📖پای رحل قران 📒رفتارشناسی مومنانه(۲) 🔰قسمت هیجدهم۱۸: 📗در سیر تربیت اعتقادی به ترتیب نزول، موضوع رفتار شناسی مطرح شده در سوره فرقان،ایات(۶۰-۵۸)به موضوع رفتارهای مومنانه(توکل وتسبیح) پرداخته شده است.و در ادامه آیات(۷۷-۶۳) به رفتارهای مومنانه عباد الرحمان براساس نگرش توحیدی پرداخته است. در این بخش به آیات(۶۴-۶۳) پرداخته شده است. 📗وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِینَ یَمْشُونَ عَلَی الْأَرْضِ هَوْناً وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً،،وَ الَّذِینَ یَبِیتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَ قِیاماً(فرقان:۶۴-۶۳)، 📗و بندگان خدای رحمان کسانی اند که روی زمین بی تکبّر راه می روند،و هرگاه جاهلان آنان را طرف خطاب قرار دهند(و سخنان نابخردانه گویند با ملایمت و سلامت نفس پاسخ دهند.و آنان برای پروردگارشان،در حال سجده وقیام شب زنده داری می کنند. 📗در این آیات،دوازده صفت از صفات ویژه ی «عِبادُ الرَّحْمنِ» بیان شده که بعضی اعتقادی، بعضی اجتماعی و بعضی اخلاقی است. ودراین قسمت به آیات(۶۴-۶۳) پرداخته شده است. 📗 مراد از«مشی»و حرکت آرام در زمین،تنها نحوه ی راه رفتن نیست،بلکه به شیوه ی زندگی متعادل هم اشاره دارد.ومنظور از«هون»هم به معنای تواضع و مدارا و نرمخویی است و هم به معنای سکینه ووقار. 📗از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است:مراد از «هَوْناً» زندگی کردن بر اساس فطرت و هماهنگ با روحیه ای است که خداوند آفریده است.یعنی بندگان خدا،خود را به تکلّف و رنج و تعب نمی اندازند. 📗بالاترین مدال برای انسان،مدال بندگی خداست. «وَ عِبادُ الرَّحْمنِ» زیرا انتساب به بی نهایت،انسان را بالا می برد. 📗رفتار هر کس،نشان دهنده ی شخصیّت اوست. عِبادُ الرَّحْمنِ ... یَمْشُونَ عَلَی الْأَرْضِ هَوْناً (بندگان خاص خداوند،مظهر تواضع هستند.) 📗 اسلام،دین جامعی است که حتّی برای چگونه راه رفتن برنامه دارد. «یَمْشُونَ عَلَی الْأَرْضِ هَوْناً» 📗 ایمان واعتقاد انسان،در رفتار شخصی او مؤثّر است. عِبادُ الرَّحْمنِ ... یَمْشُونَ 📗تواضع،ثمره ی بندگی و نخستین نشانه ی آن است. «هَوْناً» 📗سرچشمه ی مدارا و نرمخویی بندگان خدا،ایمان است،نه ترس و ضعف آنان. عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِینَ یَمْشُونَ ... 📗وقار و نرمی از بارزترین صفات مؤمن است. یَمْشُونَ ... هَوْناً 📗تواضع نسبت به همه ی مردم لازم است.(نسبت به زن و مرد،کوچک وبزرگ،دانا و نادان). یَمْشُونَ ... هَوْناً ... قالُوا سَلاماً 📗با جاهلان مقابله به مثل نکنید. «إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً» مُدارا و حلم و حوصله،از صفات بارز مؤمنان است. «قالُوا سَلاماً» 📗 تواضع باید هم در عمل باشد، یَمْشُونَ ... هَوْناً ،هم در کلام، «قالُوا سَلاماً» و هم در عبادت. «سُجَّداً وَ قِیاماً» 📗با افراد نادان و فرومایه مجادله نکنید. «قالُوا سَلاماً» (آنان سخنی در شأن خود می گویند،ولی شما سخنی عالمانه و کریمانه بگویید) 📗بهترین وقت عبادت،شب است و بین شب ونماز ومناجات،رابطه محکمی است. «یَبِیتُونَ لِرَبِّهِمْ» (فضای آرام،دوری از ریا،تمرکز فکر،از برکات شب است) 📗شب زنده داری و استمرار و تداوم عبادت،نشانه ی بندگان خاصّ خداوند است.(فعل مضارع «یَبِیتُونَ» نشانه ی استمرار است) 📗 آنچه به عبادت ارزش می دهد،اخلاص است. «لِرَبِّهِمْ» https://eitaa.com/Quarterly

