#هم_اکنون آغاز روز دوم مدرسه فقهی - پژوهشی فقه المهادنه... نشست چهارم #استاد_جعفری 👈 لینک شرکت در جلسه: 🔗 Tv1.livehowzeh.ir 🔗 http://aparat.com/livehowzeh 💠 مــرکـز علمی-پـژوهشی دیــــــــــن و تــــــــمــــــــــدن ➕ DinVaTamadon.ir ➕ @DinVaTamadon

#هم_اکنون نشست پنجم #استاد_رفیع‌پور 👈 لینک شرکت در جلسه: 🔗 Tv1.livehowzeh.ir 🔗 http://aparat.com/livehowzeh 💠 مــرکـز علمی-پـژوهشی دیــــــــــن و تــــــــمــــــــــدن ➕ DinVaTamadon.ir ➕ @DinVaTamadon

#هم_اکنون نشست ششم #استاد_محمدی_قائنی 👈 لینک شرکت در جلسه: 🔗 Tv1.livehowzeh.ir 🔗 http://aparat.com/livehowzeh 💠 مــرکـز علمی-پـژوهشی دیــــــــــن و تــــــــمــــــــــدن ➕ DinVaTamadon.ir ➕ @DinVaTamadon

💠 در اولین نشست از برنامه مدرسه فقهی پژوهشی فقه المهادنه، استاد فقیهی به تبیین مبانی فقهی آتش‌بس و تفاوت آن با صلح پرداخت. 🔹 ایشان در آغاز سخنان خود با اشاره به ریشه لغوی واژه «هدنه»، آن را به معنای «واگذاری و سکون» دانست و افزود: این واژه در منابع لغوی گاهی به «آتش‌بس» پس از درگیری اشاره دارد؛ یعنی حالتی که پس از وقوع قتال، توقف و آرامشی موقت برقرار می‌شود. برخی لغویان نیز آتش‌بس را حالتی می‌دانند که ممکن است «با عِوَض» یا «بدون عِوَض» برقرار گردد. 💠 مــرکـز علمی-پـژوهشی دیــــــــــن و تــــــــمــــــــــدن ➕ DinVaTamadon.ir ➕ @DinVaTamadon

