💎 #نکته_ها_و_ناگفته_ها《13》 #بخش_اول 🔰عنوان بحث: 《زمینه گرایی در فهم حدیث، گونه ها، هنجار ها (6)》 ✍ محمود رفاهی 📑هنجار دوم: لحاظ زمینه مکان گفت و گو گذشت که برای فهم حدیث، لازم است زمینه مقارن با زمان صدور آن را لحاظ کرد و یکی از خطاهای رائج، دخالت دادن زمینه های متأخر یا متقدم است. نظیر این مطلب در مورد مکان صدور حدیث نیز جاری است. برای فهم حدیث، لازم است زمینه ای که در مکان صدور آن وجود داشته را لحاظ کرد؛ چرا که این زمینه است که در ذهنیت طرفین گفت و گو تأثیرگذار است و کارکرد کلام، در تعامل با آن شکل می گیرد. این هنجار نیز به طور کلی واضح به نظر می رسد. مشخص است که برای فهم گفت و گوی دو نفر کوفی در کوفه، زمینه کوفه را باید لحاظ کرد نه زمینه حجاز و شام را. اما تطبیق این هنجار بر احادیث با دشواری هایی همراه است که به دو مورد اشاره می شود: ادامه👇 #حدیث_پژوهی 🆔 @hadith_maaref

💎 #نکته_ها_و_ناگفته_ها《13》 #بخش_دوم 1. عمده احادیث امامیه از امام باقر و امام صادق علیهماالسلام صادر شده و در این دوران، محل زندگی عمده شیعیان کوفه بوده است. بنابراین، در بسیاری از موارد، صدور حدیث در مدینه رخ می‌داده اما توسط راویان کوفی تلقّی می‌شده است. حال اگر زمینه مدینه با زمینه کوفه متفاوت باشد، در فهم این احادیث باید کدام‌یک را لحاظ کرد؟ به‌عنوان نمونه، در مباحث عدّه، در دلالت حدیثی بر وجوب کاری اشکال شده به این قرینه که راوی، کوفی بوده و قول مطرح در کوفه، استحباب آن کار بوده و در چنین فضایی، از خطاب امر، تأیید همان قول استحباب فهمیده می‌شود و برای بیان وجوب و ردع از استحباب، تعبیر روشن‌تری به کار می‌رود (درس خارج فقه استاد سید محمدجواد شبیری، مؤرخ ۲۶/۳/۹۹. البته ایشان دو قرینه دیگر برای نفی وجوب نیز مطرح کرده‌اند). در این بیان، زمینه مخاطب حدیث ملاحظه شده و اگر زمینه متکلم (امام علیه‌السلام) لحاظ شود، این قرینه منتفی می‌شود. 2. مورد دیگری که این مشکل بروز پیدا می‌کند، نامه‌نگاری‌ها است. وقتی امام علیه‌السلام جواب نامه‌ای که از شهر دیگر فرستاده شده را می‌دهند، برای فهم آن، لازم است زمینه محل سکونت امام علیه‌السلام را لحاظ کنیم یا زمینه محل گیرنده نامه را؟ برای مثال، در بحث جواز خروج زنی که شوهرش فوت کرده، دو دسته روایت (مانعه و مجوّزه) وارد شده و طبعاً بین آن‌ها جمع عرفی می‌شود. اما با توجه به این‌که عمده فقهای طراز اول عامه، قائل به حرمت بوده‌اند، روایات مانعه کالصریح در تأیید قول به حرمت دانسته شده و بر این اساس، جمع عرفی و حمل این روایات بر کراهت، نفی شده است (درس خارج فقه استاد شبیری، مؤرخ ۱۷/۹/۹۹). یکی از روایات این مسأله، مکاتبه صفار با امام عسکری علیه‌السلام است که در آن، چنین کاری تجویز شده است. طبیعی است که صفار که در قم بوده، از اقوال عامه در عراق و حجاز اطلاعی نداشته است. در این صورت، آیا می‌توان اقوال عامه را که تنها در مکان صدور نامه مطرح بوده، در نحوه تعامل با آن دخالت داد؟ در بیان مذکور، زمینه متکلم لحاظ شده و اگر زمینه مخاطب لحاظ شود، این قرینه منتفی می‌شود. البته گاهی قرینه‌ای وجود دارد که این تردید را از بین می‌برد. مثلاً اگر راوی، زمینه موجود در محل خودش را صراحتاً مطرح کرده و نسبت به آن سؤال پرسیده، مشخص است که همان زمینه را در فهم کلام امام باید لحاظ کرد. اما در صورتی که چنین قرینه‌ای وجود نداشته باشد، کدام زمینه را باید لحاظ کرد؟ از یک سو، می‌توان گفت که ملاک، زمینه مخاطب است؛ چرا که مخاطب، با زمینه‌ای که در آن قرار دارد کلام را می‌فهمد و به‌طور متعارف، توجه نمی‌کند که متکلم، در زمینه دیگری قرار دارد؛ و از سوی دیگر، می‌توان گفت که فهم مخاطب، موضوعیت ندارد و تنها به‌عنوان طریقی برای کشف مراد متکلم لحاظ می‌شود و در مقام، متکلم عادی، بر اساس زمینه‌ای که در آن قرار دارد تکلم می‌کند و التفاتی به این‌که مخاطب در زمینه دیگری قرار دارد نمی‌کند. اما آیا می‌توان این مطلب را در مورد کلمات ائمه علیهم‌السلام تطبیق داد؟ از یک سو، می‌توان گفت که همان تعاملی که با متکلم عادی می‌شود را باید در فهم کلمات ائمه علیهم‌السلام به کار برد، و از سوی دیگر، ممکن است گفته شود که ائمه علیهم‌السلام توجه داشته‌اند که مخاطبشان به چه نحوی از کلامشان برداشت می‌کند و با عدم ردّ، برداشت مخاطب را امضا کرده‌اند. حل این مسأله با چالش‌هایی همراه است. به‌هرحال، به نظر می‌رسد که در چنین شرایطی، نمی‌توان از حجّیت کلام در حکم الزامی رفع ید کرد. 📌ادامه دارد... #حدیث_پژوهی 🆔 @hadith_maaref 🔗  تلگرام   👨‍💻 اینستاگرام   🔗 آپارات