📖پای رحل قرآن: 📒رفتارشناسی مومنانه(۳) 🔰قسمت نوزدهم۱۹: 📗در سیر تربیت اعتقادی به ترتیب نزول، موضوع رفتار شناسی مطرح شده در سوره فرقان،ایات(۶۰-۵۸)به موضوع رفتارهای مومنانه(توکل وتسبیح) پرداخته شده است.و در ادامه آیات(۷۷-۶۳) به رفتارهای مومنانه عباد الرحمان براساس نگرش توحیدی پرداخته است. در این بخش به آیات(۶۷-۶۵) پرداخته شده است 📗وَ الَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنّا عَذابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذابَها کانَ غَراماً،،إِنَّها ساءَتْ مُسْتَقَرًّا وَ مُقاماً(فرقان:۶۶-۶۵) 📗آنان که می گویند:پروردگارا! عذاب جهنّم را از ما بازگردان که عذاب آن دامنگیر است.به درستی که دوزخ،جایگاه و منزلگاه بدی است. 📗سخن شب زنده داران این است که خداوند عذاب جهنم را از مابرطرف کن 📗یاد معاد از ویژگی های بندگان خاصّ خداست. «رَبَّنَا اصْرِفْ عَنّا عَذابَ جَهَنَّمَ» 📗بندگان خاصّ خداوند،بیش از آنکه طمع بهشت داشته باشند،از آتش دوزخ خوف دارند. یَبِیتُونَ ... یَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنّا عَذابَ جَهَنَّمَ 📗وَ الَّذِینَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَ لَمْ یَقْتُرُوا وَ کانَ بَیْنَ ذلِکَ قَواماً،(فرقان:۶۷) 📗آنان که هرگاه انفاق کنند،نه از حد گذرند و نه تنگ گیرند و میان این دو روش اعتدال دارند. 📗ازامام رضا (علیه السلام)روایت شده است: مقدار هزینه و انفاق معتدل را همان مقدار معروفی دانستند که در سوره بقره آمده: «عَلَی الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَ عَلَی الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتاعاً بِالْمَعْرُوفِ»یعنی توانگر در شأن توانمندی خود و تهیدست در حدّ توان خود مطابق عُرف پسندیده و شأن خود بدهد. 📗ازامام صادق (علیه السلام )روایت شده است:بخشش در راه باطل،اسراف است(گرچه کم باشد)و بخل در راه حقّ،اقتار است. 📗انفاق برای عبادالرحمن،یک رفتار مومنانه ومسأله ی قطعی است. إِذا أَنْفَقُوا 📗نماز شب و ترس از جهنّم و خوف الهی،باید در کنار رسیدگی به محرومان جامعه باشد. «یَبِیتُونَ لِرَبِّهِمْ - أَنْفَقُوا» 📗انسان مالک است،ولی در خرج کردن محدودیّت دارد. «لَمْ یُسْرِفُوا» اسراف جایز نیست،حتّی در انفاق. «إِذا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا» 📗بندگان خاصّ خداوند،از بخل بدورند. «لَمْ یَقْتُرُوا» 📗امّت میانه ووسط،باید برنامه های معتدل داشته باشد. «وَ کانَ بَیْنَ ذلِکَ قَواماً» 📗میانه روی در عبادت و انفاق،ارزش است. «قَواماً»

📖پای رحل قرآن 📒رفتارشناسی مومنانه(۴) 🔰قسمت بیستم۲۰: 📗در سیر تربیت اعتقادی به ترتیب نزول با موضوع رفتار شناسی در سوره فرقان، به بررسی ایات(۶۰-۵۸) وآیات(۷۷-۶۳) با رویکرد به رفتارهای مومنانه عباد الرحمان براساس نگرش توحیدی،پرداختیم.اکنون به آیات(۷۰-۶۸)،پرداخته شده است. 📗عباد الرحمان با توجه به نگرش موحدانه وبینش مومنانه خود از انجام رفتارهای مشرکانه همچون قتل وزنا بشدت دوری کرده واز نزدیک شدن به این امور پرهیز دارنند . 📗وَ الَّذِینَ لا یَدْعُونَ مَعَ اللّهِ إِلهاً آخَرَ وَ لا یَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللّهُ إِلاّ بِالْحَقِّ وَ لا یَزْنُونَ وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ یَلْقَ أَثاماً( فرقان:۶۸) 📗و عباد الرحمان کسانی هستند که با خداوند،خدای دیگری را نمی خوانند و انسانی که خداوند،خونش را حرام کرده است،جز به حقّ نمی کشند،و زنانمی کنند،و هر کس چنین کند عقوبت گناهش را خواهد دید. 📗در این آیات در کنار کارهای مثبتِ بندگان ویژه ی خدا،کارهای منفی که از آن دوری می کنند نیز ذکر شده است. 