرسش این است که حکم خرید و فروش لقیط در فقه اهل بیت(ع) چیست؟ پاسخ این است که از نصوص برجای مانده از فقه اهل بیت (ع) می توان استنباط کرد که ایشان پایه گذار قاعده « اللَقِیطُ حرّ و ثمنه سُحت» در فقه اسلامی بودند. بر پایه این قاعده اصل بر آزادی هر انسان (از جمله کودک گمشده) است, خرید و فروش آن باطل است , ثمن و بهای دریافتی حرام است. مستندات این قاعده در فقه اهل بیت (ع) عبارتند از :
یک. دلالت آیه «وَشَرَوْهُ بِثَمَن بَخْس دَرَاهِمَ مَعْدُودَة وَكَانُواْ فِیهِ مِنَ الزَّاهِدِینَ»یوسف/20. جصاص در کتاب احکام القرآن خود مضمون این آیه را مستند قاعده فوق از لسان علی (ع) نقل کرده است.
دو. سیره عملی اهل بیت(ع) در حکم به بطلان معامله لقیط و تصریح به حر بودن آن. ابن عربی این رویه در فقه اهل بیت را چنین گزارش کرده است :« وروي عن الحسن بن علي أنه قضى بأن اللقيط حر وقرأ * وشروه بثمن بخس دراهم معدودة * [ يوسف 2 ] وكذلك يروى عن علي وجماعة. ».
در توضیح مستندات این قاعده مهم و البته مغفول در فقه تذکر به این چند نکته ضروری است :
یک. بر پایه مستندات قرآنی قاعده, اصل بر آزادی هر انسانی است. موضوع و حکم قاعده اطلاق دارد و قیدی برای آن چه از باب تخصیص یا تقیید دستیاب نشد.
دو. فقیهان عامه, تبیین و سیره عملی اهل بیت(ع) در مسئله لقیط را مبنای نظری و عملی خود قرار داده اند.
سه. منابع فقهی و تفسیری عامه بیش از تشیّع به انعکاس مستندات قرآنی و حدیثی این قاعده اهتمام ورزیدند. کمبود انعکاس این قاعده در میراث امامیه نیازمند واکاوی در پژوهش مستقل است.
چهار. در نگاه عادی استنباط حکم حریت و آزادی لقیط از آیات سوره یوسف, برای فقیهان میسور نبوده است لکن اهل بیت با دانش خاص و ویژه خود آیه را در این مسئله به استنطاق کشیدند. استنطاق آن حضرات همام بعد از تبیین مورد قبول مذاهب فقهی قرار گرفته و در منابع ایشان گزارش شده است.
پنج. بر پایه مکتب فقهی اهل بیت(ع) اصل آزای و حرّیت انسان از اصول و مقاصد عالی شریعت اسلام است که در قرآن بنیادهای آن وجود دارد. این اصل تخیصیص و تقیید پذیر نیست.
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
از راست به چپ:
دکتر سید جعفر شهیدی
آیت الله شیخ یحیی عابدی زنجانی
استاد سید احمد حسینی
حجةالاسلام والمسلمین
استاد شیخ علی اکبر الهی خراسانی
آیت الله سید موسی شبیری زنجانی
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
@olama_zanjan
🧿فضایل شیخین در کشاکش نفی و اثبات «اعتبارسنجی اسناد احادیث فضائلالصحابه دارقطنی»
✍️ علی راد + روح الله شهیدی + بهناز محمدکاظمی
چکیده
در بخشی از کتاب فضائل الصحابه دارقطنی، که از محدثان اهلسنت بغداد در قرن چهارم هجری است، احادیثی از امامان شیعه در تمجید و تکریم شیخین روایت شده است که وجود هرگونه نقار و کدورت میان ائمهی شیعه و شیخین را نفی میکند. مسئله اصلی این پژوهه اعتبارسنجی اسناد احادیث کتاب فضائل الصحابهی دارقطنی و بررسی میزان اعتبار راویان آن با تکیه بر منابع رجالی اهلسنت و شیعه؛ همچنین با ترسیم شبکهی اسانید درصدد کشف حلقههای مشترک اسناد این احادیث است. نوشتار حاضر اسناد احادیث کتاب فضائلالصحابه را در دو بخش احادیث امامان شیعه و احادیث خاندان شیعی مورد بررسی قرار داده و در نهایت دیدگاه منتخب را در خصوص اعتبار این اسناد ارائه داده است. برایند پژوهش اثبات میکند اعتبار اسناد احادیث کتاب فضائل الصحابه، ضعیف است؛ غالب آنها به تفرد نسبی دچارند و از مصادر فرقههای غیر امامیهی شیعه چون زیدیان و بتریان اخذ شدند که در نگاه رجالیان امامیه فاقد اعتبارند. علیرغم اشتهار دارقطنی به نقادی در حدیث، اندیشه تفضیل شیخین او را به تساهل و تسامح در انتساب این متون به شیعه امامیه سوق داده است.
