✔️ چرا قیمت نفت بالاتر نرفته است؟
🖋 مارتین راتس، تحلیلگر ارشد موسسه مورگان استنلی
۱- بازار پیش از آغاز جنگ بهعلت وجود ظرفیت مازاد تولید و سطح مناسب ذخایر تجاری از حاشیه اطمینان قابلتوجهی برخوردار بود.
۲- بازار پریمیوم ریسک ژئوپلیتیک را موقت در نظر گرفته و انتظار دارد تنگه هرمز بهزودی بازگشایی شود.
۳- صادرات دریایی نفت ایالات متحده برای جبران کاهش عرضه، بهطور غیرمنتظرهای افزایش یافته است.
۴- چین نیز بهطور غیرمنتظره واردات نفت خود را کاهش داده است.
کاهش ۵.۵ میلیون بشکه در روز طی ماه گذشته، با اتکا به برداشت از ذخایر داخلی بهجای واردات.
➖ افزایش صادرات دریایی آمریکا و کاهش واردات چین در مجموع ۹.۳ میلیون بشکه در روز از افت سالانه ۱۲.۳ میلیون بشکه در روزی عرضه خاورمیانه را جذب کرده است؛
در نتیجه، فشار کاهش عرضه خاورمیانه تا حد زیادی از سایر بازارهای جهانی محافظت شده است.
➖ تحلیلگران هشدار میدهند که تداوم انسداد پایدار تنگه هرمز میتواند منجر به بازگشت شرایط کمبود عرضه در بازار شود.
📈 سناریوی صعودی پیشرو: ۱۳۰ تا ۱۵۰ دلار برای هر بشکه.
@Hesfir
➖ اتفاقات عجیبی در بازار نفت در حال رخ دادن است.
قیمتهای نقدی در حال کاهش هستند، در حالی که هیچ تغییری در وضعیت بحران عرضه ایجاد نشده است.
➖ وضعیت «Backwardation» (بیشتر بودن قیمت نقدی نسبت به قیمت آتی) که نشاندهنده کمبود شدید در بازار بود، از ۲۸ دلار به ۲.۱۵ دلار در هر بشکه سقوط کرده است و بازار تقریباً عادی به نظر میرسد.
اما، تنگه هرمز همچنان بسته است.
➖ آنچه در واقعیت در حال رخ دادن است، این است که چین خرید نفت را کاهش داده و در حال استفاده از ذخایر خود است، پالایشگاهها در جهان با آخرین رمق خود فعالیت میکنند؛ به جای خرید نفت، از موجودی انبارهای خود برداشت کرده و حجم فرآوری را کاهش دادهاند.
➖ این نشان از تلاش برای «سازگاری» با بحران است، نه «حل بحران».
اما در نهایت، این مکانیسمهای مقابلهای به پایان خواهند رسید. «جیپی مورگان» پیشبینی کرده این اتفاق به همین زودی و در ماه ژوئن رخ خواهد داد.
@Hesfir
✔️ شکاف در جنبش ماگا؛ آیا تاکر کارلسون چشم به انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ دوخته است؟
🖋 آروا مهدوی، گاردین
➖ تاکر کارلسن از محوبترین چهرههای راست افراطی در آمریکا که پس از جدایی از فاکس در سال ۲۰۲۳ شرکت رسانهای خودش را راهاندازی کرد، گفته است که از حمایت پیشین خود از دونالد ترامپ «در عذاب» است.
کارلسون در یکی از قسمتهای اخیر پادکستش، در گفتوگو با برادرش باکلی—که زمانی نویسنده سخنرانیهای ترامپ بود—از ناامیدی مشترکشان نسبت به رئیسجمهور گفت و اعتراف کرد که «برای گمراه کردن مردم متأسف» است. به گفته او، این لحظهای بود برای «دستوپنجه نرم کردن با وجدان خودمان».
➖ اینکه این اظهار پشیمانی تا چه حد صادقانه است، محل تردید است؛ اما بیتردید تازهترین نشانه از شکافهای رو به گسترش در درون جنبش ماگا محسوب میشود. هرچند پیامکهایی که در جریان دعوای حقوقی سال ۲۰۲۳ میان فاکسنیوز و شرکت دومینیون فاش شد نشان میداد کارلسون در خلوت از ترامپ متنفر بوده، او در عرصه عمومی همواره پشت ترامپ ایستاده و در گردهماییها برای دستورکار ماگا تبلیغ کرده است. او نزدیک به یک دهه از سرسختترین حامیان رئیسجمهور بود. اما اگرچه این حمایت در دوره دوم ترامپ—عمدتاً بهدلیل انتقادات کارلسون از اسرائیل و جنگ ایران—رو به افول گذاشته، این اعلام برائت علنی از رئیسجمهور بوی یک نقطه عطف را میدهد.
➖ واقعیت درباره کارلسون این است: او دیدگاههای نفرتانگیز بسیاری دارد، اما متأسفانه نمیتوان نادیدهاش گرفت. او چهرهای حاشیهای نیست؛ استاد بهرهبرداری از اقتصاد توجه است. پیش از اخراج ناگهانیاش، پربینندهترین برنامه فاکس را در اختیار داشت و کانال یوتیوبش بیش از پنج میلیون دنبالکننده دارد. و حالا به نظر میرسد جاهطلبیهای بزرگتری در سر دارد.
بازارهای پیشبینی و شماری از تحلیلگران— از جمله جیسون زنگرله، نویسنده نیویورکر که زندگینامه تازهای از کارلسون نوشته— بر این باورند که مجری سابق فاکس ممکن است در حال آمادهسازی برای پروژهای سیاسی بزرگتر باشد.
➖ زنگرله اخیرا گفته است: «من دیگر کارلسون را صرفاً یک چهره رسانهای نمیبینم. او دارد کار کاملاً متفاوتی میکند؛ او یک رهبر جنبش است. فکر میکنم [جنگ ایران]—بهویژه اگر بد پیش برود—زمینه را برای نامزدی او در ۲۰۲۸ عالی میکند. او میتواند این جنگ را به گردن جیدی ونس و مارکو روبیو بیندازد و بگوید: “من از همان ابتدا مخالفش بودم. من وارث واقعی ماگا هستم.”»
➖ اسکات گالووی، مجری پادکست Pivot، نیز معتقد است آنچه این روزها از «تور توبه» کارلسون میبینیم، نه یک مکاشفه اخلاقی، بلکه مسیر رسیدن به کاخ سفید است.
گالووی هفته گذشته در پادکستی درباره عذرخواهی علنی کارلسون از حمایت ترامپ گفت: «فکر میکنم کاملاً میدانم چه خبر است. او نامزد ریاستجمهوری میشود… به نظر من، همین حالا تاکر کارلسون محتملترین نامزد جمهوریخواهان در ۲۰۲۸ است. او را کنار روبیو و ونس روی صحنه بگذارید؛ تکهتکهشان میکند.»
➖ خود کارلسون اما درباره جاهطلبیهای سیاسیاش محتاطانه حرف میزند. او ماه گذشته در گفتوگویی با اکونومیست، علاقهاش به نامزدی ریاستجمهوری از سوی جمهوریخواهان را رد کرد. تقریباً همزمان، به پیرس مورگان گفت مطمئن نیست ریاستجمهوری را بخواهد، چون سیاست را «منزجرکننده» میداند و «ائتلافسازی» هم با طبعش سازگار نیست.
➖ با این همه، با وجود این انکارها، بعید است که به آن فکر نکرده باشد. برند ترامپ در حال سمی شدن است و تا انتخابات بعدی، ونس و روبیو احتمالاً کالاهای آسیبدیدهای خواهند بود. ونس تلاش کرده با احتیاط از جنگ ایران فاصله بگیرد، اما اگر این بحران بهسرعت جمعوجور نشود، به باری سنگین بر گردنش تبدیل خواهد شد.
