🔰نگاهی به ترجمه‌های فلسفی حسن کامشاد؛ نگه‌داشتن سیخ بخاری برای تهدید دیگران 🔸با درگذشت حسن کامشاد، ترجمه فارسی یکی از دقیق‌ترین و اصیل‌ترین صداهای خود را از دست داد. مترجمی که با گزینش و برگردان آثار کلیدی فلسفه، تاریخ و اندیشه، نسلی از ایرانیان را با ویتگنشتاین، پوپر و گردر آشنا کرد. او پلی بود میان جهان اندیشه و زبان فارسی. 🔸حسن کامشاد صرفاً مترجم نبود؛ او یک برگزیننده فرهنگی بود. ترجمه‌های او بر اساس نیازهای فکری زمانه انجام می‌شدند. در دهه‌هایی که جامعه ایرانی با بحران‌های هویتی، سیاسی و معرفتی دست به گریبان بود، آثار کامشاد چون پلی بودند به سوی اندیشه‌های جهانی، گفت‌وگو با دیگر فرهنگ‌ها، و بازاندیشی در بنیادهای فکری. 🔸سبک او در ترجمه، وفادار اما نه خشک، و روان اما نه سطحی بود. او مترجمی بود که با وسواس علمی و تعهد فرهنگی، معنا را از یک زبان به زبان دیگر منتقل می‌کرد، بی‌آنکه از زیبایی یا دقت بکاهد. اکنون با درگذشت او، بخشی از حافظه فلسفی و تاریخی ما خاموش شده است، اما آثارش همچنان زنده‌اند. چه بسا نسل جدیدی از مترجمان، محققان، و خوانندگان از طریق همین کتاب‌ها با جهانی گسترده‌تر از مرزهای جغرافیایی آشنا شوند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yQb @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از نشست «انقلاب فرهنگی، دانشگاه و سیاست»؛ انقلاب برای انقلاب 🔸عصر روز چهارشنبه سی و یکم اردیبهشت ۱۴۰۴، نشست «انقلاب فرهنگی، دانشگاه و سیاست» در خانه اندیشمندان علوم انسانی برای نقد و بررسی کتاب «انقلاب سوم» برگزار شد. 🔸پورجوادی ضمن اشاره به ماهیت تاریخی و درازمدت وقوع انقلاب‌ها اشاره کرد" هر انقلابی تمهیدات و مقدماتی دارد که بدون آنها رخ نمی‌دهد؛ برای فهم مقدمات انقلاب اسلامی ایران باید به دهه ۱۳۴۰ شمسی -۱۹۶۰ میلادی نگریست. برخی معتقدند در همین زمان یک انقلاب فرهنگی در آمریکا نیز رخ داد. پس از یاس و ویرانی که از دو جنگ جهانی حاصل شده بود، در اروپا و آمریکا توجه به معنویت رفته‌رفته افزایش یافت. در قرن نوزدهم غربی‌ها گمان می‌کردند با علم و صنعت پیشرفت تاریخی پیوسته، تصمین شده است اما جنگ‌های جهانی این تصور را ابطال کرد. در دهه ۱۹۶۰، توجه به ادیان شرقی و رویکردهای معنوی شرقی مثل ذن ژاپنی، هندوئیسم، و عرفان و تصوف اسلامی چشمگیر بود. 🔸فراستخواه گفت: پویایی‌های ویژه جامعه ایران به پیدایش ظرفیت‌هایی امیدبخش می‌انجامد. هنوز در ایران علاقه و تب و تابی برای معرفت وجود دارد و مردم ایران می‌توانند از دل دیستوپیا، دگرفضاهایی بیافرینند. دگرفضاهای علمی، ادبی و فرهنگی که پس از انقلاب پدید آمد از اهمیت زیادی برخوردار است همینطور فضای شهری، مدنی و سازمان‌های مردم‌نهاد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yQy @ibna_official

