✔️ چرا آمریکا باید نگران تورمِ خودش باشد؟
➖ همهگیری کرونا و جنگ اوکراین اقتصاد جهانی را وارد یک دوره تورمی طولانیِ ۱۵ ماهه کردند. اکنون جنگ ایران در سال ۲۰۲۶ یک پرسش کلیدی را برای اقتصاددانان حوزه انرژی مطرح کرده است: آیا موج جدید تورم صرفاً پژواکی ضعیف از آن سونامی قیمتی خواهد بود، یا با پدیدهای متفاوت روبهرو هستیم که سرعت و ماندگاری بیشتری دارد؟
➖ نقاط شروع متفاوت
اقتصاد آمریکا در مارس ۲۰۲۱، با نرخ تورم سالانه ۲.۶ درصد، وارد فاز تورمی خود شد. این افزایش تدریجی نتیجه تزریق ۵ تریلیون دلار نقدینگی دوران کرونا به زنجیرههای تأمین شکننده بود. اما در فوریه ۲۰۲۶ شرایط کاملاً متفاوت است: تورم تقریباً مهار شده و به ۲.۴ درصد رسیده، اقتصاد نیز در وضعیت نسبتاً متعادلی قرار دارد؛ اما ناگهان با یک شوک سریع نفتی مواجه میشود.
➖ کالبدشکافی جهش تورمی: مقایسه شیب افزایش تورم
اینجاست که زنگ خطر برای بانکهای مرکزی به صدا درمیآید. شاخص کلیدی، نه ارتفاع قله تورم، بلکه سرعت صعود آن است.
➖ موج کووید + اوکراین (مارس ۲۰۲۱ تا ژوئن ۲۰۲۲):
۱۴ ماه طول کشید تا تورم از ۲.۶ درصد به رکورد ۸.۹ درصدی در ژوئن ۲۰۲۲ برسد. این روندی فرسایشی و طولانی بود که با شوک ثانویه بنزین ناشی از جنگ اوکراین تشدید شد. در سه ماه نخست آن بحران، تورم بهطور متوسط ماهانه ۰.۴ واحد درصد افزایش یافت.
➖ شوک جنگ ایران (فوریه تا آوریل ۲۰۲۶):
در بحران جدید، تنها طی سه ماه، تورم از ۲.۴ درصد به ۳.۸ درصد میرسد. یعنی جهشی ۱.۴ واحد درصدی در یک فصل؛ رشدی که ۳.۵ برابر سریعتر از موج قبلی است. علت اصلی نیز کاملاً روشن است: شاخص انرژی تنها در مارس ۲۰۲۶ حدود ۱۰.۹ درصد افزایش یافته و قیمت بنزین ۲۱.۲ درصد جهش کرده است. این یک شوک ناگهانی و متمرکز به قلب اقتصاد محسوب میشود.
➖ ماندگاری سرسختانه: چرا این موج پیش از ۲۰۲۸ فروکش نخواهد کرد
مطالعهای تاریخی از مؤسسه Oxford Economics هشداری جدی برای سیاستگذاران حوزه انرژی دارد: تورمی که ناشی از شوک عرضه نفت باشد ــ مانند شرایط فعلی ــ برخلاف تورم ناشی از تقاضای بیشازحد (مانند سال ۲۰۲۱)، بسیار چسبنده و مهار آن دشوار است. دادههای تاریخی نشان میدهد این نوع تورم حتی پس از فروکش کردن درگیریهای نظامی نیز میتواند دو تا سه سال در اقتصاد باقی بماند.
➖ چشمانداز پیشرو: کابوسِ تورمِ چسبنده
کنار هم قرار دادن این واقعیتها نشان میدهد اقتصاد آمریکا در سال ۲۰۲۶ وارد یک تله تورمی جدید شده؛ تلهای با سرعت بالا اما عمق کمتر. هرچند انتظار نمیرود امسال دوباره تورم ۸ درصدی مشاهده شود، اما شیب تند افزایش قیمتها، بازگرداندن تورم به سطح ۲ درصد را برای فدرال رزرو به یک کابوس تبدیل کرده است. اکنون بازارها انتظار دارند کاهش نرخ بهره تا سال ۲۰۲۸ به تعویق بیفتد. به این معنا که شوک نفتی ۲۰۲۶، اگر نه از نظر شدت بلکه از منظر سرعت و ماندگاری سنجیده شود، میتواند به چالشی حتی بزرگتر برای امنیت انرژی جهان و ثبات مالی بینالمللی تبدیل شود.