➖ از سوی دیگر، اجرای زشتترین مفاد «لایحه بزرگ و زیبای» ترامپ از سال ۲۰۲۷ آغاز میشود: کاهش مالیات برای ثروتمندان و حذف خدمات حیاتی از فقیرترین آمریکاییها. مردم همین حالا هم از هزینههای زندگی نگراناند، اما اوضاع قرار است بدتر شود. این دقیقاً همان شکافی است که کارلسون میتواند از آن وارد شود؛ فاصله گرفتن از ماگا و بازاریابی نسخه خاص خودش از پوپولیسم راستگرا برای جامعهای هرچه سرخوردهتر.
@Hesfir
✔️ ناتوانی علوم اجتماعی استعمارزده، در فهم تحولات این شبها
➖ دکتر محمدرضا جلایی پور، جامعهشناس اصلاحطلب: بسیاری از ناظران ابعاد این جنبش را دست کم میگیرند. بر اساس چند نظرسنجی معتبر ملی بین ۴۸ تا ۶۰ درصد ایرانیان حداقل یک بار در این تجمعهای شبانهٔ حفاظت از ایران شرکت کردهاند. بین ۱۰ تا ۲۵ درصد ایرانیان هم گزارش میکنند که بهطور مستمر در این تجمعها شرکت داشتهاند.
➖ مشاهدات میدانی هم از جمعیت قابل اعتنای این تجمعهای پرشمار حکایت میکند. در تاریخ ایران و جهان سابقه نداشته است که برای هفتاد شب متوالی در صدها شهر و دهها میدان پایتخت تجمعهای حول پرچم و حفاظت از کشور شکل بگیرد.
➖ کسانی که در تجمعهای میادینِ متنوع تجربهٔ مشاهدهٔ مشارکتی مکرر دارند میدانند که اکثریت قاطع شرکتکنندگان از اقشار محروم اند. دیشب شخصا در میدان انقلاب دیدم که ردیف فشردهٔ موتورسیکلتهای پارکشدهٔ شرکتکنندگان حدود دو کیلومتر شده بود.
➖ بسیاری از رسانهها و ناظران جهانی و حتی بخشی از روشنفکران و اصحاب علوم اجتماعی کشورمان گویی با ذهنی استعمارزده نگاهی تحقیرآمیز به اکثریت حاضران در این تجمعها دارند، شاید بهخاطر ۱- مذهبی بودن، ۲- فقیر بودن و ۳- مدافع نظام بودنشان.
➖ گویی به خاطر این ویژگیها عاملیتشان کمتر اهمیت دارد، کمتر ارزش تحلیل جامعهشناختی دارد و کمتر ارزش پوشش خبری دارد. اگر یک دهم این جمعیت، نه در همهٔ شهرهای کشور و نه برای هفتاد شب متوالی، که فقط در چند شهر و چند شب، جمع میشدند ولی مذهبی نبودند یا از فرادستان اقتصادی بودند یا مدافع حملهٔ نظامی به ایران بودند، تاکنون در رسانههای جهانی پوشش وسیعی مییافت و سوژهٔ نشستها و تحلیلهای جامعهشناختی پرشماری شده بود.
➖ اکثریت زنان این تجمعهای دهها شبه علیرغم عاملیت قابل اعتنا و میانداریشان چندان دیده نمیشوند، چون چادر یا روسری به سر دارند و نسبتی با سوژهٔ مورد علاقهٔ جریان اصلی رسانههای غربی - «زن قربانی پدرسالاریِ اسلامی» - ندارند.
➖ علوم اجتماعی ترجمهزده و منقطع از تحولات مهم میدانهای اجتماعی هم گویی اسیر نوعی انگارههای استعمارزده مانده است.
@Hesfir
➖ تا اواخر ۲۰۲۵، پاکستان ۵۱.۵ گیگاوات پنل خورشیدی وارد کرده – تقریباً برابر کل شبکه برق کشور. اما ظرفیت ثبتشده نتمترینگ فقط ۵.۳ تا ۶.۸ گیگاوات است. این شکاف دهبرابری یعنی: مقیاس واقعی گذار خورشیدی در آمار رسمی دیده نمیشود.