🔰ایبنا از وضعیت نشر عراق گزارش می‌دهد؛ عراق؛ دروازه‌ ورود کتاب‌های فارسی به دنیای عرب 🔸اشتراکات فرهنگی و دینی ازجمله مهم‌ترین شاخص‌ها برای تعاملات فرهنگی به‌ویژه در حوزه تبادلات کتاب‌محور است و ایران و عراق با پیشینه تاریخی و تمدنی، با تکیه بر این اشتراکات دروازه‌های بالقوه‌ایبرای صادرات کتاب دو کشور هستند. 🔸تائر جعفر العصامی، ناشر و نایب‌رئیس اتحادیه ناشران عراق درباره تحولات نشر عراق در دوره سقوط صدام و حمله آمریکا و داعش به این کشور می‌گوید: نشر عراق بعد از سال ۲۰۰۳ و سقوط صدام، یک آزادی در نشر پیدا کرد و کتاب‌هایی که تا آن زمان ممنوع بود، منتشر شد و به همین دلیل، مخاطبان زیادی در بازار نشر این کشور پیدا شدند، حتی پیشرفت خوبی در بخش توسعه کتابخانه‌ای حاصل شد. 🔸نائب‌رئیس اتحادیه ناشران عراقی درباره فعالیت نشر عتبات در عراق می‌گوید: نشر عتبات در این کشور فعالیت کتابخانه‌ای و انتشارات قوی دارد. مثلاً «عتبة‌العلویه» نخستین‌بار با حضور در سی‌وششمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران این رویداد را تجربه کرد. واسطه حضور آن‌ها اتحادیه ناشران عراق بود؛ قبلاً تصور این بود که عتبات فقط محل توزیع و عرضه کتاب‌های قرآنی و دینی است اما انتشارات «عتبه‌العویه» که در نمایشگاه کتاب ۱۴۰۴ تهران دو غرفه داشت؛ در موضوعات مختلف فلسفی و تاریخی کتاب منتشر می‌کند و زائران می‌توانند بعد از زیارت عتبات از کتابخانه‌های آنجا استفاده کنند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yGh @ibna_official

🔰گشتی در کارنامه ادبی حسن کامشاد؛ کامشاد در ادبیات 🔸کسانی هستند که نماد زیستِ به‌تمامی فرهنگی‌اند، چه در زیست روزانه و مراودات‌شان و چه آن هنگام که به خلوت می‌روند و پشت میز کار می‌نشینند. کامشاد، به‌گواه آثار و تجربه زیسته‌اش، یکی از این کسان بود و از معدود بازماندگان نسلی که تاریخی پرماجرا را زیستند؛ تاریخی که نام‌های بزرگ و چهره‌های تأثیرگذار فرهنگی از هر گوشه و کنج‌وکنارش هویداست؛ نام‌هایی که جابه‌جای «حدیث نفس» کامشاد می‌درخشند. او خود نیز یکی از همین نام‌هاست بر پیشانی فرهنگ ایران. 🔸حدیث نفس اما جدا از روایت جذاب و ارزش‌های ادبی‌اش از وجهی دیگر نیز مهم است؛ کامشاد به‌دلیل زیستن در مهمترین دوره‌های تاریخ معاصر ایران و قرار داشتن در جایگاهی نزدیک به بسیاری از شخصیت‌های تأثیرگذار فرهنگی این کشور و آشنایی و دوستی با بسیاری از اهل فرهنگ، از جمله تعدادی از برجسته‌ترین چهره‌های ادبیات معاصر ایران، نظیر ابراهیم گلستان و شاهرخ مسکوب، خود بخشی از این تاریخ بود. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yQv @ibna_official

🔰اثر دیگر از نویسنده «مردی به نام اوه»؛ انتشار رمانی جدید از فردریک بکمن 🔸فردریک بکمن، نویسنده سوئدی به تازگی رمان جدیدی تحت عنوان «دوستان من» را منتشر کرده که با استقبال مخاطبان و منتقدان روبه‌رو شده است. 🔸این رمان که به سیاق همیشگی بکمن، با نثری شاعرانه، طنزی لطیف و نگاهی انسان‌گرایانه نوشته شده، قصه چهار نوجوان را روایت می‌کند که در شهری کوچک و ساحلی، پیوندی عمیق و نجات‌بخش را تجربه می‌کنند. شخصیت‌های اصلی داستان تابستان‌های خود را در اسکله‌ای متروک می‌گذرانند؛ جایی که با شوخی‌های کودکانه، رازهای سر به مهر و شورش‌های نوجوانانه، به ساختن دوستی‌ای ماندگار می‌پردازند؛ دوستی‌ای که نه‌تنها بر زندگی آنان سایه می‌افکند، بلکه سال‌ها بعد سرنوشت فردی دیگر را نیز دستخوش تغییر می‌کند. 🔸در گفت‌وگویی که به‌تازگی از سوی انجمن کتاب‌فروشان مستقل آمریکا منتشر شده، بکمن درباره فرآیند نوشتن این رمان گفته است: «نوشتن برای من، نوعی بحث‌وجدل با شخصیت‌هایم در خلوت است. گاهی آن‌ها مرا ترک می‌کنند، گاهی برمی‌گردند، و گاهی به من می‌آموزند که چطور خودم را بهتر بشناسم» 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yPj @ibna_official

