شهید محرم ترک متولد سال ۱۳۵۷ در روستای قاضی‌آباد شهرستان ازنای لرستان در دامنه اشترانکوه به دنیا آمد؛ وی بیست‌وهشتم دی‌ماه سال ۱۳۹۰ در آخرین روز ماموریتش بر اثر سانحه انفجار به شهادت رسید و نام وی به عنوان اولین شهید مدافع حرم ایرانی در لیست فداییان حضرت عقیله بنی‌هاشم (س) ثبت شد. این شهید بزرگوار یکی از بهترین‌های تخریب در خنثی‌سازی تله‌های انفجاری، مین‌های دست‌ساز و مربی بسیاری از شهدای مدافع حرمی است که بعد از او نام‌آشنای شهرشان شدند؛ وی در شرایطی شهد شهادت را نوشید که مردم ایران داغدار شهادت دانشمند جوان هسته‌ای‌، شهید مصطفی احمدی روشن بودند و فقدان یکی از بهترین جوان‌هایشان در سکوت خبری آن زمان گم شد. کتاب «جانا» زندگینامه اولین شهید مدافع حرم، محرم ترک نوشته منصوره قنادیان است که روایت فتح منتشر شده است.

امروز، شنبه :) یا رب العالمین... بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ، بِسْمِ اللّٰهِ كَلِمَةِ الْمُعْتَصِمِينَ، وَمَقالَةِ الْمُتَحَرِّزِينَ، وَأَعُوذُ بِاللّٰهِ تَعَالىٰ مِنْ جَوْرِ الْجَائِرِينَ، وَكَيْدِ الْحَاسِدِينَ، وَبَغْىِ الظَّالِمِينَ، وَأَحْمَدُهُ فَوْقَ حَمْدِ الْحَامِدِينَ، اللّٰهُمَّ أَنْتَ الْواحِدُ بِلَا شَرِيكٍ، وَالْمَلِكُ بِلَا تَمْلِيكٍ، لَاتُضَادُّ فِى حُكْمِكَ، وَلَا تُنَازَعُ فِى مُلْكِكَ، أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّىَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ، وَأَنْ تُوزِعَنِى مِنْ شُكْرِ نُعْمَاكَ مَا تَبْلُغُ بِى غَايَةَ رِضَاكَ؛ وَأَنْ تُعِينَنِى عَلَىٰ طَاعَتِكَ وَلُزُومِ عِبَادَتِكَ، وَاسْتِحْقَاقِ مَثُوبَتِكَ بِلُطْفِ عِنَايَتِكَ، وَتَرْحَمَنِى بِصَدِّى عَنْ مَعَاصِيكَ مَا أَحْيَيْتَنِى، وَتُوَفِّقَنِى لِمَا يَنْفَعُنِى مَا أَبْقَيْتَنِى، وَأَنْ تَشْرَحَ بِكِتَابِكَ صَدْرِى، وَتَحُطَّ بِتِلاوَتِهِ وِزْرِى، وَتَمْنَحَنِى السَّلَامَةَ فِى دِينِى وَنَفْسِى، وَلَا تُوحِشَ بِى أَهْلَ أُنْسِى، وَتُتِمَّ إِحْسَانَكَ فِيَما بَقِىَ مِنْ عُمْرِى كَمَا أَحْسَنْتَ فِيَما مَضَىٰ مِنْهُ، يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ. به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی‌اش همیشگى است؛ به نام خدا که سخن پناه‌جویان و گفتار پرهیزگاران است و پناه می‌برم به خدای بلندمرتبه از ستم ستمگران و نیرنگ حسودان و سرکشی ظالمان و او را می‌ستایم، ستایشی برتر از ستایش ستایشگران، خدایا! تویی یگانه بی‌انباز و پادشاه علی الاطلاق، در فرمانروایی‌ات مخالفت نشوی و در پادشاهی‌ات هماوردی نداری، از تو می‌خواهم که بر بنده و فرستاده‌ات محمد درود فرستی و سپاس نعمت‌هایت را چنان قسمت من کن که مرا به کمال خشنودی‌ات نائل گرداند؛ و مرا به لطف توجهت بر طاعت و پای‌بندی بر بندگیت و شایستگی پاداشت یاری کنی و تا زنده‌ام به بازداشتن از گناهانت بر من مهر ورزی و تا زمانی که مرا باقی می‌داری بر انجام آنچه بهره‌ام رساند توفیقم دهی و به کتاب خود (قرآن) برای پذیرش حق، سینه‌ام را فراخ گردانی و بار گناهانم را با تلاوتش از نامه اعمالم فروریزی و در دین و جانم به من سلامت بخشی و کسانی که به آن‌ها انس گرفته‌ام از من وحشت‌زده نکنی و در باقیمانده عمرم احسانت را بر من تمام کنی، چنان‌که در گذشته عمرم بر من احسان نمودی، ای مهربان‌ترین مهربانان.

