🔰کارنامه حسن کامشاد، در گفتوگوی ایبنا با عبدالله کوثری؛
حسن کامشاد با شادی و رضایت از انجام رسالتش از این دنیا رفت
🔸عبدالله کوثری در گفتوگو با ایبنا گفت: درگذشت حسن کامشاد ضایعهای بزرگ برای فرهنگ و ادبیات ایران است. او زندگی پرباری داشت و با ترجمههای ارزشمندش خدمتی بزرگ به وطنش کرد. کامشاد و دوست نزدیکش، شاهرخ مسکوب، نمونههایی درخشان از فرزندانی بودند که به وظیفه فرهنگی خود در قبال جامعه عمل کردند.
🔸کامشاد در انتخاب کتابهایش برای ترجمه بسیار هوشمندانه عمل میکرد. آثار او معمولاً کتابهایی بودند که تأثیری عمیق بر مخاطب میگذاشتند و به تأمل در مسائل اجتماعی و تاریخی دعوت میکردند. برای مثال، ترجمه «سیر نابخردی» خوانندگان را به تأمل درباره تاریخ بشر و چرخه جنگها، از گذشته تا جنگ ویتنام، واداشت. این کتاب نشان داد که بشر، با وجود ادعای پیشرفت، همچنان درگیر نابخردیهای خود است. انتخابهای او نشاندهنده عمق مطالعه، تفکر و تعهدش به معرفی آثاری بود که صرفاً سرگرمکننده نبودند، بلکه تأملبرانگیز و تأثیرگذار بودند.
🔸مهمترین ویژگی کامشاد، تعهد او به انتخاب آثاری بود که نهتنها ارزش ادبی داشتند، بلکه به مخاطب کمک میکردند تا عمیقتر به مسائل اجتماعی و تاریخی بیندیشد. او با ترجمه کتابهایی تأثیرگذار، بهویژه در حوزه تاریخ و علوم اجتماعی، نشان داد که یک مترجم میتواند فراتر از انتقال متن، در شکلگیری اندیشه و فرهنگ جامعه نقش داشته باشد. این تعهد و دقت در انتخاب آثار، میتواند برای نسل جوان الگویی ارزشمند باشد.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yQL
@ibna_official
🔰بازار داغ کتابهای فلسفی در گفتوگو با سعید ناجی؛
جایگاه مغفول فلسفه آماتور در ایران
🔸سعید ناجی با اشاره به تفکیک فلسفه به دو شاخه آکادمیک و آماتور، معتقد است فلسفه به معنای دوم، یعنی روی آوردن فردِ سوالمند به فلسفه برای پاسخ به پرسشهای بنیادین خود، در ایران جایگاه درخوری ندارد. به گفته او، این شاخه اصیل و دانشمحور که سقراط با محوریت گفتگو آن را ترویج میکرد، برخلاف رویکرد آکادمیکِ حافظهمحور، عمدتاً به فراموشی سپرده شده است.
🔸انسان معاصر خود را در میان حوادث زیاد و پرسروصدا، مکاتب مختلف، دیدگاههای متفاوت گمکرده است؛ در کوچهپسکوچههای تودرتوی تکنولوژی گم کرده است. فلسفه تنها دانشی است که میتواند شمعی را روشن کند تا حداقل روشنایی را به مسیر پیش روی او بیندازد. فلسفه میتواند به غنیتر شدن تجارب زندگی انسان کمک کند، فلسفه میتواند او را بهواسطه فهم عمیق از حوادث جهان رشد دهد و به پختگی برساند. فلسفه میتواند به رشد چندجانبه انسان بینجامد؛ فلسفه تلاش میکند به این سؤال بپردازد و با آن کلنجار رود که از کجا آمدهام، برای چه آمدهام و کجا میروم.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6y77
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «أرسطو فی ثوبه العربی»؛
معلم اول به روایت اعراب
🔸کتاب أرسطو فی ثوبه العربی که در سال ۲۰۲۵ م در قاهره منتشر شده است، به تأثیرپذیری فرهنگ عربی دورۀ عباسی و بهطور خاص نثر عباسی از اندیشههای ارسطو، بهویژه منطق، جدل و استدلال پرداخته و جلوههای فلسفی را در آثار سدۀ چهارم هجری قمری تبیین میسازد.