🔰کارنامه حسن کامشاد، در گفت‌وگوی ایبنا با عبدالله کوثری؛ حسن کامشاد با شادی و رضایت از انجام رسالتش از این دنیا رفت 🔸عبدالله کوثری در گفت‌وگو با ایبنا گفت: درگذشت حسن کامشاد ضایعه‌ای بزرگ برای فرهنگ و ادبیات ایران است. او زندگی پرباری داشت و با ترجمه‌های ارزشمندش خدمتی بزرگ به وطنش کرد. کامشاد و دوست نزدیکش، شاهرخ مسکوب، نمونه‌هایی درخشان از فرزندانی بودند که به وظیفه فرهنگی خود در قبال جامعه عمل کردند. 🔸کامشاد در انتخاب کتاب‌هایش برای ترجمه بسیار هوشمندانه عمل می‌کرد. آثار او معمولاً کتاب‌هایی بودند که تأثیری عمیق بر مخاطب می‌گذاشتند و به تأمل در مسائل اجتماعی و تاریخی دعوت می‌کردند. برای مثال، ترجمه «سیر نابخردی» خوانندگان را به تأمل درباره تاریخ بشر و چرخه جنگ‌ها، از گذشته تا جنگ ویتنام، واداشت. این کتاب نشان داد که بشر، با وجود ادعای پیشرفت، همچنان درگیر نابخردی‌های خود است. انتخاب‌های او نشان‌دهنده عمق مطالعه، تفکر و تعهدش به معرفی آثاری بود که صرفاً سرگرم‌کننده نبودند، بلکه تأمل‌برانگیز و تأثیرگذار بودند. 🔸مهم‌ترین ویژگی کامشاد، تعهد او به انتخاب آثاری بود که نه‌تنها ارزش ادبی داشتند، بلکه به مخاطب کمک می‌کردند تا عمیق‌تر به مسائل اجتماعی و تاریخی بیندیشد. او با ترجمه کتاب‌هایی تأثیرگذار، به‌ویژه در حوزه تاریخ و علوم اجتماعی، نشان داد که یک مترجم می‌تواند فراتر از انتقال متن، در شکل‌گیری اندیشه و فرهنگ جامعه نقش داشته باشد. این تعهد و دقت در انتخاب آثار، می‌تواند برای نسل جوان الگویی ارزشمند باشد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yQL @ibna_official