۱. نکته اول. اینکه شما ترسیدید، نشونه‌ی ضعف ایمان و توکل شما نیست اطرافیان من خیلی آروم هستن و خودشون رو کنترل میکنن اما من نمیتونم احساسات و ترسم رو در لحظه مثل اونها مدیریت کنم. برای همین فکر میکردم من ایمانم خیلی ضعیفه و اونا خیلی با ایمان و تقوا ان. اما جواب این دوست مون: وجود انسان از سه بخش جسم، روان و روح تشکیل شده. هر کدوم از این بخش ها وظایفی دارن و واکنش هایی نشون میدن‌. احساسات و عواطف ما مربوط به بخش روان هستن. وقتی شروع به فعالیت میکنن روی بخش جسم هم تاثیر میذارن. مثلا اگر ذوق زده بشیم جسم مون جنب و جوش بیشتری انجام میده. احساس ترس هم همینه، وقتی میترسیم، بدن هر کسی واکنش متفاوتی نشون میده. بعضی ها ضربان قلب شون بالا میره، بعضی نفس تنگی میگیرن، بعضی لرزش دست و پا میگیرن، بعضی معده درد میگیرن و... حالا اون بخشِ روح، مسئول اعتقادات و ایمان عه. پس هیچ ربطی به روان و جسم نداره شما ایمان و اعتقاد به توحید و قدرت خدا دارید. یعنی روح تون وظیفه‌ش رو انجام میده اما روان و جسم تون به علت مواجهه با موقعیت، داره واکنش نشون میده. پس اگر‌ می‌ترسید، طبیعیه. خودتون رو سرزنش نکنید.

۲. نکته دوم. وقتی می‌ترسیم و حتی بعد از تموم شدن صدای پدافند یا انفجار نمیتونیم به حالت طبیعی برگردیم، چیکار کنیم؟ ترسیدن در لحظه از صدا، طبیعیه. همه میترسن. اما افرادی مثل من نمیتونن به حالت عادی برگردن. برای دقیقه ها یا حتی ساعت ها. چرا؟ چون ذهن و روان مون شروع میکنه از موقعیتِ حال جدا میشه و جلو جلو برای ترس هایی که اتفاق نیفتادن، فکر و مقابله میکنه. توی این وضعیت بخش سمپاتیک مغز فعال میشه‌. حالا برای اینکه بتونیم ترس مونو خیلی خیلی مدیریت کنیم باید بخش سمپاتیک مغز رو با یه تمرین خیلی ساده خاموش کنیم! و روان مونو به لحظه‌ی حال برگردونیم. تمرین چیه؟ تمرینِ تنفس جعبه‌ای. یعنی شما ۴ ثانیه یه نفس عمیق میکشی، ۴ ثانیه نگه می‌داری و ۴ ثانیه نفس رو تخلیه میکنی. بعدش هرجایی که بودی، بلند میشی و با کف پات زمین زیر پات رو حس میکنی. چند ضربه به زمین میزنی و با حس لامسه‌ی کف پا، زمین رو حس میکنی و به خودت میگی: من الان اینجا هستم. توی این لحظه. و همه چیز تموم شد‌. الان همه چیز خوبه. این تمرین بخش سمپاتیک مغز رو خاموش میکنه و به کنترل ترس تون خیلی خیلی کمک میکنه

