#منشور_روحانیت 🔹 اينجانب معتقد به فقه سنتى و #اجتهاد_جواهرى هستم و تخلّف از آن را جايز نمى‌دانم. 🔹 اجتهاد به همان سبك صحيح است ولى اين بدان معنا نيست كه فقه اسلام پويا نيست، #زمان و #مكان دو عنصر تعيين‌كننده در اجتهادند. 🔹مسئله‌اى كه در قديم داراى حكمى بوده است به ظاهر همان مسأله در روابط حاكم بر سیاست و اجتماع و اقتصاد و یک نظام ممکن است حکم جدیدى پیدا کند، بدان معنا که با شناخت دقیق روابط اقتصادى و اجتماعى و سیاسى همان موضوع اول که از نظر ظاهر با قدیم فرقى نکرده است، واقعاً #موضوع_جدید ى شده است که قهراً حکم جدیدى مى‌طلبد. مجتهد باید به مسائل زمان خود احاطه داشته باشد. (منشور روحانیت، ۳ اسفند ۱۳۶۷) 🔸روش‌شناسی اجتهاد (روشنا) 🆔 @ravesh_ejtehad

#منشور_روحانیت 🔹حضرت امام(ره) در منشور روحانیت (۳ اسفند ۱۳۶۷)، بر ضرورت پایبندی به #روش_فقه_سنتی و اجتهاد جواهری اما #پویا (با در نظر گرفتن زمان و مکان و موضوع‌شناسی مسائل جدید) تاکید می‌کنند. 🔹این نامه حضرت امام(ره) خطاب به یکی از شاگردان‌شان مبتنی بر روش مورد اشاره به نگارش در آمده است: ▫️لازم است از برداشت جناب‌عالی از اخبار و احکام الهی اظهار تأسف کنم. ▫️بنا بر نوشته جناب‌عالی #زکات تنها برای مصارف فقرا و سایر اموری است که ذکرش رفته است و اکنون که مصارف به صدها مقابل آن رسیده است راهی نیست ▫️ و #رِهان در «سَبْق» و «رِمایه» مختص است به تیر و کمان و اسب دوانی و امثال آن که در جنگ‌های سابق به کار گرفته می‌شده است و امروز هم تنها در همان موارد است ▫️و #انفال که بر شیعیان تحلیل شده است، امروز هم شیعیان می‌توانند بدون هیچ مانعی با ماشین‌های کذایی جنگل‌ها را از بین ببرند و آنچه را که باعث حفظ و سلامت محیط‌زیست است را نابود کنند و جان میلیون‌ها انسان را به خطر بیندازند و هیچ‌کس هم حق نداشته باشد مانع آنها باشد ▫️منازل و مساجدی که در #خیابان‌کشی‌ ها برای حل معضل ترافیک و حفظ جان هزاران نفر مورد احتیاج است، نباید تخریب گردد و امثال آن ▫️و بالجمله آن گونه که جناب‌عالی از اخبار و روایات برداشت دارید، تمدن جدید به کلی باید از بین برود و مردم کوخ‌نشین بوده و یا برای همیشه در صحراها زندگی نمایند. (صحیفه امام، ج ۲۱، ص ۱۵۰) 🔸روش‌شناسی اجتهاد (روشنا) 🆔 @ravesh_ejtehad

#منشور_روحانیت 🔹حوزه‌ها و روحانیت باید #نبض_تفکر و نیاز آینده #جامعه را همیشه در دست خود داشته باشند و همواره چند قدم جلوتر از حوادث، مهیای عکس العمل مناسب باشند. (منشور روحانیت، ۳ اسفند ۱۳۶۷، صحیفه امام، ج ۲۱، ص ۲۹۲) 🔸روش‌شناسی اجتهاد (روشنا) 🆔 @ravesh_ejtehad

