📜علویان و طبرستان 🔸به گزارش ابن اسفندیار، تاریخ‌نگار قرن هفتم، رابطهٔ مردم طبرستان و علویان رابطه‌ای دو سویه بود‌. هم مردم از علویان حمایت کردند و در رسیدن قدرت، حامی و پشتیبان آنان شدند و هم علویان در اصلاحات اجتماعی و اعتقادی تاثیر بسزا داشتند. 📚تاریخ طبرستان: ۴۰. 🔹به باور ابن اثیر، تاریخ‌نگار قرن هفتم، پس از این که دولت علویان زیدی در سال ۲۸۷ق. توسط اسماعیل سامانی شکست خورد، قیام تازه‌ای شکل گرفت. 📚الکامل فی التاریخ: ۱۹، ۱۹-۲۱. 🔸ابن خلدون، تاریخ‌نگار قرن هشتم، آغاز این قیام را در سال ۳۰۱ق به رهبری حسن بن علی نوه حسن بن زید ملقب به ناصر کبیر اطروش گزارش کرده است. 🔺علویان تا سال ۳۱۶ق در طبرستان حکومت کردند. 📚تاریخ ابن خلدون: ۳، ۱۵۷. @chsiqs

📜خاندان‌های متقدم شیعه امامیه: ابوشعبة 🔹️به گزارش نجاشی، خاندان ابوشعبة، از دوران امام حسن و امام حسین(ع) به تشیع مشهور بوده‌اند. بزرگ این خاندان، فردی با نام ابوشعبة است که از اصحاب حسنین بوده است. 📚الرجال: ۲۳۰ـ۲۳۱. 🔺️به گزارش شیخ طوسی، ابوشعبة سه فرزند با نام‌های علی، عمر و عیص، داشته که از اصحاب امامان بوده‌اند. 📚الرجال: ۲۵۳. 🔺️ نجاشی گزارش کرده که علی، پسر ابو شعبة، فرزندانی به نام‌های عبیدالله، عبد الاعلی، عمران و محمد داشت که همگی از اصحاب امام صادق بودند. علاوه بر این، عمران فرزندی با نام یحیی داشت که از شاگردان امام صادق(ع) بود و دارای تأليف بود. 📚 الرجال: ۴۴۴. 🔺️بنابر چند اسنادی كه در کتاب تهذیب الأحكام آمده، عبیدالله فرزند علی بن ابوشعبة، فرزندى با نام محمد داشته كه راوی بوده است. 📚تهذیب الأحکام: ۳، ۶۹ و ۴، ۲۰۹. @chsiqs

📜ولادت امام جواد(ع) 🔹 به باور شیخ طوسی، ولادت امام جواد(ع) دهم ماه رجب است. 📚مصباح المتهجد: ۸۰۵. 🔸به گزارش شیخ مفید، ولادت امام جواد(ع) در ماه رمضان سال ۱۹۵ ق بوده است. 📚 الارشاد:۲، ۲۷۳. 🔹اشعری، عالم قرن سوم، روز تولد امام را ۱۵ ماه رمضان دانسته است. 📚المقالات و الفرق: ۹۹. 🔸ابن شهر آشوب، عالم قرن ششم، گزارش ولادت آن حضرت را در ۱۹ ماه رمضان، در شهر مدینه ثبت کرده است. 📚مناقب آل ابی‌طالب: ۴، ۳۷۹. @chsiqs

📜هدیه ازدواج امام جواد(ع) 🔹به گزارش یعقوبی، تاریخ‌نگار قرن سوم، مأمون در تزویج دخترش به امام جواد(ع) دو میلیون در هم به ایشان بخشید. 🏷 و زوج محمد بن الرضى ابنته أم الفضل و امر له بألفى الف درهم. 📚تاریخ الیعقوبی: ۲، ۴۵۴. 🔸بر پایۀ گزارش ابن عماد، عالم حنبلی قرن یازدهم، معتصم عباسی (۲۱۸ - ۲۲۷ق) سالیانه مبالغی برای امام جواد(ع) می‌فرستاد. 📚 شذرات الذهب فى اخبار من ذهب: ۳، ۹۷. @chsiqs

