مذهب حفص بن غیاث نخعی؛ عامی یا شیعه؟
از روایت إبن إدریس تا نظریه شیخ طوسی
✍️علی راد
اشاره
عبد الله بن إدریس(192ق) با جمله «فوالله إنه[حفص] لشيعي وإن شريكا لشيعي» بر تشیّع حفص بن غیاث تاکید داشت. شیخ طوسی(460ق) در کتاب الرجال و الفهرست خود متاثر از دیدگاه مشهور رجالیان شیعه و اهل سنّت به عامی بودن حفص بن غیاث باورمند است. شیخ طوسی در کتاب العدة فی اصول الفقه هر چند با لحاظ مجموعه¬ای از شرایط, روایات حفص بن غیاث از ائمه شیعه را در فقه امامیه شایسته استناد ¬می¬داند ولی عامی بودن وی را نفی نمی¬کند و تلاش می-کند از فاصله نظریه رجالی خود با رویکرد فقهی- اصولی خود بکاهد اما این تلاش به پذیرش شیعه بودن حفص بن غیاث نمی¬انجامد. چستی مضامین اصلی, زمینه¬های صدور, شواهد اعتبار روایت ابن ادریس, راهکار حل تعارض آن با دیدگاه شیخ طوسی و تعیین دیدگاه برتر از میان این دو از جمله مسئله¬های این پژوهش هستند که با روش تحلیل انتقادی انجام شده است. این پژوهش تبیین می¬کند که معاصرت إبن ادریس با حفص بن غیاث, حسی بودن شهادت وی از تشیّع حفص بن غیاث, شاگردی حفص نزد امام صادق(ع) و تصنیف کتابی مستقل از احادیث آن حضرت در قالب یک مسند حدیثی, هم¬گرایی سیاسی حفص با اندیشه¬های شریک بن عبدالله از جمله دلایل استواری روایت ابن ادریس است. هر چند إبن ادریس با استناد به آگاهی گسترده و طولانی مدت خود از اندیشه¬ها و مناسبات علمی حفص بن غیاث, داوری قعطی خود را درباره تشیّع حفص اعلام داشت ولی به دلایل مختلفی این داوری در رجال عامه و نظرگاه شیخ طوسی نادیده انگاشته شد. هم چنین این تحقیق روشن می¬سازد که شماری از محققان متقدم و متاخر امامی در عامی بودن حفص بن غیاث تردید جدی دارند و با استناد به ادله اجتهادی و شواهد حدیثی بر تشیّع وی باورمند هستند و حتی وی را از رازداران اسرار امامت می¬دانند. این گروه از رجال شناسان امامیه, اشتهار حفص به عامی بودن را از روی تقیه و احتیاط او دانسته و ادله عامی بودن حفص را نقد پذیر می¬دانند و گروهی دیگر در تعیین مذهب حفص توقف نموده و برخی نیز چون نجاشی اساساً به عامی بودن حفص اشارتی ندارند. بر پایه دستاورد این مقاله هر دو دیدگاه رایج درباره مذهب حفص بن غیاث توجیه پذیر است و نباید رابطه این دو دیدگاه را تباین تام و کلی دانست اما قطعیت و شمولیت نظریه شیخ طوسی مخدوش است و عامی دانستن مذهب حفص بن غیاث در همه ادوار حیات وی نادرست می¬نماید.
ادامه مطلب در : B2n.ir/z80780
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
مدرسه تابستانی دار العلم آستان قدس رضوی مرداد ماه 1403 ش
مدرسه قرآن و حدیث
منابع درس : تحلیل انتقادی برداشت های استحسانی از ظواهر قرآن
استاد : حجت الاسلام دکتر علی راد
1. بررسی معناشناختی تنظیر معنایی در تفسیر قرآن
لینک دانلود : B2n.ir/m23815
2. آیه سجده بر یوسف(ع) در تفاسیر امامیه
لینک دانلود : B2n.ir/q31506
3. گوینده و تناسب آیات « أَنِّی لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَیْبِ ... وَ ما أُبَرِّئُ نَفْسِی...»
لینک دانلود : B2n.ir/b56637
4. تفسیر جنّت آدم(ع) در احادیث امامیه
لینک دانلود : B2n.ir/y76254
5. پارادایم جمال یوسف در تفسیر قرآن از انگاره تا گفتمان
لینک دانلود : B2n.ir/w25456
6. غرر قرآن از نظریه تا تفسیر
لینک دانلود : B2n.ir/a17193 + B2n.ir/z48967
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
لینک دانلود
https://jap.isca.ac.ir/article_76133.html
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
23.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
معرفی ترجمه فارسی کتاب کلام و جامعه دکتر فان اس از زبان دکتر سید محمد رضا بهشتی
شیوه استناد آقای فان اس در این اثر بی نظیر است
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad