💠خصوصیات منافق 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰إنَّ المُنافِقُ یَنهی وَ لایَنتَهی وَ یَأمُرُ بِما لا یَأتی وَ إذا قامَ إلَی الصَّلاةِ إعتَرَضَ 🔹همانا منافق، (از بدی) نهی می کند ولی خودش دست نمی کشد و دستور به چیزی می دهد که خودش عمل نمی کند و چون به نماز می ایستد، رو به این سو و آن سو می گرداند. 📗کافی، ج ۲، ص ۳۹۶ 🔻شرح حدیث 🔸«نفاق»، دوگانگی در ظاهر و باطن و گفتار و کردار است. 🔸آن که چیزی می گوید که به آن عقیده ندارد، یا بر خلاف عقیده اش کاری را انجام می دهد، یا در اعمالش ریا و تظاهر است، «منافق» است. 🔸تاریخ اسلام، همیشه از نفاق پیشگان ضربه خورده و منافقان دشمنان سرسخت اسلام و مسلمانان بوده و هستند و مسلمانان باید هوشیار باشند و منافقان را بشناسند، تا از سوی آنان از پشت خنجر نخورند. 🔸در قرآن، یک سوره به نام «منافقون» است. 🔸در آیات فراوان دیگری (از جمله در سوره ی توبه و نساء) به معرفی آنان و ترسیم ویژگیهای اخلاقی و رفتاری و گفتاری آنان پرداخته است. 🔸در این حدیث، سه نشانه برای منافق مطرح شده است: 1️⃣ این که از کارهایی که ناپسند است نهی می کند، ولی خودش از انجام آن کارها پرهیز نمی کند. 2️⃣ این که به کارهای خوب دستور می دهد، ولی خودش انجام نمی دهد. مشکلی دارم ز دانشمند مجلس بازپرس توبه فرمایان چرا خود توبه کمتر می کنند (حافظ.) 3️⃣ وقتی نماز می خوانند، فکر و توجهشان به جای دیگر است و در واقع، نماز را نه از روی عقیده و به عنوان یک تکلیف دینی، بلکه برای این که خود را مسلمان معرفی کنند و مردم را فریب دهند، می خوانند، از این رو هنگام نماز، حضور قلب و خشوع ندارند و به این طرف و آن طرف نگاه می کنند. 🔸آنچه مایه ی ارزش عملی است، اخلاص است. 🔸و آنچه اعمال را بی ارزش می کند، نفاق است. 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی

💠مذمت عیب جویی 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰کَفی بِالمَرءِ عَیباً اَن یَنظُرَ فی عُیوبِ غَیرِه ما یَعمی عَلَیهِ مِن عَیبِ نَفسِهِ 🔹در عیب انسان همین بس که در عیوب دیگران بنگرد و از دیدن همان عیب در خودش نابینا باشد. 📗کافی، ج ۲، ص ۴۶۰ 🔻شرح حدیث 🔸این نکته، با تعبیرهای مختلف، از پیامبر خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم و ائمه معصومین علیه السّلام نقل شده است: 🔸تأکید پیشوایان بر این نکته، نشانه ی اهمیت آن است و غفلت از آن، موجب انحطاط اخلاقی و ماندن در باتلاق عیوب و نقصانها می شود. 🔸انسان معمولاً «خودخواه» است و صفت «حبّ نفس» دارد. 🔸این صفت ناپسند، سبب می شود نتواند عیوب خود را ببیند و بشناسد، در عوض، پیوسته از این و آن عیب می گیرد، غیبت می کند، آبرو می برد، در حالی که همان عیبها در خود او هست. 🔸در توصیه های اخلاقی بزرگان آمده است که با دوستانتان قرار بگذارید عیبهایتان را صمیمانه به شما بگویند و شما هم بپذیرید و اصلاح کنید. آنچه این برنامه را موفق و کارساز می کند، «نقدپذیری» است. اگر کسی بنا نداشته باشد تذکرات دوستانه ی دیگران را بپذیرد، هیچ وقت عیوبش اصلاح و برطرف نخواهد شد. اگر کسی عیبهای خود را ببیند، به عیبجویی از دیگران نمی پردازد. 