✅ اجتهاد و مسائل نوپدید ▫️شهید مطهری: 🔹مشکلات جامعه بشری نو می‌شود و مشکلات نو، راه حل نو می‌خواهد. #الحوادث_الواقعه چیزی جز پدیده‌های نوظهور نیست که حل آنها بر عهده حاملان معارف اسلامی است. 🔹سر ضرورت وجود مجتهد در هر دوره و ضرورت تقلید و رجوع به مجتهد زنده همین است و الا در یک سلسله مسائل استاندارد شده، میان تقلید از زنده و مرده فرقی نیست. اگر مجتهدی به مسائل و مشکلات روز توجه نکند او را باید در صف مردگان به شمار آورد. (نهضت‌های اسلامی، ص ۹۴) @motahari_ir 🔸روش‌شناسی اجتهاد (روشنا) 🆔 @ravesh_ejtehad

لزوم مطالعات تاریخ سیاسی در شناخت فقه مذاهب ✍️علی راد فقه با تاریخ در هم تنیده و رابطه ای دو سویه میان ایندو وجود دارد لذا تاریخ جزئی اجتناب ناپذیر از فقه مذاهب اسلامی است . فهم درست و تفسیر دقیق گزاره های فقهی شریعت بدون درنگ ژرف در پس زمینه های تاریخی ( به مفهوم کلان تاریخ ) این گزاره ها از زمینه تا مقاصد آنها میسور نیست . فروکاست ادله نقلی فقه به مثابه متون ادبی و بسنده نمودن به تحلیل معناشناختی متن گرای محض آنها رهزن نظریه اصیل شریعت در عرصه های متنوع فقه اسلامی است و به نص گرایی در پژوهش فقهی می انجامد که فقط به دنبال تبیین مدلول ادبی و معانی ادله فقهی بدون توجه به پسامتن تاریخی , فرهنگی , اجتماعی , سیاسی و .... این ادله است . در این میان آگاهی فقیه از نظریه های سیاسی حاکم و رایج در دوره های مختلف تاریخ اسلام به ویژه چهار قرن نخست هجری امری اجتناب ناپذیر است زیرا نظریه سیاسی حاکم در جوامع اسلامی نقشی مهم در پدیداری جوامع فقهی , فروکاست و حذف ادله رقیب و چگونگی تفسیر گزاره های فقهی داشت . استاد محمود شهابی در کتاب اداور فقه در لزوم آگاهی فقیه از نظریه های سیاسی در مطالعات فقهی چنین می نویسد : « در دين اسلام « امامت » ، يا « خلافت » ، يا « سلطنت » ، يا « امارت » ، و به تعبير اوسع « حكومت » ، يا بهر تعبيرى ديگر تعبير شود ، از ديانت و فقاهت جدا نيست و ارتقاء و اعتلاء شئون دينى و فقهى يا انخفاض و انحطاط آنها به آن بی ارتباط نمی باشد بلكه تا حدى معلول اوضاع و احوال دستگاه فرمانروايى و مولود علم و عمل و علاقه و ، خلاصه ، ايمان يا بی ايمانى شخص زمام دار و فرمانروا است چنان كه اوضاع و احوال عمومى نيز به ويژه در دوره هايى كه باصطلاح اين عصر « حكومت مردم بر مردم » تحقق نيافته و مردم از چنگ فرمانروايى خودسر و خود خواه و خود پسند خلاص نگشته‌اند ، زاييده و نتاج همان اوضاع و احوال است . از اين رو اگر كسى بخواهد بر چگونگى وضع تفقه و اجتهاد در عهدى اطلاعى كامل به هم رساند ناگزير بايد بر اوضاع و احوال دستگاه حاكمه و بر طرز فكر و عمل و علاقه و ايمان كسى كه در رأس دستگاه قرار يافته و زمام حكومت بر شئون دين و دنياى مردم را بدست گرفته و نفوذ و قدرت در اجتماع به همرسانده اطلاع و آگاهى پيدا كند . اين آگاهى و اطلاعست كه هر چه كاملتر و وسيعتر و دقيقتر باشد باحث از ادوار فقه و ناظر در تحوّلاتى كه آن را پيش آمده بهتر و روشنتر بر منظور خود وقوف می يابد و به مطلوب خويش نائل می گردد و به علل بسط و قبض تفقّه و عوامل پيشرفت يا وقفه و ركود ، يا تأخّر و سقوط ، يا انحراف و قصور ، آن بيشتر آشنا و واقف می گردد » ( محمود شهابی خراسانی , ادوار فقه , ج 3 , ص 90 ) . @OstadRad