🔰بازار داغ کتاب‌های فلسفی در گفت‌وگو با سعید ناجی؛ جایگاه مغفول فلسفه آماتور در ایران 🔸سعید ناجی با اشاره به تفکیک فلسفه به دو شاخه آکادمیک و آماتور، معتقد است فلسفه به معنای دوم، یعنی روی آوردن فردِ سوالمند به فلسفه برای پاسخ به پرسش‌های بنیادین خود، در ایران جایگاه درخوری ندارد. به گفته او، این شاخه اصیل و دانش‌محور که سقراط با محوریت گفتگو آن را ترویج می‌کرد، برخلاف رویکرد آکادمیکِ حافظه‌محور، عمدتاً به فراموشی سپرده شده است. 🔸انسان معاصر خود را در میان حوادث زیاد و پرسروصدا، مکاتب مختلف، دیدگاه‌های متفاوت گم‌کرده است؛ در کوچه‌پس‌کوچه‌های تودرتوی تکنولوژی گم کرده است. فلسفه تنها دانشی است که می‌تواند شمعی را روشن کند تا حداقل روشنایی را به مسیر پیش روی او بیندازد. فلسفه می‌تواند به غنی‌تر شدن تجارب زندگی انسان کمک کند، فلسفه می‌تواند او را به‌واسطه فهم عمیق از حوادث جهان رشد دهد و به پختگی برساند. فلسفه می‌تواند به رشد چندجانبه انسان بینجامد؛ فلسفه تلاش می‌کند به این سؤال بپردازد و با آن کلنجار رود که از کجا آمده‌ام، برای چه آمده‌ام و کجا می‌روم. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6y77 @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «أرسطو فی ثوبه العربی»؛ معلم اول به روایت اعراب 🔸کتاب أرسطو فی ثوبه العربی که در سال ۲۰۲۵ م در قاهره منتشر شده است، به تأثیرپذیری فرهنگ عربی دورۀ عباسی و به‌طور خاص نثر عباسی از اندیشه‌های ارسطو، به‌ویژه منطق، جدل و استدلال پرداخته و جلوه‌های فلسفی را در آثار سدۀ چهارم هجری قمری تبیین می‌سازد. 🔸مؤلف در مقدمه می‌گوید: با وجود مطالعات گسترده دربارۀ تأثیر و نقش ارسطو در فرهنگ عربی، پژوهش‌های مربوط به تأثیر اندیشه و آثار این فیلسوف در نثر فنی عصر عباسی در مقایسه با سایر زمینه‌ها ناچیز و اندک است و با وجود اهمیتش و گستردگی دامنۀ پژوهش در آن، آنچه در این موضوع مطرح شده، در ضمن پژوهش‌ها و مطالعات دیگر بوده است. از این‌رو پژوهش حاضر که به بررسی و تحلیل یادشده می‌پردازد، حائز اهمیت و ارزش است. وی سدۀ چهارم هجری را به‌عنوان حوزۀ پژوهش انتخاب کرده و این انتخاب پس از مطالعه جایگاه نثر فنی در دورۀ عباسی و بررسی تأثیر نهضت ترجمه در آن صورت گرفته است. کتاب در پنج فصل سامان یافته است. 🔸به‌باور جاحظ، ارسطو همانند افلاطون به ادیبانه نگاشتن آثارش اهمیت نمی‌داد، بلکه پیش از هر چیزی یک دانشمند بود که به جای پرداختن به گفت‌وگو و بحث، مستقیم به سراغ موضوع می‌رفت و به اندیشه اهمیت می‌داد، پیش از آنکه به لفظی اهمیت دهد که آن اندیشه را با این لفظ بیان می‌کند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yQQ @ibna_official

🔰امیر مازیار در نشست نقد و بررسی «کارستان اندیشه»؛ تخیل را نه آغاز دروغ، بلکه آغاز خردورزی بدانیم 🔸امیر مازیار: کتاب «کارستان سخن» گامی مهم در جهت بازشناسی کارکرد تخیل در شاهنامه است. باید بتوانیم ورای دوگانه ساده‌انگارانه واقعیت / تخیل حرکت کنیم و تخیل را نه آغاز دروغ، بلکه آغاز خردورزی بدانیم. 🔸متون ادبی کلاسیک همچون شاهنامه نه برای توصیف صرف وقایع، بلکه برای آفرینش معنا و مواجهه فعال با هستی نگاشته شده‌اند، گفت: فردوسی همچون مورخان سنتی، تاریخ را عرصه عبرت و خردورزی می‌دانست. او واقعیت را نمی‌خواست بازنمایی کند، بلکه آن را از نو می‌ساخت تا در خواننده تأثیر بگذارد و او را درگیر فهم خیر و شر، فرزانگی و سقوط کند. 🔸محمد دهقانی استاد و پژوهشگر ادبیات فارسی: زبان شاهنامه، برخلاف تصور رایج، زبانی ساده و مستقیم نیست. این زبان، محصول اندیشه و گزینش دقیق فردوسی است. مقایسه آن با متون هم‌دوره مانند ترجمه‌های طبری، نشان می‌دهد که فردوسی زبانی خاص و منحصربه‌فرد خلق کرده است؛ نه زبانی عام و ساده که بتوان آن را به سادگی تحلیل کرد. 🔸اگرچه ساختار اسکلت‌وار داستان در شاهنامه قابل ترجمه و انتقال است، اما آنچه متن را زنده و اثرگذار می‌کند، گوشت و پوستِ خیال است که به متن جان می‌بخشد؛ امری که در ترجمه‌ها، به‌ویژه ترجمه‌های کلاسیکی همچون ترجمه بنداری یا حتی دیویس، به درجات مختلف قابل مشاهده است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yQK @ibna_official