🔸در ادبیات ما، اشعاری وجود دارد که می گوید: طاووس، با آن همه زیبایی که در بال و پرخویش دارد و مغرورانه راه می رود، همین که چشمش به پاهای زشت خویش می افتد، خجل می شود. صائب تبریزی گوید: دیدن پا بهتر است از بال و پر طاووس را عیب خود را در نظر بیش از هنر داریم ما 🔸و این درس اخلاق برای همه ماست. باز هم از شعرهای اوست: با وجود صد هنر، بر عیب خود دارم نظر بال طاووسی نمی گرداند از پا، فارغم (کلیات صائب تبریزی، ص۸۵۷.) 🔸عیبجویی از دیگران برای کسی که خودش عیب دارد، زیبنده نیست. 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی

💠آثار صله رحم 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰مَن سَرَّهُ اَن یَمُدَّاللهُ فی عُمرِهِ وَ اَن یَبسُطَ لَهُ فی رِزقِهِ فَلیَصِل رَحِمَهُ 🔹هر کس خوش دارد که خداوند، عمرش را طولانی و روزی اش را فراوان کند، صله ی رحم کند. 📗حیاة الامام زین العابدین، ص ۳۳۹ 🔻شرح حدیث 🔸«صله ی رَحِم» آن است که انسان به خویشاوندان خود سر بزند، از حالشان بپرسد، به مشکلاتشان رسیدگی کند، در حد توان به آنان یاری برساند. 🔸در مقابل، «قطع رَحِم» است که به معنای قطع رابطه با بستگان و فامیل است. 🔸حداقل صله ی رَحِم، دیدار و سلام و احوالپرسی است. 🔸اما مساعدت و کمک و رسیدگی، مرحله ی بالاتر را می رساند. 🔸رفت و آمدهای فامیلی، به افراد یک خاندان روحیه و نشاط و دلگرمی می دهد، در سختیها به کمک هم می شتابند و هنگام نیاز، پشتوانه ی یکدیگر می شوند. این توصیه ی اخلاقی اسلام، تأثیر فراوانی در ایجاد «همبستگی اجتماعی» دارد و الفت آفرین است. 🔸در روایات بسیاری که درباره ی آن نقل شده، آثار و فواید زیادی برای صله رحم ذکر شده است. آنچه در این حدیث است، دو نمونه از آنهاست؛ یعنی: «طولانی شدن عمر انسان و افزایش رزق و روزی.» 🔸در «اصول کافی»، در باب صله ی رحم، ۳۳ حدیث از پیشوایان معصوم صلّی الله علیه و آله و سلّم نقل شده که اهمیت آن را می رساند. یکی از آنها چنین است: ▫️مردی به حضور پیامبر خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم رسید و گفت: یا رسول الله! خویشاوندانم با من بدرفتاری و بی اعتنایی می کنند. آیا آنان را ترک کنم؟ ▫️حضرت فرمود: در این صورت، خداوند همه ی شما را ترک می کند. ▫️پرسید: پس چه کنم؟ ▫️فرمود: هر کس از تو قطع رابطه کرده، با او بپیوند. هر کس تو را محروم کرده به او عطا کن و هر کس به تو ستم کرده است از او درگذر. اگر چنین کنی، خداوند پشتیبان تو در مقابل آنان خواهد بود. (الکافی، ج۲، ص۱۵۰، حدیث۲.) 🔸بیا تا مونس هم، یار هم، غمخوار هم باشیم... . 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی

💠حق مال 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰وَ اَمّا حَقُّ المالِ فَأن لا تَأخُذَهُ اِلاّ مِن حِلِّهِ وَ لاتُنفِقَهُ إلاّ فی حِلّهِ 🔹و اما حق مال (بر تو) آن است که آن را جز از راه حلال به دست نیاوری و جز در راه حلال مصرف نکنی. 📗تحف العقول، ص۲۶۷ 🔻شرح حدیث 🔸آزمون الهی، صورتهای مختلف دارد. 🔸یکی از امتحانهای خدا «آزمون مالی» است؛ آزمونی دشوار و لغزاننده. 🔸تلاش اقتصادی برای گذران زندگی، خوب و عبادت است، به شرط آن که درآمدها به حرام آمیخته نشود و ثروت نامشروع به دست نیاید. 