🔻سیبیاس: در پی تعویق مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز قیمت نفت به بالاترین سطح خود در چهار ماه اخیر نزدیک میشود/#غرب_آسیا
@emad_rezvan
🔻استعمار در خلیج فارس و هرمز از چه زمانی آغاز شد؟
▫️در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی ها و عثمانی ها به عنوان قدرتهای جهانی در عرصه رقابت و تقابل با یکدیگر قرار داشتند. خلافت عثمانی با گسترش قلمرو خود تا سواحل دریای سیاه، مدیترانه و دریای مرمره و همچنین تسلط بر مناطق حجاز، مصر و قسطنطنیه موفق به انسداد مسیرهای تجاری منتهی به آسیای شرقی و هندوستان بر روی اروپاییان گردید.
▫️در پی این رخداد اروپاییان ناگزیر به انتخاب مسیر دریایی جنوبی و دور زدن قاره آفریقا جهت دسترسی به شرق آسیا شدند. در این میان پرتغالیها به عنوان پیشگامان اروپایی در کشف مسیرهای جدید شرقی به شناسایی آبراههای استراتژیک خلیج فارس و جزایر آن اقدام کردند. در این دوره تاریخی دستیابی به سرزمینهای شرقی و تسلط بر بندر گوا از مهمترین اهداف راهبردی و سیاسی امپراتوری پرتغال محسوب میشد/#تاریخ_جنگ
✍سلمان
1/11
@emad_rezvan
عماد
🔻استعمار در خلیج فارس و هرمز از چه زمانی آغاز شد؟ ▫️در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالی ها و عثمانی ها ب
🔻آلفونسو آلبوکرک از فرماندهان ارشد ناوگان دریایی پرتغال نقشی محوری در تحقق اهداف این امپراتوری جهت گسترش سلطه و نفوذ جهانی ایفا نمود. وی با تکیه بر دو انگیزه عمدهی اقتصادی (تسلط بر سرزمینهای تجاری) و مذهبی-سیاسی (مقابله با عثمانی)، سه نقطه استراتژیک مالاکا، عدن و هرمز را به عنوان ارکان اصلی دستیابی پرتغال به هژمونی جهانی معرفی میکرد.
▫️بر همین اساس آلبوکرک جهت تحقق اهداف راهبردی خود در اقیانوس هند و خلیج فارس طرحهای عملیاتی زیر را در دستور کار قرار داد: نخست، تصرف عدن به منظور کنترل تنگه بابالمندب؛ دوم، تسخیر جزیره هرمز جهت تثبیت حاکمیت بر دریای مکران و خلیج فارس و همزمان ممانعت از نفوذ عثمانیها؛ و در نهایت قطعیسازی تسلط بر بندر گوا در هند و اعمال فشار بر مسلمانان در مناطق تحت نفوذ آنان/#تاریخ_جنگ
✍سلمان
2/11
@emad_rezvan
عماد
🔻آلفونسو آلبوکرک از فرماندهان ارشد ناوگان دریایی پرتغال نقشی محوری در تحقق اهداف این امپراتوری جهت گ
🔻آلفونسو آلبوکرک در راستای تحقق اهداف مذکور پس از عبور از جزایر کوریاموریا به رأسالحد وارد شد و کشتیهای صیادی بومیان را به آتش کشید. وی سپس کالحات (قلهات) را که کانون تجارت دریایی هندوستان و تحت سیطره پادشاه هرمز بود را تصرف نمود.
▫️ شرفالدین حاکم قلهات با تأکید بر تبعیت این سرزمین از پادشاه هرمز و اعلام اینکه مردم این دیار هرگز ذلت حاکمیت پرتغالیها را نخواهند پذیرفت آلبوکرک را به مذاکره با حاکم هرمز فراخواند. آلبوکرک پس از این رویداد، قلهات را به مقصد مسقط ترک کرد. متعاقبا وی در لنگرگاه قریات با مقاومت جانانه مردم مواجه گردید و اگرچه سی تن از نیروهای دریایی خود را از دست داد، اما سرانجام موفق به غارت و به آتش کشیدن این شهر شد/#تاریخ_جنگ
✍سلمان
3/11
@emad_rezvan
عماد
🔻آلفونسو آلبوکرک در راستای تحقق اهداف مذکور پس از عبور از جزایر کوریاموریا به رأسالحد وارد شد و کشت
🔻نیروهای دریایی پرتغال با ورود به بندر مسقط که از دیگر مناطق تحت نفوذ پادشاه هرمز محسوب میشد این شهر را مورد حمله توپخانهای قرار دادند. آنان با هدف وادار ساختن مردم به تسلیم، اولتیماتومی صادر کردند مبنی بر آنکه در صورت پرداخت مبلغ پنج هزار سکه طلا، از آتش زدن شهر صرفنظر خواهند کرد.