🟣 دسترسی رایگان به نسخه‌های خطی کتابخانهٔ دانشگاه استانبول 🔹کتابخانه و مرکز اسناد دانشگاه استانبول مجموعه‌ای از نسخ خطی و مرقعات محفوظ در گنجینهٔ خود را در دسترس پژوهشگران گذاشته است. 🔹برای جستجو در این نسخه‌ها و دانلود آنها به نشانی زیر مراجعه کنید B2n.ir/e60723 @pdf_kotob_e_adabi

استادان گرامی و معلمان ارجمند عضور کانال طومار روزتان مبارک. پایدار و تندرست وسرافراز باشید. 🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺

درنگی کوتاه در پژوهشهای پنج خاورشناس درباره الکافی کلینی ( بخش اوّل ) علی راد ( دانشیار دانشگاه تهران ) چکیده پژوهش¬های خاورشناسان دربارۀ الکافی الکلینی در سده معاصر هر چند دوره های متنوع با رویکردهای متعدد را تجربه کرده است ولی تحلیل روند و برایند این جریان حدیث پژوهی نوآمد در بازشناسی حدیث شیعه گویای این مهم است که این جریان هنوز در گام نخستین خود در شناخت و ارزیابی الکافی الکلینی قرار دارد و تا رسیدن به پژوهش های فاخر و ممتاز در تحلیل و نقد این کتاب حدیثی شیعه فاصله زیادی دارد لذا تا کنون تک نگاری جامع , فاخر و برتری از سوی خاورشناسان در الکافی پژوهی ارائه نشده است و تعداد خاورشناسانی که به پژوهش درباره الکافی کلینی پرداخته اند چندان فراوان نیستند . این مهم خود نتیجه علل و زمینه های مختلفی است که از جمله مهم ترین آنها توجه دیر هنگام غرب در آشنایی درست و عمیق با مذهب شیعه و اسلام شیعی است که در فراوانی و کیفیت محتوایی پژوهش های شیعه شناسی ایشان و به طور خاص پژوهش درباره جوامع حدیثی شیعه از جمله الکافی کلینی اثر نهاده است . پژوهش های سده معاصر خاورشناسان درباره الکافی کلینی به سه دوره تاریخی متمایز از همدیگر تفکیک پذیر است : دورۀ فقر و بحران آگاهی , دورۀ درنگ در مضامین برگزیده , دورۀ تحول در رویکرد و مسئله . پژوهش¬های خاورشناسان درباره الکافی کلینی به دو رویکرد انتقادی و ناهمدلانه و رویکرد خنثی و محض تقسیم پذیر است . شخصیت هایی چون ویلفرد مادلونگ , آندره نیومن , رابرت گلیو , تمیمه دائو , ... از جمله مهم ترین خاورشناسانی هستند که درباره الکافی کلینی پژوهش هایی را در قالب مدخل دایرة المعارفی , مقاله مستقل و جستاری از کتاب منتشر نمودند . تحلیل مضامین اصلی این پژوهش ها , مسئله اصلی پژوهه حاضر است . واژگان کلیدی : الکافی کلینی , خاورشناسان , ویلفرد مادلونگ , آندره نیومن , رابرت گلیو , تمیمه دائو , نقد کتاب . @OstadRad

