🔰بنمایههای نجات و خرد در اساطیر سامی و ایرانی
شهر و کِشتی
🔸از جمله مهمترین مضامین اساطیری در تمدنهای بزرگ، مفهوم نجات در برابر بلایا و آشوبهای کیهانی است. این مضمون بهویژه در دو سنت بزرگ سامی و ایرانی در قالب اسطورهٔ کشتی نوح و شهر ورجمکرد (جمکرد) بازتاب یافته است.
🔸در اساطیر ایرانی، بهویژه در متون پهلوی چون بندهشن (فصل ۳۰) و روایتهای وندیداد، جمشید (یم) پادشاهی است که به الهام از اهورامزدا، شهری زیرزمینی و ایمن برای نجات انسانها و حیوانات میسازد. این شهر، «ورجمکرد»، باهدف مقابله با سرمای کشندهٔ آینده و تداوم نسل بشر طراحی میشود. برخلاف کشتی نوح، ورجمکرد سازهای ایستا، مهندسیشده و تمدن محور است؛ مکانی برای حفاظت، بازسازی، و آغاز دورهای نوین از زندگی. در این روایت اهورامزدا تنها مشورت دهنده است نه اجراکننده. انسان (جمشید) است که باخرد، نظم و تدبیر خود ابزار نجات را طراحی و اجرا میکند. این نشانهای از جایگاه والای انسان در جهانبینی مزدایی است؛ جمشید نمایندهٔ آرمانی انسان در نقش همکار خداوند در نظمبخشی به کیهان است.
🔸 کشتی نوح در تورات بر محور اطاعت و ایمان میگردد. انسانِ مؤمن نجات مییابد و خداست که تمام طراحی، مجازات و نجات را بر عهده دارد. این دیدگاه با جهانبینی توحیدی سنت سامی هماهنگ است که در آن، انسان تابع قدرت و ارادهٔ الهی است در مقابل، روایت ورجمکرد نشان میدهد که خداوند تنها راه را نشان میدهد و این انسان است که باید باخرد خود جهان را بسازد و آن را حفظ کند.
🔸جمشید، چون نمونهٔ انسان ایرانی، در برابر نیروهای اهریمنی مسئول است، نهتنها از حیث معنوی، بلکه در مقام مهندس و مدیر یک تمدن. در اوستا، انسان از ابتدا با وظیفهٔ "اشه" (نظم راستین) و مبارزه با دروغ و آشوب متولد میشود در این نگاه، نجات نهتنها پاداش اطاعت بلکه نتیجهٔ عمل است؛ عمل انسانی در هماهنگی باخرد کیهانی. بررسی تطبیقی دو اسطورهٔ کشتی نوح و شهر جمکرد نشان میدهد که هرچند هر دو بر محور نجات و بقا در برابر بحران هستند، اما تفاوتهای بنیادینی در دیدگاه نسبت به انسان، خدا و نقش تمدن دارند. کشتی، نماد نظم بیرونی و نجات الهی است، درحالیکه شهر، نماد نظم درونی، تمدن بشری و خرد یاریگر است.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yMp
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «تفسیر قانون» اثر مصطفی محقق داماد و رضاپورمحمدی؛
در دفاع از نصگرایی
🔸کتاب، به هدف دفاع از نصگرایی و حراست از حریم قانون، نیز زنده کردن سنت نصگرایی قوانین نگاشته شده است.
ب🔸ه باور محقق داماد و پورمحمدی «در این هنگامه که حاکمیت قانون بیش از هر زمان دیگری آماج حملهها و خدعهها قرار گرفته است، دفاع از نصگرایی و ایستادگی در برابر سیل تفسیر به رأی، کاری است خطیر و سنگین. نیکنامی و بدنامی آن ابدی خواهد بود. ایده اصلی این کتاب در تعارض با جریان عمومی در نظام حقوقی ایران است. بسیاری از نظریات و آرای مخالفین نصگرایی را مورد نقد قرار داده و از هیچ کوششی برای روشن ساختن حقایق دریغ نکرده است.
