🔰در سالگرد پذیرش قطعنامه ۵۹۸؛
دیپلماتها اسناد را به آرشیو نمیسپارند؛ تاریخ جنگ ناقص میماند
🔸در سالگرد پذیرش قطعنامه ۵۹۸، شاید مهمترین درس برای آینده، نه صرفاً بازخوانی چرایی پایان جنگ، بلکه توجه به حفظ اسناد و خاطرات تصمیمگیران آن دوران باشد. تاریخ زمانی دقیقتر نوشته میشود که همه صداها و همه اسناد، در زمان مناسب و با رعایت ملاحظات امنیتی و حقوقی، در دسترس پژوهشگران قرار گیرد.
🔸سخن گفتن از یادداشتهایی که بخشی از اسناد جنگ هشت ساله است و حالا سرنوشتشان نامعلوم است، این پرسش را به ذهن متبادر میکند که آیا نباید سیاستمداران و دیپلماتها بیش از پیش ضرورت آرشیو اسناد تاریخی را دریابند، اسنادی که شاید در نگاه آنها در ابتدا شخصی باشد، اما پس از ثبت دیگر شخصی نیست و بخشی از اسناد تاریخی به شمار میآید. حالا باید پرسید چرا اسناد شخصی و یادداشتهای سیاستمداران ایرانی کمتر به آرشیوهای عمومی سپرده میشود و این خلأ چه تأثیری بر مطالعه تاریخ جنگ ایران و عراق خواهد داشت؟
ibna.ir/x6J3W
@ibna_official
🔰بازخوانی کتاب «مصدق بدون نفت»؛
تبارشناسی یک مصدق ناشناخته
تلاشی برای عبور از اسطورهسازی و شناخت تکنوکراسی ایرانی
🔸دکتر محمد مصدق پیش از آنکه قهرمان ملی شدن نفت باشد، معمار انضباط مالی و تکنوکراسی مدرن در ایران بود، کتاب «مصدق بدون نفت» با واکاوی شش دهه زیست حقوقی و سیاسی او تا سال ۱۳۲۰، تبارشناسی دقیقی از شکلگیری این کارگزار قانونمدار در برابر استبداد و توسعه آمرانه ارائه میدهد.
🔸«مصدق بدون نفت» سرگذشتنامهای معمولی نیست، یک مانیفست پژوهشی با عینک «نهادگرایی اقتصادی» است. رسول رئیسجعفری با رعایت توالی دقیق تاریخی به ما نشان میدهد که پختگی، استقلالرای و منش صلب مصدق در سال ۱۳۳۰ در برابر قدرتهای جهانی، محصول یکشبه نبود بلکه این ویژگیها پلهپله در حجرههای مالیه قاجار، کارزارهای وزارت، مجالس پرآشوب و در نهایت انزوای احمدآباد صیقل خورده بودند. این اثر با پیوند زدن فصول بیستگانه خود، به ما یادآوری میکند که برای نجات یک کشور، نیت خوب کافی نیست و توسعه، پیش از نفت، به کارگزارانی منضبط و ساختارهایی قانونمدار نیاز دارد.
ibna.ir/x6J3r
@ibna_official
🔰دویستمین سال جنگ ایران و روس به روایت محمدحسین پاپلییزدی؛
عباس میرزا هرچه در توان داشت، انجام داد
این جنگها کشور را به خاک سیاه نشاندند.
🔸نویسنده شازده حمام نوشت: حدود ۲۳ سال عباس میرزای مرحوم با روسها میجنگید. عباس میرزا و لشکرش که تنها نمیجنگیدند مردم قفقاز، گرجستان و آذربایجان برای دفاع از میهن، خانه، کاشانه و ایمانشان با روسها میجنگیدند...شاهزاده عباس میرزا هرچه در توان داشت، انجام داد؛ اما تهران پشتیبانی نکرد.
🔸در این کتاب با سرگذشت هشت نسل از یک خاندان آشنا میشوید. نسلهایی که نمادی از همه کشور است. کتاب از جنگهای ایران و روس شروع میشود و اندکی به وضع زندگی نسلهای فعلی میپردازد. هر جنگی عواقبی دارد که اثرات آن، گاه هزاران سال میماند. هر جنگی حتی اگر ظاهرا همراه با پیروزی باشد، شکست است. شکست دیپلماسی یعنی شکست انسانیت. پاپلییزدی به تغییرات اجتماعی، مهاجرت، زندگی زنان و گذر از سنت به دنیای تازه میرسد. متن، تاریخ خانوادگی را با روایت و خاطره درهم میآمیزد و از خلال سرگذشت آدمها، تصویری از رنج جنگ، جابهجایی و دوام زندگی نشان میدهد.