۳‌. نکته‌ی سوم هر احساسی در لحظه داری، بدون خجالت بهش اهمیت بده و ابرازش کن. وگرنه یه جور دیگه بهت حمله میکنه وقتی توی لحظه‌ی انفجار یا صدای پدافند میترسی، بدن شما واکنش منحصر به فرد خودش رو نشون میده! اگر پدر، مادر، برادر و... بروزی از احساسات شون نمیدن، دلیل بر این نیست که شما هم همینجوری باشید. بدن و روان هر انسان متفاوت و منحصر به فرده. پس برای واکنشی که نشون می‌دید خجالت نکشید. اگر احساس می‌کنید باید گریه کنید، گریه کنید. اگر‌ احساس می‌کنید باید محل رو ترک‌ کنید، ترک کنید. اگر احساس می‌کنید باید چند لحظه چشم هاتون رو ببینید و تنها باشید، این کارو انجام بدین. اگر میخواید جیغ بزنید، جیغ بزنید. اگر احساسات تون رو در اون لحظه سرکوب کنید، اونها برای اینکه خودشون رو بروز بدن قوی تر میشن و از یه جای دیگه خودشون رو بروز میدن. مثلا شما احساس میکنی نیاز داری گریه کنی ولی نمیکنی. دو دقیقه بعد بیخودی سر یکی داد میزنی یا با کسی دعوا میکنی. این میشه حمله‌ی اون احساسی که در لحظه سرکوبش کردی. پس احساس تون رو بروز بدین. و خجالت نکشید از اینکه بهتون میگن ترسو، سوسول، بی ایمان و...

۴. نکته‌ی چهارم ترس رو از روان تون، به یک نقطه در بدن تون تبدیل کنید چشم هاتون رو ببنید و فکر کنید اون لحظه ای که میترسید، کدوم عضو بدن تون بیشتر درگیر میشه و اذیت تون میکنه؟ مثلا من خودم قفسه سینم و قلبم خیلی اذیت میشه. قلبم شروع به سوختن و تیر کشیدن میکنه و انگار یکی با پاهاش داره روی سینه‌ام فشار میاره‌. حالا شما ممکنه دست تون سِر بشه، سردرد بگیرید، معده‌تون بسوزه و... توی این موقعیت دوباره باید مغز رو منحرف کنید از اون اعضا. چجوری؟ زمانی که در وضعیت ترس نبودید، ۳ نقطه‌ی امن توی بدن تون رو پیدا کنید. نقطه‌ی امن یعنی کجا؟ یعنی اعضا ای از بدن‌تون که موقع ترس اذیت نمیشن و واکنش نشون نمیدن‌. مثلا برای من نقطه های امن ام کتف، پشت گردن و سرم هستن. حالا وقتی سه نقطه‌ی امن رو پیدا کردید، زمانِ ترس که اون احساس ترس به یکی از اعضای بدن تون حمله کرد باید سعی کنید به اون سه نقطه‌ی امن فکر کنید. اون هارو لمس کنید و حرکت شون بدین و بهشون توجه کنید. این کار باعث میشه مغز تون تمرکزش رو از عضوی که در حال رنج کشیدن هست، به اعضا ای که سالم هستن و در حالت عادی شون هستن منتقل کنه و وقتی می‌بینه اون اعضا سالم هستن، پیام امنیت براش صادر میشه و یواش یواش شروع به آروم کردنِ کل بدن میکنه.