🔰متن سخنرانی استاد بهاءالدین خرمشاهی در شب اونامونو؛ راوی درد جاودانگی بشر 🔸بهاءالدین خرمشاهی:‌ اونامونو بزرگترین فیلسوف و متفکر ثلث سوم قرن نوزدهم به علاوة ثلث اول از قرن بیستم میلادی اسپانیاست و یکی از ایرانیانی که دهه‌ها در پایتخت اسپانیا زیسته و حیات فرهنگی و فضای فکری، سیاسی، اجتماعی و محیط و محافل دانشگاهی آن کشور را ژرفاژرف می‌شناسد. 🔸دربارة زندگی فردی، فکری، فرهنگی و فلسفی و ادبی و هنری و سیاسی اونامونو، هم در سخنرانی‌های اونامونوشناسان ایرانی امشب و هم در مقدمه‌های سه اثر از او که از پنجاه سال پیش تاکنون به فارسی ترجمه شده یعنی «درد جاودانگی» و «هابیل و چند داستان دیگر»، هردو ترجمة بهاءالدین خرمشاهی، و نیز در بزرگترین اثر داستانی‌اش به نام «خاله تولا» ترجمة اونامونوشناس فرهیختة ایرانی خانم دکتر نجمة شبیری شناسا و پژوهشگر زبان، ادبیات و فرهنگ اسپانیانی آمده است و بی‌شک سخنرانان امشب (شبیاد اونامونو) نیز به کوشش‌ها و پژوهش‌های آکادمیک ایشان اشاره و بحث کرده‌اند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yRd @ibna_official

🔰آندرانیک سیمونی، شاهنامه‌پژوه ارمنی، مطرح کرد: بخشی از شاهنامه در ادبیات ارمنی تجلی یافته است 🔸آندرانیک سیمونی، شاهنامه‌پژوه و مدیر گروه زبان و ادبیات ارمنی دانشگاه آزاد اسلامی، با اشاره به اینکه به‌زودی شاهنامه‌ای منثور به زبان ارمنی بر اساس مقایسه تصحیح‌های معتبر مختلف منتشر می‌شود، گفت: بخشی از شاهنامه در ادبیات ارمنی تجلی یافته و امروز ارامنه در نام‌گذاری اسامی فرزندانشان از نام‌های موجود در شاهنامه به‌وفور استفاده می‌کنند. 🔸رستم، فردوسی و شاهنامه سه واژه برابر هم هستند، از چهره‌های ارمنی معاصر که درباره شاهنامه تحقیقات زیادی کرده‌اند یکی رفیع است و دیگری تومانیان که در منظومه‌ای به نادرشاه ایراد گرفته است. در نیمه قرن نوزدهم و ابتدای قرن بیستم زبان ارمنی نوشتاری شد و به آن زبان رمان را خلق کردند. این حرکت از خاچاطور آبوویان شروع شده و تاکنون ادامه دارد که به آن ادبیات جدید ارمنی گفته می‌َشود. 🔸 از نیمه نخست قرن نوزدهم تا دهه دوم از قرن بیستم، اغلب ادیبان بزرگ ارمنستانی به زبان فارسی مسلط بودند و بعضاً با ایران ارتباط داشتند. در این دوره حتی در بسیاری از مدارس ارمنستان هم زبان و ادبیات فارسی تدریس می‌شد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yRj @ibna_official

🔰در هیاهوی واژگان: تاملی بر خواندن طولانی‌ترین رمان جهان 🔸ستون‌نویس روزنامه مایرور در مروری ادبی بر «در جست‌وجوی زمان از دست‌رفته» اثر مارسل پروست اعتقاد دارد هرچند خواندن این رمان طولانی شاید برای بعضی‌ها اتلاف وقت باشد ولی نمی‌توان از چیزی که می‌شود با آن زندگی کرد، گذشت. 🔸این رمان که با بیش از ۹ میلیون کاراکتر، بلندترین اثر داستانی جهان به‌شمار می‌رود، نه صرفاً پروژه‌ای ادبی، که کوششی تمام‌عیار در بازیابی حافظه، فهم زمان، و تحلیل زیست انسانی برآمده است. پروست در خلال سیزده جلد، با نثری پرپیچ و خم، گاه شاعرانه و گاه تحلیل‌گر، جهانی را ساخته که در آن کوچک‌ترین حس، بو یا خاطره‌ای گنگ، می‌تواند چنان به طغیانی از تامل بدل شود که ده‌ها صفحه را در بر بگیرد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yQp @ibna_official