💠 متن گزارش نشست استاد محسن فقیهی: 🔹 ایشان در آغاز سخنان خود با اشاره به ریشه لغوی واژه «هدنه»، آن را به معنای «واگذاری و سکون» دانست و افزود: این واژه در منابع لغوی گاهی به «آتش‌بس» پس از درگیری اشاره دارد؛ یعنی حالتی که پس از وقوع قتال، توقف و آرامشی موقت برقرار می‌شود. برخی لغویان نیز آتش‌بس را حالتی می‌دانند که ممکن است «با عِوَض» یا «بدون عِوَض» برقرار گردد. ◽️ وی تفاوت آتش‌بس با صلح را یکی از نکات اساسی در مباحث فقهی دانست و توضیح داد: صلح در اصطلاح فقهی معاهده‌ای است دائمی و بدون مدت مشخص و تا زمانی که فسخ نشود، ادامه دارد. در حالی که آتش‌بس معمولاً مدت‌دار است و از ده روز و یک ماه تا یک سال یا بیشتر می‌تواند شکل بگیرد و با پایانِ مدت تعیین‌شده خاتمه می‌یابد. ◽️ این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به فلسفه آتش‌بس در اسلام گفت: آتش‌بس فرصتی برای تقویت نیروها، رفع مشکلات یا ایجاد آمادگی‌های جدید است و در مواردی ممکن است برای هر دو طرف فوایدی به همراه داشته باشد. ◽️ ایشان افزود: برای تبیین مشروعیت آتش‌بس در فقه اسلامی نمونه‌های متعددی در سیره پیامبر قابل استفاده است. نخستین و مشهورترین نمونه تاریخی «صلح حدیبیه» است که در سال ششم هجرت میان پیامبر و قریش منعقد شد. این اقدام پیامبر، به دلیل صدور از معصوم، حجت شرعی است و مشروعیت اصل آتش‌بس را اثبات می‌کند. ایشان در صلح حدیبیه معاهده‌ای را پذیرفتند که به توقف قتال منجر شد و این نمونه‌ای از ابتکارهای فقهی و سیاسی پیامبر در مدیریت بحران‌های نظامی بود. ◽️ استاد فقیهی گفت: نمونه دیگر قابل ذکر، توافق پیامبر با یهودیان خیبر پس از فتح آن بود. این توافق نوعی آتش‌بس مع‌العِوض بود، به این معنا که یهودیان در زمین‌های خود باقی ماندند و در برابر بهره‌برداری از زمین، نیمی از محصول را به مسلمانان می‌پرداختند. همچنین در صورت نقض عهد، دستور اخراج صادر می‌شد. همچنین از معاهده‌های پیامبر با قبایل بنی‌قریظه و بنی‌نضیر نیز می‌توان یاد کرد و نشان داد که در این موارد نیز پیامبر با اهداف مشخص، از جمله پایان‌دادن به خصومت‌ها و ایجاد امنیت در مدینه، اقدام به مصالحه یا آتش‌بس کرده‌اند. ◽️ ایشان در ادامه بیان کرد: سیره پیامبر گرچه مشروعیت آتش‌بس را نشان می‌دهد، اما اصل اساسی در همه این موارد رعایت مصلحت مسلمین بوده است. تشخیص این مصلحت در فقه اسلامی به عهده امام یا نایب امام است و مشروعیت آتش‌بس تنها زمانی تحقق می‌یابد که چنین تصمیمی توسط آنان اتخاذ شود. ◽️ وی افزود: در تعیین شرایط آتش‌بس، انعطاف‌پذیری جایز است؛ به این معنا که ممکن است بخشی از مفاد توافق به سود طرف مقابل باشد، همان‌گونه که در برخی معاهدات پیامبر چنین بوده است. با این حال، ملاک نهایی مصلحت عمومی و آثار مثبت کلی برای جامعه اسلامی است. ◽️ ایشان گفت: از دیگر اصول مهم در این زمینه، مسئله وفای به عهد است. پیامبر اکرم هرگز در هیچ معاهده‌ای آغازگر نقض عهد نبودند و تنها در صورت تخلف طرف مقابل واکنش نشان می‌دادند. با استناد به آیات قرآن مانند «اوفوا بالعقود» و «فأتمّوا الیهم عهدهم الی مدتهم»، التزام به پیمان از مسلمات فقه اسلامی است، حتی اگر در مقاطع خاصی به ظاهر به ضرر مسلمانان باشد. ◽️ استاد فقیهی در ادامه به آثار متعدد آتش‌بس درمدیریت حکومت اسلامی اشاره کرد وگفت: یکی ازمهم‌ترین اهداف پیامبر از پذیرش آتش‌بس، تأمین امنیت مدینه و تثبیت حکومت اسلامی بود. در برخی موارد، آتش‌بس سبب جلب قبایل جدید و گسترش نفوذ اسلام می‌شد. بنابراین این عمل درمعرفی اسلام به عنوان دین صلح و منطق نقش داشت و این رویکرد یکی از ابزارهای مهم تبلیغی صدر اسلام بوده است. از منظر نظامی نیز آتش‌بس می‌توانست زمان لازم را برای تمرکز نیروها و تقویت توان دفاعی فراهم کند یا مانع از گسترش جنگ‌های متعدد شود. ◽️ ایشان در ادامه با اشاره به آیاتی نظیر «وَإِن جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا» گفت: این آیه نشان می‌دهد که اصل پذیرش صلح و آتش‌بس، در صورت وجود زمینه از سوی طرف مقابل، مورد تأیید قرآن است. زیرا حفظ جان، مال و امنیت جامعه از اصول عقلی و شرعی است و نباید مسلمانان خود را در معرض هلاکت قرار دهند؛ مگر در موارد ضرورت که تشخیص آن با امام یا نایب امام است. ◽️ وی تأکید کرد: که همه این مبانی ـ اعم از سیره، آیات، قواعد فقهی، و مصالح اجتماعی ـ در نهایت به تشخیص «ولیّ امر» وابسته است و تنها اوست که می‌تواند دستور پذیرش یا رد آتش‌بس را صادر کند. مردم نباید ازدستورات تعیین‌شده فراتر رفته یا عقب‌نشینی کنند و وظیفه شرعی، پیروی دقیق از آنچه ولیّ امر تشخیص می‌دهد است. ◽️ ایشان در پایان سخنان خود ضمن جمع‌بندی مباحث مطرح شده گفت: آتش‌بس از منظر فقه اسلامی امری مشروع اما مشروط است و تحقق آن نیازمند ملاحظه دقیق مصالح، شرایط معاهده و رعایت کامل احکام شرعی است.