▪️حضرت امام صادق «علیه‌السلام» فرمودند: «مَنِ انْتَظَرَ أَمْرَنَا وَ صَبَرَ عَلَى مَا يَرَى مِنَ الْأَذَى وَ الْخَوْفِ هُوَ غَداً فِي زُمْرَتِنَا؛ کسی که منتظر امر فرج ما باشد و بر آزار و ترسی که می‌بیند صبر کند، او فردای قیامت در زمرۀ ماست.» 📚 الكافي؛ ج‏۸، ص۳ 🔰اللّهُمَّ عَجِّل فَرَجَه وَ سَهِّلْ مَخْرَجَه وَ لَا تَسْلُبْنَا الْيَقِينَ لِطُولِ الْأَمَدِ فِى غَيْبَتِهِ وَ انْقِطَاعِ خَبَرِهِ عَنَّا ، وَ لَا تُنْسِنَا ذِكْرَهُ وَ انْتِظَارَهُ وَ الْإِيمَانَ بِهِ وَ قُوَّةَ الْيَقِينِ فِى ظُهُورِهِ وَ الدُّعَاءَ لَهُ وَ الصَّلَاةَ عَلَيْهِ.🤲 🏴سالروز شهادت مظلومانه، شیخ الائمه حضرت اباعبدالله جعفر بن محمد الصادق علیه السلام را به محضر حضرت بقیة الله الاعظم ارواحنافداه و همه موالیان و ارادتمندان خاندان عصمت و طهارت علیهم السلام، تسلیت عرض می نماییم. ┄┅┅┅❀🔸❀┅┅┅┄ @hadith_maaref 🔗  تلگرام   👨‍💻 اینستاگرام   🔗 آپارات

📗 افزوده نویسی در منابع حدیثی متقدم شیعه ✍️ به قلم: ▫️ حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی پور موسی 🗄 ناشر: معارف اهل بیت الطاهرین علیهم السلام 🛍 نحوه تهیه کتاب: قم، خیابان معلم، مجتمع ناشران، طبقه همکف، پلاک ١١، فروشگاه کتاب ما ☎️ شماره تماس: 📞02537842443 🌐https://maaref.org 🆔@hadith_maaref #کتاب #تازه‌های_نشر

📗 التحلیل الفهرستی دراسة في منهج قدماء الإمامیة و مسلکهم في العمل بالأخبار ✍️ به قلم: ▫️ محمدباقر ملکیان 🗄 ناشر: معارف اهل بیت الطاهرین علیهم السلام 🛍 نحوه تهیه کتاب: قم، خیابان معلم، مجتمع ناشران، طبقه همکف، پلاک ١١، فروشگاه کتاب ما ☎️ شماره تماس: 📞02537842443 🌐https://maaref.org 🆔@hadith_maaref #کتاب #تازه‌های_نشر