▫️با این حال پس از امتناع ساکنان از پرداخت این باج نیروهای پرتغالی بخشهای وسیعی از شهر را به آتش کشیده و اقدام به قطع گوش و بینی شهروندان نمودند. این الگوی رفتاری نشان میداد که پرتغالیها در هر نقطهای که با مقاومت بومیان مواجه میشدند بیدرنگ به اقداماتی نظیر قتلعام، غارت و آتشافکنی متوسل میگشتند. تاکتیکی که تکرار مشابه آن در بندر سحار نیز به ثبت رسیده است/#تاریخ_جنگ
✍سلمان
4/11
@emad_rezvan
عماد
🔻نیروهای دریایی پرتغال با ورود به بندر مسقط که از دیگر مناطق تحت نفوذ پادشاه هرمز محسوب میشد این شه
🔻آلبوکرک پس از مدتی با تقویت و تجهیز نیروهای نظامی خود در راستای تحقق هدف راهبردی خویش یعنی تسخیر جزیره هرمز، آمادهسازیهای لازم را به عمل آورد. وی در گام نخست به منظور تنبیه شرفالدین عازم بندر قلهات شد. اگرچه شرفالدین و نیروهای تحت امرش با مقاومتی جانانه به نبرد پرداختند و تلفات قابلتوجهی به نیروهای مهاجم وارد کردند اما پرتغالیها به اتکای برتری نظامی خود موفق به درهمشکستن این مقاومت شدند و شهر به همراه مسجد جامع آن را به آتش کشیدند.
▫️آلبوکرک که از اهمیت راهبردی هرمز در تجارت خلیج فارس آگاهی کامل داشت با ناوگانی متشکل از شانزده فروند کشتی در این منطقه لنگر انداخت. از سوی دیگر سیفالدین (حاکم وقت هرمز)، با تدبیر و دوراندیشی پیش از این اقدامات مؤثری جهت تجهیز سپاه و مقابله با تهدید پرتغالیها اتخاذ نموده بود؛ بهطوریکه در زمان ورود ناوگان دشمن نیرویی متشکل از سیهزار سرباز، چهارهزار تیرانداز و چهارصد فروند کشتی را در بندر به حالت آمادهباش درآورده بود/#تاریخ_جنگ
✍سلمان
5/11
@emad_rezvan
عماد
🔻آلبوکرک پس از مدتی با تقویت و تجهیز نیروهای نظامی خود در راستای تحقق هدف راهبردی خویش یعنی تسخیر جز
🔻سیفالدین پس از دریافت اولتیماتوم آلبوکرک مبنی بر تضمین امنیت در صورت پذیرش تبعیت از پرتغال رسما اظهار وابستگی به پادشاهی پرتغال نمود. مورخان برای توجیه این مصالحه دلایل متعددی را برشمردهاند. نخستین عامل شکاف عمیق نظامی میان قوای هرمز و برتری قاطع نیروهای پرتغالی بود بهگونهای که بازرگانان و بزرگان تجاری شهر با درک توان توپخانهای مهاجمان هرگونه مقاومت مسلحانه را نامعقول دانسته و بر مسیر مصالحه اصرار ورزیدند.
▫️عامل دوم و کلیدی انعقاد پیمان سال ۱۵۱۵ میلادی میان شاه اسماعیل و پرتغالیها بود. مفاد این پیمان بدین شرح مقرر گردید: نخست، مساعدت نیروی دریایی پرتغال در لشکرکشی پادشاه ایران به مناطق بحرین و قطیف؛ دوم، یاری رساندن ناوگان پرتغال به دولت ایران در سرکوب آشوبهای سواحل بلوچستان و مکران و سوم، تشکیل اتحاد استراتژیک میان ایران و پرتغال به منظور مقابله مشترک با عثمانی. در پرتو این توافق شاه اسماعیل موافقت نمود که امیر هرمز به عنوان تابع و خراجگزار پادشاه پرتغال شناخته شود و دولت ایران نیز از هرگونه مداخله در امور داخلی این جزیره خودداری کند/#تاریخ_جنگ
✍سلمان
6/11
@emad_rezvan
عماد
🔻سیفالدین پس از دریافت اولتیماتوم آلبوکرک مبنی بر تضمین امنیت در صورت پذیرش تبعیت از پرتغال رسما اظ
🔻استقرار و تسلط امپراتوری پرتغال بر جزیره هرمز و شریانهای تجاری خلیج فارس پیامدهای زیانباری بر معیشت ساکنان منطقه و بازرگانان محلی به همراه داشت و عملا بخش قابلتوجهی از قلمرو جغرافیایی و حاکمیتی ایران را تحت سیطره بیگانگان درآورد.
