📖پای رحل قرآن:
📒شناخت سوره فاطر
🔰قسمت اول١:
📗سوره فاطر، چهل سومین سوره مکی به ترتيب نزول است که در مکه بر رسول الله(ص) نازل شده است
📗 سوره فاطر یا ملائکه سی و پنجمین سوره به ترتيب مصحف است که در جزء ۲۲ قرار دارد.
📗 سوره فاطر را از آن رو که با حمد الهی آغاز میشود، جزو سورههای حامدات می دانند.
📗سوره فاطر ۴۵ آیه، ۷۸۰ کلمه و ۳۲۲۸ حرف دارد. این سوره پنجمین و آخرین سوره از سورههای پنج گانه حامدات است که با جمله «الحمدلله» یعنی با حمد خدا آغاز میشوند.
📗سوره فاطر از نظر حجمی جزو سورههای مَثانی و در حدود یک حِزب است.
📗سوره فاطر مردم را از فریب ظواهر دنیا، فتنهها و وسوسه های شیطان بر حذر میدارد و مردم را فقیر و خدا را بینیاز میخواند.
📗سوره فاطر برای اینکه انسان ولیِّ نعمتش را بشناسد و سپاسگزار او باشد، برخی از نعمتهای الهی را بیان میکند مثل نعمت باران، نعمت همسرگزینی و دو دریای شور و شیرین که مردم از آنها استفاده میکنند
📗سوره فاطر از سوره های معاد محور است، که از اوضاع و احوال قیامت و گرفتاری و پشیمانی کافران سخن میگوید و انسان را از فریب ظواهر دنیا و وسوسه های شیطان بر حذر میدارد.
📗سوره فاطراشاره به برخی نعمت های الهی، وبرنامه های عبادی همچون تلاوت قرآن، اقامه نماز و انفاق به عنوان رفتارهای رشد دهنده وجلوبرنده انسان دارد.
📗سوره فاطر در آیه ١٥ بر بینیازی خداوند و نیازمندی مردم تاكيد دارد. 📗سوره فاطر در ايه١٨ که نشان از عدل الهی و شدت مجازات در قیامت دارد، به اين باور اعتقادي پرداخته است.
📗سوره فاطر، را فاطر و ملائکه نامیدهاند چون هر دو نام، از آیه اول این سوره گرفته شدهاند. واژه «فاطر» را در این آیه، به معنای خالق آسمان و زمین دانستهاند.
📗 علامه طبرسی در تفسیر مجمع البیان گفته:فاطر به معنای خلقت و آفرینش، بدون هیچگونه سابقه و نمونهای است. برخی نیز فاطر را آفریدن ابتکاری و عدهای آن را ایجاد و اختراع ترجمه کردهاند.
📗سوره فاطر، با ذکر مسئله معاد و بعضی از احوال قیامت، به پشیمانی کافران و آرزوی بازگشت آنان به دنیا برای جبران گذشته اشاره دارد.
📗سوره فاطر، از مشرکان و خدایانِ دروغین و ناتوانشان سخن به میان آورده و تلاوت قرآن، اقامه نماز و انفاقِ پنهانی و آشکار را تجارت بیزیان معرفی کرده است.
📗علامه طباطبایی غرض اصلی سوره را بیان اصول سه گانه توحید در ربوبیت (تدبیر امور همه هستی توسط خدای یگانه) رسالت پیامبر و معاد دانسته است.
📗سور فاطر برضرورت ایمان به خدایی که تدبیرکننده زندگی انسان است تاکید دارد.
https://eitaa.com/Quarterly
📖پای رحل قرآن
📒توحيد در خالقيت:
🔰قسمت دوم٢:
📗در سير تربيت اعتقادي به ترتيب نزول، ايمان وباور به توحيد در خالقيت، مطرح شده ودر سوره فاطر تكرار شده تابه تثبيت اين باور بينجامد.
📗«فاطر» از صفات خداوند است که به معنای آفریننده می باشد.نام این سوره از آیه اول آن گرفته شده که خداوند را به عنوان خالق «فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ» معرّفی می کند.
📗سوره فاطر، همانند دیگر سوره های مکّی، به تقویت ایمان به ( مبدأ، معاد و مبارزه باشرک) پرداخته است. .
📗اَلْحَمْدُ لِلّهِ فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ جاعِلِ الْمَلائِکَهِ رُسُلاً أُولِی أَجْنِحَهٍ مَثْنی وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ یَزِیدُ فِی الْخَلْقِ ما یَشاءُ إِنَّ اللّهَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ(فاطر:١)
📗ستایش،مخصوص خداوندی است که آفریدگار آسمان ها و زمین است؛ فرشتگان را که دارای بال های(قدرت)دو تا دو تا و سه تا سه تا و چهار تا چهار تا هستند،رسولانی قرار داد.او هر چه را بخواهد در آفرینش می افزاید،البتّه خداوند بر هر کاری تواناست.
📗ستایش باید بر اساس ارزش و لیاقت باشد. اگر قرآن می فرماید: «الْحَمْدُ لِلّهِ» به دلیل آن است که او فاطر،جاعل و قدیر است، «فاطِرِ» به معنای آفریدن خلاق، ابتکاری و قدرتمند است.