🔸از جمله سؤالهایی که در قیامت می پرسند، درباره «مال» است. 🔸می پرسند: از کجا آوردی و در کجا صرف کردی؟ 🔸سؤالی است دشوار. طبق روایات، در حلال آن حساب است و در حرام آن عقاب. 🔸در روایات است که در آخرالزّمان، شرایطی پیش خواهد آمد که به دست آوردن روزی حلال، مثل نگه داشتن آتش گداخته در کف دست است؛ یعنی دشوار است و طاقت فرسا. 🔸ثروت، انسان را وسوسه می کند. 🔸بعضیها در پی آنند که به هر قیمتی شده «پولدار» شوند. به فکر حلال و حرام و مشروع و نامشروع هم نیستند. اینان برای قیامت چه جوابی دارند؟ 🔸بعضیها ثروت خود را در راه نامشروع و گناه خرج می کنند. این نیز گناه است و مورد بازخواست قرار خواهد گرفت. 🔸«تفکر مکتبی» این ویژگی را دارد که همه ی شؤون زندگی مسلمان را تحت پوشش قرار می دهد، از جمله مسائل اقتصادی و معیشتی را. 🔸زیستن در چارچوب مکتب، گرچه دشوار است، فضیلت است. 🔸خروج از دایره ی تعهّد مکتبی، گرچه آسان، عواقبش تلخ و دردناک است. 🔸ادعای مسلمانی داریم. در زندگی هم مسلمان باشیم، تسلیم خدا! 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی

💠مشتاقان بهشت و بیمناکان از جهنم 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰مَن إشتاقَ إلَی الجَنَّةِ سارَعَ إلَی الحَسَناتِ وَ سَلا عَنِ الشَّهَواتِ، وَ مَن أشفَقَ مِنَ النّارِ بادَرَ بِالتَّوبَةِ إلَی اللهِ مِن ذُنُوبِهِ وَ راجَعَ عَنِ المَحارِمِ 🔹هر که مشتاق بهشت باشد، به انجام خوبیها می شتابد و از شهوتها دوری می کند. و هر که از آتش دوزخ ترسان باشد، به سوی توبه به درگاه خدا می شتابد و از ارتکاب حرامها برمی گردد. 📗تحف العقول، ص ۲۸۱ 🔻شرح حدیث 🔸خداوند، بندگان را به مسابقه ای فراخوانده است که فرجام آن بهشت است. 🔸چشم اندازی چون بهشت، شوق را می افزاید. مشتاقان بهشت بسیارند، ولی شوق چه کسانی جدّی و واقعی است؟ 🔸همچنین خداوند، از آینده ای سخت و تلخ به نام «آتش جهنم» بیم داده است. دوزخ هم نتیجه ی عملهای بد و نافرمانی پروردگار است. 🔸برای رسیدن به بهشت و رهایی از آتش چه باید کرد؟ 🔸در این حدیث، دو ویژگی برای مشتاقان بهشت و دو عملکرد برای بیمناکان از جهنم یاد شده است. 🔸مشتاق جنّت، باید برای انجام کارهای نیک بشتابد و خود را از شهوات و تمنیات نفسانی حرام دور کند. 🔸خائف از آتش نیز، باید هر چه زودتر از گناهان توبه کند و از آنچه خداوند حرام کرده است، دست بکشد و از راه شیطان به راه رحمان بازگردد. 🔸خداوند، بندگان نیکوکار را دوست می دارد و از عاصیان بیزار است. 🔸«حسنات»، مایه ی قرب به خداست. 🔸«سیّئات»، نیز انسان را از رحمت الهی دور می کند. سود دنیا و دین اگر خواهی مایه ی هر دوشان نکوکاری است راحتِ بندگانِ حق جستن عین تقوا و زهد و دینداری است (ابن یمین.) 🔸وقتی راه عصیان، بیراهه است و ما را از مقصد دور می کند، پس هر چه زودتر باید برگشت. این همان «مبادرت به توبه» است که در کلام امام آمده است. 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی

💠ملاک برتری انسانها 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰لا حَسبَ لِقُرَشیٍّ وَ لا لِعَربِیٍّ إلاّ بِتَواضُعٍ وَ لا کَرَمَ إلاّ بِتَقوی وَ لا عَمَلَ إلاّ بِنِیَّةٍ 🔹هیچ شرافت و افتخاری برای قریشی یا عرب نیست مگر به سبب تواضع، و هیچ کرامت و ارزشی نیست مگر به تقوا، و هیچ عملی ارزشی ندارد مگر به سبب نیّت. 📗الخصال، ص ۱۹ 🔻شرح حدیث 🔸یکی از عوامل گسترش اسلام و نفوذ آیین نبوی در دلها، این بود که معیار شرافت و برتری را از جهات مادی به جنبه های ارزشی تغییر داد. 🔸عرب، خود را قوم برتر می دانست و به غیرعرب، اعتنایی نداشت. 🔸اما دین خدا و تعلیمات پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم عرب و عجم و سیاه و سفید و فقیر و غنی و نوکر و ارباب را در یک ردیف دانست و معیار برتری انسانها را تقوا معرفی کرد. این همان پیام قرآنی است که همه شنیده ایم:«اِنَّ اَکرَمَکُم عِندَ اللهِ اَتقاکُم». (حجرات ، ۱۳.) 🔸برترین شما نزد خدا، باتقواترین شماست. 🔸عرب، خوی غرور و تکبّر جاهلانه داشت. 🔸پیامبر خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم تواضع را ملاک شایستگی و رفعت دانست و خودش متواضعانه زیست و تواضع و خاکساری را به امت خویش آموخت. 🔸عملهای انسانها هم بسته به نیّت و انگیزه، ارزشهای متفاوتی دارد. 🔸هر چه اخلاق بیشتر باشد، عمل ارزشمندتر است. 🔸هر چه انگیزه، الهی باشد، رشد پاینده تر است. 🔸چه بسا دو نفر، کاری مشابه انجام دهند و شکل عمل یکسان باشد، ولی نیّت آنان فرق داشته باشد و یکی برای خدا عمل کند، یکی برای ریاکاری و یا ارضای هوسهای شخصی. آیا ارزش اینها برابر است؟ 🔸معیارهای برتری و شرافت را از نگاه اولیای الهی بشناسیم و براساس این موازین و ملاکها، سبقت در خیر و پیشگامی در عمل داشته باشیم. 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی

💠نشانه های مومن 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰عَلاماتُ المُؤمِنِ خَمسٌ: اَلوَرعُ فِی الخَلوَة وَ الصَّدَقَةُ فِی القِلَّةِ، وَ الصَّبرُ عِندَ المُصیبَةِ وَ الحِلمُ عِندَ الغَضَبِ، وَ الصّدقُ عِندَ الخَوفِ 🔹نشانه های مؤمن پنج چیز است: پرهیزگاری در خلوت، صدقه در حالت نیازمندی، شکیبایی هنگام مصیبت، بردباری هنگام خشم و راستگویی هنگام ترس. 📗الخصال، ص ۲۴۵ 🔻شرح حدیث 🔸اعتقاد یک «مؤمن»، این است که: ▫️خداوند در همه جا حضور دارد و از نهان و آشکار باخبر است. ▫️صدقه و انفاق خالصانه را خداوند پاداشی مضاعف می دهد. ▫️مصیبتها نوعی امتحان است و شکیبایی بر آن، اجر الهی را در پی دارد. ▫️خشم، شعله ای شیطانی است و مهار آن «جهاد با نفس» است. ▫️صدق و راستی و راستگویی، نجات بخش انسان است. 🔸با این باورها، اگر کسی خلوتهای خود را به گناه و خلاف نیالود، ایمان او واقعی است. 🔸اگر کسی در عین تنگدستی و کمی ثروت، باز هم به اتکای جبران الهی، صدقه داد، مؤمن راستین است. اگر مصیبت را وسیله ای برای آزمایش دانست و صبوری کرد، اجر صابران را می برد. 🔸اگر هنگام خشم و غضب، خود را کنترل کرد و سخن بیجا و عمل نادرست انجام نداد، اعتقادش به خدا ریشه دار است. 🔸اگر هنگام خوف و خطر، باز هم به دروغ نپرداخت و گوهر صداقت خود را با چیزی مبادله نکرد، مؤمن حقیقی است. 🔸با این نشانه ها، هر کس می تواند به خودش نمره و امتیاز دهد و میزان ایمان خویش را محاسبه و ارزیابی کند. 🔸در کلاس ایمان، چه رتبه ای داریم؟ 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی

💠ترک امر به معروف و نهی از منکر 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰اَلتّارِکُ لِلأمرِ بِالمَعروفِ وَ النَّهیِ عَنِ المُنکَرِ کَنابِذِ کِتابِ اللهِ وَراءَ ظَهرِهِ 🔹آن که امر به معروف و نهی از منکر را ترک می کند، همچون کسی است که کتاب خدا را پشت سر انداخته است. 📗حیاة الامام زین العابدین، ص۳۴۴ 🔻شرح حدیث 🔸نشانه ی یک جامعه ی زنده، وجود تعهّد اجتماعی و احساس مسؤولیت در افراد است. 🔸آن که بگوید: «به من چه»، این حسّ و حیات را ندارد. 🔸امر به معروف و نهی از منکر که از واجبات دینی است و در روایات، از آن به عنوان «اَسمی الفَرائض» یاد شده، یعنی والاترین فریضه ها، همان احساس مسؤولیت در افراد جامعه است که نسبت به خوب و بد و صالحان و فاجران بی تعهّد و بی تفاوت نباشند، به خوبیها دعوت و از بدیها نهی کنند. 🔸این یک تکلیف دینی است و عمل به آن واجب است و ترک آن هم از گناهان به شمار می آید. 🔸در احادیث، درباره ی جایگاه مهم این فریضه آمده است: به سبب انجام آن، فریضه های دیگر بر پا می شود و حدود الهی اجرا می گردد. 🔸پس چون یک وظیفه ی قرآنی و دینی است که خداوند به آن امر نموده، هر که این وظیفه را ترک کند، به قرآن بی اعتنایی کرده است. 🔸در قرآن می خوانیم:«وَلتَکُن مِنکُم اُمَّةٌ یَدعونَ إلَی الخَیرِ وَ یَأمُرونَ بِالمَعروفِ وَ یَنهَونَ عَنِ المُنکَرِ(آل عمران،۱۰۴.)» باید گروهی از شما باشند که به نیکی دعوت کنند و امر به معروف و نهی از منکر نمایند. 🔸این فراخوان قرآنی باید مورد توجه قرار گیرد، وگرنه مفاسد اجتماعی و گناهان رواج می یابد و آثار شوم آن دامنگیر همه می شود و آتش فساد، خشک و تر را با هم می سوزاند. 🔸حضرت لقمان نیز در وصیتهایش به فرزندش، به او دستور می دهد امر به معروف و نهی از منکر کند و در این راه، بر سختیهای انجام فریضه صبر نماید (لقمان ، ۱۷.). 🔸فرمان خدا و توصیه ی قرآن را جدی بگیریم و به آنها عمل کنیم. 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی

💠 آثار صدقه پنهانی 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰إنَّ صَدَقَةَ السِّرِّ تُطفِیءُ غَضَبَ الرَّبِّ 🔹همانا صدقه پنهانی، آتش خشم پروردگار را فرو می نشاند. 📗کشف الغمّه، ج۲، ص ۷۷ 🔻شرح حدیث 🔸صدقه، کمک مالی به محرومان و فقراست. 🔸گاهی همین کار خیر، ممکن است دچار آفت «ریا» یا «منّت» شود و هدر رود و تباه گردد. 🔸صدقه دادن آشکار، در معرض خطر ریا و تظاهر است، ولی «صدقه ی پنهانی» چون با قصد قربت است و از ریا دور، اخلاصش بیشتر است و مورد توجه خاصّ خداوند قرار می گیرد و لطف الهی را در پی دارد. 🔸قرآن می فرماید: ▫️صدقات خود را با منت نهادن و آزار، باطل نکنید. (بقره ،۲۶۴.) 🔸امامان ما در سیره ی خود، اهل صدقه ی پنهانی بوده اند. پس از شهادت امام حسین علیه السّلام در پشت آن حضرت و روی کتف او نشانه ی کبودی دیدند. از امام سجاد علیه السّلام پرسیدند این کبودی اثر چیست؟ فرمود: پدرم در شبهای تار انبان غذا به دوش می گرفت و به محرومان و فقرا می رساند. این جای آن بارها و انبانهاست که باقی مانده است.