پایگاه جریانشناسی اسباط
📌 اختصاصی #اسباط: 🎙 #مصاحبه| جریان طرفدار تغییر در فقه، با جریانهای تمدنی غرب هماهنگ است حجت الاس
📌 اختصاصی #اسباط:
🎙 #مصاحبه| مهمترین شاخصه جریان نواندیشی دینی، ضعف در مبانی اعتقادی است
حجت الاسلام رضائیان/بخش دوم:
💢 مسئلهای که درباره جریان فکری طرفدار تغییر در فقه وجود دارد، هماهنگی آن با برخی از جریانهای تمدنی غرب است. جریانی که بعد از قرون وسطی در مغرب زمین شکل گرفت، #علوم_تجربی را در مسائل اجتماعی بشر، جایگزین شریعت کرد.
💢 وقتی عدهای مشاهده کردند که علوم تجربی در حال پاسخ گفتن به سوالات بشر است، تصمیم گرفتند که مبانی فکری خود در #فلسفه و حتی شریعت را همپای علوم تجربی به پیش ببرند. یعنی احساس کردند که از علوم تجربی عقب افتادهاند و به همین دلیل به فکر رساندن فلسفه و شریعت خود به دستاوردهای علوم تجربی افتادند.
💢 ظاهرا برخی در شیعه هم از همین الگو پیروی میکنند. به خصوص زمانی که با مسائل فقهی مانند حدود و دیگر مسائل اجتماعی مواجه میشوند، برای عقب نماندن از میل عرف، میخواهند شریعت را با آن همراه کنند.
💢 مثلا در حوزه مبانی فکری معتقد هستیم که صراط و شریعتی که خداوند برای رسیدن انسان به غایت خود تعیین کرده، واحد است و پلورالیسم و تکثرگرایی جایی در اندیشه ما ندارد اما برخی برای اثبات همین پلورالیسم، متمسک به برخی از آیات میشوند.
💢 اساسا این جریان فکری به دنبال فهم ماهیت فقه نیست، بلکه به دنبال این است که در دنبالهروی از مبانی غربی، تائیدی هم از اسلام برای آن پیدا کند.
#نواندیشی_دینی
#پلورالیسم
🆔 @asbaat_ir
پایگاه جریانشناسی اسباط
📌 اختصاصی #اسباط 🎙 مصاحبه| توجیهات و برداشتهای نادرست جریان نواندیشی التقاطی از منابع دینی حجت ال
🔴 توجیهات و برداشتهای نادرست جریان نواندیشی التقاطی از منابع دینی
🎙 حجت الاسلام والمسلمین لونی:
🔺 جریان نواندیشی دینی ممکن است برای مطالب خود، توجیهات نادرستی از قرآن و سنت هم ارائه کنند. این افراد بدون اینکه مبانی و اصول را در نظر گرفته و سپس فرعی را با توجه به آن مبانی بیرون بکشند، آن فرع را بدون مطابقت با آن مبانی و با یک برداشت بسیار دوری از آیات و روایات ارائه میکنند.
🔺 به عنوان مثال دیگر اینها در بحث مذاکرات هستهای، گفتگوی امام حسین (ع) با عمر سعد را به عنوان مذاکره و یک اصل تلقی می کنند و به گونهای القاء میکنند که گویا امام حسین (ع) ابتدا قصد داشته تا با مذاکره مسئله را حل کند و بعد دست به شمشیر ببرد.
🔺 اگر این تلقی این آقایان را تحلیل کنیم از درونش این مسئله بیرون میآید که امام حسین(ع) میخواست با مذاکره قضیه را حل کند، ولی دشمن به دلیل اینکه غالب بود، مذاکره را نپذیرفت. در نتیجه امام حسین(ع) منفعل در برابر دشمن است و مجبور به جنگ با آنان میشود.