▫️در آن مقطع تاریخی ایرانیان به عنوان تنها رقیب تجاری قدرتمند که پتانسیل بازدارندگی در برابر طرحهای توسعهطلبانه و سلطهجویانه پرتغالیها را دارا بودند از اینرو مقامات پرتغالی با اعمال محدودیتهای شدید از هرگونه فعالیت تجاری و تردد دریایی کشتیهای ایرانی ممانعت به عمل میآوردند. این هژمونی دریایی پرتغالیها در خلیج فارس نزدیک به یک قرن به طول انجامید و انحصار تجارت دریایی در این آبراه استراتژیک تا آغاز پادشاهی شاه عباس اول صفوی و احیای اقتدار ملی ایران در دستان آنان باقی ماند/#تاریخ_جنگ
✍سلمان
7/11
@emad_rezvan
عماد
🔻استقرار و تسلط امپراتوری پرتغال بر جزیره هرمز و شریانهای تجاری خلیج فارس پیامدهای زیانباری بر معی
🔻شاه عباس صفوی پس از تثبیت اقتدار داخلی و بازپسگیری اراضی اشغالی ایران از ازبکان و عثمانی به امامقلیخان٬ حاکم فارس مأموریت داد تا جهت فتح جزیره هرمز با کمپانی هند شرقی انگلستان وارد مذاکره شود. دشمنی دیرینه میان پرتغال و انگلستان همراه با محدودیتهای شدیدی که برای کشتیهای تجاری انگلیسی در خلیج فارس اعمال میشد انگلستان را در انتظار فرصتی مناسب برای خاتمه دادن به هژمونی پرتغالیها نگه داشته بود.
▫️از اینرو بهرهگیری از ظرفیت انگلستان راهبرد هوشمندانهای برای مقابله و پایان دادن به حضور استعماری پرتغال در آبراههای خلیج فارس محسوب میشد. پس از انعقاد این پیمان شاه عباس فرمان حمله به مناطق تحت اشغال را صادر نمود. در گام نخست نیروهای ایرانی بندر گمبرون را تصرف و آن را «بندرعباس» نامگذاری کردند.
▫️متعاقبا مقرر گردید که نیروهای ایرانی از خشکی و ناوگان انگلیسی از دریا به جزایر قشم و هرمز یورش برند و غنایم حاصل از فتح را بهطور مساوی تقسیم نمایند. سرانجام پس از حدود دو ماه نبرد و درگیری مستمر پرتغالیها ناچار به تسلیم شدند. بدینترتیب حاکمیت بر هرمز و خلیج فارس به دولت ایران بازگشت و امتیازات پرتغالیها به حقوق صید مروارید در بحرین و دریافت نیمی از عواید گمرکی بندر کنگ تقلیل یافت/#تاریخ_جنگ
✍سلمان
8/11
@emad_rezvan
عماد
🔻شاه عباس صفوی پس از تثبیت اقتدار داخلی و بازپسگیری اراضی اشغالی ایران از ازبکان و عثمانی به امامقل
🔻پس از افول قدرت پرتغالیها سلطه بلامنازع انگلیسیها در منطقه ظهور کرد و تجارت خلیجفارس در انحصار آنان قرار گرفت؛ تسلطی که دامنه نفوذشان را حتی در هندوستان نیز گسترش بخشید. در این میان گمرک خلیجفارس شامل بنادر عباس، کنگ، ریگ و جزیره بحرین درآمدهای هنگفتی را برای آنان به ارمغان آورد. انگلیسیها در سایه مشارکت و همپیمانی با شاه عباس در بازپسگیری هرمز از پرتغالیها موفق شدند در عواید گمرکی بندرعباس با شاه ایران شریک شوند.
▫️علاوه بر این با تأسیس کنسولگری در بندرعباس انحصار خرید ابریشم ایران و مجوز واردات منسوجات انگلیسی به این کشور نصیب آنان گردید. بندرعباس به واسطه دسترسی به شریان ارتباطی پایتخت، از مزیتهای بینظیری برای تجارت کالاهای انگلیسی برخوردار بود؛ همین امتیاز سبب شد تا این بندر به مدت یک و نیم قرن مهمترین کانون تجاری و توقفگاه کمپانی هند شرقی در سواحل خلیجفارس باقی بماند/#تاریخ_جنگ@
✍سلمان
9/11
emad_rezvan
عماد
🔻پس از افول قدرت پرتغالیها سلطه بلامنازع انگلیسیها در منطقه ظهور کرد و تجارت خلیجفارس در انحصار آ
🔻نتایج بررسیهای تاریخی نشان میدهد که نارسایی تجهیزات نظامی و افت بازدارندگی دفاعی توأم با عدم بینش و سوءتدبیر برخی حکمرانان، انگیزه قدرتهای استعمارگر و زیادهخواه را برای تسلط و استثمار منابع و موقعیتهای ژئوپلیتیک ایران چند برابر میساخت. این شرایط نامساعد نهتنها راه را برای نفوذ بیگانگان هموار میکرد، بلکه انگیزه مقاومت مردمی را نیز سلب مینمود.
▫️در نقطه مقابل شاهعباس اول با تکیه بر اقتدار سلطنتی و بهرهمندی از فرماندهانی غیور و متعهد موفق به آزادسازی سرزمینهای ایران از چنگ پرتغالیها شد. اما انگلستان که بهعنوان یک قدرت نوظهور استعماری در شرق در حال گسترش نفوذ بود با هدف تأمین منافع بلندمدت خویش حضور خود را در خلیجفارس برای قرنها تداوم بخشید. بدین وسیله جنوب ایران به منطقهای استراتژیک برای اعمال هژمونی انگلیسیها، استخراج منافع اقتصادی و رقابت با روس ها بدل شد/#تاریخ_جنگ
✍سلمان
10/11
@emad_rezvan