🌀 خطاهای مهلک شناختی در اقتصاد ایران 🔹 این سطح از خطای شناختی در تحلیل جناب آقای مهندس باهنر که زمانی نماینده مجلس بودند و اکنون عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام هستند، قابل باور نیست. اینکه شما ارز را کالایی مثل پفک نمکی قلمداد کنید که قیمتش با تورم افزایش پیدا می‌‌کند، ناشی از درک نادرست از جایگاه ارز در اقتصاد است؛ متاسفانه این فهم نادرست از نرخ ارز در بین بسیاری از سیاستمداران کشور رواج پیدا کرده و منشا اشتباهات مهلک سیاستی شده است! 🔻جناب آقای مهندس باهنر، مطالعات زیادی نشان می‌دهد که افزایش نرخ ارز و ازجمله نرخ دلار یکی از علل اصلی تورم در اقتصاد ایران است؛ نه اینکه افزایش نرخ تورم علت افزایش نرخ ارز باشد. 🔻 خیلی خلاصه بگویم، 🔹اول، وقتی نرخ دلار بالا می‌رود ابتدا هزینه فرصت عرضه کالا به داخل(به‌جای صادرات) بالا می‌رود؛ شما پسته را کیلویی ۱۰ دلار صادر می‌کنید؛ وقتی دلار از ۱۰۰ هزار تومان می‌شود ۲۵۰ هزار تومان، یعنی قیمت داخلی پسته هم به جای حداقل کیلویی یک میلیون تومان باید بشود دو نیم میلیون تومان. حتی در اقتصاد ما کالاهای غیر صادراتی را هم تولیدکنندگان و تجار با در نظرگرفتن قیمت صادراتی و نرخ ارز تعیین می‌کنند. 🔹دوم، با افزایش نرخ دلار واردات حدود ۱۰۰ میلیارد دلاری کشور گران می‌شود و چون تولید داخلی وابستگی زیادی به نهاده‌ها و کالاهای سرمایه‌ای وارداتی دارد، تورم ناشی از فشار هزینه تولید افزایش پیدا می‌کند. 🔹سوم، به خاطر دلاری فروشی مواد اولیه تولید داخلی در بورس کالا، افزایش نرخ دلار آنها را هم گران می‌کند و باز می‌شود تورم. ✍محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀بعثت اقتصادی نمایندگان مجلس 🔹در خبرها آمده که نشست دو روزه «مجمع نمایندگان ملت مبعوث» با شرکت ۴۰ نماینده در قم برگزار شد؛ این اقدام را باید به فال نیک گرفت؛ ولی باید نوعی بعثت اقتصادی در نمایندگان محترم مجلس هم رخ دهد؛ 🔻وقتی عملا صدایی از بیشتر نمایندگان مجلس در مقابل سیاست‌های مخرب بانک مرکزی در تضعیف ارزش پول ملی و تورم بی‌سابقه ۷۳ درصدی ناشی از آن درنمی‌آید، امید ملت مبعوث هم ناامید می‌شود. ✍محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀 کج‌رفتاری نگارش کتاب سیر تحول اندیشه اقتصادی به ایستگاه آخر رسیده و در حال مطالعه کتاب کج‌رفتاری ریچارد تیلر اقتصاددان شهیر مکتب اقتصاد رفتاری هستم؛ با این که فرصتم اندک است، دچار هم مشکلات رفتاری شدم که تیلر از آن بحث می‌کند؛ بر اساس مدل بیشینه سازی اقتصاد رایج باید به سرعت از این کتاب و امثال آن عبور کنم، تا کتابم تمام شود؛ ولی دارم سطر به سطر این کتاب جذاب را می‌خوانم و یادداشت برمی‌دارم؛ عجب عدم عقلانیت عقلایی! ✍محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀حکایت قیمت بنزین در آمریکا 🔻ریچارد تیلر در کتاب کج‌رفتاری، حکایت کاهش قیمت بنزین در آمریکا از گالنی ۴ دلار به کمتر از ۲ دلار پس از بحران مالی ۲۰۰۸ را روایت می‌کند و اینکه مصرف کنندگان چه واکنشی نشان دادند؛ اکنون پس از جنگ تحمیلی سوم آمریکا علیه ایران داستان برعکس شده است؛ قیمت بنزین در آمریکا به بالای ۴ دلار در هر گالن افزایش یافته است(رک: تیلر، کج‌رفتاری، ص۱۳۳). ✍محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀 نویز؛ نقصی در قضاوت انسان 🔻کتاب نویز نوشته دنیل کاهنمن، برنده جایزه نوبل اقتصاد، و همکارانش، اثر جالبی است که به بررسی اثر سوگیری‌های روانشناختی در قضاوت های ما می‌پردازد؛ 🔹بر اساس یافته‌های کتاب، همه ما درگیر سوگیری‌های روانشناختی می‌شویم وقتی افرادی را گزینش می‌کنیم، اثری را داوری می‌کنیم و یا حتی در مورد اطرافیان خود قضاوت می‌کنیم. 🔹 نویسندگان کتاب تکنیک هایی برای غلبه بر این سوگیری‌های روانشناختی توصیه می‌کنند. ✍محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀جایزه نوبل اقتصاد سال ۲۰۲۶ به رابرت هال و مایکل وودفورد به خاطر مطالعه «بنیان‌های اقتصاد خرد سیاست تثبیت اقتصاد کلان» اهدا شد. 🔹این دو اقتصاددان نشان دادند که چگونه می‌توان با بازسازی مدل‌های اقتصادی، سیاست‌های تثبیت اقتصادی را احیا و تقویت کرد. به‌جای آنکه مدل‌ها را بر اساس روابط آماری میان متغیرهای اقتصاد کلان، مانند تورم، تولید و مصرف، بنا کرد؛ آنها این مدل‌ها را بر پایه بنیان‌های خرداقتصادی طراحی کردند. ✍محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀 بالاخره تمام شد 🔻امروز بالاخره نگارش کتاب سیر تحول اندیشه اقتصادی تمام شد؛ نگارش این کتاب یکی از آرزوهای دیرینه ام در طول سال‌ها تدریس درس تاریخ عقاید اقتصادی بود، که الحمدلله محقق شد. 🔹 آنچه کار را سخت می‌کرد این بود که برای معرفی اندیشه‌های اقتصادی سراغ متن اصلی متفکران رفتم که کار بسیار دشواری بود. 🔻در این کتاب بر خلاف بی‌مهری به اقتصاد اسلامی در کتاب‌های تاریخ عقاید اقتصادی، ۲ فصل از ۱۵ فصل کتاب را به اقتصاد اسلامی اولیه (صدر اسلام) و اقتصاد اسلامی مدون (پس از شهید صدر) اختصاص دادم. 🔹 رویکرد ابتکاری دیگر در این اثر توجه به زمینه های عینی و فلسفی شکل‌گیری مکاتب اقتصادی است که کاری جدید و بدیع است. ✍محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀 حال و هوای بهشتیان 🎙اثر ماندگار استاد شحات محمد انور 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀کلاه گشاد هوش مصنوعی بر سر جامعه علمی 🔹با ظهور و گسترش هوش مصنوعی، همه، کارشناس همه چیز می‌شوند؛ حتی زمانی که اندک اطلاعی از آن ندارند. 🔻هرچند هوش مصنوعی می‌تواند فرآیند تولید علم را ساده‌تر کند و روند آن را تسریع ببخشد، ولی آفت عمده آن ایجاد توهم همه چیز دانی و اظهارنظر در همه زمینه‌ها است. 🔻با گسترش هوش مصنوعی پایان نامه ها و رساله ها سریعتر نوشته شده و دفاع می‌شوند؛ ولی الزاماً بر تعداد دانشمندان و متفکران جامعه افزوده نمی‌شود. ✍محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀اندر رثای خاویر میلی 🔹در دوره‌ای که برای جمعی از اساتید دانشگاه داشتم، یکی از اساتید گفتند چرا ما سیاست‌های موفق خاویر میلی را در ایران اجرا نمی‌کنیم؟ 🔻 برایم تصویر ارائه شده از خاویر میلی عجیب بود؛ توضیح دادم که اتفاقا همان سیاست‌های خاویر میلی را ماه هم داریم اجرا می‌کنیم، از جمله سیاست شوک ارزی دی‌ماه ۱۴۰۴ که نتیجه‌اش تورم مهلک بالای ۷۰ درصدی کنونی و نرخ رشد منهای ۱۰ درصدی است. 🔹 دیدن خبر سرکوب اعتراضات دانشجویی علیه رئیس‌جمهور آرژانتین با گاز اشک‌آور و ماشین‌های آب‌پاش در روزهای اخیر شاهدی دیگر بر ناکارآمدی سیاست‌های شوک درمانی خاویر میلی در آرژانتین است. 🔹دانشجویان در اعتراض به سیاست‌های ریاضت اقتصادی، حذف یارانه‌ها و کاهش حمایت‌های دولتی از آموزش عمومی و خدمات درمانی به خیابان‌ها آمده‌اند. 🔹یکی از دانشجویان معترض آرژانتینی در واکنش به برخورد نیروهای امنیتی با تظاهرات دانشجویی گفت: «ما فقط جوان‌هایی هستیم که می‌خواهیم درس بخوانیم، اما آن‌ها به سمت ما گاز اشک‌آور پرتاب می‌کنند. واقعاً مشکلشان چیست؟» 🔹وی تأکید کرد: «ما همچنان به اعتراضات ادامه خواهیم داد، چون می‌خواهیم دانشگاه‌ها پابرجا بمانند و سرزمین آرژانتین متعلق به آرژانتینی‌ها باشد.» ✍محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀 این هم تمام شد 🔹 امروز نگارش کتاب «سیر تحول رویکردهای فلسفی در اندیشه اقتصادی» را هم به پایان رساندم؛ کاری سنگین که دو سال روی آن وقت گذاشتم و مکمل کار قبلی در مورد سیر تحول اندیشه اقتصادی است. 🔻نگارش این کتاب هم یکی از آرزوهای دیرینه ام بود؛ یعنی بحث از چگونگی امتداد مبانی فلسفی و روش‌شناختی در تاریخ اندیشه اقتصادی از یونان باستان با دو فیلسوف برجسته‌اش یعنی افلاطون و ارسطو تا فلاسفه موثر بر اقتصاد رفتاری معاصر. این یعنی نوعی تاریخ فلسفه اقتصاد از یونان باستان تا دوره معاصر؛ که باز هم برایم تحول اندیشه اقتصاد اسلامی در بستر تحول فلسفه اسلامی مهم بود و دو فصل از فصول ۱۵ گانه کتاب را به آن اختصاص دادم. 🔹 انشالله اگر توفیقی باشد کتاب تاریخ عقاید اقتصاد اسلامی را هم خواهم نوشت تا سه گان کتاب‌های سیر تحول اندیشه اقتصادی کامل شود. ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀 اعتراف اوباما به اقتدار ایران در تنگه هرمز 🔹بالاخره اوباما، رئیس جمهور سابق آمریکا، به اقتدار ایران با در اختیار گرفتن کنترل تنگه هرمز اعتراف کرد؛ اعترافی تاریخی هم به شکست آمریکا و هم به پیروزی‌های بی‌سابقه ملت سرافراز ایران در برابر آمریکا و متحدانش. ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2