🌀مشکل اقتصاد ایران کجاست؟ 🔹در قرائتی که لیبرالهای وطنی در بین مسئولان مملکت جا انداختند مشکل اقتصاد ایران در این است که بنزین ارزان است، انرژی ارزان است، کسری بودجه دولت زیاد است؛ اینها برداشت‌های انحرافی است که مثل خوره به جان اقتصاد ایران افتاده است و آن را نابود کرده است. 🔻در این برداشت رایج از مشکلات اقتصاد ایران، به مساله اصلی ارزش پول ملی و قیمت ارز اصلا توجه نمی‌شود؛ اینکه ما با دست خودمان در دی‌ماه سال پیش ارزش پول ملی را به شدت کاهش دادیم و کل نظام قیمت‌ها را مختل کردیم، و ماشین خلق پول را هم راه‌انداختیم، اصلا مورد توجه نیست. 🔹در جلسه‌ای که اخیرا داشتیم و یکی از شخصیت‌های مرتبط با نظام تصمیم‌گیری اقتصادی در آن توضیح می‌دادند، ایشان مرثیه بلند و بالایی در مورد مشکل قیمت گندم و نان داشتند؛ آنجا به ایشان گفتم که متاسفانه شما جای مشکلات اصلی و فرعی را اشتباه گرفتید؛ قیمت نان مشکل اصلی ما نیست و با گران کردن نان فقط سفره مردم را کوچک‌تر می‌کنیم؛ به ایشان عرض کردم که شما مقوله مهم اختلال در قیمت ارز و ارزش پول ملی را رها کردید و تمرکزتان در این شده است که چگونه نان را گران کنیم و این به اصطلاح یارانه موهوم پنهان را حذف کنیم؟ http://eitaa.com/eqmoq2

🌀 دو جریان مخرب در اقتصاد ایران 🔻در اقتصاد ایران شاهد دو جریان مخرب #تعامل_گرایی و #گران_سازی هستیم. 🔹 جریان #تعامل_گرایی موفقیت اقتصاد ایران را وابسته به تعامل با غرب و بویژه آمریکا در نظم نوین جهانی می‌داند؛ این جریان حتی حل مشکل آب خوردن ما را هم وابسته به تعامل می‌داند. 🔹 جریان #گران_سازی هم موفقیت اقتصاد ایران را وابسته به گران سازی کالاها و خدمات و یا رهاسازی قیمت‌ها همراه با مسئولیت زدایی از دولت می‌داند. 🔻 ترکیب این دو جریان فکری، اقتصاد ایران را زمین‌گیر کرده است. جنگ رمضان با تقویت نقش‌آفرینی ایران در اقتصاد جهانی و فعالسازی فرصت استفاده از تنگه هرمز، زمینه عدول از رویکرد تعامل گرایی را فراهم کرد، ولی هنوز جریان های مدافع تعامل گرایی در مقابل این تحول مقاومت می‌کنند. 🔻 نفوذ جریان گران سازی در اقتصاد ایران بسیار مهلک‌تر از جریان تعامل گرایی است؛ سیاست گران سازی ارز نیمه دوم دی‌ماه ۱۴۰۴ نمونه بارز نفوذ این رویکرد است که پس‌لرزه‌های آن هنوز گریبان اقتصاد ایران را رها نکرده است.جلوه اخیر این رویکرد در مباحثاتی است که برای انتقال یارانه نان به انتهای زنجیره در جریان است که آثار رفاهی مخربی را بدنبال دارد. ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