📜خاندان متقدم شیعه امامیه: خاندان ابورافع 🔹ابن سعد، در گزارشی نقل می‌کند ابورافع، نامش اسلم بود و از صحابی با وفای پیامبر(ص) محسوب می‌شد و نسلی از خود باقی گذاشت که برخی راوی بودند. 📚الطبقات الکبیر: ۴، ۵۶-۷۳. 🔸مزّی، عالم رجالی قرن هشتم، سی تن از راویانی که از ابورافع نقل روایت کرده‌اند، نام برده‌‌است که حدود هشت نفر از منتسبین به وی بوده‌اند. در این گزارش سلمی، همسر ابورافع، نیز جزو راویان وی محسوب می‌شود. 📚تهذیب الکمال فی اسماء الرجال:۳۳، ۳۰۱. 🔺به گزارش ترمذی، عالم قرن سوم، سلمی، روایاتی درباره زندگی شخصی پیامبر(ص) و مناسبات ایشان با همسرانش را روایت کرده است. 📚الشمائل المحمدیه: ۱۱۲. @chsiqs

📜 کعبه زمان ولادت علی(ع) یک در داشت 🔹بنا بر گزارش کلینی، سی سال قبل از بعثت حضرت محمد(ص) در مكه سيل آمد و كعبه خراب شد. مشركين كعبه را بازسازی كردند. 🏷إِنَّمَا هَدَمَتْ قُرَيْشٌ الْكَعْبَةَ لأَنَّ السَّيْلَ كَانَ يَأْتِيهِمْ مِنْ أَعْلَى مَكَّةَ فَيَدْخُلُهَا فَانْصَدَعَتْ وسُرِقَ مِنَ الْكَعْبَةِ غَزَالٌ مِنْ ذَهَبٍ رِجْلَاه مِنْ جَوْهَرٍ وكَانَ حَائِطُهَا قَصِيراً وكَانَ ذَلِكَ قَبْلَ مَبْعَثِ النَّبِيِّ ص بِثَلَاثِينَ سَنَةً ... 📚الكافی: ۴، ۲۱۷. 🔹به گزارش بخاری، در روایتی پيامبر(ص) به عايشه فرمودند اگر خويشاوندان تو به تازگی از كفر به اسلام رو نياورده بودند، دستور می‌دادم خانه كعبه تخريب شود و آن را چسبيده به زمين می‌ساختم و برای آن دو در شرقی و غربی می‌ساختم اين‌گونه مانند زمانی بود كه حضرت ابراهيم آن را ساخت. 🏷لَوْلَا أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ لَأَمَرْتُ بِالْبَيْتِ فَهُدِمَ فَأَدْخَلْتُ فيه ما أُخْرِجَ منه وَأَلْزَقْتُهُ بِالْأَرْضِ وَجَعَلْتُ له بَابَيْنِ بَابًا شَرْقِيًّا وَبَابًا غَرْبِيًّا فَبَلَغْتُ بِهِ أَسَاسَ إبراهیم... 📚 صحيح بخاری: ۳۸۵، ۱۵۸۶. 🔺 وقتی مشرکین، كعبه را بازسازی كردند، يک در برای آن قرار داده‌ بودند بنابراین پیامبر(ص) به فکر اصلاح کعبه با ساختن دو در بوده‌اند. همچنین این گزارش‌ها، حاکی از آن است که کعبه در زمان ولادت علی(ع) و پس از آن یک در داشته‌ است. https://t.me/chsiqs @chsiqs

📜 امام‌علی(ع) در كلام ابوذر 🔹السَرقَسطی، عالم قرن سوم، از معاویة بن ثعلبه گزارش کرده است که: ابوذر دچار بیماری‌ای شد که از آن بیمِ مرگ می‌رفت. پس وصیت خود را به علی(ع) سپرد. به او گفتند: اگر وصیتت را به امیرالمؤمنین [عمر] می‌سپردی، برای انجام وصیتت مناسب‌تر بود! 🔺ابوذر پاسخ داد: به يقين، من وصیتم را به امیرالمؤمنینِ حقیقی سپرده‌ام، او ستون زمینی است که شما به آن پناه می‌برید و زمین نیز به او آرام می‌گیرد. و اگر او از میان شما برود، هم زمین را ناشناخته می‌یافتید و هم مردم را. [زمين اهلش را نمی‌شناسد و همه يكدیگر را انكار می‌كنند. كنايه از ولايت تكوينی امام علی(ع)]. 🏷عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ ثَعْلَبَةَ، قَالَ: مَرِضَ أَبُو ذَرٍّ مَرَضًا أَشْفَقَ مِنْهُ، فَأَوْصَى إِلَى عَلِيٍّ، فَقِيلَ لَهُ لَوْ أَوْصَيْتَ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ كَانَ أَحْمَلَ لِوَصِيَّتِكَ! فَقَالَ: لَقَدْ أَوْصَيْتُ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ حَقَّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، وَإِنَّهُ لَرِزُّ الْأَرْضِ الَّذِي تَسْكُنُ إِلَيْهِ، وَيَسْكُنُ إِلَيْهَا، وَلَوْ قَدْ فُقِدَ لَأَنْكَرْتُمُ الْأَرْضَ، وَأَنْكَرْتُمُ النَّاسَ». 📚 الدلائل فی غريب الحديث:۱، ۱۵۶. https://t.me/chsiqs @chsiqs

📜 روایت یک رویداد 🔸به گزارش نجاشی، امام حسن مجتبی(ع) پس از شهادت امام علی(ع) و بازگشت از کوفه به شهر مدینه، نیمی از خانه امیرالمومنین(ع) و قطعه زمینی را در مدینه به ابورافع، یار امام علی(ع)، واگذاشت. 🔺ابورافع، در واقعه هجرت امام علی(ع) به کوفه، به هدف همراهی با امام، خانه و زمینش را فروخته بود و با خانواده‌اش به کوفه هجرت کرد. 📚رجال: ۴-۶. 🔺درگذشت ابورافع، در سال چهل هجری و نود سالگی بوده است. از این رو در ایامی که امام حسن(ع) به مدینه آمد، ابورافع زنده نبوده و به احتمال زیاد این رویداد در مورد فرزند او بوده است. 📚خاندان ابورافع:۱۰- ۱۱. @chsiqs

📜 نسل حضرت زینب 🔸 ابن عبدالبر، محدث و مورخ قرن پنجم، بر این باور است که از میان فرزندان حضرت زینب و عبدالله بن جعفر بن ابیطالب، فقط علی بن عبداللـه معـروف «علـى الزینبــی» صاحب نسل شناخته شده است و فرزندان دیگر مانند محمد و عون نسلی برجای نگذاشته‌اند. 📚الاستیعاب: ۳، ۱۲۴۷. 🔹 منابع متقدم انساب، ادامه‌ی نسل عبدالله بن جعفر را از دو پسرش علی و معاویه می‌دانند. 📚 مقاتل الطالبیین:۳۹۳؛ جمهره انساب العرب: ۷، ۲۹۵. 🔸 امروزه، در شرح قبایل عرب از منطقه‌ای در مصر به نام «الزیـانبَـه» یاد شده که طایفه‌ای از قریش عدنانی، منسوب به علی بن عبدالله بن جعفر بن ابی‌طالب و زینب بنت علی بن ابی‌طالب،[علی‌الزینب‍ــی]، در آن زندگی می‌کردند. 📚 معجم المولفین: ۲، ۴۸۸. @chsiqs

📜 تعداد فرزندان حضرت زینب 🔸درباره‌ی شمار فرزندان حضرت زینب(س) در منابع تاریخی اختلاف وجود دارد. ✔️ ابن سعد، در گزارشی پنج فرزند به نام‌های علی، عَونِ اکبر، عباس، محمد و ام‌کلثوم می‌شمرد. 📚 الطبقات الکبیر: ۸، ۴۶۵. ✔️ شیخ مفید، فقط به دو پسرِ عبدالله بن جعفر بن ابی طالب اشاره کرده که در کربلا شهید شدند، بی‌آنکه به‌طور صریح مادرشان را حضرت زینب(س) بداند. 📚 الامالی: ۲، ۶۸–۶۹. ✔️ابن حبان، چهار فرزند را به نام‌های جعفر، اکبر، ام‌کلثوم و ام‌عبدالله برای حضرت زینب دانسته است. 📚 الثقات:۲، ۱۴۴. 🔸ابن داوود، از علمای رجالی قرن هشتم، بر این باور است که مادر محمد بن عبدالله که در کربلا به شهادت رسید، زنی به نام خوصا بنت حفصه بوده است نه حضرت زینب! 📚 رجال: ۱۶۷. 🔺با توجه به منابع تاریخی و انساب، درباره‌ی تعداد و هویت دقیق فرزندان حضرت زینب(س) عدد و نام ثابتی را نمی‌توان معین کرد. @chsiqs