کلیدواژهها : کتاب فضائلالصحابه دارقطنی تفرد نسبی روایت حلقهی مشترک در روایت شبکهی اسناد روایات. https://B2n.ir/wf6169 لینک دانلود مقاله : •┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
أرجوزة_في_نظم_الباب_الحادي_عشر_الشيخ_علي_الزنجاني.pdf
حجم:
386.2K
👇👇•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
@olama_zanjan
مخطوطة تعليقة على فرائد الاصول.pdf
حجم:
19.5M
مخطوطة تعليقة على فرائد الاصول.
تاليف شیخ عبد الله بن احمد الزنجاني
فیلم گفتگو با استاد محمدعلی مهدوی راد در پردیس خواهران دانشگاه علوم اسلامی رضوی_ مرداد ماه 1404
لینک دانلود
https://B2n.ir/xk7365
با تشکر از همکاری خانم دکتر پیروزفر
ریاست محترم پردیس خواهران دانشگاه علوم اسلامی رضوی
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
💢باغبان دانش و فرهنگ اسلامی؛ یادها و روایتها
🔻پرونده ویژه
✔️حجتالاسلام والمسلمین استاد علیاکبر الهی خراسانی، بنیانگذار بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، عالمی فرهیخته است که زندگی و آثارش تجسمی از پیوند علم، اخلاق و معنویت به شمار میرود. زاده نیشابور و دلداده مشهد الرضا(ع)، با مدیریتی حکیمانه و سلوکی عمیق، بنیاد پژوهشها را از ایدهای نوپا به مرکزی اثرگذار در عرصه پژوهشهای اسلامی تبدیل کرد؛ جایی که حوزه و دانشگاه دست در دست هم، هزاران اثر فقهی، قرآنی، تاریخی و هنری پدید آوردند.
🔳در هفتمین روز درگذشت این عالم فرزانه، اساتید فرهیخته، شاگردان و همکارانش، با یادآوری دقت و جدیتش در اداره امور بنیاد، تلاش خستگیناپذیرش در تولید و انتشار دانش و فرهنگ اسلامی و همراهی مستمر با پژوهشگران جوان، شاگردان و همکاران و سعهصدرش در مواجهه با نقدها، تصویری جامع از شخصیت چندبعدی استاد الهی را بازگو میکنند.
🔗 یادها و روایتها؛ مروری بر سلوک علمی استاد الهی خراسانی (ره): http://ijtihadnet.ir/?p=79280
🔗 از خاموشی تا ناموری؛ سوگنامه عالمان در ارتحال استاد الهی خراسانی: http://ijtihadnet.ir/?p=79262
🔗 گنجینه تصاویر منتشرنشده استاد الهی خراسانی+اسناد: http://ijtihadnet.ir/?p=79285
🔗تصاویر ویژه از وداع باشکوه و یادبود استاد فرزانه الهی خراسانی: http://ijtihadnet.ir/?p=79374
🔗 پیشگام «الهیات اجتماعی» و «مدیریت علمی» در خراسان معاصر: http://ijtihadnet.ir/?p=79239
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
🟡چرا نباید یک «رواقی» باشیم؟
🖊بررسی آموزههای مکتب رواقی و تاثیرات آن بر فرد و جامعه؛
🔸در دهه گذشته و به ویژه بعد از گسترش بیماری کرونا بسیاری از آمریکاییها به سمت و سوی فلسفه رواقی و سبک زندگی رواقیون گرایش پیدا کردند. فلسفه رواقی نهایت هدف خود را رساندن انسان به «زندگی خوب» میداند. فلسفههای اینچنینی رسیدن به زندگی خوب را در دسترس دانسته و راه رسیدن به آن را صرفا انجام تمریناتی منطبق با جهانبینی خاص فلسفی خود معرفی میکنند.
🔸ما در میان انبوهی از بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی قرار داریم. ممکن است شعار «غمگین نباشید» و توصیه به شاد زیستن و عدم سوگواری و ناراحتی برای چیزهایی که از دست میدهیم جذاب باشد. اما باید بدانیم که قرار نیست ما از قدرت امپراتور تمجید کنیم و کارهای او را توجیه کنیم. ما باید برای غمها و رنجهای دیگران سوگواری کنیم ما باید نسبت به خرابی شهرها و تهدید امنیت و سوختن خانه و زندگی مردم حساس باشیم و رنج بکشیم.
📎https://farhangesadid.com/0001qc
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad