این روزها آدمی هستم خارج از بعدِ زمان و مکان. گاهی در کوچه پس‌کوچه‌های مدینه سال ۱۱ هجری قمری اشک می‌ریزم. گاهی درقرن هشت هجری شمسی غزلیات می‌سرایم، گاهی در مسجد کوفه سال ۳۹ هجری قمری تکیه به دیوار زده ام. گاهی هم حول و حوش‌ دهه ۵۰ هجری شمسی در زیرزمین خانه حاج‌بابا اعلامیه تایپ‌ می‌کنم. گاهی در جولان و صبرا و شتیلا قدم می‌زنم و گاهی در اندیمشک‌ و دوکوهه و شملچه، گاهی در رقّه و دمشق و گاهی در بوکمال و الانبار. سلاح در دست دارم، گاهی کِلاش، گاهی دوربین، گاهی قلم. می‌رزمم، گاهی در میدان رزم گاهی در میدانِ علم، گاهی در میدان نفس و گاهی در میدان‌ تبیین. نمی‌دانم این روزها که‌ام؟ شکوفه اشکی؟ و یا امیدِ نگاهی؟ نمی‌دانم؛ فقط می‌دانم این روزها پر از حرفم، پر از واژه اما از جنسِ سکوت، سکوتی همرهِ لبخندی عمیق. #خویشتَن

ما مکلّف به انجامِ تکلیف هستیم نه ضامنِ نتیجه؛ بله!

یه استادی داریم چند هفته پیش بحثی شد، طولانی. می‌گفتند : _ فلانی خیلی خوب جوابی داد‌. بعد از چهل و شش سال جراتشو‌ داشت در پاسخ به سوال اینکه چرا کسانی‌ رو آوردید که تو خطِ انقلاب نیستند برگشت گفت كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ. یعنی هرکس با قسمتی از دین که دارد خوش است‌. اونا میگن‌ چرا به شما میدون‌ دادم شما میگید چرا اونا رو راه دادم‌. مکثی کردند و ثانیه‌ای بعد بدون فوت وقت مابقی‌ مطالبِ نظریات انقلاب های جهان را‌ توضیح داد‌ند و پس از خسته نباشیدِ انتهایی که اندک اندک جمعِ مستان(!) می‌روند، مقابل میز استاد ایستادم و گفتم : _ استاد راجع به آیه ای که فرمودید، چطور ربطش‌ می‌دید به انقلاب؟ این فرقه‌ فرقه بودنِ یک کلیتی که مراد از آن در آیه دین هست‌، و تعمیمش‌ به انقلاب اسلامی برام قابل فهم نیست. طبق معمول اوقاتی که نسبت با این مسائل حساسیت‌ خاص خودشان را دارند با صدایی بلند شروع به صحبت کردند: _ انقلاب پاره پاره شده، بله. همون کسایی که روزی انقلاب کردند، شعار دادند، جنگیدند، اعدام شدند‌. خیلیا از من مومن تر کجاند الآن؟ معلومه که انقلاب از همون اوایلش‌ پا گذاشت روی ارزش‌هاش. حالا این حزب بازی‌هایی که می‌بینی دعوای منفعته. آیات را در ذهنم مرور کردم و گفتم: _ البته قصد جسارت ندارم اما استاد در ترجمه‌ آیه تحریف نشه. این آیه باید با آیه قبلش خونده بشه چون فعلِ تکمیل کننده‌ی معناش تو آیه قبله‌. آیه قبل میگه از کفار نباشید، آیه بعد میگه از آنانی که دین را پاره پاره کردند و با همان اندکی که دارند خوش اند‌. یعنی دین رو پاره پاره نکنیم‌. یا به تعبیر شما ماهیت انقلاب رو تکه تکه نکنیم و منفعت ازش نبریم. که حالا هرکس با هر تکه‌ش خوش بود می‌تونه بیاد تو سیستم‌. باید به اصول پایبند بود. ثانیا من انقلاب رو منحرف شده و پاره پاره شده نمی‌دونم. چه بسا ارزش‌های اولیه انقلاب هنوز هم به قوت سابق پابرجاست. استاد لبخندِ یک‌طرفه ای زدند و همراه شوخ طبعی گفتند : _ کدوم ارزش‌ها؟ بی‌مکث گفتم: + استقلال و آزادیمون، حمایت از مظلوم، مقابله با ظلم و استکبار، تعیین حق سرنوشتمون‌ با آرای مردم. بیشتر بگم؟ _ گفتی آزادی؟ دموکراسی میدونی یعنی چی؟ یعنی تو روی‌ حکومت وایستی اعتراض کنی ولی دورت‌ حفاظ امن بکشند‌ که آزادانه اعتراضتو‌ فریاد بزنی. نه اینکه حبس بشی‌. لبخند زدم: + جسارتا حکم عفو یه عده یک ساعت قبل از شروع کلاس شما اومد. + اول بگیری بعد آزادش کنی؟ خیلی مونده تا به آمریکا برسیم‌. بلافاصله گفتم: _ آمریکا استاد؟ دانشجویان آمریکایی رو دیدیم دیگه با شعار فیری فیری فالسطاین‌ راهیِ زندان شدند‌ :) دموکراسی یعنی این؟ اندکی سکوت شد. سپس ادامه دادند: _ کی گفته آمریکا؟ اصلا همین نروژ، سوئیس، سوئد، ایسلند و... کشورهایی که سمت و سوی توسعه دارند آزادی دارند‌. آزادی رو برو اونجا پیدا کن. + فرمودید سوئد؟ اتفاقا دیروز با یه دانشجوی‌ خارجی‌ تو اینستا صحبت می‌کردم‌. کلیپ های تظاهرات فلسطین رو تو خیابون های سوئد می‌دیدم‌ که توسط پلیسشون‌ سرکوب می‌شد. _ فلسطین که قضیه‌ش فرق میکنه یه جنبش جهانیه. ربطی به داخل کشور و سیاست‌هاش نداره‌. با مکث لبخند زدم: + جسارتا این تظاهرات اعتراض به سیاست های دولت‌هاشونه استاد. که چرا دولت ما حامی نسل کشی فلسطینی‌هاست؟ چرا مالیات ما میره تو جیبِ اسرائیل و بمب میشه رو سرِ مردم غزه؟ ادامه دارد.... [ اندر احوالات ]