۵. نکته‌ی پنجم. توقع نداشته باشید در عرض چند ثانیه آروم بشید احساس ترس توی بدن به مدت یک ربع باقی میمونه. پس اینکه تا یک ربع بترسید و علائم ترسِ بدنی داشته باشید طبیعیه. اما اگر هم بیشتر از این شد نگران نباشید. با انجامِ این تمرین ها و کارهایی که گفتم یواش یواش توی مغز تون نورون ها و عصب های جدید شکل میگیره و هرچی بگذره روند آروم شدن تون سریع تر میشه.

۶. نکته‌ی ششم. مغزت رو از حالت خزندگان و پستانداران جدا کن و به حالت انسانی برسون مغز انسان در مواجهه با ترس یا یک موقعیت چالش برانگیز (مثل بحث و تنش با دیگران و...) برای نشون دادن واکنش به بخشی از خودش مراجعه میکنه که اون بخش سه لایه داره. لایه اول عین مکانیزم خزندگان رو اجرا میکنه. یعنی چجوری؟ تصور‌ کنید مثلا یک مارمولک وقتی میترسه، چیکار میکنه؟ اگر اون چیزی که ازش ترسیده ازش کوچک تر باشه بهش حمله میکنه و میخورتش، اما اگر زورش بهش نرسه خیلی سریع فرار میکنه یا دنبال یه سوراخی میگرده که توش قایم بشه. این بخش چون لایه‌ی اول مغز در مواجهه با ترس یا تنش هست، ما هم وقتی میترسیم در اقدام اول اگر زورمون به چیزی که مارو ترسونده برسه میزنمش، اما اگر نرسه سعی به فرار یا پیدا کردن پناهگاه می‌کنیم. لایه دوم مخصوص به پستانداران عه. تفاوتش با خزندگان اینه که علاوه بر تمام اون کارهایی که خزندگان میکنن، این ها یک کُنش و فعالیتی هم انجام میدن. اما فعالیتِ بدون فکر و از روی غریزه! مثلا یک شیر رو تصور کنید. وقتی در موقعیت خطر قرار بگیره و زورش به عاملِ خطر نرسه، تمام کارهای اون خزنده ها رو انجام میده اما در کنارش یه غرشِ بلند هم میکنه. یا در حین مسیر فرارش به چیزی یا جایی هم آسیب میزنه. مثالِ دقیق این برای ما انسان ها مثل وقتی میمونه که یک نفر بهمون توهین میکنه و ما از به علت تنشِ پیش اومده نه تنها میخوایم محل رو ترک‌ کنیم بلکه حین ترک کردن یه چک افسری مشتی هم به طرف مقابل می‌زنیم و میریم😂 اما آیا این دو لایه برای انسان کافیه؟ نه! پس اون لایه‌ی سوم چیه؟ لایه سوم لایه‌ی انسانی هست. این لایه علاوه بر تجربه‌ی اون دو لایه‌ی قبلی یه تفاوتی داره. اونم اینکه به ما کمک میکنه تا در موقعیت خطر یا تنش، یک عاملِ کمک کننده و کنشگر باشیم! (نکته‌ی مهم: دو لایه اول که شبیه به لایه های مغز خزندگان و پرندگان هستن، اصلا بی ارزش و بی اهمیت نیستن. نباید نادیده بگیریم شون. ما باید سعی کنیم با قبول کردنِ اونها، ازشون عبور بکنیم و خودمون به لایه‌ی سوم برسونیم! پس ترس و واکنش های دو لایه‌ی اول رو سرکوب نمی‌کنیم! تلاش می‌کنیم با تمرین هایی که در ادامه توضیح میدم ازشون عبور کنیم)