🔺 با این برداشت، ماجرای عاشورا تنها بیان مظلومیت امام حسین(ع) می شود، و نه جریانی که میخواهد اسلام را احیاء کرده و ظلم را معرفی کند و با مظلومیت و شهادت، روشنگریهایی که در ذهن مردم نسبت به اصل مکتب و ظلم ظالمان درست کرده بود، در دل آنها هم جای دهد.
#روشنفکری
#نواندیشی_دینی
#عاشورا
#تحریف
#مذاکره
🆔 @asbaat_ir
پایگاه جریانشناسی اسباط
🎙 #مصاحبه| آشنایی با نواندیشی مذموم دینی حجت الاسلام صبوری/ بخش نخست 🔸 لفظ روشنفکری دینی در ابتدا
🎙 #مصاحبه| آشنایی با نواندیشی مذموم دینی
حجت الاسلام صبوری/ بخش دوم
🔸 روشنفکران دینی امروز، یعنی کسانی که پرچمدار روشنفکری دینی به معنای منفی آن هستند، اساس دغدغههای آنها، روشنفکری است؛ این افراد در ابتدا سعی کردهاند که خود را ملتزم به هر دو مؤلفه بدانند؛ یعنی هم به سراغ پایبندی به چارچوبها آمدهاند و هم به قلمرو دین و نیازهای زمان توجه دارند.
🔸 اما به خاطر اینکه دغدغههای روشنفکری این افراد بر اعتقادات دینی اینها قوت بیشتری دارد و از طرف دیگر تعریفشان از #قلمرو_دین و نوع نگاهشان به دین ناقص است، به این نقطه میرسند که دین در عرصه اجتماعیات قدرت ورود ندارد.
🔸 بنابراین روشنفکران دینی و کسانی مانند آقای #مجتهد_شبستری از نواندیشی دینی اسم میبرند، در عمل به جایی میرسند که مؤلفه اول را در ابتدا و مؤلفه دوم را بعد از آن زیر پا میگذارند.
🔸 این افراد چون مؤلفه اول را زیر پا میگذارند و به چارچوبهای تعریف شده دین پایبندی ندارند، کارشان به جایی میرسد که در قلمرو دین هم دچار مشکل میشوند و دین را حداقلی تعریف میکنند؛ روشنفکران دینی در نهایت در هر دو مؤلفه دچار مشکل میشوند؛ پایبندی به چارچوبهای تعریف شده دین ندارند و همین باعث میشود در قلمرو دین، بحث دین حداقلی را مطرح کنند.
🔸 آقای مجتهد شبستری معتقد است که سه مؤلفه اساسی خردگرایی، انطباق بر حسن و قبح اخلاقی و مفید بودن، در #نواندیشی_دینی وجود دارد؛ در توضیح این سه مؤلفه، خردگرایی را همان روشنفکری بیان میکند، مباحث غربیها، مباحث #لیبرالها و اصول مدرنیته را مطرح میکند.
🔸 ما در روش مطلوب، کاربردهای خرد را مشخص، حیطه کار خرد را معین و ادراکات آن را تعریف میکنیم اما اینها خردگرایی را بسیار بسیط ارائه میدهند و به معنایی، پا در کفش دین میکنند و خیلی از مباحث دینی را متضاد و متناقض با خردگرایی میبینند یا در انطباق حسن و قبح اخلاقی، آن را بسط میدهند تا جایی که خیلی از احکام را نادیده میگیرند.
🔸 آقای شبستری احکام التزامی را زیر سئوال میبرد و میگوید که آیا اصلاً خرد در زمان و جامعه ما پذیرش احکام الزامی را دارد؟ او میگوید دین اصلاً نباید وارد باید و نباید شود؛ البته آن توصیفها هم باید بر مبنای خرد امروز باشد؛ او به عنوان یک روشنفکر دینی یا به عبارت خودشان #نواندیشی_دینی (ما نباید این اسم را بر آنها بگذاریم) مؤلفههای عرض شده را پایبند نیستند.