پاپلییزدی با اشاره به اینکه تاریخ را با تاریخ شفاهی، خاطره و تصورات و تخیلات درهم آمیخته مینویسد: «این کتاب هم تاریخ شفاهی است و هم داستان مبتنی بر سبک نوشتاری
🔸️پاپلییزدی. تاریخدانها و داستاننویسها ایراد خواهند گرفت؛ اما سعی کردم گوشههایی از زندگی مردم، به خصوص آنچه بر زنها میرفت و میرود را در هشت نسل نشان دهم. این کتاب شاید روشنیبخش گوشهای از فرهنگ و تحولات کشور ما از حدود ۱۲۲۰ باشد. گوشهای از گرفتاریها و دستاوردهای جنگهای ایران و روس در دوره فتحعلیشاه، جنگهایی که تا این تاریخ (۱۴۰۴) نزدیک به ۲۰۰ سال است که تمام شده ولی اثرات آن هنوز پابرجاست. شاید اثرات غیرمستقیم آن تا صدها سال دیگر هم پابرجا بماند. یکی از اثرات هر خاطرهای جلوگیری از آزمایش و خطاست.»
ibna.ir/x6J4m
@ibna_official
🔰ایبنا گزارش میدهد؛
صنعت راهبردی چاپ زیر تیغ بحران
چالش تأمین مواد اولیه صنعت چاپ و بستهبندی
🔸وابستگی بخشی از مواد مصرفی به واردات، نوسانات بازارهای جهانی و اختلال در زنجیرههای حملونقل، میتواند روند تولید صنعت راهبردی چاپ را تحت تأثیر قرار دهد.
🔸«صنعت چاپ و بستهبندی تنها یک صنعت خدماتی نیست، بلکه یکی از ارکان اصلی زنجیره تأمین کشور محسوب میشود و در حوزههایی مانند تولید و توزیع کالا، شبکه بانکی، امنیت اسناد و لجستیک نقش حیاتی ایفا میکند.»
🔸️در میان مواد اولیه مورد نیاز صنعت چاپ، برخی اقلام از حساسیت بیشتری برخورداراند. کاغذ حرارتی و مواد اولیه کارتهای بانکی مورد استفاده در دستگاههای کارتخوان و خودپردازها ازجمله محصولاتی است که با بروز اختلال در زنجیره تأمین، میتواند با کمبود مواجه شود.
🔸️محدود بودن تولیدکنندگان این ملزومات در سطح جهانی و نیاز به حفظ استانداردهای کیفی، موجب شده است که تأمین آن برای شبکه بانکی و پرداخت الکترونیکها از اهمیت ویژهای برخوردار باشد.
🔸نگاهی به بازار نشان میدهد که کارشناسان حوزه چاپ معتقدند افزایش تابآوری زنجیره تأمین، یکی از مهمترین راهکارهای عبور از شرایط بحرانی است. تنوعبخشی به منابع تأمین، مدیریت راهبردی موجودیها، کاهش وابستگی به یک تأمینکننده و پیشبینی نیازهای آتی از جمله اقداماتی است که میتواند ریسک توقف تولید را کاهش دهد.
ibna.ir/x6Hm2
@ibna_official
🔰پیوند حافظه تاریخی پارلمان و میراث علمی استرآباد؛
میراث مفاخر گرگان و استرآباد در کتابخانه مجلس
🔸️جستوجو در هزاران سند و نسخه خطیِ موجود در کتابخانه مجلس، از پیوندی ناگسستنی میان حافظه تاریخی پارلمان و میراث علمی استرآباد پرده برمیدارد.
