#شرح_صحیفه_سجادیه
(دعای ۵۴-در زدودن غم و اندوه)
#جلسه_اول
🍃يَا فَارِجَ الْهَمِّ، وَ كَاشِفَ الْغَمِّ، يَا رَحْمَانَ الدُّنْيَا وَ الاْخِرَةِ وَ رَحِيمَهُمَا، صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ افْرُجْ هَمِّى، وَ اكْشِفْ غَمِّى
🍃اى زداینده اندوه و برطرف کننده غم،اى رحمن دنیا و آخرت ورحمت آورنده در دو دنیا،بر محمد و آلش درود فرست،و اندوه مرا برطرف ساز،و غم دلم را بزداى
💠می خواهیم ببینیم در جغرافیای فرهنگ قرآنی و اسلامی و روایی، به مسئلهی غم و اندوه چگونه نگاه میشود. پس از آن؛ زاویهی دید خود را با مبانی دینی هماهنگ سازیم.
💠ما در فارسی نیز دو واژهی همّ و غم را استفاده میکنیم.
از روایات و کتب لغت استفاده میشود که این دو عنوان، معانی کاملاً منطبقی با یکدیگر دارند. هر دو به معنای اندوه است و البته تفاوتهایی دیده شده.
💠به هر ترتیب در مورد تعریف همّ گفتهاند:
(إنَّ الهمّ هو الفکر فی إزاله المکروه و اجتلاب المحبوب)
همّ یعنی انسان چطور چیزی را که دوست ندارد، از خود دور کند و چیزی را که دوست دارد و مفید میداند، برای خود به دست آورد.
💠غم چیست؟!
غم عبارت از وقتی است که انسان یک محبوب را از دست میدهد و فرصت ازدواج یا تحصیل یا ... از دست میرود. تلاش کرده، اما به آن نرسیده است یا چیزی که نمیپسندد، نظیر مصیبت از دست دادن یک عزیز برای او اتفاق افتاده است.
💠اینها حالتی در شخص به وجود میآورد که غم نامیده میشود و حالت انقباض روانی است. مراتب این انقباض و گرفتگی با هم فرق میکند و هر مرتبه، آثار فکری و روانی و رفتاری، نظیر تمایل به انزوا دارد.
🌐 @ashora_karbala
#شرح_صحیفه_سجادیه
(ادامه شرح دعای ۵۴)
🍃يَا فَارِجَ الْهَمِّ، وَ كَاشِفَ الْغَمِّ
💠همّ و غم که حضرت از آن به خدای متعال پناهنده میشود، جزء مسائلی است که به ریشهشناسی و تجهیز انسان به منطق مدیریتی برای این هیجان عاطفی نیاز دارد.
در روانشناسی جدید، اینها معمولاً در محور هیجانها مورد بحث قرار میگیرد و از هیجان شادی و هیجان غم سخن میگویند.
💠از نظر توحیدی قاعده این است که مؤمن باید مالک هیجانهای خود باشد و بر هیجانهای نفسانی و روانی و عواطف خویش تسلط داشته باشد.
بدترین وضعیت این است که مؤمن مملوک هیجانها شود و آنها بر او مسلط شوند.
💠البته خیال نکنیم مالک شدن بر هیجانات امر آسانی است؛ چهاینکه در دعایی خطاب به خداوند عرضه میداریم:
🍃(أعوذُ بِکَ مِن سُلطان الهَمّ)
پروردگار من به تو پناه میبرم از اینکه همّ بر من مسلط شود و روی من بیفتد و نفس مرا بگیرد؛ همچنانکه انسان باید از تسلط غریزه به خدای متعال پناه ببرد.
همهی اینها باید مملوک مؤمن باشند و مالک آنها باشد.
💠 اگر انسان توانست مالک هیجانهای خود شود، به مقام شریف مالکیت بر خویشتن شرفیاب شده است که امیرالمومنین (ع) آن را به عنوان یک فرمان بر سالکان کوی حق تصریح کرد و فرمود:
🍃«املِکوا أنفُسَکُم»
مالک نفس خود و مسلط بر آن باشید و افسار نفستان به دست شما باشد.
💠 البته حضرت راهش را هم بیان کرده و فرمودهاند:
🍃بِدَوامِ جهادها
اگر بخواهید به این نقطه برسید، باید وارد جهاد دائمی با خودتان شوید که ذیل فهرست جهاد اکبر تعریف میشود.
🌐 @ashora_karbala
#شرح_صحیفه_سجادیه
(ادامه شرح دعای ۵۴)
(جلسه سوم)
🍃يَا فَارِجَ الْهَمِّ، وَ كَاشِفَ الْغَمِّ، يَا رَحْمَانَ الدُّنْيَا وَ الاْخِرَةِ وَ رَحِيمَهُمَا،
🍃اى زداینده اندوه و برطرف کننده غم،اى رحمن دنیا و آخرت ورحمت آورنده در دو دنیا
💠انسان با چه قاعدهای میتواند بر هیجانهایش تسلط پیدا کند؟ با [عقل]
اگر توانستیم عقل را در وجود خودمان سلطان کنیم، نفس و وابستههای نفس، از تمایلات و شهوت و رغبت و ...، در اختیار ما قرار خواهد گرفت.
💠 منظور ما آن عقلِ تربیتشده توسط شرع است که هماهنگ با عقل کُل و کُلُّ العقل است و به ساحت قدس الهی از طریق اتصال به انسان کامل وصل شده است.
💠 وقتی با ولی خدا رفاقت و انس داشتیم و تحت ولایت او بودیم، عقل ما به کمال میرسد و شأنیت تسلط پیدا میکند.
💠در مملکت وجود ما، سلطان و مدیر کیست؟ اگر نفس مدیر باشد، کار تمام است. چنانچه عقل سلطان شد، سعادتمند هستی و اگر وضعیت وسط هستی، خدا عاقبت تو را به خیر کند.
بیشتر مردم در همین حالت میانه هستند؛ گاهی عقل جلو میآید و گاهی نفس.
اینجا هم باید دید بیشتر عقل یا بیشتر نفس، فرمانروایی میکند؟
💠جهتگیری کلی در زندگی انسان موحد و الهی این است که به سمتی برود که حاکمیت کامل در مملکت وجود او با حضرت عقل باشد و او بر کرسی فرمانروایی دست یابد؛ وقتی انسان به این نقطه برسد، به مقام امن و میِ بیغش و رفیقِ شفیق رسیده است.
💠مقام امن آنجا است که میتوان گفت شخص به جایی رسیده که عقل، در وجود او سلطان است.
رسیدن به این نقطه، جهاد میخواهد؛ جهادی از جنس جهاد اکبر
🌐 @ashora_karbala
#شرح_صحیفه_سجادیه
(دعای ۵۴)
💠 دو نوع غم و اندوه داریم؛ یکی غم و اندوه ممدوح و دیگری غم و اندوه مذموم
اینطور نیست که هر غم و اندوهی، منفی باشد که بخواهیم با آن مبارزه کنیم و آن را برطرف کنیم
💠اندوهی که ریشهی عقلانی داشته باشد، پیشبرنده و صیانتبخش و حفظکننده است و روایات آن را تجویز میکند ؛درست در نقطهی مقابل، اندوهی که ریشهی نفسانی دارد، آسیبزا و زمینگیرکننده است
💠 نمونههایی از حزن عقلانی، حزنی است که از توجه به عالم آخرت ناشی میشود. کسی که آخرتشناس میشود، محزون میشود. این حزن، درد نیست؛ بلکه شفا است. حزنی که حاصل فهم عالی انسان در مورد عالم ملکوت و جدا افتادن او از اصل خویش است، پسندیده است
💠انسان به حال کسانی که از دوری امام
عصر(عج) میسوزند حسرت میخورد؛ این حزن ناشی از معرفت و دارای مبنای کاملاً عقلانی است
💠در مقابل آن، حزن مذموم است که ریشهی نفسانی دارد و عمدتاً مربوط به از دست دادن منافع دنیایی و نفسانی یا ناشی از بدبینی به خدای متعال و رزّاق است. این حزن، از جنس بیماری و مولّد بیماریها است که بازدارنده است
💠با مبانی سکولاریستی و لیبرالیستی و مادیگرایانهی جوامع غربی، برخی امور در جامعهی ایرانی، محزون و غمانگیز شمرده میشود
لذا برای مقابله با آن، کنسرت و موسیقی و رقص و امثالهم را تجویز میکنند تا جامعهی ایرانی شاد شود.