@Hesfir
✔️ آخرین ژتون ترامپ در پکن برگشت خورد؛ فروپاشی توهم «فاشیسم کلامی» در برابر واقعیت هرمز
🖋 پالیسی تنسور
➖ مجلهn+1 اخیراً روانشناسی ترامپ را با مفهوم «فاشیسم کلامی» کالبدشکافی کرد. پست آخرالزمانی او در ۷ آوریل (یک ماه پیش) با تکبر نوشت: «امشب یک تمدن کامل خواهد مرد و دیگر برنمیگردد!» او در این توهم است که با عربدهکشیهای مجازی و کلمات خشن میتواند ژئوپلیتیک و بازار نفت را تغییر دهد. اما حوادث امروز در پکن ثابت کرد که این «لات کوچهخلوت مجازی» در دنیای واقعی چگونه خلعسلاح شده است.
➖ شوی رسانهای رویترز در برابر واقعیت پکن:
دولت ترامپ در تلاشی مستأصلانه برای کنترل بازار نفت، از طریق رویترز ادعا کرد که واشنگتن و پکن بر سر مخالفت با «عوارض هرمز» توافق کردهاند. اما این ادعا حتی ۲۴ ساعت دوام نیاورد. کالبدشکافی دقیق بیانیههای پکن نشان میدهد که شی جینپینگ هیچ تعهد عملی برای فشار به ایران نداده و ترامپ را با جمله کلیشهای («تنگه باید باز بماند») دستبهسر کرده است. ادعای رویترز فقط مسکن موقتی برای بورس والاستریت بود که با سیلی واقعیت در پکن پودر شد.
➖ جودوی پکن-تهران و دور زدن محاصره:
در حالی که ترامپ مشغول انتشار خبر توافق در رویترز بود، محور شرق در سکوت عمل کرد. تریتا پارسی فاش کرد که درست پیش از دیدار، کشتیهای چینی با پرداخت «هزینه حفظ محیطزیست» (کدواژه عوارض) عبور از هرمز را آغاز کردند. چین با این کار عملاً باجه عوارض ایران را به رسمیت شناخت و به ترامپ نشان داد که محاصره دریاییاش برای پکن دیگر معنایی ندارد.
➖ لات کوچهخلوت واشنگتن و حراج تایوان:
مجلهn+1 ترامپ را دچار توهم «فاشیسم کلامی» میداند؛ کسی که فکر میکند با کلمات خشن در توییتر واقعیت میسازد. اما این «لات کوچهخلوت» در پکن برای خرید همان جملات بیارزش رویترز، پیشپرداخت سنگینی داد: تعویق بسته تسلیحاتی ۱۳ میلیارد دلاری به تایوان. ترامپ برای پنهان کردن شکست در هرمز، شریک استراتژیک خود در آسیا را حراج کرد.
➖ اعتراف اعراب به «ببر کاغذی»:
وقتی رئیسجمهور آمریکا با ادعای دروغین توافق از پکن برمیگردد، متحدان منطقهای پیام را میگیرند. گزارش فایننشال تایمز تیر خلاص است: عربستان سعودی با درک پایان هژمونی آمریکا، به دنبال «پیمان عدمتجاوز هلسینکیوار» با ایران است. وقتی آمریکا نمیتواند امنیت خود را در برابر باجه عوارض ایران تأمین کند، اعراب مجبورند با قدرت واقعی منطقه توافق کنند.
➖ واشنگتن در پکن مات شد. ترامپ با آخرین ژتونش (تایوان) وارد شد، از طریق رویترز ادعای توافق کرد، اما با دست خالی و زرادخانه خالی به واشنگتن برگشت تا به تثبیت هژمونی هستهای و اقتصادی ایران در هرمز بنشیند.
رجزخوانی در توییتر و شوی رسانهای در رویترز، واقعیت خشن ژئوپلیتیک را تغییر نمیدهد.