➖ سرعت تحول حیرتانگیز است. در چند سال، پاکستان به جایی رسیده که حدود یکچهارم برق مصرفی خود را از خورشید تأمین میکند. بیش از ۲۴ گیگاوات سیستمهای پشتبامی و خارج از شبکه در سراسر کشور فعالاند.
➖ این یک «گذار برنامهریزیشده» نیست. فرار مصرفکنندگان از شبکه است. سه محرک اقتصادی: جهش تعرفه برق، گرانی دیزل و خاموشیهای مداوم. همزمان، پنلهای ارزان چینی و باتریهای کمهزینه، خودتولیدی را غیرقابل مقاومت کردهاند.
➖ لاهور تصویر زنده این تحول است. تابستان ۲۰۲۵، با وجود گرمای کشنده، لاهور خاموشیهای فلجکننده سالهای قبل را تجربه نکرد. نه به خاطر بهبود شبکه، بلکه چون صدها هزار خانوار، مغازه و کارخانه پنل پشتبامی نصب کرده بودند. لاهور به نمونهای از غیرمتمرکزسازی حفاظتشده تبدیل شد: تابآوری شهری دیگر وابسته به تصمیم یک شرکت برق متمرکز نیست.
@Hesfir
هدایت شده از یونس در اقیانوس
✔️ هفت نکته درباره ادامه راه
➖ ۱- لطفا در دادن امتیاز عجله نکنید. هزینهای که آمریکا تاکنون پرداخته برای او قابل تحمل بوده. این یعنی تکرار چرخه جنگ، آتشبس، مذاکره و جنگ. طراحی آمریکا و اسرائیل علیه ایران چهار ساله است، نه یک یا دوساله. طرف مقابل به اهداف کوتاهمدت خود رسیده ولی به اهداف بلندمدت نه. یعنی کار او تمام نشده.
➖ ۲- فشار اقتصادی جنگ در آمریکا و قیمت بالای نفت و بنزین باید حداقل دو ماه دیگر ادامه پیدا کند. این یعنی بسته بودن تنگه هرمز برای حداقل دو ماه دیگر.
➖ ۳- لطفا اهمیت درآمدی تنگه هرمز را در کنار اهمیت ژئوپلیتیک آن جدی بگیرید.
مراکز بینالمللی درآمد ایران از تنگه هرمز را حداقل سالانه ۸۰ میلیارد دلار برآورد کردهاند. ۸۰ میلیارد دلار دوبرابر فروش سالانه نفت ایران است ولی در معادلات جهانی پول زیادی نیست.
هزینه بسته بودن تنگه هرمز برای اقتصاد دنیا تاکنون حدود ۱۰۰۰ میلیارد دلار بوده است. یعنی دنیا متوجه است که هزینه پرداخت حق مردم ایران بسیار کمتر از هزینه بلندمدت وضعیت فعلی است.
➖ ۴- لطفا تجربیات گذشته را فراموش نکنید. تا زمانی که آمریکا، آمریکا است، تحریمهای آمریکا علیه ایران ادامه دارد و بهطور جدی یا بلندمدت برداشته نخواهد شد.
برداشتن تحریمهای ایران در حوزه اختیارات قوه مجریه آمریکا نیست و نیاز به رأی کنگره دارد.
➖ ۵- لطفا اورانیوم غنیشده را از دست ندهید. اگر اورانیوم غنیشده از کشور خارج یا رقیق شود، ترامپ ایران را تهدید به استفاده از بمب اتم خواهد کرد.
➖ ۶- لطفا اختلافات داخلی آمریکا را جدی بگیرید. ادامه جنگ با ایران در کنگره آمریکا دیگر رای ندارد، اگر معلوم شود درگیریها ادامهدار و پرهزینه است.
➖ ۷- نیاز است مردمی که تحت فشار اقتصادی هستند نسبت به سیاستهای کشور توجیه باشند. توجیه نبودن مردم یعنی کاهش انسجام ملی.
🖋 دکتر فواد ایزدی
🆔 @syounnos