#چگونه_از_قرینه_خارجیه_بهره_ببریم؟ "قرائن خارجیه" به آن دسته قرائنی گفته می شود که خارج از مفاد لفظی دلیل و در عین حال موثر در مسیر فهم و تفسیر دلیل می باشند. بدیهی است توجه به "قرائن خارجیه" نشانه از توجه به مجموعه ادله پیرامون یک موضوع است. "قرائن خارجیه" اقسام مختلفی دارند که فهم کاربست برخی اقسام آن همچون "دلیل خاص منفصل" به خوبی در دانش اصول فقه توضیح داده شده است. اما آن دسته از "قرائن خارجیه" که عنوان خاصی نداشته و فقط با عنوان "قرینه خارجی" می توان آنها را معرفی کرد، شناخت کاربست آنها دشوارتر است. درباره ی هدف نهایی از خلقت و حیات انسان گفتگوهای فراوانی میان انديشمندان مسلمان انجام شده است، که اینجا به بیان و تحلیل دو نظر پرداخته و تاثیر شناخت درست همین دست "قرائن خارجیه" را به فراخور موضوع، در مسیر فهم درست مفاد ادله نشان می دهیم. نظر آیت الله علیدوست : آیت الله علیدوست معتقد است هدف نهایی از خلقت انسان "عبادت همراه با معرفت و آگاهی" است. یکی از مستندات ایشان کریمه ﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ؛ 56 سورة الذاریات﴾ میباشد. [نام کتاب : فقه و مصلحت ؛ نویسنده : علیدوست، ابوالقاسم ؛ صفحه : 254-256] نظر آیت الله جوادی آملی : آیت الله جوادی آملی معتقد است کریمه ﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ؛ 56 سورة الذاریات﴾ مفید "عبادت" به عنوان هدف نهایی حیات انسان نمی باشد. ایشان برای رد دلالت کریمه مذکور بر این موضوع، به "قرائن خارجیه" تمسک می کنند. نحوه کاربست "قرینه خارجیه" توسط ایشان بدین شکل است که پس از طرح قضیه (هدف نهایی حیات انسان، عبادت است) موضوع و محمول این قضیه را در سایر ادله بررسی کرده و با قضیه مذکور بر اساس مبانی دینی و احکام عقلی و عقلایی در تفسیر متن می سنجند. ایشان ابتدا محمول قضیه که "عبادت" می باشد را در سایر آیات به عنوان افعال تمام موجودات -اعم از انس و جن- یافته و معرفی می کنند.(سوره جمعه:آیه1 ؛ سوره تغابن:آیه1 ؛ سوره صف:آیه1 ؛ سوره حشر:آیه1 ؛ سوره اسراء:آیه44) سپس این نتیجه را می گیرند که اگر مراد از کریمه ﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ؛ 56 سورة الذاریات﴾ معرفی هدف نهایی حیات انسان باشد، نبایستی این هدف نهایی چیزی (یعنی عبادت) معرفی شود که فعل سایر موجودات نیز می باشد، چرا که مشخص است "انسان" اشرف مخلوقات بوده و هدف نهایی خلقت او چیزی که او را در ردیف سایر موجودات قرار دهد، نمی تواند باشد.(منبع آنچه به عنوان نتیجه گیری آیت الله جوادی آملی از یافتن محمول قضیه در سایر آیات معرفی شد، بیانات ایشان همراه با تحلیلی بر آمده از کلیات مباحث ایشان در موضوع بحث بود) آیت الله جوادی آملی سپس موضوع قضیه یعنی "هدف نهایی حیات انسان" را در سایر بیانات شارع مقدس و مبینان شریعت جستجو کرده و مشاهده می کنند که "عبودیت" و "مظهر ربوبیت" نیز به عنوان اهداف حیات انسان معرفی شده اند(مصباح الشریعه، باب صدم: حقیقت بندگی) سپس بر اساس مقایسه ای که میان این سه هدف -بر اساس مبانی دینی- انجام می دهند، "عبادت" و بالاتر از آن "عبودیت" و بالاتر از آن "مظهر ربوبیت" را اهداف حیات انسان معرفی می کنند. [نام کتاب : جامعه در قرآن ؛ نویسنده : جوادی آملی، عبدالله ؛ صفحه : 174-184]