‌ 🌀بیش از ۹۴ میلیارد یورو ارز حاصل از صادرات به کشور بازنگشته است. 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀آیا تورم کنونی نتیجه جنگ است؟ 🔹هرچند جنگ بر تورم موثر است، ولی ریشه اصلی تورم کنونی را باید در سیاست‌های ارزی نیمه دوم دی 1404 دید؛ زمانی که سیاستگذار زمینه کاهش شدید ارزش پول ملی (بخوانید افزایش شدید نرخ ارز) را فراهم کرد؛ زمانی که ارز ترجیحی 28500 تومانی حذف شد و تامین مالی کالاهای اساسی به ارز بالای 130 هزار تومانی سپرده شد؛ زمانی که نرخ دلار عرضه نهاده‌های پالایشی، پتروشیمی و فولادی از دلار 80 هزار تومانی به دلار بالای 150 هزار تومانی منتقل شد و همزمان هزینه واردات بالای 50 میلیارد دلاری مواد اولیه تولید و کالاهای سرمایه‌ای به شدت افزایش یافت. 🔻شاید گزافه نباشد که بگوییم اعمال این سیاست‌ها دشمن را هم به طمع انداخت که فتنه اغتشاشات دی‌ماه را کلید بزند و هم به فکر حمله 9 اسفند 1404 بیفتد. یعنی جهت علیت را می‌توان از تورم به جنگ دید و نه برعکس! ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀 مسأله یارانه نان چیست؟ 🔹 گاهی تعریف نادرست مسأله باعث ارائه پاسخ‌های نادرست می‌شود. برای نمونه مقوله یارانه نان که اکنون محل بحث در دولت است را در نظر بگیرید. 🔻در رویکرد قالب این روزها ادعا می‌شود که یارانه به هدف اصابت نمی‌کند؛ وقتی می‌پرسیم چرا می‌گویند بخشی از نان خوراک دام می‌شود، برخی نانواها آرد سهمیه‌ای را آزاد می‌فروشند، آرد یارانه ای قاچاق می‌شود، اتباع از یارانه بیش از دیگران بهره‌مند می‌شوند، مردم بیش از میزان مطلوب نان می‌خورند و ادعاهایی از این دست. 🔻 وقتی بیشتر کنکاش می‌کنیم متوجه می‌شویم که انگار مسأله اصلی آنچه در بالا گفته شد نیست؛ مسأله این است که دولت اکنون حدود ۳۰۰ همت یارانه آرد و نان می‌دهد و مدعی است که نمی‌تواند آن را تامین کند؛ در همین راستا می‌گویند می‌خواهیم یارانه را به انتهای زنجیره منتقل کنیم؛ و احیانا گفته می‌شود که با این کار فساد از بین می‌رود و عدالت در بهره‌مندی از یارانه برقرار می‌شود؛ اهدافی که اصلا محقق نمی‌شود. 🔻حذف یارانه از ابتدای زنجیره باعث گرانتر شدن نان می‌شود و حتی اگر کل ۳۰۰ همت را هم به مصرف کنندگان بدهیم، به هر نفر روزانه کمتر از یک چهارم نان سنگک می‌رسد. با کوچکتر شدن سفره نان مردم، دولت در مرحله بعد خودش متضرر می‌شود، چون باید برای درمان هزینه کند و از نهادهای خیریه حمایت بیشتری کند. بگذریم از اینکه اگر نان اتباع را گران کردید، قاعدتاً آنها هم دستمزدشان را گران می‌کنند و هزینه دیگری به دولت و جامعه تحمیل می‌شود. 🔹 پشت این استدلال‌ها بیشتر یک مقوله هنجاری و ایدئولوژیک نهفته است و آن رفع مسئولیت از دولت در مقوله مهم امنیت غذایی و تقدیس نقش بازار آزاد در تخصیص و توزیع منابع است. در واقع مسأله حتی کمبود بودجه دولت نیست؛ مسأله این قلمداد می شود که دولت در مقوله امنیت غذایی و تنظیم بازار مداخله می‌کند؛ متاسفانه نسخه تجویزی که همان گران سازی نان است، از تشخیص مسأله نادرست تر و مهلک‌تر است. 🔹 اگر بخواهیم واقع بینانه تر تحلیل کنیم، مسأله واقعی اجرای سیاست‌های منجر به کاهش ارزش پول ملی، کوچک‌سازی افراطی دولت، یارانه زدایی و رهاسازی خلق پول بانکی است که نظم اقتصادی را بر هم زده است، و ما می‌خواهیم مشکلات ناشی از آن را با سیاست‌های کور قیمتی برطرف کنیم، که صد البته امکانپذیر نیست. ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2

🌀 اسلام و چالش اقتصادی 🔹 کتاب اسلام و چالش اقتصادی نوشته چپرا را خیلی دوست دارم، چون از منظر اسلامی به نقد مکاتب اقتصادی رایج سرمایه داری و سوسیالیستی می‌پردازد و سعی می‌کند نقشه راه اسلام برای اداره جامعه اسلامی را تشریح کند. چپرا حتی به نقد دولت‌های رفاه کنونی می‌پردازد و شواهدی بر ناپایداری آنها ارائه می‌کند. 🔻 پرداختن به مسائل اقتصاد سیاسی جهان اسلام، تشریح مکانیسم ماشه ابن‌خلدون در بیان دلایل افول تمدن اسلامی با سقوط آندلس و طرح مکانیزم تسویه اخلاقی به عنوان مکمل نظام بازار از نکات برجسته کتاب است. ✍ محمد جواد توکلی 👁‍🗨eitaa.com/eqmoq2