💠 دومین نشست از دروس مدرسه فقهی پژوهشی فقه المهادنه با موضوع «جایگاه آتش‌بس از منظر حقوق بین‌الملل و فقه» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین رهایی، از اساتید دانشگاه و حوزه علمیه قم، برگزار شد. ◽️ استاد رهایی در این نشست ضمن تشریح ساختارهای حقوقی آتش‌بس در نظام بین‌الملل، آن را با نهادهای مشابه در فقه اسلامی مقایسه کرد و تصویری تطبیقی از این موضوع ارائه داد. ◽️ ایشان در آغاز گفت: در یک تعریف کلی از آتش‌بس، آن را «توقف موقت یا حتی دائم اعمال خصمانه و توسل به نیروی نظامی» می‌دانند؛ توقفی که ممکن است در نقطه‌ای مشخص از میدان نبرد یا به صورت عمومی برقرار شود، بی‌آنکه لزوماً به صلح پایدار منتهی گردد. در ادبیات حقوق بین‌الملل آتش‌بس با عناوینی همچون «Ceasefire»، «Truce» یا «Armistice» شناخته می‌شود، هرچند بسیاری از این اصطلاحات تعاریف ثابت و اجماعی در اسناد رسمی ندارند. 👇👇ادامه گزارش👇👇