🔸 ازاینرو امثال آقای شبستری را نمیتوانیم از نواندیشان دینی بدانیم؛ آنهاییکه دو مؤلفه اساسی ذکر شده را زیر سؤال میبرند از نواندیشان دینی نیستند؛ اینها هم چارچوب را رعایت نمیکنند و هم در قلمرو دین، دین را به طور کامل محدود میکنند؛ خیلی از حرفهایی که در جامعه زده میشود از همینجا نشأت گرفته است.
🔸 شنیدهام که آقای #زیباکلام میگوید: دین باید به ما بگوید چگونه به بهشت برویم، اما اقتصاد در حیطه دین نمیگنجد؛ اینجاست که میبینیم روشنفکران دینی ما و کسانی که داعیهدار روشنفکری دینی هستند اساساً نمیتوانند نام نواندیشی دین را بر خود بار کنند.
ادامه دارد ...
🌐 https://www.asbaat.ir/?p=2349
🆔 @asbaat_ir
🔰 جریانشناسی #دفتر_تبلیغات_اسلامی_حوزه_علیمه_قم/ بخش ششم
💠 ظهور یک زاویه
🔺 الف - خط فکری دفتر تبلیغات
🔸 با توجه به اینکه رفتار و منش هر مجموعهای ناظر به ساختار فکری حاکم بر آن موسسه و مجموعه است باید برای شناخت دقیق و موشکافانه آن مرکز ابتدا خط فکری و #بُعد_معرفتی آن مجموعه دانسته شود سپس عملکرد آن در بوته #نقد و #نظر قرار گیرد و از آن جا که پژوهش حاضر ناظر به بازه زمانی پانزده ساله ابتدایی دفتر تبلیغات است یعنی از زمان تأسیس تا سال 73 لذا خط فکری این دوره مورد بررسی و ارزیابی قرار میگیرد.
🔸 با استفاده از مصاحبهها و گفتگوهای دستاندركاران آن مركز اين مطلب بدست میآيد كه جريان #روشنفكری، جریان حاکم دفتر تبليغات بوده است كه در ادامه به برخی از آن اشاره میشود.
1️⃣ مصاحبه #سیدحسین_موسوی_تبریزی با مهرنامه
🔸 وی که جزو هیئت موسسین و هيئت مدیره دفتر تبليغات به شمار میآید در این مصاحبه ریشه اختلاف و تقابل دفتر تبلیغات با جامعه مدرسین را نگاه روشنفکری و #نواندیشی_دینی میداند که قبل از پیروزی انقلاب وجود داشته است.
🔸 موسوی تبریزی در اینباره گفت: «نحله فکری ما با دوستان #جامعه_مدرسین تفاوت داشت. از زمان شاه با حضور گروهی از شاگردان آیتالله #مطهری و آیتالله #طالقانی یک نوع روشنفکری دینی در قم شکل گرفته بود که پس از انقلاب در قالب دفتر تبلیغات، منسجم شد».
🔸 همانطور که ملاحظه میشود، او که جزو گردانندگان اصلی دفتر محسوب میشد خط فکری دفتر تبلیغات را یک جریان روشنفکری میداند که دارای ریشه و سابقه است و اگر این گروه در زمان شاه بدون داشتن #تشکیلات فعالیت داشتند، پس از انقلاب توانستند با تشکیلاتی سازمانی به نام دفتر تبلیغات همان روش و منش فکری را دنبال کنند.
ادامه دارد ...
✍️ پژوهشگر اسباط
🆔 @asbaat_ir
🔰 جریانشناسی #دفتر_تبلیغات_اسلامی_حوزه_علمیه_قم/ بخش دوازدهم
💠 ظهور یک زاویه
🔺 الف - خط فکری دفتر تبلیغات
♦️ بررسی #جریان_روشنفکری دفتر تبلیغات
🔹 رویکرد روشنفکری و #نواندیشی_دینی دفتر تبلیغات در دو سرفصل عملكرد و نشریات و مجلات مورد بررسی و کنکاش قرار میگیرد.