__________ به وقتِ مُطالعه __________

چرا فکر می‌کنیم دین اومده برای اینکه اون دنیامون رو بسازیم؟ و چرا فکر میکنیم که این باور یعنی اینکه دنیا رو رها کنیم؟ دین اومده برای اینکه سعادتمند به اون دنیا بریم. چجوری سعادتمند بریم؟ از ظرفیت این دنیامون‌ با شناختِ زمانه‌ی خودمون استفاده کنیم. این دنیا رو بشناسیم، راهش رو بلد باشیم، راهِ درست زندگی در دنیا و استفاده از نعمت‌هایی که قطعا خدا عبث نیافریده رو بلد باشیم. الکی که نیومدیم اینجا :) #در‌کلاسِ‌درس‌نوشت‌ها

اَسَتَلقانی؟!‌

تک‌جمله‌ی پر حزنِ‌ دخترِ شهیدی خطاب به پدرش

می ‌گفت : السابقون السابقون‌ باشید

استاد می‌گفت توهم توطئه نزنید. چرا میگید آمریکا بده؟ از اون روز تا حالا این جمله‌ش مونده گوشه‌ی ذهنم و با هر اتفاق جدیدی که رخ میده یه تیک دیگه جلوی شرارت آمریکا می‌زنم. اون روز گفتم توهم توطئه؟ ما دست کم به خاطر موقعیت ژئوپلیتیکمون‌ قادر به ساده اندیشی تقلیل گرایانه نیستیم. گذشت و استاد با افکاری‌ شعارگونه سعی کرد قانعم کنه اما وزنه‌ی واقعیت سنگین‌تر بود. زیاد دور نریم، نیاز نیست بریم‌ به سال استقلال آمریکا و جنگ‌های خونینی‌ که برای به قدرت رسیدنِ طبقه‌ی مافیایی‌ سرمایه‌داری ایجاد شد. نیاز نیست به جنگ جهانی اول و دوم و هژمون سازی نابرابر اقتصادی بریم. نیاز نیست به سال‌های استعمار بریم، نیاز نیست‌ حتی پرونده‌ی نفت رو باز کنیم حتی نیاز نیست از قول خود اندیشمندان‌شون بگیم آمریکا منابع آفریقا رو مثل لیمویی‌ مکیده و تفاله‌ش رو دور انداخته‌. نیاز نیست به کمپ دیوید و تاسیس اسراییل به عنوان بازوی‌ آمریکا در منطقه اشاره کنیم. نیاز نیست به تاریخ ۲۰۰_۳۰۰ سال اخیر اشاره کنیم. حداقل حوادث‌ دو ماه اخیر رو ببینیم‌. پیجر منفجر شد؟ یه تیک جدید. کمک تسلیحاتیِ هوایی به اسرائیل شد؟ یه تیک جدید. قطعنامه‌های علیه اسرائیل رو وتو کرد و حامی نسل کشی شد؟ یه تیک جدید. به منطقه‌ی غرب آسیا چشم داره و هر روز یه قائله‌ی جدید به پا میکنه؟ یه تیک جدید. اون از غزه، اون از لبنان، حالا هم که سوریه. نمی‌تونیم درباره ذات آمریکا خوشبین باشیم، نباید هم باشیم. جسارتا خوش‌بینی نسبت به دشمن عینِ حماقته. #نوت_برگ

ایستگاه صلواتیِ دانشگاه فاطمیه‌ی ۱۴۰۳ ه.ش به وقتِ خستگیِ بعد از کلاس پنج دقیقه مانده به اذان مغرب

یوّما یومّا . . .