📗در این آیه شرک،قتل و زنا مطرح شده است که در روایات از بزرگ ترین گناهان شمرده شده اند. 📗قتل نفس،از گناهان کبیره است،ولی جمله ی «إِلاّ بِالْحَقِّ» می گوید 📗خطرناک ترین غریزه ای که انسان را به گناه وادار می کند،غریزه غضب و شهوت است ومؤمن باید بر غرائز خود مسلط باشد. «لا یَقْتُلُونَ - لا یَزْنُونَ» 📗خداوند در برخی از موارد به قتل و کشته شدن بعضی از انسان ها راضی است.«إِلاّ بِالْحَقِّ» ولی به هیچ عنوان و در هیچ شرایطی رضایت نمی دهد که فردی به شرک و زنا آلوده شود. «لا یَزْنُونَ» 📗دستور قرآن در زمینه ی دوری از شرک،زنا وقتل،تنها یک موعظه نیست، قانونی است که تخلّف از آن کیفری شدید دارد. «وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ یَلْقَ أَثاماً» 📗کیفرهای الهی استثنابردار نیست،هر کس تخلّف کند کیفر می شود. 📗 «وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ یَلْقَ أَثاماً» یُضاعَفْ لَهُ الْعَذابُ یَوْمَ الْقِیامَهِ وَ یَخْلُدْ فِیهِ مُهاناً(فرقان:۶۹)،در روز قیامت عذاب او دوچندان می شود و همیشه به خواری در آن خواهد ماند. 📗إِلاّ مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلاً صالِحاً فَأُوْلئِکَ یُبَدِّلُ اللّهُ سَیِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ کانَ اللّهُ غَفُوراً رَحِیماً(فرقان:۷۰) 📗مگر کسانی که توبه کنند و ایمان آورند و عمل صالح انجام دهند.پس اینان کسانی هستند که خداوند بدی هایشان را به نیکی تبدیل می کند،و خداوند آمرزنده و مهربان است. 📗کیفرهای قیامت،هم کمّی است، «یَخْلُدْ» و هم کیفی. «مُهاناً» 📗اسلام،بن بست ندارد.گنهکار نیز راه بازگشت دارد. «إِلاّ مَنْ تابَ»در هنگام ارتکاب گناه،ایمان از کف می رود،و هنگام توبه باز می گردد. «إِلاّ مَنْ تابَ وَ آمَنَ» 📗توبه،یک انقلاب همه جانبه است،نه یک حرکت سطحی ولفظی،عمل صالح،نشانه ی توبه واقعی است. «تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ» 📗توبه و ایمان واقعی،کارهای انسان را تغییر می دهد و رفتار ناپسند او را اصلاح می کند. «وَ عَمِلَ عَمَلاً صالِحاً» 📗همان گونه که خداوند در آفرینش هستی از خاک وکود،گُل می سازد،سیّئات انسان ها را به حسنات تبدیل می کند. «یُبَدِّلُ اللّهُ سَیِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ» https://eitaa.com/Quarterly

🕌نکته ای از بزرگان: پند واندرزی که برای همه ما لازم است ونباید در آن هیچ گونه مسامحه کرد این حقیقت است که هیچ وقت نباید خدا را فراموش کرد. اسلام از این نصیحت، بالاتر ندارد. https://eitaa.com/Quarterly

📖پای رحل قران: 📒رفتارشناسی مومنانه(۵) 🔰قسمت بیست ویکم۲۱: 📗در سیر تربیت اعتقادی به ترتیب نزول با موضوع رفتار شناسی در سوره فرقان، به بررسی ایات(۶۰-۵۸) وآیات(۷۷-۶۳) با رویکرد به رفتارهای مومنانه عباد الرحمان براساس نگرش توحیدی،پرداختیم.اکنون به آیات(۷۳-۷۲) پرداخته شده است 📗وَ الَّذِینَ لا یَشْهَدُونَ الزُّورَ وَ إِذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا کِراماً(فرقان:۷۲)،وبندگان خدا کسانی هستند که در مجلس(گفتار و کردار)باطل حاضر نمی شوند و چون بر لغوی عبور کنند کریمانه بگذرند. 