برای کودکان پیشدبستانی ما نیز تجویزهایی در سند ۲۰۳۰ دارند
💠درک اینها از عالم الهی اساساً معیوب است؛ برای همین تجویزشان اعمی است و از قبیل نسخهای است که انسان بیخبر، جاهل، نادان و نابینا صادر میکند
🌐 @ashora_karbala
#شرح_صحیفه_سجادیه
(ادامه شرح دعای ۵۴)
💠علت اندوه در روایات:
در روایات است که از اولیای خدا سؤال میکنند که گاهی ناراحت میشوم و علت آن را درک نمیکنم ؛از امام صادق (ع)این مطلب را پرسیدهاند.
🍂جواب اول این است که ناراحتی تو به خاطر آن است که ما ناراحت میشویم ؛و چون تو از دوستان ما هستی، تو هم اندوهگین میشوی.
🍂جواب دوم این است که در عالم اشباح، که عالم قبل از دنیا است، بین شما و برخی انسانهای دیگر ارتباطاتی هست و این غم مربوط به این است که برای برخی کسانی که انس متافیزیکی با شما دارند، غم یا مصیبتی ایجاد شده است و این غم در شما منعکس میشود.
💠اسلام برای این اندوههای ناشناخته تجویز هم دارد تا هم بر خودش مسلط شود و هم فیض خود را ببرد.
1⃣ توسل به اولیای الهی
این غم را حرام نکن و آن را پرورش بده و از این فرصت استفاده کن چون غم ممدوح است و بهترین چیزی که گشایش میکند، توسل به خودِ ولی خدا است؛در این حال با حضرت گفتگو و نجوا کن.
2⃣گفتن ذکر حوقله
تجویز دیگر که نوعی تجویز ویژه است، این است که ذکر «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّهَ إِلَّا بِاللهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ؛ را زیاد بگویی
3⃣استغفار
استغفار پیشبرنده و نجاتدهندهی از غم و اندوه است؛ زیرا بسیاری از غم و اندوههای ما به دست خودمان ایجاد شده است. لذا اگر سحرها که بهترین زمان است برای طلب عفو بخشش بتوانی بیدار شوی و استغفار کنی و خوب ناله بزنی، در طول روز، انبساط و سبکی عجیبی خواهی داشت که پیشبرنده است ؛ همچنانکه بعد از شرکت در مجالس اهل بیت (علیهم السلام) حالت فتح و انبساط و گشایش برایمان ایجاد میشود.
🌐 @ashora_kar
هدایت شده از کلُّ یَومٍ عاشُورا وَ کلُّ اَرضٍ کَربَلا
#شرح_صحیفه_سجادیه
🔰بعضي از صفات پسنديده داراي مرز دقيقي با صفات ناپسند هستند و اين نكته انسان را واميدارد كه حدود صفات را به خوبي بشناسد، تا از حد خارج نشود.
اين نكته در دعاهاي امام (عليه السّلام ) با ظرافت خاصي بيان شده است، كه به ذكر چند نمونه از آنها در دعاي بیستم صحیفه معروف به دعای #مكارم_الاخلاق بسنده میکنیم.
🍃و أعزَّني و لا تَبتَليني بالكِبر
🍃و عبّدني لكَ و لا تُفسِد عبادَتي بالعُجب
🍃وهب لي معالي الأخلاقِ و اعصمني من الفَخر
🔸بارالها به من عزت نفس عطا فرما و به كبر مبتلا مكن
🔸و توفيق عبادت ده و به خودپسندي، عبادت مرا فاسد مكن.
🔸و با دست من، خير بر مردم جاري كن و به منت نهادن، آن را ضايع مساز
#شرح_دعا
🔰گاهاً انسان میخواهد عزت نفس داشته باشد اما از حدّ خود تجاوز میکند و به کبر میرسد.
میخواهد عبودیت کند اما در این ورطه به عجب میرسد
میخواهد قناعت داشته باشد اما از حدّ خود میگذرد و به خساست میرسد.
میخواهد بخشنده باشد و سخاوت داشته باشد ؛ اما زیاده روی میکند و به اسراف میرسد ؛
میخواهد تواضع کند اما به ذلت میرسد میخواهد اهل مزاح و شوخی باشد ؛بی هیبت و بی شخصیت میشود
میخواهد باشخصیت و با هیبت باشد اما خشن و عبوس و ترشرو میشود و .....
🔹مرز بين اين صفات بسیار دقيق است، تنها با توفيق و دستگيري خداوند است كه انسان ميتواند مرزها را بشناسد و از حد خويش خارج نشود.