🔸در این اثر، از اندیشههای ژرف و آرای حقوقدانان شهیر آمریکایی و انگلیسی، بهویژه قاضی اسکالیا، قاضی پیشین دیوان عالی آمریکا و نظریهپرداز برجسته نصگرایی مدرن، بهره گرفته شده است.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yLm
@ibna_official
🔰نشست تخصصی-مشورتی سیاست جنایی تقنینی ایران؛
گفتگو باید جایگزین تنش شود
🔸فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت: «اگر زنان از نظر روانی آماده نباشند و به اصطلاح پوستشان کلفت نشود، نمیتوانند در ساختارهای تصمیمگیری دوام بیاورند.»
🔸نجفی توانا با تقسیمبندی انواع خشونت، به نقش ریشهای عدالت اجتماعی در کنترل پدیده جرم اشاره کرد و یادآور شد که بسیاری از مجرمان پیش از آنکه بزهکار باشند، قربانی تبعیضهای ساختاری هستند. به گفته وی، در جامعهای که عدالت برقرار باشد، سطح جرایم به شکل محسوسی کاهش مییابد. او از کشور هلند بهعنوان نمونهای موفق یاد کرد که با بهبود عدالت اجتماعی، زندانهای خود را به رستوران تبدیل کرده است.
🔸فخاری با اشاره به برخی گفتوگوهای اخیر خود با مسئولان دولتی، ابراز امیدواری کرد که مجموعه حاکمیتی با رویکردی ارادهمند، مسیر رفع موانع موجود در حوزه پیشگیری از خشونت را در پیش گیرد. وی با تأکید بر ضرورت نگاه روانشناختی به مقوله خشونت، عنوان کرد که بخشی از خشونتها ریشه در ویژگیهای ذاتی و خلقوخوی فردی دارند، اما بخش بزرگتری از آن در نتیجه فرهنگپذیری در محیطهایی چون خانواده، مدرسه، رسانه و جامعه شکل میگیرد. وی گفت که نهادینه شدن خشونت در لایههای اجتماعی و تکرار آن در قالب رفتارهای عادی، پدیدهای مزمن و روبهگسترش است.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yMZ
@ibna_official
🔰تا ظهر سومین روز طرح اعلام شد
پیشتازی کتابفروشیهای غیرتهرانی در طرح پیوست نمایشگاه کتاب ۱۴۰۴
🔸تا ظهر روز سوم طرح پیوست سیوششمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران ۲۵ کتابفروشی غیرتهرانی هرکدام بیش از ۵۰ میلیون تومان کتاب فروختند؛ همچنین یک کتابفروشی از تهران در جمع این پُرفروشان قرار دارد.
🔸پُرفروشها تا پایان روز دوم از شهرهای سنندج هشت کتابفروشی؛ اصفهان، پنج کتابفروشی؛ رشت و شیراز هرکدام دو کتابفروشی؛ ایلام، دزفول، سردشت، قم، بجنورد، تبریز، گرگان، یزد و تهران هرکدام یک کتابفروشی بودند.
🔸 در این میان یک کتابفروشی از اصفهان بیش از ۲۰۰ میلیون، و چهار کتابفروشی از شهرهای ایلام، اصفهان، رشت و سنندج بیش از ۱۰۰ میلیون تومان فروش داشتند.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yMY
@ibna_official
🔰ایبنا گزارش میدهد؛
هدیهای از پایتخت به اهالی «پیشانی کَندک»/ کتاب به کپرنشینان هرمزگان رسید
🔸کودکان روستای محروم «پیشانی کَندک» که همه اهالی آن کپرنشین هستند، این هفته کتاب هدیه گرفتند، کتابهایی که کودکان و والدین آنها را بهوجد آورد.
🔸روستای کپرنشین «پیشانی کَنده» در بخش مرکزی شهرستان جاسک و دهستان گابریک در فاصله حدود ۴۰۰ کیلومتری شرق بندرعباس قرار دارد. این روستا به صورت کوهستانی، درهای، تپهای است و تنها راه دسترسی به آن یک جاده خاکی نامناسب است. طبق آمار سال ۱۳۹۰، در این آبادی ۱۶۲ نفر در قالب ۲۸ خانوار زندگی میکنند.
🔸عبدالعزیز دبان، معلم بازنشسته اهل شهرستان پارسیان: این کتابها شوقی وصفناپذیر بین کودکان این روستای محروم ایجاد کرد.
🔸رستمی رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی جاسک در پاسخ به موضوعات مطرح شده توسط خبرنگار ایبنا مبنی بر اشتیاق کودکان این روستا برای کتاب و کتابخوانی گفت: حتماً بررسی خواهیم کرد تا ببینیم چه برنامههایی قابل اجراست که در آینده انجام دهیم.