🔸مؤلف در مقدمه میگوید: با وجود مطالعات گسترده دربارۀ تأثیر و نقش ارسطو در فرهنگ عربی، پژوهشهای مربوط به تأثیر اندیشه و آثار این فیلسوف در نثر فنی عصر عباسی در مقایسه با سایر زمینهها ناچیز و اندک است و با وجود اهمیتش و گستردگی دامنۀ پژوهش در آن، آنچه در این موضوع مطرح شده، در ضمن پژوهشها و مطالعات دیگر بوده است. از اینرو پژوهش حاضر که به بررسی و تحلیل یادشده میپردازد، حائز اهمیت و ارزش است. وی سدۀ چهارم هجری را بهعنوان حوزۀ پژوهش انتخاب کرده و این انتخاب پس از مطالعه جایگاه نثر فنی در دورۀ عباسی و بررسی تأثیر نهضت ترجمه در آن صورت گرفته است. کتاب در پنج فصل سامان یافته است.
🔸بهباور جاحظ، ارسطو همانند افلاطون به ادیبانه نگاشتن آثارش اهمیت نمیداد، بلکه پیش از هر چیزی یک دانشمند بود که به جای پرداختن به گفتوگو و بحث، مستقیم به سراغ موضوع میرفت و به اندیشه اهمیت میداد، پیش از آنکه به لفظی اهمیت دهد که آن اندیشه را با این لفظ بیان میکند.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yQQ
@ibna_official
🔰امیر مازیار در نشست نقد و بررسی «کارستان اندیشه»؛
تخیل را نه آغاز دروغ، بلکه آغاز خردورزی بدانیم
🔸امیر مازیار: کتاب «کارستان سخن» گامی مهم در جهت بازشناسی کارکرد تخیل در شاهنامه است. باید بتوانیم ورای دوگانه سادهانگارانه واقعیت / تخیل حرکت کنیم و تخیل را نه آغاز دروغ، بلکه آغاز خردورزی بدانیم.
🔸متون ادبی کلاسیک همچون شاهنامه نه برای توصیف صرف وقایع، بلکه برای آفرینش معنا و مواجهه فعال با هستی نگاشته شدهاند، گفت: فردوسی همچون مورخان سنتی، تاریخ را عرصه عبرت و خردورزی میدانست. او واقعیت را نمیخواست بازنمایی کند، بلکه آن را از نو میساخت تا در خواننده تأثیر بگذارد و او را درگیر فهم خیر و شر، فرزانگی و سقوط کند.
🔸محمد دهقانی استاد و پژوهشگر ادبیات فارسی: زبان شاهنامه، برخلاف تصور رایج، زبانی ساده و مستقیم نیست. این زبان، محصول اندیشه و گزینش دقیق فردوسی است. مقایسه آن با متون همدوره مانند ترجمههای طبری، نشان میدهد که فردوسی زبانی خاص و منحصربهفرد خلق کرده است؛ نه زبانی عام و ساده که بتوان آن را به سادگی تحلیل کرد.
🔸اگرچه ساختار اسکلتوار داستان در شاهنامه قابل ترجمه و انتقال است، اما آنچه متن را زنده و اثرگذار میکند، گوشت و پوستِ خیال است که به متن جان میبخشد؛ امری که در ترجمهها، بهویژه ترجمههای کلاسیکی همچون ترجمه بنداری یا حتی دیویس، به درجات مختلف قابل مشاهده است.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yQK
@ibna_official
🔰متن سخنرانی استاد بهاءالدین خرمشاهی در شب اونامونو؛
راوی درد جاودانگی بشر
🔸بهاءالدین خرمشاهی: اونامونو بزرگترین فیلسوف و متفکر ثلث سوم قرن نوزدهم به علاوة ثلث اول از قرن بیستم میلادی اسپانیاست و یکی از ایرانیانی که دههها در پایتخت اسپانیا زیسته و حیات فرهنگی و فضای فکری، سیاسی، اجتماعی و محیط و محافل دانشگاهی آن کشور را ژرفاژرف میشناسد.