1️⃣ عملكرد
🔹 عملکرد دفتر تبلیغات در پانزده سال ابتدایی تأسیس یکی از بهترین راه های شناسایی خط فکری و جریان حاکم بر آن مجموعه است که در ذیل به برخی از آن اشاره می شود.
🔸1.1. همایش برای #شریعتی
🔹 هنوز یكماه از تأسیس دفتر تبلیغات نگذشته بود كه #سیدحسین_موسوی_تبریزی كه از گردانندگان اصلی آن مركز محسوب میشد، درصدد برگزاری همایشی برای مرحوم شریعتی برآمد.
🔹 شریعتی در مجامع علمی حوزوی و دانشگاهی یكی از چهرههای روشنفكر در جامعه ایران محسوب میشد و همایش برای شریعتی آنهم با وجود مخالفتهایی كه از سوی حوزه شده بود و نیز عمر كوتاه یكماهه دفتر، همه از یك مطلب حكایت دارد و آن فعالیتی است فراتر از عرصه تبلیغ، با رویکرد روشنفکری و بدون در نظر گرفتن مصالح و مفاسد آن.
🔹 سید حسین موسوی تبریزی در این رابطه میگوید: «در اوایل پیروزی انقلاب و زمانی که امام تازه به قم آمده بود و من از طرف ایشان مسئول تأسیس دفتر تبلیغات و اداره آن شده بودم همین طور که کم کم به خردادماه و سالروز رحلت دکتر نزدیک میشدیم، هر روز تعدادی از طلاب جوان و دانشجویان و دانش آموزان دبیرستانی به ما مراجعه میکردند و تقاضا داشتند که برای دکتر، مراسم سالگرد بگیرند.
🔸 و از آنجایی که این اولین مراسم سالگردی بود که بعد از پیروزی #انقلاب برای مرحوم دکتر شریعتی گرفته میشد از حساسیت و اهمیت خاصی نیز برای دوستداران و هوادارانش برخوردار بود و این در حالی بود که در جبهه مخالفین دکتر نیز حساسیت زیادی وجود داشت.
🔸 به همین جهت یک روز آقای شرعی در حالی که خیلی مضطرب و نگران به نظر میرسید پیش من آمد و گفت: به دلیل حساسیتی که عدهای از علما و بیوت مراجع بخصوص بیت مرحوم آیت الله #گلپایگانی نسبت به دکتر شریعتی دارند شما نباید برای او مراسم سالگرد برپا کنید چون اینها مخالفت خواهند کرد و این مخالفت به بروز مشکلاتی در سطح قم خواهد انجامید. من در جواب ایشان گفتم: من باید از حضرت امام کسب تکلیف کنم ایشان هرچه فرمود ما همان طور عمل میکنیم».
🔹 نكته مهم و یا به عبارت بهتر سؤال مهمی كه در این رابطه وجود دارد این است كه چرا از بین روشنفكران دینی مانند #شهید_مطهری که در نظر حضرت امام روشنفکر متعهد بهشمار میآمد و بدون افتادن در ورطه روشنفکری مذموم، از #مبانی_اسلام و انقلاب به خوبی حراست میکرد و علاوه بر آن، تاسیس دفتر تبلیغات نیز همزمان با شهادت آن استاد فرزانه بود، آن مرکز درصدد #همایش برای شهید مطهری برنیامد اما به فکر همایش برای شریعتی برآمد كه در بین #حوزویان مخالفان زیادی داشت و حساسیت زیادی نسبت به افكار و عقاید او وجود داشت؟
ادامه دارد ...
✍️ پژوهشگر اسباط
🆔 @asbaat_ir
🔰 جریانشناسی #دفتر_تبلیغات_اسلامی_حوزه_علمیه_قم/ بخش سیزدهم
💠 ظهور یک زاویه
🔺 الف - خط فکری دفتر تبلیغات
♦️ بررسی #جریان_روشنفکری دفتر تبلیغات
🔹 رویکرد روشنفکری و #نواندیشی_دینی دفتر تبلیغات در دو سرفصل «عملكرد» و «نشریات و مجلات» مورد بررسی و کنکاش قرار میگیرد.