۷. نکته هفتم لایه انسانی دقیقا چیکار میکنه و برای رسیدن بهش باید چیکار کنیم؟ لایه‌ی انسانی به ما کمک میکنه توی شرایط بحران در عین حال که ترسیده و وحشت زده ایم، بتونیم کاری انجام بدیم. بتونیم تصمیم بگیریم و شرایط رو برای خودمون و اطرافیان مون بهتر کنیم. مثال خیلی ملموس‌ش بچه های امدادگر هستن. اونها هم قطعا وقتی یه سری صحنه های ترسناک و دلخراش میبینن لایه‌ی خزنده و پستاندار مغز شون شروع به فعالیت میکنه و اونها هم میترسن ولی بلدن ازش عبور کنن و به لایه انسانی برسن و شروع به فعالیت و کنشگری کنن. و این به این معنی نیست که اونا یه موجود خارق‌العاده و فضایی‌ان و اصلا نترسیده ان! حالا برای رسیدن به این لایه ساده ترین و موثر ترین تمرین همون تمرین تنفس جعبه‌ای هست که قبلا گفتم. میدونم باورش سخته، من خودمم باورم نمیشد که همچین کار ساده ای انقدر روی مغز و فعالیتش تاثیر بذاره و موثر باشه! ولی توضیحِ علمی داره: وظیفه‌ی آروم کردنِ ما در شرایط بحرانی رو یک عصب توی مغز به عهده داره به نام عصبِ "واگ" (اگر اسمش درست یادم باشه) اما ما چون در طول زندگی خواسته و ناخواسته موقعیت های بحرانی زیادی برای خودمون درست میکنیم و از این عصب کار میکشیم، این بدبخت ضعیف شده‌ و نمیتونه کارشو درست انجام بده. وقتی هم نتونه کارش رو درست انجام بده بخشِ سمپاتیک مغز که مسئول پرورش ترس هاست به جای این عصب بیچاره شروع به کار‌ میکنه و به خاطرِ هشدار خطری که احساس میکنه بدن رو به حالت بقا وارد میکنه. (همین باعث میشه که وقتی ترسیدیم یا توی خطر هستیم نمیتونیم راحت چیزی بخوریم یا بخوابیم و... جون بدن رفته رو حالت بقا و داره از تمام ذخایر خودش استفاده میکنه و ذخیره‌ی جدید نمیخواد) همین میشه که ما کنترل مونو از دست میدیم و تسلیمِ بخش سمپاتیک مغز مون میشیم. برای عبور از این وضعیت و قوی کردنِ دوباره‌ی عصب واگ، تمرین تنفس جعبه‌ای مثل یه دنبل میمونه! همونقدر موثر برای تقویت کردن عضله های دست. تمرین تنفس عم عصب واگ رو تقویت میکنه و باعث میشه مغز کمتر روی حالت سمپاتیک بره. پس خواهرم تمرین تنفس یادت نره!😂 حتی در شرایط عادی هم که در خطر نیستی این تمرین رو انجام بده تا اون عصب بیچاره که زدیم لهش کردیم یه ذره سرحال بشه.

۸. نکته هشتم تمرینِ تنفسِ عمیق تر + اصلا اومدیم و به لایه انسانی رسیدیم، چجوری توی موقعیت بحران که داریم سکته میکنیم، بتونیم تصمیم بگیریم؟ تمرین تنفس جعبه‌ای رو که یکی دو روز انجام دادین، حالا وقتشه که یکم عمیق ترش بکنیم تا تاثیر بیشتر بشه‌. (نکته: این تمرین رو در شرایط عادی هم باید انجام بدین تا توی لحظه‌ی ترس که سرشار از استرس هستید بتونید درست و کامل انجامش بدین) حالا چجوری؟ به این شکل: سه سری تنفس جعبه ای انجام بدیم. توی سری اول وقتی دارید دمِ اول رو می‌گیرید چشم هاتون رو ببنید و تصور کنید یه بادبزنِ خنک، اون بخشِ بدن تون که در موقع ترس شروع به واکنش میکنه رو (که مثلا برای من قلب و قفسه سینه ام بود) داره باد میزنه و خنک میکنه. توی سری دوم علاوه بر کاری که توی سری اول انجام دادین، توی بازدم که دارید نفس تونو میدین بیرون تصور کنید از اون عضوِ توی خطر بدن تون یه عالمه دود و سیاهی داره میاد بیرون. یعنی با اون نفسی که دارید می‌دید بیرون سیاهی ها و دود های اون عضو رو هم بدین بیرون. توی سری سوم علاوه بر کارهای سری اول و دوم، توی "دم" به این فکر کنید که الان توی این موقعیت من چه کارهایی می‌تونم انجام بدم؟ و حین نگه داشتنِ نفس و بازدم، از بین فکر هایی که کردید یکی رو برای انجام انتخاب کنید و بعد از تموم شدن تنفس تون اقدام به انجام اون کار بکنید. (نکته: دقت کنین که برای تصمیم هاتون فیلتر نذارید‌. الان توی این مرحله هر چیزی که به ذهن مون بیاد دارای اهمیت عه‌. حتی اگر اون فکر، فکر فرار کردن و ترک موقعیت باشه) تمرینِ این کار توی موقعیت های آروم و فکر کردن به گزینه های مختلف توی ناخودآگاه مغز مون یه سری گزینه هایی رو ایجاد میکنه که توی موقعیت ترس و استرس شدید اون گزینه ها سریعتر توی ذهن مون روشن میشن و باعث میشن مغز سریعتر بتونه فرمانِ اقدام بده.