◽️ استاد رهایی در ادامه، سه نوع اصلی آتش‌بس را معرفی کرد و گفت: نوع اول، آتش‌بس قراردادی است که در قالب توافق‌نامه‌ای رسمی میان طرف‌های مخاصمه یا حتی با حضور اشخاص ثالث منعقد می‌شود و تابع قواعد کنوانسیون وین ۱۹۶۹ درباره حقوق معاهدات است. نوع دوم، آتش‌بس غیررسمی یا عملیاتی است که بدون قرارداد مکتوب و صرفاً با هدف توقف موقت مخاصمه صورت می‌گیرد؛ و نوع سوم، آتش‌بس طولانی‌مدت یا دائمی است که به صلح منجر نمی‌شود و با عناوین متفاوتی در متون بین‌المللی شناخته شده است. ◽️ وی افزود: تصمیم شورای امنیت بر اساس فصل هفتم منشور ملل متحد نیز می‌تواند مبنای الزام‌آور آتش‌بس باشد، بدون اینکه این اقدام در قالب معاهده میان طرف‌ها تعریف شود. همچنین آتش‌بس‌ می‌تواند ریشه عرفی داشته باشد؛ مانند ماه‌های حرام در فقه اسلامی که در طول تاریخ نوعی آتش‌بس عرفی میان قبایل عرب به شمار می‌رفت. ◽️ استاد رهایی گفت: انواع دیگری از آتش‌بس نیز وجود دارد. مانند آتش‌بس‌های «عام» (General Ceasefire)، «محلی» (Local Ceasefire) و «انسان‌دوستانه» (Humanitarian Ceasefire) که نوع اخیر معمولاً با هدف فراهم‌سازی مسیر کمک‌رسانی برای مجروحان یا غیرنظامیان اجرا می‌شود و نیاز به تعهدات محدود اما دقیق دارد. ◽️ استاد رهایی مهم‌ترین اصل در اجرای آتش‌بس را حسن نیت دانست و تأکید کرد: که هیچ ضرورتی نمی‌تواند مجوز نقض حسن نیت باشد. اگر آتش‌بس صرفاً پوششی برای فریب طرف مقابل و انجام حملات ناگهانی باشد، این عمل در حقوق بشردوستانه بین‌المللی مصداق «Perfidy» و از مصادیق جنایت جنگی است؛ همان‌گونه که در ماده ۸ اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی به آن اشاره شده است. ◽️ ایشان گفت: آثار عملی آتش‌بس شامل توقف کامل عملیات خصمانه، تعیین خطوط جداکننده نیروها، ممنوعیت اعزام نیرو و تجهیزات به مناطق نبرد، امکان تعیین مناطق بی‌طرف و تنظیم وضعیت اسرا و مجروحان است. همچنین پس از اجرای آتش‌بس، هیچ‌یک از طرف‌ها نمی‌توانند به استناد «دفاع مشروع» دست به اقدام نظامی جدید بزنند، مگر اینکه آتش‌بس سابقاً نقض شده باشد. ◽️ وی گفت: در بسیاری از آتش‌بس‌ها کمیسیون‌های مشترک یا نمایندگان برخی کشورها یا نهادهای بین‌المللی به عنوان ناظر تعیین می‌شوند تا از اجرای دقیق تعهدات اطمینان حاصل کنند. در مورد نقض آتش‌بس نیز هر عمل جنگی خفیفی نقض محسوب نمی‌شود و نقض باید فاحش بوده و از سوی مقامات رسمی صورت گیرد؛ نه رفتار خودسرانه افراد غیرنظامی یا نیروهای پراکنده. ◽️ او همچنین به اصول مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها اشاره کرد و گفت: بر اساس پیش‌نویس کمیسیون حقوق بین‌الملل، دولت ناقض باید اقدام خلاف را متوقف کند، تعهد دهد که تکرار نمی‌شود و خسارت‌های ناشی از نقض را جبران کند؛ از جمله بازگرداندن وضعیت به حالت قبل و حتی عذرخواهی رسمی در سطح بین‌المللی. ◽️ استاد رهایی در بخش دوم سخنان خود به بررسی مسئله آتش‌بس از منظر فقهی پرداخت و گفت: در فقه شیعه و سنی، قراردادهای گوناگونی برای پایان‌دادن به نبرد شکل گرفته است؛ از استیمان و استیجار گرفته تا قرارداد ذمه و «مهادنه» یا «مهاده» که به معنای «تعلیق موقت جنگ» است. ◽️ وی آیه ۶۱ سوره انفال (وَإِن جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا) را یکی از مستندات قرآنی مشروعیت آتش‌بس دانست و گفت: مشهور فقهای شیعه، متولی عقد آتش‌بس را امام المسلمین یا نایب امام می‌دانند و مشروعیت آتش‌بس وابسته به تشخیص مصلحت مسلمانان است و این تشخیص بر عهده رهبری جامعه اسلامی است. ◽️ ایشان گفت: شیخ طوسی در کتاب المبسوط آتش‌بس را «تعلیق جنگ برای مدت مشخص، با یا بدون عوض» تعریف کرده است. در شرایط قدرت مسلمانان، مدت آتش‌بس معمولاً کمتر و حداکثر چهار ماه دانسته شده، اما در شرایط اضطراری یا ضعف، برخی فقها امکان انعقاد آتش‌بس تا ده سال را با استناد به نمونه تاریخی حدیبیه پذیرفته‌اند. 💠 مــرکـز علمی-پـژوهشی دیــــــــــن و تــــــــمــــــــــدن ➕ DinVaTamadon.ir ➕ @DinVaTamadon

┈┅ ❁ـ﷽ـ❁ ┅┈ 🔅 مجموعه فایل‌های تصویری مدرسه فقهی - پژوهشی فقه المهادَنَه در آپارات🔅 📌 سخنرانی آغاز دوره 🎙 حجت‌الاسلام والمسلمین علی صفدری 🔗 www.aparat.com/v/eyktt43 نشست اول 📌 کلیات بحث فقه المهادنه 🎙 استاد محسن فقیهی 🔗 www.aparat.com/v/keuia22 نشست دوم 📌 هدنه از منظر فقه و حقوق بیت‌الملل 🎙 استاد سعید رهایی 🔗 www.aparat.com/v/bflzur9 نشست سوم 📌 مولفه‌های مشروعیت هدنه 🎙 استاد مرتضی ترابی 🔗 www.aparat.com/v/ytu1r7l نشست چهارم 📌 شیوه رفتاری امیرالمومنین و امام مجتبی علیهماالسلام و هدنه 🎙 استاد حمیدرضا جعفری 🔗 www.aparat.com/v/chxj034 نشست پنجم 📌 بایدها و نبایدها در قرارداد هدنه 🎙 استاد سیدمحمدمهدی رفیع‌پور 🔗 www.aparat.com/v/dro04v5 نشست ششم 📌 هدنه و اصل عزّت از منظر آیات 🎙 استاد محمد محمدی قائنی 🔗 www.aparat.com/v/jqpw1k4 💠 مــرکـز علمی-پـژوهشی دیــــــــــن و تــــــــمــــــــــدن ➕ DinVaTamadon.ir ➕ @DinVaTamadon

#هم_اکنون نشست هفتم #استاد_طائب 👈 لینک شرکت در جلسه: 🔗 Tv1.livehowzeh.ir 🔗 http://aparat.com/livehowzeh 💠 مــرکـز علمی-پـژوهشی دیــــــــــن و تــــــــمــــــــــدن ➕ DinVaTamadon.ir ➕ @DinVaTamadon

#هم_اکنون نشست اختتامیه #استاد_صفدری 👈 لینک شرکت در جلسه: 🔗 Tv1.livehowzeh.ir 🔗 http://aparat.com/livehowzeh 💠 مــرکـز علمی-پـژوهشی دیــــــــــن و تــــــــمــــــــــدن ➕ DinVaTamadon.ir ➕ @DinVaTamadon

┈┅ ❁ـ﷽ـ❁ ┅┈ 🔅 مجموعه فایل‌های تصویری مدرسه فقهی - پژوهشی فقه المهادَنَه در آپارات🔅 📌 سخنرانی آغاز دوره 🎙 حجت‌الاسلام والمسلمین علی صفدری 🔗 www.aparat.com/v/eyktt43 نشست اول 📌 کلیات بحث فقه المهادنه 🎙 استاد محسن فقیهی 🔗 www.aparat.com/v/keuia22 نشست دوم 📌 هدنه از منظر فقه و حقوق بیت‌الملل 🎙 استاد سعید رهایی 🔗 www.aparat.com/v/bflzur9 نشست سوم 📌 مولفه‌های مشروعیت هدنه 🎙 استاد مرتضی ترابی 🔗 www.aparat.com/v/ytu1r7l نشست چهارم 📌 شیوه رفتاری امیرالمومنین و امام مجتبی علیهماالسلام و هدنه 🎙 استاد حمیدرضا جعفری 🔗 www.aparat.com/v/chxj034 نشست پنجم 📌 بایدها و نبایدها در قرارداد هدنه 🎙 استاد سیدمحمدمهدی رفیع‌پور 🔗 www.aparat.com/v/dro04v5 نشست ششم 📌 هدنه و اصل عزّت از منظر آیات 🎙 استاد محمد محمدی قائنی 🔗 www.aparat.com/v/jqpw1k4 نشست هفتم 📌 بررسی مبانی فقهی آتش‌بس 🎙 استاد مهدی طائب 🔗 www.aparat.com/v/xtv5dv6 نشست هشتم 📌 واکاوی فقهی هدنه از منظر امام شهید انقلاب 🎙 استاد حمید درایتی 🔗 www.aparat.com/v/hjnsz25 نشست اختتامیه 📌 الزامات فقهی در اتخاذ راهبرد هدنه 🎙 استاد حسین صفدری 🔗 www.aparat.com/v/xhyui7g 💠 مــرکـز علمی-پـژوهشی دیــــــــــن و تــــــــمــــــــــدن ➕ DinVaTamadon.ir ➕ @DinVaTamadon