📗با آن که خداوند قدرت دارد،لیکن نظام آفرینش را بر اساس اسباب و مسبّبات قرار داده است. «جاعِلِ الْمَلائِکَهِ رُسُلاً» نقش و قدرت فرشتگان متفاوت است. «أُولِی أَجْنِحَهٍ مَثْنی وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ»
📗دست خداوند در خلقت وآفرینش باز است و جهان در حال توسعه و گسترش می باشد. «یَزِیدُ فِی الْخَلْقِ ما یَشاءُ»
📗خلقت وآفرینش جهان،امری بدیع و ابتکاری است. «فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ» بخشی از مخلوقات خداوند فرشتگان هستند.
📗قرآن، فرشتگان رابندگان گرامی خداوند که مطیع خداوند هستند وخداوند ماموریت تدبیر و تقسیم امور را بر عهده ی آنهاگذاشته است وآنها را مراقب الفاظ و سخن انسان و کاتب اعمال وبشارت دهنده به رزمندگان در جنگ معرفی میکند
📗قرآن، فرشتگان را بشارت دهنده به مؤمنان، وعذاب کننده مجرمان و محافظ انسان ودعا گوی مؤمنان شفاعت کننده آنها و لعن کننده کافران معرفی کرده است.
📗قرآن، فرشتگان را مسئول نزول وحی، امدادگر جبهه ها، استقبال از بهشتیان، وقبض روح انسانها، تنبیه کننده مجرمان وعذاب دهنده دوزخیان معرفی میکند.
📗قرآن، فرشتگان راعبادت کنندگانی که از عبادت خسته نمی شوند، با غیر انبیا نیز تماس و گفتگو دارند وبه صورت انسان نیز در می آیند معرفی میکند
📗ایمان به فرشتگان هدایت وکفر به فرشتگان گمراهی وضلالت است.
https://eitaa.com/Quarterly
📖پای رحل قرآن:
📒توحيد در إعطاء نعمت
🔰قسمت سوم٣:
📗تربيت اعتقادي در سير نزول، بر ايمان وباور به توحيد در إعطاء نعمت تاکید دارد وبا یاد آوری نعمت ها، دعوت به معرفت منعم میکند
📗ما یَفْتَحِ اللّهُ لِلنّاسِ مِنْ رَحْمَهٍ فَلا مُمْسِکَ لَها وَ ما یُمْسِکْ فَلا مُرْسِلَ لَهُ مِنْ بَعْدِهِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ((فاطر:٢)
📗هر رحمتی را که خداوند(به روی)مردم بگشاید،بازدارنده ای برای آن نیست،و هر چه را خداوند دریغ دارد،پس غیر او فرستنده ای برای آن نیست،و اوست عزیز و حکیم.
📗در دنیا همه مردم از رحمت الهی برخوردارند. «یَفْتَحِ اللّهُ لِلنّاسِ مِنْ رَحْمَهٍ»رحمت الهی قبل از قهر اوست.
📗دادن ها و گرفتن های نعمت خداوند،همراه با حکمت است. نعمت های الهی،دارای گنجینه هایی است که گوشه ای از آن به روی انسان باز می شود.
📗تمنا وچشمداشت به غیر خدا بیهوده است،اگر او نخواهد هیچ قدرتی کارائی ندارد.
📗اراده ی خداوند خلل ناپذیر است. ما یَفْتَحِ ... فَلا مُمْسِکَ لَها وَ ما یُمْسِکْ فَلا مُرْسِلَ
📗یا أَیُّهَا النّاسُ اذْکُرُوا نِعْمَتَ اللّهِ عَلَیْکُمْ هَلْ مِنْ خالِقٍ غَیْرُ اللّهِ یَرْزُقُکُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ لا إِلهَ إِلاّ هُوَ فَأَنّی تُؤْفَکُونَ(فاطر:٣)
📗ای مردم! نعمت هایی را که خداوند به شما عطا کرده یاد کنید،آیا جز خداوند، آفریدگاری است که از آسمان و زمین به شما روزی دهد؟ جز او معبودی نیست.پس چگونه از حقّ به سوی باطل بازگردانده می شوید.
📗قرأن، در سير تربيت اعتقادي همه را به اندیشه در نعمت های الهی دعوت کند
📗بهترین راه شناخت خداوند،توجّه به نعمت های اوست. «اذْکُرُوا نِعْمَتَ اللّهِ»
📗سؤال،کلید بیدار کردن و هشدار دادن است. هَلْ مِنْ خالِقٍ، هم آغاز و پیدایش هستی از اوست و هم بقا و تداوم آن. «خالِقٍ - یَرْزُقُکُمْ».
📗آيا غير از الله تبارك وتعالى خدايي سراغ داريد كه اين حجم از نعمت هاي گوناگون، متنوع ومفید در اختیار انسان قرار داده باشد.
📗رازق اوست،ولی از طریق اسباب طبیعی رزق می دهد. «یَرْزُقُکُمْ،، مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ»
📗قبل از هشدار،توبیخ معنا ندارد. هَلْ مِنْ خالِقٍ ... فَأَنّی تُؤْفَکُونَ، هر راهی غیر توحید،بی راهه است. «فَأَنّی تُؤْفَکُونَ»
📗مبادا رزق خدا را بخوریم و به غیر او رو کنیم. «یَرْزُقُکُمْ - فَأَنّی تُؤْفَکُونَ». 📗فطرت انسان خداگر است،عوامل بیرونی،اسباب انحراف او می شود.