🔸الهام اشرافی جاسکی، مسئول کانون پرورش فکری کودکان جاسک نیز به خبرنگار ایبنا گفت: آبادی «پیشانی کَندک» در مناطق سخت گذر است. کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، یک کتابخانه سیار روستایی در جاسک دارد که در حوزه استحفاظی لیردف فعالیت میکند اما روستای «پیشانی کَندک» در حوزه استحفاظی ما نیست.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yKS
@ibna_official
🔰به مناسبت بازنشر ترجمه پانزده رساله از افلاطون و زادروز ادعایی او
افلاطون به روایت فروغی و صناعی
🔸همچنان ترجمههای قدیمی زندهیادان محمد علی فروغی و محمود صناعی خواندنی و حائز اهمیت است و خوانش آنها دست کم به علاقهمند فلسفه، مخصوصاً کسی که میخواهد گام در راه نگارش و ترجمه متون فلسفی بگذارد، درس فارسینویسی روان و استوار میآموزد.
🔸به تازگی انتشارات هرمس، ۱۵ رساله از آثار افلاطون را باز نشر داده است، در قالب سه کتاب و با ترجمههای دو نام قدیمی و مشهور.
🔸اولی کتاب «شش رساله» از افلاطون است، با ترجمه محمد علی فروغی (۱۲۵۶-۱۳۲۱ ه.ش.) دانشور و سیاستمدار شهیر معاصر. این کتاب نخستین ترجمه از رسالههای افلاطون به زبان فارسی است. خود فروغی در دیباچه کوتاهی که در سال- ۱۲۹۷ هجری شمسی بر این کتاب نوشته، چنین توضیح داده است.
🔸اما نه (۹) رساله دیگر افلاطون که در قالب دو کتاب با نامهای «پنج رساله» و «چهار رساله» توسط نشر هرمس منتشر شده، ترجمه محمود صناعی (۱۲۹۸-۱۳۶۴ ه.ش.) دانشور نامآشنا و از پیشگامان و بنیانگذاران روانشناسی جدید به فارسیزبانان است. دکتر صناعی هم چنان که خود در مقدمه کوتاهی که بر ترجمه این رسالهها نگاشته، تاکید کرده که مثل فروغی آنها را نه از یونانی بلکه از ترجمه فرانسوی به فارسی برگردانده است.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yLt
@ibna_official
🔰علیاصغر حداد در گفتوگو با ایبنا:
ترجمه رمان توماس مان درباره گوته آماده انتشار است / مخالف ترجمه از زبان واسطهام
🔸علیاصغر حداد، مترجم ادبیات آلمانیزبان، درباره رمان «لوته در وایمار» توماس مان، که ترجمهاش قرار است بهزودی منتشر شود، گفت: توماس مان در این رمان اشاره کرده که چگونه گوته، نویسنده رمان «رنجهای ورتر جوان»، پس از سالها با یکی از شخصیتهای اصلی رمانش یعنی لوته روبهرو میشود و آنها خاطرات جوانی را مرور میکنند.
🔸مترجم حتماً باید از زبان اصلی ترجمه کند، متن اصلی همیشه یک پیام و مفهوم خاص دارد که که در واقع همان چیزی است که در ذهن نویسنده بوده است. وقتی متنی یک بار ترجمه میشود ناخواسته تغییراتی در مفهوم واقعی آنچه در ذهن نویسنده است ایجاد میشود؛ حال وقتی مترجمی از زبان واسطه استفاده میکند، مثلاً یک اثر اسپانیایی را که به انگلیسی ترجمه شده از زبان واسطه به فارسی برمیگرداند، بهویژه وقتی که متن یک اثر ادبی است، این احتمال قوی وجود دارد که از ذهن نویسنده اصلی بسیار دور بیفتد.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yLg
@ibna_official
🔰مروری بر کتاب «ناپلئون»؛
باغبانی که امپراتور شد
🔸این بار روث اِسکِر، از مورخان برجسته و خلاق معاصر، زندگی ناپلئون را از زاویهای نو و متفاوت روایت میکند؛ او از دریچه باغبانی، نخستین و آخرین عشق ناپلئون به حیات کوتاه و البته پرماجرای این جهانگشای فرانسوی پرداخته است؛ ناپلئون همواره برای گریز از ناکامیهای جنگ و سیاست به باغها پناه میبرد.