@Hesfir
🖋فرانچسکو ساسی، استاد روابط بینالملل دانشگاه اسلو
➖امارات متحده عربی بهتازگی اعلام کرده است که قصد دارد ظرفیت خط لوله «ADCOP» را تا سال آینده دو برابر کند تا از تنگه هرمز عبور نکند. بااینحال، یک اعلام راهبردی با دستیابی به استقلال راهبردی در میان تنشهای فزاینده منطقهای فاصله بسیار دارد.
➖این پروژه بلندپروازانه است و بیتردید نقش این کشور را بهعنوان یک تولیدکننده منطقهای نفت دگرگون خواهد کرد — نقشی که پس از خروج امارات از اوپک و اوپکپلاس نیز دستخوش تغییر بوده است. این خط لوله میتواند ظرفیت صادرات را از ۱٫۵ تا ۱٫۸ میلیون بشکه در روز به بیش از ۳ میلیون بشکه در روز برساند و بدین ترتیب گره از تولید محدود نفت امارات بگشاید — محدودیتی که پیامد جنگ با ایران بوده و ضربهای سنگین به اقتصاد این کشور وارد کرده است.
➖ امارات میخواهد «نیاز جهانی به انرژی را تأمین کند» و برای نیل به این هدف، بهدنبال استقلالی تازه از تولیدکنندگان منطقهای نفت است و همزمان بهدنبال تضمینهای امنیتی بلندمدت از سوی ایران میگردد. بااینحال، زیرساختها به تنهایی نمیتوانند از امارات در برابر حملات بیشتر پهپادها و موشکهای بالستیک ایران محافظت کنند؛ حملاتی که بارها توانایی این کشور برای استفاده از فجیره بهعنوان مسیر جایگزین صادرات نفت خود را تهدید کرده است.
@Hesfir
✔️در باب هفتادوهشتمین سالگرد روز نکبت – ۱۵ مهٔ ۲۰۲۶
🖋یانیس واروفاکیس
➖هفتادوهشت سال پیش، بریتانیا یکی از فاجعهبارترین جلوههای بیعدالتی استعماری در تاریخ معاصر را رقم زد. با یک امضا، دولت بریتانیا سرزمینی را که هیچ حق مشروعی برای واگذاری آن نداشت واگذار کرد و مردمی را از خانهها، سرزمین و میراث تاریخیشان ریشهکن ساخت تا پروژهای استعماری بر پایهٔ آوارگی، طرد و سلب مالکیت برپا شود.
➖نکبت حادثهای تصادفی در بستر جنگ نبود؛ بلکه کارزاری عامدانه و برنامهریزیشده برای محو یک ملت از سرزمین خویش بود. صدها روستا ویران شد و صدها هزار مرد، زن و کودک از هر آنچه در زندگی خود میشناختند رانده شدند.
➖بریتانیا در قبال این جنایت بنیانگذارانه مسئولیتی تاریخی و اخلاقی بر عهده دارد؛ مسئولیتی که هرگز آن را به رسمیت نشناخته، هرگز برای آن جبران نکرده و هرگز در برابر آن پاسخگو نبوده است. امروز این حقیقت را بیپرده بیان میکنیم: آنچه بریتانیا بر مردم فلسطین تحمیل کرد یک جنایت بود و تاریخ اجازه نخواهد داد که این حقیقت به فراموشی سپرده شود.
➖با این حال، این جنایت در سال ۱۹۴۸ پایان نیافت. دولتها، نهادها و ساختارهای بینالمللی جهان مسیر همدستی را برگزیدند. نزدیک به هشت دهه است که جامعهٔ جهانی به رژیمی که بر زمینهای غصبشده بنا شده مشروعیت بخشیده، مقاومت مردم فلسطین را در هر مرحله سرکوب کرده و اسرائیل را از پاسخگویی در قبال نقضهای مکرر حقوق بینالملل مصون نگاه داشته است. بسیاری یا چشم بر واقعیت بستند، یا عملاً در کنار ستمگر ایستادند، در حالی که جنایت جنگی پس از جنایت جنگی رخ میداد.
➖اشغال عمیقتر شد. شهرکهای استعماری گسترش یافتند. محاصره تشدید شد. و دیوار آپارتاید هر سال بلندتر و طولانیتر گردید.