📜عتاب با زبان علی(ع) 🔹بنا به نقل ابن‌اعثم کوفی، تاریخ‌نگار قرن چهارم و شيخ مفيد در كتاب حديثی الامالی و شیخ طوسی، خطبه عتاب‌گونه با زبان علی(ع) با نام «خطبه زينب بنت علی» گزارش شده است. 🔺خُزَیمهٔ اسدی: در آن روز به زینب دختر علی نگاه کردم؛ هرگز خطیبی را رساتر از او ندیده بودم، چنان‌که گویی از زبان امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب سخن می‌گفت. 🏷قال خزيمة الأسدي: ونظرت إلى زينب بنت علي يومئذ ولم أر حفرة قط أفصح منها كأنها تنطق عن لسان أمير المؤمنين علي بن أبي طالب ... 📚الفتوح: ۵، ۱۲۱؛ الامالی، ۳۲۱؛ الامالی، ۹۲. 🔸به باور ابن طیفور، عالم قرن سوم، بانویی که این خطبه عتاب‌گونه را به زبان امام علی(ع) ایراد نموده، ام كلثوم بوده است. 📚بلاغات النساء: ۲۸. 🔸 الآبی، عالم قرن پنجم و ابن حمدون، عالم قرن هفتم، این خطبه را با عنوان «خطبة ام كلثوم بنت علي» گزارش کرده‌اند. 📚نثر الدرر: ۴، ۱۹ و التذكرة الحمدونية: ۶، ۲۶۴. 🔺لازم به ذکر است منصور بن حسين الآبی توسط كسی توثيق نشده و تنها منتجب الدين رازی، عالم قرن ششم، با عبارت «فاضل، عالم، فقيه» از او ياد كرده است. 📚فهرست: ۱۰۵. 🔺به باور امام خمینی(ره)، این مسئله مخدوش است و دلالتی بر توثيق منصور بن حسين الآبي وجود ندارد. 📚 كتاب الطهارة: ۳، ۳۶۵. 🔺 به نظر می‌رسد فضیلت‌گویی یاد شده، مبتنی بر حدس است نه حس چون «منتجب‌الدین»، هم‌دوره با «آبی» نبوده است و از طرفی، نهایتاً این عبارت، دلالت بر فقه او دارد نه تخصص در تاریخ. https://t.me/chsiqs @chsiqs

📜معرفی کتاب 🔸تاریخ‌ نوشته‌های سه قرن پایانی (۷–۱۰) هزاره اول هجری در جهان اسلام را از حیث تنوع موضوعات و شیوه متفاوت تاریخ‌نگارانه می‌توان بر قرون میانه ترجیح داد. با پایان‌یافتن روزگار عباسیان و شکل‌گیری حکومت‌های مقتدر در شرق و غرب جهان اسلام، هم حوزه سرزمینی تاریخ‌نگاری توسعه یافت و هم در روش مورخان تغییرات چشمگیری ایجاد شد. 🔹 مورخان مسلمان به فراخور موضوعات از روش روایی فاصله گرفتند و نمونه‌های فراوانی از تاریخ‌نوشته‌ها با روش تحلیلی عرضه شد. 🔸آشنا‌شدن نویسندگان با روش‌ها و مکاتب جدید تاریخ‌نگاری موجب ایجاد رویکردهای علمی در این دوره شد. نمونه آن، تقی‌الدین احمد بن علی مقریزی (م۸۴۵ ق.) مورخ عصر ممالیک است. آثار او هم به جهت روش و تأثیر از مکتب ابن‌خلدون و هم به سبب غلبه نگاه فلسفی-تاریخی برجسته شده است. 🔹 در این کتاب، آثار این مؤلف از دریچه فلسفه تاریخ بررسی گردیده است. 📚فلسفه تاریخ در آثار تقی الدین احمد بن علی مقریزی ✍نویسنده: زهرا روح اللهی امیری 🔹ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🔸سال انتشار: 1404 🔹قطعه:رقعی 🔹نوع جلد:شومیز https://t.me/chsiqs @chsiqs