1️⃣ #عملكرد
🔹1.2. دلجویی از صاحب کتاب #شهید_جاوید
🔸 مرحوم #صالحی_نجف_آبادی یکی از چهرههای بسیار حاشیهساز در عرصه فکر و قلم است که با انتشار کتاب #شهیدجاوید مطرح و مشهور شد.
🔸 او با تردید در علم امام به حقایق عالم و تفسیر قیام #امام_حسین (علیه السلام) با این مبنا، با موج وسیعی از انتقادات و جوابیهها روبرو شد.
🔸 وی بعد از انقلاب نیز با نگارش کتاب "#ولایت_فقیه_حکومت_صالحان" موجب براشفتگی دلسوزان نظام و #انقلاب به ویژه حضرت امام میشود.
🔸 وی در این کتاب به شدت از ولایت انتخابی فقیه و نقش مردم در مشروعیتدهی به آن، حمایت میکند. هنگامی که این کتاب به رؤیت حضرت امام (ره) میرسد، دستور میدهد که این کتاب باید #خمیر شود.
🔺 نکته بسیار مهم و غیر قابل اغماض در این رابطه انتشار این کتاب توسط دفتر تبلیغات است. دفتر تبلیغاتی که با هدف نشر و گسترش مبانی انقلاب و مواضع حضرت امام(ره) تأسیس شد.
🔺 جالبتر از انتشار کتاب حکومت صالحان توسط دفتر تبلیغات، مواجهه بعدی برخی از اعضای دفتر با ایشان است. جعفری گیلانی که عضو هیئت مدیره دفتر است، اذعان دارد مرحوم صالحی از این برخورد حضرت امام(ره) رنجیده خاطر میشود، لذا ایشان را به دفتر تبلیغات آوردیم تا هم دلجویی از ایشان بشود و هم بتوان با این کار کمکی به مرحوم هاشمی در تنظیم تفسیر راهنما کرده باشیم.
🔺 #جعفری_گیلانی در این خصوص میگوید: «من آن زمان مجلس در خدمت ایشان (مرحوم #هاشمیرفسنجانی) بودم اما با دفتر تبلیغات هم ارتباط داشتم و چند روز در هفته را اینجا بودم.
🔸 یک روز آقای #عبایی (از مسئولین دفتر تبلیغات) آمد و گفت که برویم پیش آقای هاشمی، رفتیم و ایشان هم ناهار ما را در مجلس نگه داشت. در آنجا گفت فلانی غصه دل من این است که نمیدانم این یادداشتهایی که در زندان تهیه کردم را چه کار کنم، خودم هم نمیرسم. بعد چند نفر از رفقا را اسم برد که به فلانی دادم نتوانست کاری بکند، به فلانی دادم نتوانست کاری بکند. چه کار کنم؟
🔸 بنده به ایشان گفتم بده به من تا برای شما تنظیم کنم. رفت و یک کارتن را بغل کرد و بیست و یک دفتر و فیش را کنار اتاقش گذاشت و ما هم برداشتیم و آوردیم قم و این #مرکز_فرهنگ_قرآن ما از برکت آن ملاقات و آن جریان به وجود آمد. عدهای از دوستان را آنجا جمع کردیم تا آن فیشها را تنظیم کنند.
🔸 رفتم سراغ آشیخ نعمتالله صالحی، نویسنده کتاب شهید جاوید که پس از آن جریان منزوی شده بود. کما این که کتاب دیگری نوشته بود به نام حکومت صالحان، این را انتشارات ما چاپ کرده بود، بعد امام که دیده بود، دستور داده بود که آن را #خمیر کنید، خمیر کردیم. او رنجیده شده بود.
🔸 ایشان را آوردیم یک اتاق به او دادیم با امکانات که اصلاً تصورش را نمیکرد. بالاخره ایشان با این که مریض بود اما جدی کار کرد و در واقع تکمیل فرهنگ قرآن و #تفسیر_راهنما از برکت وجود ایشان است».