(مناقب، ابن شهر آشوب، ج۴، ص ۶۶.) 🔸امام صادق علیه السّلام نیز، گاهی کیسه ی نان و غذا بر دوش می کشید و شبهای تاریک به حاشیه نشینان بی سروسامان در مدینه سر می زد. وقتی که خواب بودند، آهسته کنار آنان نان می گذاشت و رد می شد، تا ندانند که کیست. 🔸شهریار، در شعر زیبای خود درباره حضرت علی علیه السّلام و الفت او با شب، می سراید: ناشناسی که به تاریکی شب می برد شام یتیمان عرب پادشاهی که به شب، بُرقَع پوش می کشد، بار گدایان بر دوش تا نشد پردگی آن سرّ جلی نشد افشا که علی بود، علی (گلواژه، ص ۳۹.) 🔸و چه زیباست به این حد از اخلاص رسیدن و خدایی بودن! 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی

💠دو قطره ارزشمند در نزد خداوند 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰ما مِن قَطرَةٍ اَحَبَّ إلَی اللهِ عَزَّوجَلَّ مِن قَطرتَینِ: قَطرةِ دَم فی سَبیل اللهِ، وَ قَطرَةِ دَمعٍ فی سوادِ اللَّیلِ لا یُریدُ بِها عَبدٌ إلاّ اللهَ عزَّو جَلَّ 🔹هیچ قطره ای نزد خدای متعال، محبوبتر از دو قطره نیست: یکی قطره خونی که در راه خدا ریخته می شود، دیگری قطره اشکی که در تاریکی شب فقط به خاطر خدا ریخته می شود. 📗الخصال، ج ۱، ص ۵۰ 🔻شرح حدیث 🔸آنچه به عمل انسانها ارزش می دهد، «اخلاص» است. 🔸در تعابیر قرآن و حدیث، این اخلاص با تعبیرهایی مانند «لله» و «فی سبیل الله» بیان شده است؛ یعنی برای خدا و در راه خدا. 🔸در میدانهای جنگ، در طول تاریخ خونهای بسیاری ریخته شده است، اما آن قطره ی خونی ارزش دارد و نزد خداوند قیمتی و محبوب است که در راه خدا و در مسیر یک جهاد الهی و مقدس باشد. 🔸در شبهای تار، بسیاری چشمها می گریند، یا از درد و فقر و بیماری، یا از دوری و مهجوری و تنهایی. اما قطره اشکی که در دل شب از چشم یک شب زنده دار مخلص ریخته می شود و نشانه دلدادگی بنده به محبوب ازلی یعنی خدای قادر متعال است، ارزشمند و محبوب خداست. 🔸در قرآن کریم، از بندگانی ستایش شده است که وقتی آیات الهی بر آنان تلاوت می شود، به سجده می افتند و گریه می کنند و گریه بر خشوع آنان در پیشگاه خداوند می افزاید. (مریم ، ۵۸؛ اسراء ،۱۰۹.) 🔸در سخنان امام علی علیه السّلام نیز آمده است:«البُکاءُ مِن خَشیَةِ الله مفتاحُ الرَّحمَة»(غرر الحکم، حدیث ۲۰۵۱.) ▫️«گریه از خوف و خشیت خدا، کلید رحمت است. » 🔸خوشا به حال رزمندگان شهیدی که با خون و جان خویش، با خدا معامله می کنند، و خوشا به شب زنده داران متهجّد که در دل شب، نجوای عاشقانه با خدا دارند. 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی

💠استمرار در کارها 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰إنّی لاُحِبُّ اَن اُداوِمَ عَلَی العَمَلِ وَ اِن قَلَّ 🔹من دوست دارم که کار را هر چند اندک باشد، ادامه و استمرار دهم. 📗کافی، ج۲، ص ۸۲ 🔻شرح حدیث 🔸این مفهوم در روایات متعدد آمده است که «کار اندک، اما مستمر بهتر از کار بسیاری است که ملال آور باشد.» حدیث امام سجاد علیه السّلام نیز همین نکته را بیان می کند. 