🔸این آثار را میتوان در سه دسته طبقهبندی کرد. دسته نخست، آثار پژوهشی و تألیفی است که تاکنون ۲ نمونه از آن چاپشده است. نخست، کتابی درباره زندگی و آثار یکی از مفاخر بزرگ جهان اسلام، «میرداماد»، است که به قلم علی اوجبی نگاشته و در سال ۱۳۸۹ منتشرشده است. این اثر از آن منظر اهمیت دارد که نویسنده پس از مراجعه به پژوهشهای پیشین درباره میرداماد، با نگاهی تحلیلی و در مواردی با ارائه یافتههای خود، این کتاب را تدوین کرده است.
🔸دسته دوم آثار منتشرشده ااین بخش، به چاپ دیوانهای شاعران اختصاص دارد که تاکنون دو نمونه از آن منتشرشده است. نخست، «دیوان نظامالدین استرآبادی» است که در سال ۱۳۹۱ به کوشش شایسته ابراهیمی و مرضیه بیکوردیلو منتشر شد. نظامالدین، از شاعران آیینی سدههای نهم و دهم هجری قمری است که اشعار فراوانی در مدح و ستایش اهلبیت (ع) سروده است.
🔸دسته سوم را مربوط به تصحیح آثار دانشمندان گرگان و استرآباد دانست و گفت: در این بخش نیز چند اثر ارزشمند منتشرشده است. نخست، کتاب «اسئله یوسفیه» است که دربردارنده نامهنگاریهای علمی میان میریوسفعلی استرآبادی و قاضی نورالله شوشتری در قرن یازدهم هجری به زبان فارسی است.
ibna.ir/x6HX6
@ibna_official
🔰درآمدی بر آثار و میراث علمی یکی از نامدارترین محققان ایران؛
محمدعلی موحد؛ از تخصص در حقوق نفت تا تصوف و عرفان
🔸محمدعلی موحد، اندیشمندی جامعالاطراف که در تقاطع تخصصهای بهظاهر متضاد چون حقوق بینالملل و عرفان سیر کرده است، با انتشار آثاری چون «برگ و بار» و «گوهر معنا»، کارنامهی پژوهشی هفت دههای خود را به نمایش گذاشته است؛ مردی که از ژنو و پاریس تا قونیه و تبریز، با نگاهی نافذ، میراث علمی و فرهنگی ایران را در آثارش بازتاب داده است.
🔸این استاد علامه با توجه به آنکه تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته حقوق خصوصی گذرانده است و از حقوقدانان برجسته روزگار به شمار میآید، علاوه بر بهدست دادن کتابها و تألیفات عالمانهای در رشته حقوق (از حقوق طبیعی و حقوق بشر و حقوق شهروندی و حقوق بینالملل و موارد دیگری از این نوع)، مثلاً تلاش برای افزوده شدن گرایش حقوق نفت و گاز به عنوان یکی از گرایشهای رشته حقوق در نظام آموزش عالی کشور، نقش فوقالعادهای از این حیث ایفا کرده است. وی در نوشتن آثاری همچون «در حال و هوای حق و عدالت» و مقالاتی که در خصوص مقوله حقوق شهروندی در نشریات به رشته تحریر درآمده است و یا در محافل علمی داخلی و خارجی به ایراد هر یک پرداخته است، اثرگذار بوده است.
🔸افزون بر اینها یا در کنار همه اینها، روحیاتی که بتواند به خاطر حس ایراندوستی و ملیگرایی و از روی وجدان و مسئولیتپذیری خاص و بینظیرش به تحقیق و تحلیل موضوع نفت در تاریخ سیاسی ایران معاصر همت گمارد و با شور و عرق و عشق و اشتیاقی وصفناپذیر، دل در مسیر پرپیچوتاب یکی از مهمترین دورهها و جریانات تاریخ ایران گذارد که مهمترین دستاوردش در این زمینه کتاب مستطاب «خواب آشفته نفت» است (این کتاب تاکنون در چهار جلد منتشر شده که مجلدات بعدی آن همچنان انتشار مییابد) که این اثر عنوان جایزه کتاب سال را به خود اختصاص داده است.
