#جریان‌_شناسی_روشنفکری_دینی در عصر پساانقلاب اسلامی (۲) 🔸مفهوم روشنفکری دینی همان‌طور که در یادداشت قبلی بیان شد یکی از صورت‌بندی‌های روشنفکری در ایران معاصر، روشنفکری دینی است. این سویه از روشنفکری به معنای تلاش برای فهم دین، عقلانی کردن نصوص دینی، بازخوانی و کاربست دین در عرصه زندگی جمعی و ساخت جامعه مدرن، بدون کنار گذاشتن دین است. 🔸 به بیان دیگر روشنفکری دینی به معنای تبیین نسبت بین دین، مردم و دنیای جدید با رویکرد عقلانی انتقادی و تلاش برای بسط و گسترش گفتمان‌های دینی و ارتباط برقرار کردن با سایر گفتمان‌های مدرن است. 🔹 متفکری که تلاش می‌کند با توجه به اقتضائات دنیای مدرن، دین را در صحنه نگاه دارد و با تکیه بر شریعت و عقلانیت دینی، الگوهای حکمرانی، عدالت، آزادی، پیشرفت و ... را ارائه کند روشنفکر دینی محسوب می‌شود. 🔸 در واقع روشنفکری دینی واکنشی منطقی و آمیخته با معنویت علیه تجددگرایی مفرط و سنت‌گرایی افراطی است. واکنشی که در چارچوب سازگار کردن سنتِ دینی با مدرنیته تعریف می‌شود. ❇️ با توجه به سیاسی شدن مسئله دین در دهه چهل و مقبولیت آن در میان افکار عمومی به‌ویژه اقشار تحصیل‌کرده، واژه روشنفکری دینی بر سر زبان‌ها افتاد و افرادی چون بازرگان و کمی بعدتر دکتر علی شریعتی و شهید مطهری را می‌توان جزء پیشران‌های این نوع از روشنفکری به‌حساب آورد. ✍️ مرتضی زارعی #روشنفکری_دینی ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir

بمناسبت ایام سالروز درگذشت مرحوم داوود فیرحی، فایل pdf شماره چهارم دوفصل نامه تخصصی صراط با موضوع سراب روشنفکری بصورت #رایگان در کانال بارگزاری شد. ➕لینک دانلود 🔻#صراط را دنبال کنید @serat_ir1 ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir

در دام عرف‌گرایی! آشنایی با شخصیت، اندیشه و آراء حجت‌الاسلام مهدی مهریزی | قسمت ششم ادامه‌ی مواضع جنجالی مهریزی 10. افزایش بی‌اخلاقی و پایمال‌کردن حقوق افراد، نسبت مستقیم با مشکلات اقتصادی دارد 🔸مهدی مهریزی در گفت‌وگو با جماران: «چند عامل موجب بروز بی‌اخلاقی در جامعه‌ی ما شده است. بخشی از این عوامل، ریشه در مشکلات اقتصادی دارد. در تعبیرهای دینی نیز بارها به وضعیت اقتصاد به‌عنوان عاملی تأثیرگذار در اخلاق اشاره شده است، تا جایی که گفته‌اند فقر به کفر می‌انجامد، چه رسد به بی‌اخلاقی.» 11. باید تاریخ و سیره را در بحث حجاب جدی‌تر مطرح کرد 🔸مهدی مهریزی در نشست «مسئله‌شناسی و روش‌شناسی مطالعات دینی حجاب» به میزبانی مؤسسه‌ی مفتاح کرامت گفت: «ما پنج نوع واردات در دین داریم که از منابع دیگر وارد شده‌اند. بخشی از این آموزه‌ها از ادیان و فرهنگ‌های دیگر آمده است، اما فقط اسرائیلیات مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر اسرائیلیات، ما مسیحیات، زرتشتیات، ایرانیات، عربیات و یونانیات نیز داریم که هر یک به‌نوعی در معارف دینی ما نفوذ کرده‌اند. اتفاقاً همه‌ی این موارد در موضوع زنان هم نمونه دارد؛ مثلاً سخنان ارسطو در برخی منابع حدیثی ما دیده می‌شود. این جمله که «بدترین خصلت‌های مردان، بهترین خصلت‌های زنان است» در اصل از گفته‌های ارسطو در کتاب اخلاق گرفته شده است.» 12. آرای فقیهان را وحی مُنزل ندانیم 💬مهدی مهریزی در نشست بررسی «سلوک علمی آیت‌الله صانعی» در پژوهشگاه اندیشه‌ی دینی معاصر گفت: «نباید آرای فقیهان را وحی مُنزل بدانیم. در عین احترام به آنان، باید بر سخنانشان اندیشید و تأمل کرد. ما گمان می‌کنیم اگر کسی حرف‌های هزار سال گذشته را تکرار کند، عالم خوبی است؛ اما اگر کسی سخن تازه‌ای بگوید و بنشیند برای آن فکر و بحث کند، می‌گوییم سوادش مشکل دارد.» ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir

خورده‌علم‌ها؛ آفت تحلیل دینی 🔹شهید مطهری می‌فرمایند: جامعه از نادانان ضربه نمی‌خورد، از خورده‌علم‌ها ضربه می‌خورد. کسانی که اندکی می‌دانند، اما همان اندک را همه‌چیز می‌پندارند. نه عمق علمی دارند و نه گوش شنوا، چون خیال می‌کنند دانای مطلق‌اند؛ در حالی که گرفتار جهل مرکب‌اند؛ یعنی نمی‌دانند که نمی‌دانند. ♨️ در ماجرای ظلم‌های دو سال اخیر رژیم صهیونیستی به ملت مظلوم فلسطین، عده‌ای از همین خورده‌علم‌ها با استناد ناقص به چند روایت دربارۀ «تقیه» و «زمان غیبت»، انقلاب اسلامی را زیرسؤال بردند و حتی آن را به «تفکر زیدیه» متهم کردند! اما حقیقت این است که آن حکیمِ نظریه‌پرداز ولایت فقیه، همۀ این روایات را دیده، زمان‌شناسی کرده، و حکم فقهی آن را در جای درستش نشانده است. ولی این آقایان اما خیال می‌کنند شاخِ قول را شکسته‌اند و به روایاتی رسیده‌اند که کسی تا امروز ندیده! با چند روایت، برای خودشان حکم می‌برند و می‌دوزند. 🔹 فقاهت کار مجتهد است، نه کار کسانی که با چند نقل پراکنده یا برداشت احساسی، در مسائل کلان دین اظهار نظر می‌کنند. از مظلومیت دین همین بس که هرکس با اندکی سواد یا شهرت، خود را تحلیل‌گر دین می‌داند. 📌 نمونه‌اش #شایان_مصلح است؛ فوتبالیستی که بدون سواد حوزوی، در میان جوانان مذهبی سخن از منطق دین می‌گوید و افکار سطحی و برداشت‌های بی‌مبنا و بی‌پایۀ خود را ترویج می‌کند. متأسفانه برخی مذهبی‌ها هم به‌خاطر شهرت چنین چهره‌هایی مجذوبشان می‌شوند؛ یا سعی می‌کنند تریبون‌های خود را در اختیار آن‌ها قرار دهند تا اینگونه به خیال خود جوانان را جذب کنند. اما دین خدا جای آزمون و خطا نیست. فهم دین، فقه می‌خواهد؛ نه فالور. ✍️ علیرضا معینی #جریان_شیرازی ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir

کاوشی در اندیشه فیرحی ۱ روکش فقه بر مدرنیته 🔹مرحوم دکتر داوود فیرحی را نمی‌توان صرفاً یک پژوهشگر علوم سیاسی دانست؛ او درواقع «ذهن نظری جریان اعتدال» بود؛ حلقه واسط میان سنت حوزوی و پروژه سکولار-اصلاح‌طلبانه. 🔸در نگاه فیرحی فقه مهم‌ترین عاملی است که می‌توان با استفاده از آن مفاهیم غربی را تعدیل کرد. در دستگاه فکری فیرحی مفاهیم و مؤلفه‌های غربی با چارچوب فقهی مورد تبیین قرار می‌گیرند و روکشی از فقه بر مفاهیم غربی کشیده می‌شود. 🔹 بنابراین اگر تأملی ژرف در رویکردی که فیرحی در پیش گرفته بود داشته باشیم به خوبی خواهیم فهمید که برخلاف نظر برخی مدعیان، این رویکرد سنخیتی با تفکرات آیت‌الله نائینی ندارد. 🔸چراکه رویکرد فکری فقهی میرزای نائینی گویای مواجهه ایشان با مدرنیته بر پایه فقه اجتهادی بود. مواجهه‌ای که سرانجامش به شکل‌گیری حکومت دینی با محوری ولی‌فقیه ختم می‌شود و روشن می‌کند مصادره نائینی توسط برخی روشنفکرها کاملاً اشتباه است. 📌 درواقع خواستگاه فکری فیرحی مدرنیته است و اگر در پی تعلق فکری‌اش باشیم باید چنین بیان کنیم که او بیشتر به افرادی مثل سید جواد طباطبایی، دکتر بشیریه و ... نزدیک است و به هیچ وجه نمی‌توان او را وارث فقه سیاسی عالمان برجسته‌ای چون آیت‌الله محمدحسین نائینی ره به‌حساب آورد. ✍️مرتضی زارعی ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir

کوچاندن نخبگان به سمت اسلام آمریکایی 🔹مقام معظم رهبری شرط همکاری با آمریکا را «قطع کامل حمایت از صهیونیسم و خروج از منطقه» می‌دانند، آن‌وقت برخی مدعیان عمامه‌دارِ عقلانیت، هنوز از «تعامل سازنده» با پدرخوانده اسرائیل غاصب سخن می‌گویند! 💯 حوزه‌ای که ظلم‌شناس نباشد و روحانیتی که دشمن‌شناسی نداشته باشد، ناخواسته پلی می‌شود برای کوچاندن افکار نخبگانی از گفتمان انقلابی و اسلام سیاسی به سمت گفتمان لیبرالی و اسلام آمریکایی ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir

تکرار تفکر اومانیستی با عمامه حوزوی ♨️ روایت ابطحی از نفی ارتباط بین رواج گناهان با مسائل و بلایای طبیعی همان روایت تکراریِ روشنفکری سکولار است که جهانِ مستقل را جایگزین جهانِ توحیدی کرده است ‼️ او در حالی نیامدن باران و سایر مسائل طبیعت را بی‌ارتباط با گناهان نمی‌داند که قرآن کریم تصریح دارد «وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ» 📌 ریشه تغییر نعمت‌های الهی و یا قطع شدن آنها فقط در مسائل فیزیکی، اقلیمی و دلایل علمی خلاصه نمی‌شود و بسیاری از روایات نیز بر رابطه میان فساد اخلاقی و قحطی، ظلم و خشک‌سالی، حیا و نزول رحمت را تصریح کرده‌اند. ⚠️ تکرار تفکر اومانیستی با عبا و عمامه حوزوی و سرریز شدن آن در افکار عمومی خطری است که نباید از آن به‌راحتی صرف‌نظر کرد. ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir

تهدید نرم در لوای دلسوزی قلابی 📌 فرید مدرسی با ژست دلسوزی، دم از خدشه‌دار شدن اقتدار حاکمیت می‌زند. او با دون‌پایه خواندن برخی نیروهای انقلابی، این طیف از افراد را به‌عنوان تهدید نظام‌ و مؤثر در خدشه‌دار کردن اقتدار حاکمیت معرفی می‌کند و جریان‌هایی که سال‌ها نسخه استحاله جمهوری اسلامی در قالب لیبرال دمکراسی می‌نویسند را تطهیر می‌کند. ❗️مشکل امروز کشور خدشه‌دار شدن اقتدار حاکمیت و ضعف آن نیست؛ بلکه خزش نرم تفکری است که تلاش دارد نظام اسلامی را در چارچوب رضایت نخبگان غرب‌زده تعریف کند و اقتدار ملی را قربانی آشتی با نظم آمریکایی کند. 📌 اقتدار حاکمیت، محصول مردم مؤمن و جریان انقلابی واقعی است؛ و اتفاقاً همین تکنوکرات‌های ناکام و روایت‌سازان غرب‌زده‌اند که با پمپاژ ناامیدی و مشروعیت‌بخشی به گفتمان‌ تسلیم، می‌کوشند ستون‌های قدرت نظام را از درون تضعیف کنند. ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir

اهداف پشت‌پرده پول‌پاشی در قالب شهریه بین طلاب ♨️ حرکت اخیر حجت‌الاسلام ناظم‌زاده قمی، عضو مجمع محققین و مدرسین و از شاگردان و منتسبین به جریان منتظری، در پرداخت شهریه به طلاب چندین استان، به‌ویژه با توجه به پیشینه‌ فکری و فضای فعلی مرجعیت‌سازی در حوزه، به‌شدت نیازمند واکاوی انتقادی است. ‼️ این اقدام، در ظاهر کمک‌رسانی به طلاب است، اما در بطن خود، عملیاتی مشکوک برای مرجع‌سازی و جلب وفاداری‌های تشکیلاتی در میان بدنه حوزوی محسوب می‌شود. 📌 تزریق منابع مالی در یک ساختار فکری خاص به ویژه در بین طلاب حوزوی، معمولاً در راستای ایجاد پایگاه نفوذ و تسهیل گفتمان‌های رادیکال یا انحرافی است. 📌 اگر افرادی مثل ناظم زاده قمی دغدغه‌ کمک به طلاب را داشتند، شفاف‌ترین و مرسوم‌ترین مسیر، انتقال وجوهات به دفتر یکی از مراجع معظم تقلید بود. ⁉️ لذا هم مسئولان حوزوی و هم طلابی که در لیست دریافت چنین پول‌هایی هستند باید نسبت به این اقدام حساسیت به خرج دهند و در پی پاسخ به این پرسشها باشند که دلیل این پول‌پاشی در قالب شهریه چیست؟ منشأ این وجوه کجاست؟ چه جریانی به‌دنبال استفاده از «شهریه» به‌عنوان ابزار سیاسی-تشکیلاتی برای تقویت یک شخص و مرجعیت موازی است؟ آیا کسی مثل ناظم زاده و کسانی که او را جلو انداخته‌اند واقعا دغدغه معیشت حوزویان را دارند یا این که در راستای کسب قدرت نفوذ در حوزه هستند؟ ✍️ سید میثم حسینی ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir

کاوشی در اندیشه فیرحی ٢ دل‌بستگی به قوی سفید سیاست 🔹 تعلّق فکری مرحوم داوود فیرحی به سیدجواد طباطبایی و دکتر بشیریه، و نیز دل‌بستگی آشکار او به چهره‌هایی چون هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری ستون‌های هویت فکری او داشت. ♨️ فیرحی، هاشمی را «قوی سفید سیاست ایران» می‌خواند و تلاش پایانی او برای تأسیس شورای آزاداندیشی دینی را «آواز قو» می‌نامید؛ این تعبیر، و سایر تعابیر بلندی که فیرحی در مقاله‌ای با عنوان «آواز قوی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی» به کار برده علاوه بر دل‌بستگی او به هاشمی، نشانه‌ای روشن از کوشش فیرحی برای بازتعریف دین در چارچوب سیاست تکنوکراتیک و عقلانیت اعتدالی است. ♨️ اما این مسیر، نه بازخوانی فعال سنت اسلامی بود و نه وفاداری به میراث فقه سیاسی شیعه. چراکه فیرحی و جریان همسو با او، به جای تکیه بر اجتهاد تمدنی و عقلانیت توحیدی، کوشیدند سنت دینی را در قالب مدل‌های سکولار و لیبرال تفسیر کنند؛ تلاشی که هرچند با ادبیات «دینی و علمی» عرضه شد، اما در عمل چیزی جز تلاش برای آشتی دادن شریعت با عقلانیت بی‌ریشه‌ لیبرالی نبود. 📌 امروز جامعه نخبگانی باید نسبت به خطرات این خط فکری حساس باشد؛ چراکه تجربه نشان داده «اعتدالِ بی‌هویت»، نهایتاً به «نئولیبرالیسم با عمامه» و به حاشیه‌رانده‌شدن هویت اسلامی منجر می‌شود. ✍️ مرتضی زارعی ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir

#جریان‌_شناسی_روشنفکری_دینی در عصر پساانقلاب اسلامی (۳) 🔸گونه‌های روشنفکری دینی 🔹اگر چه روشنفکری دینی را می توان با سنجه‌های متعددی مورد بررسی قرار داد، اما اگر نوع نسبت و نحوهٔ مواجهه با سنت دینی و مدرنیته در تبیین دین را توسط روشنفکران دینی عصر پساانقلاب اسلامی معیار قرار دهیم، می‌توان این تقسیم بندی را ارائه کرد: 1️⃣ روشنفکری دینی سنتی اندیش: این نحله از روشنفکری دینی طیفی هستند که اصالت پدیده را با قدمت، معنویت و ارزش آن می‌سنجند و تلاش دارند تا در برابر تجدد و مدرنیته از سنت محافظت کنند. افرادی مثل سید حسین نصر و رضا داوری را می‌توان در این دسته قرار داد. 2️⃣ روشنفکری دینی تجددگرا: این گونه از روشفنکری دینی ضمن پذیرش مدرنیته و اصول آن و یا پذیرش گزینشی بخشی از مدرنیته، به نقد سنت روی می‌آورند. آنها تلاش دارند تا در پرتو تجدد به بازسازی دین بپردازند. افرادی مثل عبدالکریم سروش و مصطفی ملکیان در این دسته از روشنفکران قرار دارند. 3️⃣ روشنفکری مجدِّد: این روشنفکران ضمن پایبندی کامل به مبانی وحیانی، فقهی و الهی اسلام، هم مدرنیته غربی را به دلیل مبانی سکولار و انسان‌محورانه‌اش نقد می‌کنند و هم سنت‌گرایی تحجرآمیز را به دلیل جمود فکری مردود می‌دانند. افرادی مثل شهید مطهری و مقام معظم رهبری در این طیف قرار دارند. ✍️ مرتضی زارعی #روشنفکری_دینی ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir

خدمات‌دهی به وهابیت از درون حوزه علمیه ♨️ بازهم شاهد شاذگویی‌هایی به نام «تحقیق» و به کام رسانه‌های دشمن از طرف برخی از وابستگان مجمع محققین هستیم. ♨️ همان طیفی که سال‌هاست دغدغه‌ آنها نه صیانت از میراث اهل‌بیت(ع)، بلکه یافتن روزنه‌ای برای متفاوت‌نمایی و سازش با قرائت‌های بیگانه پسند و همسویی و مخرج مشترک با دشمنان است. ‼️ دغدغه‌ای که این بار در قامت انکار مسلمات عاشورایی، زیر سؤال بردن شهادت حضرت زهرا و وجود امام زمان علیه‌السلام نشان داده شده و مورد استقبال رسانه‌های وهابی قرار گرفته است 📌 امروز که جنگ شناختی ایمان مردم را هدف گرفته، شاذگویی‌هایی که از زبان برخی معممین ترویج می‌شود نه «تحقیق»، که ضربه‌ای به اعتماد دینی جامعه و خدمت ناخواسته به اتاق‌های فکر دشمنان و خدمات‌دهی به وهابیت از درون حوزه علمیه شیعی است. #روشنفکری_دینی ┄┅═✧☫✧●➿●✧☫✧═┅┄ 🌐 #آنتی_سکولار را دنبال کنید👇🏻 🆔 @antisecular_ir