🔸به یک مثال دقت کنید: گاهی رگبار تند باران، با سر وصدای زیاد می بارد، همه چیز را در هم می نوردد، سیل راه می افتد و گاهی آسیبهایی به خانه ها، مزرعه ها و جاده ها وارد می شود. اما نم نم باران، اگر چند روز هم پیاپی بیاید، زمینها سیراب می شوند، خسارتی در کار نیست، هوا لطیف می شود، درختان و گیاهان تشنه به حدّ کافی بهره می برند. 🔸در کارهای ما نیز، کار کم، ولی پیوسته و ادامه دار، بهتر از کار پر حجم و سنگینی است که تداوم نداشته باشد. در عبادات هم همین طور است. 🔸بعضی چند روزی به شدت به مستحبات و نوافل و ذکر و قرآن و دعا روی می آورند، ولی خسته می شوند و آن را به کلی ترک می کنند. 🔸بعضی هم مثلاً روزی یک صفحه قرآن می خوانند، یا فقط یک نافله می خوانند، ولی آن را به طور مستمر انجام می دهند. این ثمربخش تر و بهتر است. 🔸در دعای کمیل می خوانیم: «والدَّوامَ فی الإتّصال بِخدمَتک...»و از خدا می طلبیم که پیوستگی و استمرار در خدمت خدا بودن و الهی زیستن و دعا و مناجات را به ما قسمت کند. درس خواندن، قرآن و حدیث حفظ کردن، صدقه دادن، عبادت کردن، اگر دوام داشته باشد، هر چند اندک، محبوب تر است و ثمربخش تر. اسب تازی دو تک رود به شتاب شتر آهسته می رود شب و روز (گلستان سعدی.) 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی

💠 آشفته بین خواب و بیداری 🔘امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: 🔰اَلدُّنیا سِنَةٌ وَ الآخِرةٌ یَقظَةٌ وَ نَحنُ بَینَهُما اَضغاثُ اَحلامٍ 🔹دنیا خواب است و آخرت بیداری، و ما میان این دو، در خوابهای آشفته ایم. 📗مجموعه ی ورّام، ج۲، ص۲۴ 🔻شرح حدیث 🔸خواب، حالت بی خبری، بی تحرکی و تعطیلی ادراک و شعور و تصمیم است. 🔸از این رو، در ادبیات ما نیز برای نشان دادن غفلت و بی خبری انسان، از واژه ی خواب استفاده می شود و چون بیشتر انسانها در عمر خویش، از هدف خلقت و فرجام و آینده غافل هستند، به خواب آلودگان تعبیر می شوند. 🔸حال دنیا را بپرسیدم من از فرزانه ای گفت: یا خواب است، یا آب است، یا افسانه ای 🔸در روایات نیز، همین توصیف برای مردم دنیا زده دیده می شود و همه ی مردم را همچون خواب آلودگانی پنداشته اند که وقتی می میرند، بیدار می شوند. 🔸همچنان که انسان هنگام بیدار شدن، چشمش باز می شود و آنچه را که در حالت خواب نمی دید، در بیداری می بیند، مرگ نیز انسان را با واقعیت های وعده داده شده و پایان عمر و آغاز دوره ی برزخ و عوالم پس از مرگ، آشنا می سازد. 🔸«اضغاث احلام» که در این روایت به کار رفته، یعنی خوابهای آشفته و در هم و برهم. مثل آنان که خوابهای آشفته و بی تعبیر می بینند، انسانها هم اغلب در این دنیا گرفتار اوهام و خیالات و اندیشه های واهی و آرزوهای پوچ هستند. 🔸از توصیه های پیشوایان دین است که از خواب غفلت بیدار شویم و در این مرحله، ره توشه ای برای سفر آخرت برداریم و پیش از آن که مرگمان فرا رسد، آماده ی مرگ باشیم. این کلام حضرت علی علیه السّلام است که: 🔸«کوچ کنید، چرا که شما را به کوچ فرا خوانده اند و آماده ی مرگ باشید، که بر سر شما سایه افکنده است»(غررالحکم، سخن ۴۵۱۴.). 🔸آنان که چشم باطنشان باز است، در همین دنیا هم آخرت و مراحل پس از مرگ را می بینند و برای ورود به آن عالم، خود را آماده می کنند. 📗منبع: #حکمت_های_سجادی ، جواد محدثی #شرح_حدیث_سجادی