🔸دربارة زندگی فردی، فکری، فرهنگی و فلسفی و ادبی و هنری و سیاسی اونامونو، هم در سخنرانیهای اونامونوشناسان ایرانی امشب و هم در مقدمههای سه اثر از او که از پنجاه سال پیش تاکنون به فارسی ترجمه شده یعنی «درد جاودانگی» و «هابیل و چند داستان دیگر»، هردو ترجمة بهاءالدین خرمشاهی، و نیز در بزرگترین اثر داستانیاش به نام «خاله تولا» ترجمة اونامونوشناس فرهیختة ایرانی خانم دکتر نجمة شبیری شناسا و پژوهشگر زبان، ادبیات و فرهنگ اسپانیانی آمده است و بیشک سخنرانان امشب (شبیاد اونامونو) نیز به کوششها و پژوهشهای آکادمیک ایشان اشاره و بحث کردهاند.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yRd
@ibna_official
🔰آندرانیک سیمونی، شاهنامهپژوه ارمنی، مطرح کرد:
بخشی از شاهنامه در ادبیات ارمنی تجلی یافته است
🔸آندرانیک سیمونی، شاهنامهپژوه و مدیر گروه زبان و ادبیات ارمنی دانشگاه آزاد اسلامی، با اشاره به اینکه بهزودی شاهنامهای منثور به زبان ارمنی بر اساس مقایسه تصحیحهای معتبر مختلف منتشر میشود، گفت: بخشی از شاهنامه در ادبیات ارمنی تجلی یافته و امروز ارامنه در نامگذاری اسامی فرزندانشان از نامهای موجود در شاهنامه بهوفور استفاده میکنند.
🔸رستم، فردوسی و شاهنامه سه واژه برابر هم هستند، از چهرههای ارمنی معاصر که درباره شاهنامه تحقیقات زیادی کردهاند یکی رفیع است و دیگری تومانیان که در منظومهای به نادرشاه ایراد گرفته است. در نیمه قرن نوزدهم و ابتدای قرن بیستم زبان ارمنی نوشتاری شد و به آن زبان رمان را خلق کردند. این حرکت از خاچاطور آبوویان شروع شده و تاکنون ادامه دارد که به آن ادبیات جدید ارمنی گفته میَشود.
🔸 از نیمه نخست قرن نوزدهم تا دهه دوم از قرن بیستم، اغلب ادیبان بزرگ ارمنستانی به زبان فارسی مسلط بودند و بعضاً با ایران ارتباط داشتند. در این دوره حتی در بسیاری از مدارس ارمنستان هم زبان و ادبیات فارسی تدریس میشد.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yRj
@ibna_official
🔰در هیاهوی واژگان: تاملی بر خواندن طولانیترین رمان جهان
🔸ستوننویس روزنامه مایرور در مروری ادبی بر «در جستوجوی زمان از دسترفته» اثر مارسل پروست اعتقاد دارد هرچند خواندن این رمان طولانی شاید برای بعضیها اتلاف وقت باشد ولی نمیتوان از چیزی که میشود با آن زندگی کرد، گذشت.
🔸این رمان که با بیش از ۹ میلیون کاراکتر، بلندترین اثر داستانی جهان بهشمار میرود، نه صرفاً پروژهای ادبی، که کوششی تمامعیار در بازیابی حافظه، فهم زمان، و تحلیل زیست انسانی برآمده است. پروست در خلال سیزده جلد، با نثری پرپیچ و خم، گاه شاعرانه و گاه تحلیلگر، جهانی را ساخته که در آن کوچکترین حس، بو یا خاطرهای گنگ، میتواند چنان به طغیانی از تامل بدل شود که دهها صفحه را در بر بگیرد.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yQp
@ibna_official
🔰به بهانه سالگرد تولد مادر مددکاری اجتماعی ایران؛
دختری از ایران
🔸ستاره فرمانفرمائیان، «مادر مددکاری اجتماعی ایران» نهتنها بنیانگذار نخستین مدرسه مددکاری در کشور بود، بلکه با کتاب «دختر ایران» روایتی نادر از تحول جامعه ایرانی در قرن بیستم بهدست داد.