ibna.ir/x6HZj
@ibna_official
🔰نگاهی به تاریکترین قصههای کلاسیک کودک؛
چه کسی قصههای کودک را اینقدر ترسناک نوشت؟
🔸گرگی که مادربزرگ را میبلعد، جادوگری که کودکان را در قفس زندانی میکند، نامادریای که به قتل دخترخواندهاش فکر میکند، قصههای کلاسیک کودک پر از صحنههاییاند که امروز بسیاری از والدین را شگفتزده میکنند. اما چرا نویسندگان گذشته از روایت ترس، مرگ و خشونت برای کودکان ابایی نداشتند و این داستانها هنوز هم خوانده میشوند؟
🔸 امروز معمولاً انتظار داریم کتابهای کودک فضایی امن، آرام، امیدوارکننده و سرشار از پیامهای مثبت داشته باشند. تصور میکنیم شخصیتهای خوب باید پاداش بگیرند، شخصیتهای بد بهسرعت مجازات شوند و هیچ اتفاقی نباید آرامش روانی کودک را به خطر بیندازد. اما اگر به نسخههای اصلی بسیاری از افسانههای مشهور نگاه کنیم، با جهانی کاملاً متفاوت روبهرو میشویم، جهانی که در آن مرگ، فقر، گرسنگی، خیانت، حسادت و خشونت حضوری انکارناپذیر دارند.
🔸آنچه امروز در قالب کتابهای رنگارنگ یا فیلمهای انیمیشن میبینیم، اغلب نسخهای نرمتر و مهربانتر از روایتهای اولیه است. گاهی شخصیتها تغییر کردهاند، گاهی پایان داستان عوض شده و گاهی صحنههای خشونتآمیز بهکلی حذف شدهاند. اما این تغییرات باعث نشدهاند پرسش اصلی از بین برود: چرا در نسخههای اولیه، این همه تاریکی وجود داشت؟
🔸شاید عجیب به نظر برسد، اما پاسخ بسیاری از روانشناسان کودک به این پرسش منفی است. دستکم نه به همان شکلی که بزرگسالان تصور میکنند. کودکان معمولاً از داستانهای ترسناک فرار نمیکنند، برعکس، بارها از والدین میخواهند همان داستان را دوباره برایشان بخوانند. همین رفتار نشان میدهد که تجربه ترس در جهان داستان، با ترس در زندگی واقعی تفاوت دارد.
ibna.ir/x6J4P
@ibna_official
🔰تبیین نظام فکری فیلسوف آلمانی در گفتوگو با میلاد یساول؛
فیلسوفی که با پتک میاندیشید
نیچه ما را به تفکر درباره بدیهیترین باورهایمان وامیدارد
🔸بهگفته یساول: «نیچه از آن دسته متفکرانی نیست که بخواهد یک پاسخ نهایی و قطعی برای همه مسائل ارائه دهد. برعکس، بخش مهمی از پروژه فکری او زیر سؤال بردن یقینهای تثبیتشده است.»
🔸او بدون تردید فیلسوف است، اما نه به معنای متعارف و کلاسیک آن. بسیاری از فیلسوفان پیش از او تلاش میکردند نظامی منسجم و فراگیر برای توضیح جهان و انسان ارائه کنند، اما نیچه اساساً نسبت به هرگونه نظام بسته و حقیقت نهایی بدگمان بود. درعینحال، نمیتوان از جنبه ادبی آثار او هم چشمپوشی کرد. بخش مهمی از جذابیت نیچه در شیوه بیان اوست. حتی کسانی که آشنایی عمیقی با فلسفه ندارند، معمولاً از طریق زبان، تصاویر و گزینگویههای او با آثارش ارتباط برقرار میکنند.
🔸شیوه بیان نیچه کاملاً با نوع نگاه او به جهان و حقیقت ارتباط دارد. او از آن دسته متفکرانی نیست که بخواهد یک پاسخ نهایی و قطعی برای همه مسائل ارائه دهد. برعکس، بخش مهمی از پروژه فکری او زیر سؤال بردن یقینهای تثبیتشده است. به همین دلیل، گزینگویه در آثار او هم قالبی ادبی دارد و هم جزئی از خود اندیشه به شمار میرود. نیچه اغلب به جای آنکه استدلالی طولانی را دنبال کند، ایدهای را در چند سطر مطرح و ادامه تأمل را به خواننده واگذار میکند.