➖امروز، در برابر چشمان جهان، غزه با یک نسلکشی روبهرو است؛ کارزاری سازمانیافته برای نابودی یک ملت. کودکان در بیمارستانها و مدارس هدف بمباران قرار میگیرند. گرسنگی بهطور عامدانه بهعنوان سلاح جنگی علیه خانوادهها به کار گرفته میشود. یک جامعه و تمدن در برابر دیدگان جهان در حال فروپاشی است. همدستی قدرتهای جهانی در این فاجعهٔ مستمر تنها مایهٔ بیآبرویی آنان نیست؛ بلکه آنان را به شریک فعال در هر جنایتی بدل میکند که از نخستین روز تاکنون رخ داده است.
➖با این همه، فلسطین پابرجا مانده است. در میان هر کشتار و محاصره، در برابر تبعید، زندان و مجازات جمعی، و در طول هفتادوهشت سال تلاش بیوقفه برای درهم شکستن موجودیت آنان، مردم فلسطین هرگز تسلیم نشدهاند و هرگز تسلیم نخواهند شد.
➖نسلی پس از نسل، این شعله را زنده نگاه داشتهاند: از آوارگانی که در سال ۱۹۴۸ با کلید خانههایشان سرزمین خود را ترک کردند، تا کودکان غزه که امروز در میان آوار میایستند و اعلام میکنند هنوز اینجا هستند. این صرفاً تابآوری نیست؛ بلکه یکی از شگفتانگیزترین نمونههای مقاومت جمعی در تاریخ معاصر است.
➖مردم فلسطین به جهان آموختهاند که معنای امتناع از محو شدن چیست. آنان پاک نخواهند شد. به سکوت وادار نخواهند شد. و تا زمانی که هر وجب از سرزمینشان آزاد نشود و همهٔ حقوقشان بهطور کامل، بیقیدوشرط و بدون مصالحه بازگردانده نشود، از پای نخواهند نشست.
➖امروز جریان تاریخ در حال تغییر است و جهان این را میداند. پروژهٔ صهیونیستی که دههها با اتکا به تبلیغات، ارعاب و سرکوب حقیقت تداوم یافته بود، بهتدریج جایگاه خود را در وجدان عمومی جهان از دست میدهد. میلیونها نفر در سراسر قارهها به خیابانها آمدهاند. دانشجویان از لندن تا لسآنجلس در دانشگاهها به پا خاستهاند. هنرمندان، دانشگاهیان، وکلا و پزشکان صدای خود را بلند کردهاند و دادگاههای بینالمللی تحقیقات خود را آغاز کردهاند.
➖نقاب کنار رفته و واقعیت آشکار شده است: یک رژیم آپارتاید، یک پروژهٔ استعمار شهرکنشینانه و نظامی از کنترل و خشونت که در جهان معاصر هیچ مشروعیتی ندارد. روایتهایی که زمانی اسرائیل را از پاسخگویی مصون میداشت در حال فروپاشی است و مصونیتی که آن را از پیامدها محافظت میکرد بهتدریج فرسوده میشود. پایان پروژهٔ صهیونیستی بهعنوان یک واقعیت سیاسی دیگر غیرقابل تصور نیست؛ برای نخستین بار، به امری اجتنابناپذیر بدل شده است.
➖ما بیوقفه تلاش خواهیم کرد تا رؤیایی که سه نسل از یک ملت را زنده نگاه داشته است به واقعیت بدل شود: فلسطینی آزاد، از رود تا دریا. حقوق کامل، کرامت کامل و عدالت کامل باید به همهٔ فلسطینیان بازگردانده شود؛ چه آنان که زیر اشغال زندگی میکنند، چه آنان که در تبعید و پراکندگی به سر میبرند، و چه آنان که جان خود را فدا کردند تا دیگران روزی آزاد باشند.
@Hesfir
«ایستادن در آستانه»
🔸 ایرانِ امروز؛ اقتصاد جنگ، تابآوری اجتماعی
🎙 با حضور دکتر سعید لیلاز
(استاد دانشگاه و تحلیلگر اقتصادی)
📅 پنجشنبه 31 اردیبهشت ۱۴۰۵
🕠 ساعت 15
📍 اصفهان، خیابان صائب، جنب آرامگاه صائب، مجتمع فرهنگی صائب
📌 ثبتنام (ظرفیت محدود)
https://digiform.ir/astaneh
@Hesfir