🔶 دعای ازدیاد رزق از معاویة بن عمار نقل شده که از حضرت صادق علیه السلام دعایی برای روزی خواستم، امام به من دعایی یاد دادند که هیچ ذکری را برای جلب روزی بهتر از آن ندیدم: 👈🏻اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي مِنْ فَضْلِكَ الْوَاسِعِ الْحَلَالِ الطَّيِّبِ رِزْقاً وَاسِعاً حَلَالًا طَيِّباً بَلَاغاً لِلدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ صَبّاً صَبّاً هَنِيئاً مَرِيئاً مِنْ غَيْرِ كَدٍّ وَ لَا مَنٍّ مِنْ أَحَدِ خَلْقِكَ إِلَّا سَعَةً مِنْ فَضْلِكَ الْوَاسِعِ فَإِنَّكَ قُلْتَ وَ سْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ فَمِنْ فَضْلِكَ أَسْأَلُ وَ مِنْ عَطِيَّتِكَ أَسْأَلُ وَ مِنْ يَدِكَ الْمَلْأَى أَسْأَلُ. 🔸ترجمه دعا: «خدایا از فضل وسیع، حلال و پاکت، به من رزق واسع، حلال و پاک عنایت کن که برای دنیا و آخرت من کافی باشد! زیادِ زیاد! بسیار گوارا! بدون زحمت طاقت فرسا و منتی از هیچ یک از خلائقت جز از فضل وسیع خودت؛ چرا که خودت گفته‌ای: «از خدا فضلش را طلب کنید» پس از فضلت می‌خواهم! از بخششت می‌خواهم! و از دست پر نعمت تو روزی می‌خواهم!» 📚کافی، ج2، ص550

قاعده «الجمع مهما امکن» در جمع بین روایات نزد شیخ طوسی ره_درس خارج اصول استاد سید احمد مددی، ۱۴۰۰/۱۰/۸

🔶🔶مُلک یا مالکیت؟ (10) 🔶 استعمال کلمه «مِلک» و مشتقات آن درباره خداوند چنانچه پیش از این گذشت، کلمه «مالک» درباره خداوند در دو موضع در قرآن استعمال شده است. سخن درباره این بود که آیا می توان آن را یکی از صفات الهی برشمرد؟ در روایات نیز تا آنجا که جستجو شد، کلمه «مِلک» و «مالک» و مشابه آن به نحو اسمی برای خداوند متعال استعمال نشده است. اساساً کلمه «الملکیه» (ملکیت) در کل روایات (چه درباره خداوند متعال و چه موضوعات دیگر) تنها در یک روایت آمده است: فَأَطْلَقَكَ مِنْ أَسْرِ الْمِلْكِيَّة 📚 الأمالي( للصدوق)، النص، ص: 372 که سند روایت طبق نرم افزار اسناد صدوق ، ضعیف است.

توضیحات پیرامون کتاب نوادرالحکمه - استاد سید احمد مددی ۱۴۰۰/۱۰/۱۳

بررسی سند قاعده علی الید- استاد سید احمد مددی- ۱۴۰۰/۱۰/۱۳

استاد مفیدی

🔺آخرین جلسه خصوصی درس اخلاق آیت الله انصاری شیرازی در تاریخ چهارشنبه 13/3/88 در منزل ایشان است که برای شاگردان، یادآور مواعظ و وصیت‌های آخر ایشان بود. این درس پس از آن تعطیل شد. 🔰 نکات جالب: آخرین درس، از نظر موضوع حسن ختام بود. یعنی پس از 13 سال درس خصوصی استاد در منزلش، پایان بخش آن توصیف حوض کوثر و ساقی آن مولا امیرالمومنین (ع) در  احادیث جلد هشتم بحار الانوار، باب بیستم بود. و جلسه را به عطر این حدیث از پیامبر اکرم (ص) معطر ساخت که: «یا علی! تو و شیعیانت بر لب حوض کوثر هستید و هر که را که دوست داشته باشی سیراب می کنی...» . با هم برخی توضیحات استاد را مرور می کنیم: علامه طباطبایی قدس سره، روایات معاد را از اول تا آخر خواندند، همش. و آنقدری که ما از روایات اهل بیت عصمت و طهارت علیهم الصلاه و السلام استفاده کردیم از اسفار استفاده نکردیم. اول اسفار فرمود علامه در مجلس خصوصی، پنج شش نفر بودیم و بعد روایات بحار الانوار خوند، همش. نصف جلد ششم و جلد هفتم و تمام جلد هشتم. تمامِ روایات؛ یک دونه به جا نگذاشت. و اینها نورانیت داره. هشتاد و دو سال خودمان را به بازی گرفتیم اما الان روز حسرت هست. و انذرهم یوم الحسره اذ قضی الامر. وقتی که کار از کار گذشته. به روایات اهل بیت عصمت و طهارت خیلی اهمیت بدید... این زرق و برق‌های امروز، این کلمات متجددین و این اروپایی‌گری و اینها به کار انسان نمی خورد. و آخرین کلام استاد اینکه: در وقت مردن چشممون به صورت نورانی علی بن ابیطالب  روشن می‌شه  خدا کنه خجالت نکشیم. همه ائمه تشریف می‌آورند بالین ما ... حتی مادرمون حضرت زهرا سلام الله علیها  (گریه شدید).