🔸 در این کتاب با نیچهای مواجه میشویم که در جایگاه یک مشاهدهگر تیزبین، از طبیعت انسان و مناسبات اجتماعی سخن میگوید. بسیاری از گزینگویههای کتاب، با وجود گذشت بیش از یک قرن از نگارش آنها، همچنان برای مخاطب امروز قابل تأمل و حتی غافلگیرکنندهاند. همین تازگی و زنده بودن متن نیز یکی از دلایلی بود که مرا به ترجمه این اثر علاقهمند کرد
ibna.ir/x6J3H
@ibna_official
🔰بررسی و نقد بر لبه تنهایی؛
استراتژی امنیت احتمال جنگ را افزایش میدهد؟
ایدئولوژی، ابزار ژئوپلیتیک بود، نه ژئوپلیتیک، ابزار ایدئولوژی
🔸در میزگرد بررسی و نقد کتاب «بر لبه تنهایی» تالیف ولی نصر منتقدان به بررسی امنیت پرداختند و آن را در چهار دهه گذشته تا به امروز بررسی کردند.
🔸جهانگیر کرمی:
اگر بخواهم ویژگیهای اصلی کتاب را در چند جمله کوتاه بیان کنم، باید بگویم که ایده اصلی کتاب این است: «امنیت، دولت را میسازد و جنگ، ساختار دولت را تنظیم میکند.» این، یک نظریه کلی است. در علوم سیاسی، معمولاً این دیدگاه مطرح میشود که جنگها و مسائل امنیتی، دولتها را شکل میدهند و بسیاری از دولتهای جهان، محصول جنگها و مسائل امنیتی هستند.
🔸محمدفاضلی: اولین تلاشی که کتاب انجام داده، عقلانی کردن سیاست امنیتی و سیاست منطقهای ایران است. منظور از عقلانی کردن این نیست که مؤلف بخواهد آن را خوب یا تأیید کند، بلکه میخواهد توضیح دهد که منطق پشت این سیاستها چیست. یعنی اگر بخواهید از زاویه نگاه یک استراتژیست ایرانی یا یک رهبر ایرانی فکر کنید که چرا چنین تصمیمهایی گرفته شده و چرا چنین اقداماتی انجام شده است، ولی نصر تلاش میکند این منطق را بازسازی و تبیین کند؛ اینکه این افراد در چه چارچوبی فکر میکردند و بر چه اساسی تصمیم میگرفتند. بنابراین، اگر میخواهید خوانشی از این داشته باشید که استراتژیستها و رهبران ایرانی، اقداماتی را که انجام دادهاند، چرا انجام میدادند و منطق پنهان پشت این تصمیمها چه بوده است، این کتاب از این لحاظ خواندنی است.
وحید عابدینی، مترجم کتاب:آنچه که در کتاب، به نظرم، جالب است و حداقل برای من اهمیت داشت، تصمیمگیری برای ورود به خاک عراق پس از آزادسازی خرمشهر بود و اینکه استدلال نظامیان این است که از آن سوی مرز، بهراحتی آبادان را میزنند. بعد هم جملاتی از امام خمینی(ره) نقل شده که در توضیح اینکه چرا باید وارد خاک عراق شویم، میگوید: «از آن سوی مرز ما را میزنند.» به نظرم، این توضیحدهنده این مسئله است که نبود موانع طبیعی در مرزها و احساس ناامنی ناشی از مرزها، ورود به خاک عراق را در ذهن تصمیمگیرندگان ایرانی توجیه میکند و بعدها، به یک معنا، همین مسئله به آن چیزی تبدیل میشود که از آن با عنوان «دفاع به جلو» یاد میشود. بنابراین، در عین حال که نباید در دام استثناگرایی مرتبط با ایران بیفتیم و تصور کنیم که ایران کشوری استثنایی است، کتاب تلاش میکند بفهمد که چرا این وضعیت شکل گرفته است.