@sh_enayatnejad
#شرح_صحیفه_سجادیه
🍃سُبْحانَكَ ما اَضْيَقَ الْطُّرُقَ عَلى مَنْ لَمْ تَكُنْ دَليلَهُ، وَ ما اَوْضَحَ الْحَقَ عِنْدَ مَنْ هَدَيْتَهُ سَبيلَهُ، اِلهى فَاسْلُكْ بِنا سُبُلَ الْوُصُولِ اِلَيْكَ، وَ سَيِّرْنا فى اَقْرَبِ الطُّرُقِ لِلْوُفُودِ عَلَيْكَ
💠 در این دعا؛ مناجات کننده در پی وصول به خداوند و تقرب به اوست و درصدد یافتن راهی است که او را به خداوند برساند؛ و می گوید:
💠خدایا، کسی که تو راه را به او نشان ندهی؛ در مسیری تنگ، ناهموار و پرفراز و نشیب قرار گرفته؛ و راه به جایی نمی برد.
اما کسی که تو از بین راه های گوناگون نزدیک ترین و کم خطرترین راه را به او بنمایانی، در پرتو هدایت و راهنمایی تو راه روشن را می یابد و به مقصد می رسد و به وضوح حق و باطل را می شناسد.
💠یقیناً در هر راهی سختی هایی وجود دارد؛ خصوصاً اگر آن راه ؛ به هدفی عالی بیانجامد، سختی ها و دشواری هایش بیشتر است.
💠به هیچ طریقی ؛ انسان جاهل و فاقد آگاهی و معرفت و یا کسانی که جهل مرکب دارند ؛ نمی تواند مسیر تعالی و کمال را بپیمایند و به اعوجاج و انحراف از مسیر دچار می گردند ؛ و جهل، شبهه و تردید باعث می شود که به پیروی نابجا از رهزنان طریق سعادت بپردازند و به دنبال هر صدا و فراخوانی حرکت کنند و در نهایت از سعادت و کمال باز مانند:
🍃 وَ مَنْ لَمْ یَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُوراً فَمَا لَهُ مِنْ نُورٍ؛
🍃و هرکه را خدای نوری نداده او را هیچ نوری نیست
📖مناجات المریدین صحیفه ی ثانیه سجادیه
🌐 @ashora_karbala
#شرح_صحیفه_سجادیه
💠از فراز اول مناجات که بدان پرداختیم استفاده می شود که هدف نهایی انسان وصول به خداوند متعال است و انسان باید خواهان وصول به معبود باشد و مناجات مریدین ناظر به کسانی است که خداجو هستند و اراده وصول به معبود را دارند.
💠مطلب دوم اینکه راه های گوناگونی برای وصول به خداوند وجود دارد و انسان باید از خداوند بخواهد که نزدیک ترین و کم خطرترین راه را به او بنمایاند
💠از آموزه های قرآنی و روایی استفاده می شود که آنچه در این عالم است در حال سیر و حرکت هستند و مقصد و غایت حرکت آنها خداوند می باشد. خداوند با تعابیر گوناگونی به این حقیقت اشاره دارد؛ از جمله می فرماید:
🍃 أَلاَ إِلَى اللَّهِ تَصِیرُ الْأُمُورُ
(آگاه باشید که همه کارها به خدا باز می گردد)
🍃وَ لِلَّهِ غَیْبُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِلَیْهِ یُرْجَعُ الْأَمْرُ کُلُّهُ …
(و نهان آسمان ها و زمین از آن خداست و تمام کارها به او بازگردانده می شود)
💠همه آنچه در این عالم است، در قوسی نزولی از سوی خداوند به سوی این دنیا فرستاده می شود و سپس در قوسی صعودی به سوی خداوند و عالمی دیگر صعود می کند
انسان نیز به عنوان جزیی از اشیا و موجودات این عالم دارای این دو سیر نزولی و صعودی است و آیات مربوط به حشر انسان و رجوع او به سوی خدا و ملاقات او با پروردگار عالم، ناظر به سیر صعودی انسان است.