🔸او معتقد بود که خدمات اجتماعی نباید تنها بر پایه خیریه و احساسات باشد، بلکه نیازمند آموزش، تخصص و تعهد مدنی است. مدرسهای که او تأسیس کرد، زمینهساز تربیت نخستین نسل از مددکاران حرفهای ایران شد، زنانی که در دهههای بعد، به مهرههای کلیدی در بیمارستانها، پرورشگاهها، زندانها و دادگاهها تبدیل شدند.
🔸فرمانفرماییان در دهههای ۴۰ و ۵۰ خورشیدی، در کنار فعالیتهای داخلی، به عنوان مشاور در سازمانهای بینالمللی از جمله یونیسف و سازمان بهداشت جهانی نیز فعالیت میکرد. او در پروژههای توسعه خدمات اجتماعی در کشورهای آسیایی و آفریقایی مشارکت داشت و نمایندهای برجسته از «چهره زن ایرانی متخصص» در سطح جهانی بود.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yQ7
@ibna_official
🔰نسل زد و بازتعریف مطالعه کتاب در جهان چندرسانهای
🔸در روزگاری که واهمه از مرگ کتاب و پایان عصر ادبیات بارها در رسانهها تکرار شده، نسل زد با گوشیهای هوشمند، ویدیوهای کوتاه و کتابهای مانگا آمده تا ادبیات را از نو معنا کنند.
🔸نکته شایان توجه آن است که نسل زد، با پشت سر گذاشتن تعریفهای کلاسیک و محدود از ادبیات، بهسوی قلمروهایی تازه از معنا و خیال حرکت کرده است. از کتابهای عاشقانه تا کتابهای مانگا و مصور، از داستانهای مستندگونه تا روایتهای آخرالزمانی، این نسل بهدنبال پناهگاهی است در برابر فشاری که زیستن در عصر دیجیتال بر روان وارد میکند. کتابخانههای دبیرستانی در انگلستان مملو از پسرانی است که در صف مطالعه کتابهای داستانی میایستند؛ کتابفروشیهای آنلاین، فروش نجومی ژانرهایی را ثبت میکنند که زمانی در سایهی ادبیات فاخر پنهان مانده بودند؛ و در همین حال، کانالهای نقد کتاب در یوتیوب و بوکتاک، به میدانهای گفتوگو درباره آثار کلاسیک و معاصر بدل شدهاند.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yQm
@ibna_official
🔰گفتوگو با محسن فخری درباره کتاب «در کشوری آزاد» وی اس نایپل؛
نایپل نگاه سانتیمانتال به جهان سوم ندارد
🔸محسن فخری، مترجم کتاب «در کشوری آزاد»، گفت: نایپل نویسندهای سانتیمانتال نیست. در آثارش قربانیسازی نمیبینیم. مثلاً شخصیتهای کتاب حاضر خود مسئول بسیاری از آلامی هستند که بر آنها رفته؛ آنها خاکستریاند و ما گاهی با آنها همدردی میکنیم، گاهی دوستشان نداریم و گاهی به آنها میخندیم؛ آنها نه کاملاً قربانیاند و نه صددرصد بیتقصیر.
🔸این اثر، مجموعهای از روایتهای مجزاست که با محوریت داستان اصلی با عنوان «در کشوری آزاد» شکل گرفتهاند. در این کتاب، علاوه بر داستان اصلی، دو داستان کوتاه مهم دیگر نیز وجود دارد؛ «یکی از هزار» و دیگری «بگو چه کسی را کشتم». همچنین، پیشدرآمد و سخنآخر کتاب سبکوسیاق سفرنامهای دارند که بیش از آنکه خصوصیات داستانی داشته باشند، حالوهوای سفرنامهنویسی دارند. این مجموعهداستان با همین ساختار متفاوت در سال ۱۹۷۱ موفق به دریافت جایزه بوکر شد.