درنگی کوتاه در پژوهشهای پنج خاورشناس درباره الکافی کلینی ( بخش دوّم ) علی راد ( دانشیار دانشگاه تهران ) درآمد الکافی محمد بن یعقوب کلینی ( 329 ق ) از جمله جوامع حدیثی متقدم امامیه و کتابِی سترگ و ارجمند در اندیشه اصولیان و اخباریان امامیه است . از سوی دیگر این کتاب و نماینده اندیشه‏های کلینی در آموزه های اسلام شیعی در معارف و آموزه های متنوع اعتقادی , فقهی , اخلاقی و ... است و احادیث آن جایگاه و کارکرد ویژه‏ای در تبیین احکام فقهی و معارف امامیه دارد . درباره الکافی کلینی پژوهش های متعددی از سوی جریان-های متعدد و با رویکردهای مختلفی انجام پذیرفته است . از جمله این جریان¬ها که با رویکرد ویژه خود تا حدودی کتاب الکافی کلینی را پژوهیده است , جریان استشراق است . واژه عربی استشراق برابر نهاد اصطلاح انگلیسی Orientalism است که در زبان فارسی از آن به خاورشناسی تعبیر می شود . به پژوهش¬ها و مطالعات خاورشناسان درباره شرق فکری و اقلیم شرق جهان Oriental studies یا مطالعات شرقی اطلاق می شود که از مبانی , روش و رویکرد ویژه خود در شناخت و نقد میراث شرق از جمله ادیان شرقی و دین اسلام دارد . مطالعات خاورشناسی رویکردی فرا الهیاتی و تاریخی¬نگر به میراث فکری شرق به ویژه میراث مسلمین در اسلام شناسی دارد . این رویکرد تلاش می¬کند از هر گونه اثبات گرایی , جزم اندیشی , انسجام بخشی , مذهب گرایی و گرایش های ایدئولوژیکی اجتناب بورزد , اصول و روش علم مدرن را در مطالعه و نقد میراث شرق رعایت نماید , از افتادن در دام و تله شبه علم بپرهیزد و تا حد ممکن تصویری تقریباً راستین از آنچه بود را ارائه کند از این رو ممکن است نتایج آن با پژوهش¬های مسلمین با رویکرد الهیاتی و ایدئولوژیک که غالباً در مقام اثبات و توجیه میراث دینی هستند , تفاوت های بنیادین و حتی متعارض داشته باشد . این سخن به معنای پیراستگی مطالعات شرق شناسی از پیش فرض¬های جانبدارانه شخصی و جریانی , التزام عملی خاورشناسان به اصل انصاف علمی و بی طرفی در پژوهش , صحت و تایید مطلق نتایچ پژوهش های ایشان نیست بلکه شماری از پژوهش¬های ایشان به آسیب¬ها و کاستی¬های متعددی از مرحله پیش فرض تا دستاورد تحقیق دچار هستند و همانند دیگر پژوهش های انسان محور احتمال رخنه هر گونه آسیب و ضعف در آنها وجود دارد . آنچه مهم است اجتناب از نقد الهیاتی و نقد موازی در سنجش پژوهش های اسلام شناسی خاورشناسان و تاکید بر نقد پارادایم و نقد روش پژوهش خاورشناسان فارغ از درستی یا نادرستی دستاورد پژوهش¬های ایشان در اسلام شناسی از نگاه مسلمین است . نتایج اسلام شناسی خاورشناسان از یک پارادایم کلان و روش ویژه پیروی می¬کند و نقد ایدئولوژیک نتایج تحقیقات ایشان , پژوهشی علمی به شمار نمی¬آید و بیش تر به جدل و منازعه شبیه¬تر است تا نقد علمی لذا هیچ نقطه تلاقی و زمینه گفتکو و نقد و نظر با خاورشناسان پیدا نمی¬کند . @OstadRad