🔸باغها برای او حکم میادین نبرد را داشتند؛ جایی که زمین و آبوهوا در آن به اندازه میدان جنگ اهمیت داشت، اما با یک تفاوت: باغها عرصه آفرینش و آرامش بودند، نه مغاک ویرانی. این اثر حماسی، با جزئیاتی رمانگونه و تصاویری خیرهکننده، ابعاد شخصیت و قدرت ناپلئون را به شکلی آشکار میکند که در هیچ زندگینامه دیگری نمیتوانید بیابید و با عمق و برداشتی تازه، نگاهی متفاوت به زندگی یکی از مهمترین چهرههای تاریخ ارائه میدهد.
🔸کتاب «ناپلئون؛ باغبانی که امپراتور شد» تالیف روث اسکر بعد از صفحههایی که به مقدمه اختصاص داده شده است به شرح رویدادنگاری، ناپلئون، اولین باغها، نوزایی انقلابی، باغهای مصری، پرورش یک تاج، سرزمینهای ناپلئون، جنگل فونتیبلو، باغهای امپریال، باغهای البا، باغمحصور واترلو و آخرین باغ میپردازد.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yNp
@ibna_official
🔰بهروزغریبپور در گفتوگو با ایبنا:
مدارس ما به ادبیات کلاسیک و فهم ادبیات کهن ایرانی روی بیاورند
🔸زمانی که «مرغ دریایی» آنتوان چخوف را ترجمه میکردم، یک ترجمه فارسی، انگلیسی و ایتالیایی در دست داشتم. متوجه شدم که ترجمه ایرانی از روی ترجمه انتشارات Progress در دوره شوری سابق ترجمه شده و آنها عمداً در نوشته چخوف دست بردند و مکثهای یک مونولوگ را حذف کردند و یک پیوستگی در متن بوجود آوردند. زمانی که مکثها را حذف میکنید یاس و ناامیدی به وجود میآید. بینوایان ویکتور هوگو را طوری نگاه کردم که برای یک مخاطب ایرانی آنقدر آشنا باشد که فکر کنید آن واقعه پیش چشم شما در همین سرزمین رخ میدهد
🔸استادان و کارگردانان ما در دانشگاه اهل مطالعه و تحقیق نیستند و به تبع آنها دانشجویان هم همینطور
بهروز غریبپور درباره بهرهگیری از آثار ترجمه در هنرهای نمایشی گفت: راه برونرفت از این تنگنا و سیاهچالهای که بیشتر مترجم هستیم تا مولف این است که از استاد باسواد استفاده کنیم، مدارس ما به کتاب و ادبیات کلاسیک و فهم ادبیات کهن ایرانی نظیر اشعار بزرگانی همچون مولوی، فردوسی، سعدی، عطار، ناصرخسرو روی بیاورند.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yG3
@ibna_official
🔰درنگی بر زندگی ژول مول؛
بزرگترین مترجم شاهنامه
🔸ترجمه ژول مول از شاهنامه کاملترین و دقیقترین ترجمه از شاهنامه به یک زبان خارجی به شمار میآید، بهطوریکه بعد از گذشت بیش از یک قرن، هنوز متن نسبتاً کمغلطی بهشمار میرود و همیشه مورد مراجعه و استناد محققان قرار میگیرد. این ترجمه اساس کار اغلب شرقشناسانی میشود که به پژوهش درباره شاهنامه دست میزنند.
🔸در نسخه اولیه شاهنامه ژول مول، در صفحات سمت راستْ متن فارسی و در صفحات مقابلِ آن، ترجمه فرانسویاش به چاپ رسیده است. او مقدمه مفصلی هم بر چاپ خود مینویسد که در آن شرح حال فردوسی و چگونگی تدوین شاهنامه را توضیح میدهد. این مقدمه تا پیش از تحقیقات جدیدتر در قرن بیستم، تا مدتها مهمترین اثر پژوهشی درباره شاهنامه و فردوسی و متداولترین مرجع برای بسیاری از خاورشناسان به شمار میرفته است.
🔸با وجود تلاش ارزشمند مول در ارائه ترجمهای گویا، گاه که کوشیده ترجمهای دقیق و حتی تحتاللفظی عرضه بدارد، از اصطلاحات متعارف زبان فرانسه دور میشود و این، کیفیت متنِ ترجمه را گاهی دستخوش فرازونشیبهایی میکند. او در مواردی هم متن منظوم را خوب درک نمیکند، بنابراین از عهده ترجمه درست آن برنمیآید.