ibna.ir/x6J4s
@ibna_official
🔰نویسنده کتاب «لعبتکها» در گفتوگو با ایبنا بیان کرد؛
سینمای ایران بازیگران خوبی دارد ولی هیچ کدام فردین و بهروز وثوقی نشدند
🔸احمد طالبینژاد معتقد است ستارههایی مانند فردین و وثوقی دیگر تکرار نشدند که یکی از دلایل آن را باید تغییر جنس سینمای ایران در سالهای پس از انقلاب دانست
🔸طالبینژاد درباره اینکه چرا بعد از انقلاب دیگر به آن صورت تیپ در سینما نداریم بیان کرد: نه اینکه در سینمای پس از انقلاب تیپ سینمایی نداشتیم، اتفاقا داشتیم ولی گونه و شکل آن متفاوت است. ما پس از انقلاب بازیگران زیادی نداشتیم که تیپهای ثابت را پشت سر هم بازی کنند. تنها پرویز پرستویی در این زمینه استثناست. اما در فیلمهای دفاع مقدس همه تیپ هستند ولی تیپهای ثابت نیستند که میان مردم باب شوند ولی ویژگیهای تیپ را دارند.این قهرمانها در واقعیت آدمهای خاکی بودند ولی در سینما به آنها ویژگی قدسی میدادند. گویا قدیسی بودند که از آسمان آمده بودند.
🔸اگر امروز هم سینمای عامهپسند وجود دارد تفاوتهایی با دوره پیش از انقلاب دارد. فیلم های امروز اجزای لازم فیلمفارسی مثل رقص، آواز و زنان و ... را ندارد، در نتیجه سعی میکند کمبود این مسائل را با چیزهای دیگر جبران کنند. برخی از بازیگران ما میتوانند با هنر بازیگری کار خوبی ارائه دهند. مثلا بهرام رادان در فیلم «سنتوری» بسیار خوب و درجه یک ظاهر شد. به نظرم پورعرب و رادان ستارههایی بودند که به یک باره گل کردند ولی ماندگار نشدند. مثل محمدرضا گلزار که امروز کسی برای او جایگاهی در سینما نمیشناسد. من همه این بازیگران را در کتاب «لعبتکها» در یک دستهبندی قرار دادهام.
ibna.ir/x6J4L
@ibna_official
🔰روایتی با تحقیقات تاریخی؛
رابینسون کروزوی واقعی که بود؟
🔸شاید با شنیدن نام «رابینسون کروزو»، تصویر مردی در لباسی از پوست بز که با خدمتکارش «جمعه» در جزیرهای استوایی حکمرانی میکند، در ذهنتان نقش ببندد. اما رمان جدید فرانچسکا د تورس با عنوان کست اوی (Cast Away)، ما را به ریشههای واقعی این اسطوره بازمیگرداند؛ جایی که خبری از تجهیزات رفاهی و سلطه بر بومیان نیست.
🔸در سال ۱۷۱۹، دنیل دفو کتابی را منتشر کرد که با عنوان طولانیاش، زندگی و ماجراهای عجیب و شگفتانگیز رابینسون کروزو، دریانورد اهل یورک، به سرعت به یکی از پرفروشترین آثار تاریخ تبدیل شد. این اثر که غالباً به عنوان نخستین رمان انگلیسی شناخته میشود (هرچند رقبایی چون جهان درخشان اثر مارگارت کاوندیش و اورونُکو نوشته افرا بن را پیش از خود داشت)، در بستر رقابتهای استعماری بریتانیا و اسپانیا شکل گرفت. دفو شخصیت کروزو را با الهام از ملوان اسکاتلندی، الکساندر سلکرک خلق کرد، اما تخیل او تفاوتهای فاحشی با واقعیت داشت.
ibna.ir/x6HGJ
@ibna_official
🔰گنجینهای تازه از جیمز جویس؛
آرشیو تازه آثار جیمز جویس و راز آثار «ناخواندنی»
🔸کتابخانه دانشگاه بروک کانادا با خرید آرشیو جیمز جویس، نویسنده ایرلندی، مجموعهای کمیاب از آثار، پیشنویسها و دستنوشتههای این نویسنده برجسته ایرلندی را در اختیار پژوهشگران و دانشجویان قرار داده است؛ مجموعهای که امکان بررسی روند شکلگیری آثاری چون «اولیس» و «بیداری فینیگنها» را فراهم میکند.
🔸به گفته کانلی، این آرشیو منبعی بیبدیل برای پژوهشگران جویس، بهویژه دانشجویان کارشناسی و تحصیلات تکمیلی، به شمار میرود؛ زیرا علاوه بر نسخههای منتشرشده آثار، شامل بازتولید پیشنویسها، نمونههای چاپی و نسخههای تایپشدهای است که حاشیهنویسیها، اصلاحات و یادداشتهای شخصی جویس را نیز در بر میگیرد
ibna.ir/x6J3f
@ibna_official