۹. نکته نهم تمرین اضافی برای آماده کردن مغز برای تصمیم گیری در شرایط بحرانی احساس ترس مثل هر احساس دیگه‌ی انسان مهم و قابل اهمیته‌. پس ما توی هیچ کدوم از این مراحل نمیخوایم ترس مونو سرکوب کنیم و سوپرمن بازی در بیاریم و بگیم وای نه من که اصلا نمی‌ترسم! نه عزیزم تو اگر نمیترسی باید نگران خودت باشی😂 چون جسم و روانِ عادی طبیعتا به صدای بلند پدافند و انفجار یا هر موقعیت ترسناک و چالش برانگیز دیگه ای واکنش نشون میده و میترسه. مثل همون خزندگان و پستانداران. اما وجه تمایز ما با اونها اینه که ما خودمون میتونیم شرایط رو کنترل کنیم و خودمون جزو عامل های مفید یک اتفاق باشیم. پس درسته که میترسیم، اما در عین حال که ترسیدیم از قدرتی که این ترس بهمون میده هم استفاده می‌کنیم! حالا یه تمرین دیگه برای اینکه مغز مون رو آماده کنیم که در شرایط بحران راحت تر تصمیم بگیره: یک کاغذ و خودکار بردارید و جملاتی که میگم رو بنویسید و با افکار خودتون ادامه‌ش رو بنویسید. (نکته: حتما این تمرین رو باید روی کاغذ انجام بدین و با دست بنویسید. چون نوشتن روی کاغذ باعث میشه حس های بیشتری فعال بشن پس مغز جواب های بهتر و عمیق تری بهمون میده) حالا اون جمله ها چیه؟ ●من انتخاب می‌کنم که از این تجربه‌ی ترس ................. (جای خالی رو با یک درس، پیام یا معنا ای که از ترس تون گرفتید پر کنید) ●برای خودم بسازم و تصمیم بگیرم که .......... (این هم ادامه‌ی جمله‌ی قبلی عه. اینجا شما باید بنوسیدی که از پیامی که اون ترس براتون داشته تصمیم گرفتید چه کاری انجام بدین و چه چیز جدیدی برای خودتون بسازید؟) انجام این تمرین به صورت روزانه باعث میشه جواب هاتون توی ناخودآگاه مغزتون جا بگیرن و توی موقعیت ترس، خودشون رو سریع بهتون نشون بدن و کمک کنن شما از بین اونها انتخاب بهتری برای انجام دادن داشته باشید.

📢 توصیه‌ حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به قرائت قرآن و دعا برای پیروزی جبهه مقاومت ❤️رهبر انقلاب اسلامی در پاسخ به سوالی، قرائت سوره فتح، دعای ۱۴ صحیفه سجادیه و دعای توسل را برای پیروزی جبهه مقاومت توصیه کردند. 💻 Farsi.khamenei.ir