📗عباد الرحمان،نه تنها انجام گناه راحرام می دانند،بلکه شرکت در جلسه ی گناه و شاهد بودن بر گناه را نیز ممنوع وحرام می دانند. «لا یَشْهَدُونَ الزُّورَ» 📗عباد الرحمان،هر نوع آگاهی و اطلاع و حضور در صحنه ای را،ارزش نمی دانند«لا یَشْهَدُونَ الزُّورَ» گاهی انزوا و گوشه گیری هدفمند از اجتماع،ارزش است 📗عباد الرحمان،حاضر نشدن در مجلس گناه و بی اعتنایی به گناهکاران را،نوعی نهی از منکر می دانند. لا یَشْهَدُونَ ،،. مَرُّوا کِراماً 📗شرکت در مجالس فاسد،حتّی در بندگان واقعی خدا اثر می کند. «لا یَشْهَدُونَ» 📗عباد الرحمان،هرگونه لغو در کلام،عمل وآرزو راممنوع می دانند. «مَرُّوا بِاللَّغْوِ» بندگان خدا، هدف معقول و مفیدی دارند و عمر خود را صرف امور بیهوده نمی کنند 📗عباد الرحمان، در شیوه ی نهی از منکر همیشه از برخورد شدید استفاده نمیکند . لا یَشْهَدُونَ ، مَرُّوا 📗عباد الرحمان فکر بد را در روح خود مستقر نمی کنند«مَرُّوا کِراماً» 📗وَ الَّذِینَ إِذا ذُکِّرُوا بِآیاتِ رَبِّهِمْ لَمْ یَخِرُّوا عَلَیْها صُمًّا وَ عُمْیاناً(فرقان:۷۳)،وآنان کسانی هستند که چون به آیات پروردگارشان تذکّر داده شوند،کر و کور(چشم وگوش بسته)به سجده نمی افتند بلکه عمل آنان آگاهانه است. 📗ایمان باید بر اساس آگاهی وبصیرت باشد.در قرآن می خوانیم: «وَ یَتَفَکَّرُونَ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً». 📗یعنی مؤمنان خردمند،ابتدا در آفرینش آسمان ها و زمین فکر می کنند،سپس اقرار می نمایند که پروردگارا! تو اینها را بیهوده نیافریدید 📗مؤمنان،چشم وگوش بسته عبادت نمی کنند. 📗تعبّد وبصیرت،از اوصاف عباد الرّحمن است. إِذا ذُکِّرُوا ... لَمْ یَخِرُّوا عَلَیْها صُمًّا وَ عُمْیاناً . 📗بندگان رحمن،آگاهانه به سراغ دین می روند. https://eitaa.com/Quarterly

پای رحل قرآن: 📒تربيت اعتقادي خانواده 🔰قسمت بيست ودوم٢٢: 📗در سیر تربیت اعتقادی به ترتیب نزول با موضوع تربيت اعتقادي خانواده در سوره فرقان، به بررسی ایات(٧٦-٧٤) با رویکرد به رفتارهای مومنانه عباد الرحمان براساس نگرش توحیدی در حوزه خانه وخانواده پرداخته شده است، 📗الَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّیّاتِنا قُرَّهَ أَعْیُنٍ وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِینَ إِماماً(فرقان:۷۴)،و کسانی اند که می گویند:پروردگارا! به ما از ناحیه ی همسران و فرزندانمان مایه ی روشنی چشم عطا کن و مارا پیشوای پرهیزگاران قرار ده 📗انسان در برابر همسر و فرزند و نسل خود متعهّد است و باید برای عاقبت نیکوی آنها تلاش و دعا کند. رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا ... 📗در تربیت علاوه بر علم وتلاش باید از خدا نیز کمک خواست. رَبَّنا هَبْ لَنا ...فرزند صالح،نور چشم است. «قُرَّهَ أَعْیُنٍ» 📗تشکیل خانواده وداشتن همسر و فرزند و دعا برای بدست آوردن آنها،مورد توجّه اسلام است. رَبَّنا هَبْ لَنا ... 📗عباد الرحمان برای در دست گرفتن مدیریّت جامعه وعهده دار شدن امامت و رهبری متّقین،به تربیت اعتقادی خانواده می پردازند. «وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِینَ إِماماً» 📗دعا های عباد الرحمان از جمله در حوزه خانه وخانواده نشانه،بلند همّت انهاست. «وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِینَ إِماماً» خدایا ما را در رسیدن به کمال،رهبر متّقین قرار ده،نه آنکه تنها از متّقین باشیم. 📗أُوْلئِکَ یُجْزَوْنَ الْغُرْفَهَ بِما صَبَرُوا وَ یُلَقَّوْنَ فِیها تَحِیَّهً وَ سَلاماً،خالِدِینَ فِیها حَسُنَتْ مُسْتَقَرًّا وَ مُقاماً،(فرقان:۷۶-۷۵)، 📗عباد الرحمان به خاطر آن که صبر کردند،غرفه های بهشتی داده می شوند و در آن جا با تحیّت و سلام گرم روبرو خواهند شد.در آن جا،جاودانه هستند.چه نیکو جایگاه و منزلگاهی است. 📗بهشت را به بها دهند،نه بهانه. یُجْزَوْنَ ... بِما صَبَرُوا)، 📗بنده ی خدا شدن،به صبر و پشتکار نیاز دارد. «بِما صَبَرُوا» https://eitaa.com/Quarterly