🔸از آنجا که شاهنامه مول ازطرف دولت وقت فرانسه در کتابهایی نفیس و گران، مخصوص هدیه و تقدیم به طبقه خاص چاپ میشده، در دسترس همگان قرار نمیگرفته است. مول همواره میگفت که بعد از پایان ترجمهاش آن را به قطع کوچک برای استفاده همگان منتشر خواهد کرد. همسر مول، که خود بانویی بافضیلت است، با هزینه خود آرزوی همسرش را برآورده میکند و ترجمه فرانسه او از شاهنامه را بدون متن فارسی در سال ۱۸۷۸ در هفت مجلد به قطع جیبی در فرانسه منتشر میکند تا همگان بتوانند به آن دسترسی داشته باشند. بدینترتیب، ژول مول تنها فردی میشود که کارش را در مجموعه شرقی به پایان میرساند درحالیکه کارهای شروعشده دیگر خاورشناسان یا ناتمام میماند یا رها میشود.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yMX
@ibna_official
🔰یادداشت؛
فلوشیپ نشر تهران؛ گام بلند در مسیر توسعه تعاملات کتابمحور
🔸دبیر محتوایی فلوشیپ نشر تهران معتقد است؛ امضای نزدیک به ۱۶۰ پیشقرارداد در طول سه روز برگزاری فلوشیپ نشان میدهد که درصورت فراهم شدن شرایط مساعد، امکان گسترش تعاملات بین ناشران ایرانی و خارجی وجود دارد.
🔸این برنامه در نخستین دوره خود بر ادبیات و تصویر کتاب کودک و نوجوان تمرکز داشت؛ چراکه در سالهای اخیر به نظر میآمد پتانسیلهای این بخش برای مراودات رایتِ متن و تصویر به مراتب بیشتر از سایر حوزههای نشر در ایران است. هدف این برنامه ایجاد ارتباط و تسهیل تعاملات بین ناشران ایرانی و خارجی در حوزه کتابهای کودک و نوجوان بود و بر این اساس، ناشران ایرانی و خارجی ثبتنام کردند و تعدادی از میان این ثبتنامکنندگان براساس شاخصهای تعیین شده برگزیده شدند.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yNq
@ibna_official
🔰«میدان بهارستان»در شب بخارا رونمایی شد؛
نبض تاریخ معاصر ایران
🔸مراسم رونمایی از کتاب «میدان بهارستان» نوشته حمیدرضا حسینی عصر روز سهشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴، با حضور جمعی از پژوهشگران، اهالی فرهنگ و علاقهمندان به تاریخ تهران در باغ نگارستان برگزار شد. این مراسم با همکاری نشر گهگاه، مجله بخارا، و به همت علی دهباشی و آرش تنهایی برگزار شد.
🔸در ایران هیچ جایی را نمیتوان یافت که هم پایه میدان بهارستان میزبان رویدادها و تحولات تاریخی دوران قاجار و پهلوی بوده باشد و گزاف نیست که بگوییم در دویست سال گذشته نبض تاریخ ایران در این میدان تپیده است.
🔸برخی رخدادهایی که در بهارستان چهره بستهاند همچون برپایی نخستین مجلس شورای ملی ایران یا نهضت ملی شدن نفت از سطح ملی فراتر رفته و در تراز رویدادهای تأثیرگذار جهان در سده بیستم میلادی جای گرفتهاند و به این میدان ارزشی فراملی بخشیدهاند با وجود این اهمیت تاریخی میدان بهارستان نه تنها برای توده مردم بلکه برای بخش بزرگی از نخبگان و برنامه ریزان ناشناخته است.
🔸 این ناشناختگی به نوبه خود زمینه برخی
اقدامهای ویرانگر را فراهم آورده و هویت تاریخی بهارستان را با تهدیدهای بزرگ مواجه کرده است.
🔸کتاب «میدان بهارستان» پژوهشی است درباره تاریخ این میدان از سال ۱۱۸۸ تا ۱۳۹۹ خورشیدی، که رویدادها و تحولات بهارستان را در سه لایه شرح میدهد: سیاسی، فرهنگی، و معماری و شهرسازی.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yN9
@ibna_official