🌐 @ashora_karbala
#شرح_صحیفه_سجادیه
(شرح بخشی از دعای ۴۵)
🍃وَ أَنْتَ الَّذِي زِدْتَ فِي السَّوْمِ عَلَى نَفْسِكَ لِعِبَادِكَ، تُرِيدُ رِبْحَهُمْ فِي مُتَاجَرَتِهِمْ لَكَ، وَ فَوْزَهُمْ بِالْوِفَادَةِ عَلَيْكَ
🍃تویى که در معامله با بندگانت بر عطاى خودافزوده اى، تا در این تجارتشان از عنایت تو سود برند، و در حرکت کردن به جانب توکامیاب گردند، و از حضرتت بهره اى افزون دریافت نمایند.
💠حضرت سجاد (ع) در اينجا با شيوهاي ديگر در بيان مظاهر رحمت الهي ميفرمايد:
خدايا! تو از کثرت لطف و عنايتي که براي هدايت و تکامل بندگانت داري و ميخواهي آنها را براي دريافت رحمت ويژه خود آماده کني
💠با چند بيان آنها را تشويق کردي؛ يکي از آنها اين است که خود را با بندگان به منزله دو نفري که داد و ستد و تجارت ميکنند تصوير کردي. معمولا هر يک از دو طرفي که خريد و فروش انجام ميدهند سعي ميکند سود بيشتري ببرد. فروشنده سعي ميکند قيمت جنسش را بالا ببرد و در برابر، خريدار هم سعي ميکند که قيمت کمتري بپردازد
💠خدايا تو چنين حالتي بين خودت و بندگانت تصوير کردي با اين تفاوت که در اينجا مشتري سعي ميکند که پول بيشتري بپردازد! در اين رابطهاي که تو برقرار کردهاي اولا بنده را مالک اعمال خود دانستهاي، و ثانيا قيمت جنس را نه قيمت عادلانه بازار، بلکه ده برابر يا بيشتر تعيين کردهاي، و ثالثا فروشنده را دعوت کردهاي که جنست را به من بفروش، و اين نهايت لطف توست
💠تو در اين معامله قيمت را به ضرر خودت و به نفع بندگانت بالا بردي و چيزي که ارزش خاصي دارد را قرار گذاشتهاي که ده برابر قيمت بخری
♻️ادامه دارد....
🌐 @ashora_karbala
#شرح_صحیفه_سجادیه
(دعای ۴۴)
💠امام سجاد(ع) در اين فراز ميخواهند به ما توجه بدهند که برای رسیدن به سعادت و کمال؛ تنها دوري از گناه و انجام عبادات كافي نيست ؛ چه بسا انسان شبانه روز به عبادت و ذكر و مناجات و دعا و كارهاي خير میپردازد، امّا هيچ كدام از اينها قبول نميشوند.
💠 راز اين نكته در آن است كه تنها براي قبولي اعمال حُسن فعلي كافي نيست؛ و عمل انسان بايد حُسن فاعلي نيز داشته باشد. به تعبير ديگر علاوه بر صحّت عمل، بايد نيّت عمل نيز صحيح باشد
💠لذا ميفرمايند به ما توفيق بده كه عمل ما همچون عمل رياكاران و اهل سُمعه نباشد. سُمعه ؛ از ماده (سمع) است، يعني انسان كاري كند تا ديگران بشنوند. ريا؛ يعني نشان دادن عمل به ديگران.
💠 اهل ريا و سمعه در پي آنند تا ديگران اعمال خير آنان را ديده و در آينده گفته و شنيده شود. در حقيقت با عمل خود، در پي انتشار آوازه خويش هستند.
💠اگر در عملی ريا وارد شود، آن عمل ديگر هيچ ارزشي ندارد. اگر كسي بيمارستان، مدرسه ؛کتابخانه؛ يا مؤسسه خيريهاي را بسازد ، اما در كنار آن در پي مشهور شدن و مطرح کردن نام خود ؛ يا استفاده از موقعيتهاي اجتماعي و سياسي باشد، عمل خود را بيارزش ميکند.
💠جندب بن زهیر خدمت رسول خدا(ص) عرض کرد من کارهایم را برای خدا به جا می آورم و هدفم رضای اوست اما هنگامی که مردم از آن آگاه می شوند مسرور و شاد می شوم؛ پیامبر فرمود:
🍃ان الله طیب و لایقبل الاالطیب و لایقبل ما شورک فیه
خداوند پاک است و جز عمل پاک را نمی پذیرد و عملی که غیر او در آن شرکت داده شود مقبول او نخواهد بود!