🔸 بها دادن به مرحوم صالحی كه با انتشار کتابهایی مانند شهید جاوید و حکومت صالحان در طیف روشنفکری درآمده بود آن هم با رفتار تندی که #حضرت_امام (ره) نسبت به کتاب حکومت صالحان داشتند و دستور خمیر کردن آن را صادر کرده بودند همه مؤید این مطلب است که دفتر تبلیغات گرچه در ابتدای تشکیل هدفش انتشار افکار حضرت امام(ره) بود اما هرچه جلوتر میرود این هدف بیشتر به شعار شباهت پیدا میکند تا تحقق عینی در عرصه عمل. از همین رو شکاف و زاویه دفتر تبلیغات با افکار و اندیشه حضرت امام روز به روز بیشتر میشد.
ادامه دارد ...
✍️ پژوهشگر اسباط
🆔 @asbaat_ir
🔰 جریانشناسی #دفتر_تبلیغات_اسلامی_حوزه_علمیه_قم/ بخش چهاردهم
💠 ظهور یک زاویه
🔺 الف - خط فکری دفتر تبلیغات
♦️ بررسی #جریان_روشنفکری دفتر تبلیغات
🔹 رویکرد روشنفکری و #نواندیشی_دینی دفتر تبلیغات در دو سرفصل «عملكرد» و «نشریات و مجلات» مورد بررسی و کنکاش قرار میگیرد.
2️⃣ #نشريات و #مجلات
🔸 از آنجا که پژوهش حاضر مربوط به دوران پانزده ساله ابتدایی دفتر تبلیغات است لذا مقالات و نشریات این بازه زمانی (از ابتدای تأسیس تا 73) مورد بررسی قرار می گیرد.
📌 1. مجله پیام زن
🔸 اولين شماره مجله پيام زن فروردين سال 1371 منتشر و تا الآن بی وقفه ادامه داشته است. تلاش این مجله برای تحقق نگاه ژورناليست دينی و فرهنگی به حوزه زنان و دختران است.
🔸 این مجله به صاحب امتیازی دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم ثبت شده است. مدير مسؤل آن محمد جعفری گيلانی و سردبیر، مدیریت و راهاندازی و انتشار اين ماهنامه در بين سالهای 1371-1386 بر عهده سيدضياء مرتضوی اشكذری بوده است.
🔸 یکی از نقاط برجسته در این مجله همراهی با سیاستهای دولت در خصوص کنترل جمعیت است که از جمله می توان به این دو مقاله «تصویر یک خانواده سالم» و «تصویر یک خانواده پرجمعیت» اشاره کرد.
🔸 این دو مقاله بر روی سه موضوع دست گذاشته است؛ 1. سن ازدواج نباید کمتر از 18 سال باشد؛ 2. بین بچه ها حداقل باید سه سال فاصله بیافتد؛ 3. نباید تعداد فرزندان از سه تجاوز کند.
🔸 علاوه بر این دو مقاله سلسله مقالاتی با عنوان «کنترل جمعیت، ضرورتها و شرایط» در چهار شماره منتشر شد که به بررسی دیدگاههای مخالفان تحدید نسل و موافقان پرداخته است و در نهایت به این نتیجه میرسد که باید تحدید نسل که مدنظر دولت (در آن زمان) است توسط مبلغین، ترویج و تبیین شود تا دولت بتواند به اهداف مدنظر دست یابد.
🔸 البته میتوان این طرح ارائه شده توسط دولت را نشان از یک پشتوانه فکری نواندیشانه و روشنفکرانه دانست که در این پازل، مجله پیان زن نیز به ایفای نقش میپردازد و روشنفکری مطرح شده در قالب تحدید نسل را میپذیرد و فعالیتهایش را در راستای اهداف دولت تنظیم میکند.
ادامه دارد ...
✍️ پژوهشگر اسباط
🆔 @asbaat_ir