🔸نایپل نویسندهای رئالیست است و آثارش عمدتاً با سبک و سیاقی رئالیستی نگاشته شدهاند. حتی در روایتهایی که از تکنیکهای خاصی مثل شکست زمان استفاده شده، باز هم در کلیت با سبکهای پستمدرن فاصله دارد. این روایتها بیشتر در پی ترسیم واقعیت اجتماعیاند تا بازیهای فرمی.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yRh
@ibna_official
🔰ایبنا بررسی کرد؛
تقویت اقتصاد نشر؛ پیام همسایگی بازیگران نشر در صحنه نمایشگاه کتاب
🔸با توجه به عقدقراردادهای همکاری از نخستین تجربه همسایگی ناشران الکترونیکی با ناشران کاغذی در نمایشگاه کتاب ۱۴۰۴ بهنظر میرسد میتوان انتظار داشت، تداوم این حضور، کوچک شدن بازار غیرقانونی کتابهای الکترونیکی و افزایش توان نشر کتاب خواهد بود.
🔸بسیاری از کارشناسان معتقدند نشر الکترونیک امروزه نهتنها یک ابزار، بلکه یک انقلاب در دسترسی، تولید و توزیع دانش و محتواست. با گسترش هوش مصنوعی، انتظار میرود آینده نشر دیجیتال حتی تعاملیتر، شخصیسازیشدهتر و در دسترستر از قبل باشد. بنابراین از قدرت نشر الکترونیک نمیتوان غافل بود چراکه امروزه بسیاری از علاقهمندان به کتاب و کتابخوانی از زمان خود استفاده میکنند و به کتابهای صوتی گوش میدهند، حتی بسیاری از بانوان خانهدار به هنگام فعالیت روزمره از این فرایند بهره میبرند.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6yQW
@ibna_official
🔰ادبیات اقلیمها- ۱۹
جایگاه نامناسب ادبیات لرستان در کشور/ مردم استان حمایت جدی از زبان مادری خود ندارند
🔸 پژوهشگر لرستانی با اشاره به جایگاه نامناسب ادبیات بومی لرستان در کشور، گفت: لازم است دید گذشتهنگر به ادبیات و فرهنگ بومی در لرستان اصلاح شود تا شاهد شکوفایی این فرهنگ باشیم.
🔸وی با اشاره به اینکه، پیوستار زبان مردم لر بیشتر به شکل شفاهی، شعر، قصه و متل است، افزود: ادبیات در استان لرستان بسیار غنی است و شاعران و نویسندگان بزرگ در دورههای مختلف از جمله در دربار اتابکان، نشان از شکوفایی ادبیات و فرهنگ در منطقه لر کوچک یا همین استان لرستان فعلی است.
🔸مومنی موگویی درباره انتقال فرهنگ بومی استان به سایر نقاط کشور از طریق نویسندگان بومی گفت: متاسفانه چون نه مردم استان و نه نهادهای متولی امر فرهنگی و ادبی در این استان حمایت چندانی از زبان مادری و ادبیات خود ندارند، ما نتوانستهایم به صورت موثری فرهنگمان را در سطح کشور معرفی کنیم.
🔸آینده ادبیات لرستان در اختیار نسل جدید و متولدین دهه ۷۰ و ۸۰ شمسی است؛ اگر این نسل ارزشی برای زبان مادری و فرهنگ بومی خود قائل باشند ما میتوانیم به آینده زبان و ادبیات و فرهنگ مردم لر چه لک، چه مینجایی و چه بختیاری و… امیدوار باشیم وگرنه زبان و ادبیات مردم این استان به یاد و خاطرهها میپیوندد.
🔻در ایبنا بخوانید:
ibna.ir/x6xNT
@ibna_official