درنگی کوتاه در پژوهشهای پنج خاورشناس درباره الکافی کلینی ( بخش سوّم ) علی راد ( دانشیار دانشگاه تهران ) رهیات الهیاتی با رهیافت خاورشناسی به مثابه دو خط موازی هستند که در هیچ نقطه ای از مسیر خود به تقاطع و تلاقی با یکدیگر نخواهند رسید مگر اینکه نقّادان خاورشناسان فرا نظریه ایشان در پژوهش های اسلامی شناسی را بازشناسی و سپس به نقد و ارزیابی آن بر پایه منطق نقد آزاد بپردازند . روشن است که نتایج و دستاوردهای یک تحقیق به مثابه متغیری وابسته و اثر پذیر از متغیر مستقلی هستند لذا نتایج از اصالت برخوردار نیستند و نقد و نقض الهیاتی نتایج مساوی با نفی درستی و ابطال راستی آنها نیست . دستاورد اسلام شناسی خاورشناسان نیز از پارادیم های متنوع و متغیر ایشان در مطالعه و ارزیابی منابع و مصادر اسلام پیروی می کنند , از این رو نقد فرا نظریه خاورشناسان در مطالعه میراث مسلمین امری اجتناب ناپذیر و تنها راه ممکن برای ایجاد زمینه مناسب برای گفتگو و نقد و نظر علمی با جریان خاورشناسی در اسلام شناسی است و پیش شرط دستیابی به این فرا نظریه توصیف و تحلیل پژوهش های خاورشناسان بدون هیچ پیش فرض الهیاتی و شخصی است تا از برایند آن نوع پارادایم و زاویه دید خاورشناسان به دست آید و سپس به بوته نقد سپرده شود. امروزه در گفتمان خاورشناسی یا استشراق، تبار، ملیت و نژادِ شخص پژوهش¬گر مهم نیست بلکه نوع رویکرد و روش پژوهش این گفتمان در مواجه با میراث , آموزه ها و اندیشه¬های مسلمین است که سبب تمایز آن از دیگر گفتمان های اسلام شناسی است از این امروزه رو خاورشناسی به مثابه یک پارادایم در اسلام شناسی است و چه بسا پژوهش¬گری مسلمان خواسته یا ناخواسته متاثر از اصول و رویکرد پارادایم خاورشناسی به مطالعه , پژوهش و نقد میراث و آموزه های مسلمین بپردازد لذا نباید پژوهش¬های خاورشناسی را به پژوهشگران یهودی یا مسیحی انگلیسی یا آلمانی زبان محدود دانست . موضوع اصلی این مقاله مروری توصیفی بر شماری از مهم ترین پژوهش¬های خاورشناسان درباره کتاب الکافی کلینی در سده معاصر است که در قالب مدخل دایرة المعارف , مقاله یا بخشی از یک کتاب منتشر شده اند . ............ ادامه دارد .... @OstadRad

⚠️هیچ گاه مطالب علمی را با اطمینانِ کامل بیان نکنید! زمانی که مرحوم آقای داوود الهامی، کتاب زرتشت را نوشت، آن را خدمت #علامه_طباطبایی برد و مطالب نگاشته شده در این کتاب را برای ایشان خواند. آقای الهامی می‌گفت: هنگام خواندن من، استاد بسیار دقت کردند و از تحقیق و بررسی که من انجام داده بودم، خوشحال شدند. اما یک جمله فرمودند: آقای الهامی! اگر زرتشت روز قیامت به تو بگوید چرا چنین گفتی و با من چنین کردی، چه خواهی کرد و چه جوابی داری؟ علامه سفارش می‌کردند که هیچ گاه مطالب علمی را با اطمینان کامل و قاطعانه بیان نکنید، مراقب باشید، بررسی و تحقیق کنید و همیشه یک اما و شاید هم در کارتان باشد. علم و تحقیقات همیشه همان جا به پایان نمی‌رسد! 📚 آشنای آسمان، نشر انصاریان، نقل خاطره از: سید محمد ثقفی. #نقد_حوزه #سیره_علما ✅ کشکول ناب حوزوی🔻 🔴 @kashkolenab @OstadRad