🌐 @ashora_karbala
#شرح_صحیفه_سجادیه
{ادامه شرح دعای ۴۴}
💠سیدالساجدین (ع) در اینجا به یکی از وظایف مهم مؤمنین اشاره میکنند و از خداوند توفیق احسان و رسیدگی به همسایگان را طلب میکند
💠این وظیفه متن صریح آیات و روایات است که مؤمنین را به رعايت حال همسايگان سفارش کردند.
همسايه از كساني است كه مؤمن موظف به رسيدگي آنهاست
⁉️اما آيا اين وظيفه، وظيفه واجب شرعي است يا از اوامري است که نظير آن را درباره بسياري از مستحبات داريم؟
♦️حقيقت آن است كه در بيانات تربيتي قرآن و اهل بيت (ع) بين اين دو تفكيك نشده است. شايد به اين علت باشد كه ما نيز در مقام عمل، نبايد بين واجب و مستحب مؤكّد، حجاب و مرزي قرار دهيم و تنها به فكر انجام تكليف واجب باشيم
♦️بسياري از سنتها نزديك به مرز وجوب است و بايد انسان سعي كند تا آنها را درست رعايت كرده و نگويد كه تكليف واجب نيست. یقیناً تربيت اسلامي، تنها عمل به واجبات نيست؛ شيوه رفتار اسلامي را بايد از اولياء دين ياد گرفت و به آن عمل كرد. لذا مؤمن ؛ موظف است كه از حال همسايگان اطلاع داشته باشد؛ تا اگر زماني نيازي داشته باشند، از آنان غافل نباشد
💠نقل است که صاحب مفتاح الکرامه نزد علامه بحرالعلوم میروند و علامه با تندی به صاحب مفتاح میگویند: شنيده ام همسايه ات در وضعيت بسيار بدي قرار دارد. مگر به او رسيدگي نميكنيد؟
صاحب مفتاح؛ قسم میخورد كه از وضعيت آن همسايه اطلاع نداشته و نميدانسته كه او گرفتاري دارد؛
مرحوم بحرالعلوم به ايشان ميفرمايند: اگر از وضعيت همسايه محتاج، اطلاع
ميداشتي و رسيدگي نميكردي كه كافر ميشدي. من ميگويم چرا نبايد اطلاع داشته باشي؟
🌐 @ashora_karbala
#شرح_صحیفه_سجادیه
(شرح دعای ۴۴)
🍃وَ وَفِّقْنَا فِيهِ لِأَنْ نَصِلَ أَرْحَامَنَا بِالْبِرِّ وَ الصِّلَةِ
💠حضرت زین العابدین(ع)میفرماید خداوندا به ما توفیق بده تا بتوانیم؛ابتدا صله رحم که آن برکات عجیب را دارد انجام بدهیم و در کنار این موضوع به مرتبه بالاتر از دیدار خویشاوندان که نیکی کردن به آنهاست برسیم.
💠یعنی هدف اصلی از دیدار؛ اطلاع از وضعیت آنان است که اگر گرفتاری داشتند تا جایی که برایمان امکان دارد برای رفع آن تلاش کنیم؛ لذا آیات و روایات از قطع رحم نهی شدید کردند
💠امام صادق(ع) می فرماید: افضل اعمال بعد از ایمان صله رحم است و در نکوهش و مذمت قطع رحم همین بس که امام اول شیعیان میفرماید:
🍃 اقبح المعاصی قطیعه الرحم زشتترین معصیتها، قطع رحم است
⁉️سؤالي كه بسيار مطرح ميشود اين است كه آيا مراوده با كساني كه رعايت احكام شرعي نميكنند يا اهل فسق و معصيت هستند، جايز است يا خير؟
1⃣شرط نخست آن است كه انسان بايد مراقب باشد تا در اين رفت و آمدها، ضرر و آسيب معنوي و شرعي نبيند
2⃣شرط دوم آن است كه حضور انسان، منجر به تأييد كار فسق آنها نشود
💠ولی اگر انسان از روشهای صحیح و معقول؛ حسن خلق و پرهیز از رفتارهای تند وخشن بهره ببرد؛ میتواند امید داشته باشد که به تدریج زمینه اصلاح فراهم خواهد شد اما مراقبت زیادی میخواهد خصوصا برای کودکان و نوجوانان
💠 اما اگر زمینه فراهم نبود ؛انسان نمیتواند بالکل؛ قطع رابطه کند ؛بلکه بايد از وسايلي همچون تلفن،پیام ؛مكاتبه و هديه رابطه را برقرار کند
🌐 @ashora_karbala