🔰درباره کتاب «دیستوپیا: تاریخی طبیعی»؛ برای پیشگیری از «انحطاط تمدن» 🔸مطالعه دیستوپیا در اندیشه کلیز در کتاب «دیستوپیا: تاریخی طبیعی» از مرزهای نقد ادبی فراتر رفته و به یک ابزار مفهومی در علوم انسانی، تاریخ اندیشه، و تحلیل ایدئولوژی بدل می‌شود. این یادداشت در پی آن است که ظرفیت دیستوپیا را برای بازاندیشی در باب تمدن، سیاست، و انسانِ معاصر، از رهگذر بازخوانی پروژه کلیز، به‌مثابه یک امکان نظری جدید برجسته سازد. 🔸این کتاب که در سال ۲۰۱۷ توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر شد، یکی از مهم‌ترین و جامع‌ترین آثار کلیز به‌شمار می‌آید. این اثر حاصل چند دهه مطالعه میان‌رشته‌ای او در زمینه سیاست، ادبیات، تاریخ، فلسفه و انسان‌شناسی است. پروژه‌ای که تلاش می‌کند تا مفهوم دیستوپیا را نه صرفاً به‌مثابه یک ژانر ادبی، بلکه همچون یک سازوکار فرهنگی، زبانی، و معرفت‌شناختی برای بازنمایی ترس‌های تاریخی و جمعی بشر تحلیل کند. کلیز با پیشنهاد نگاهی «تاریخ‌طبیعی» به دیستوپیا، این پدیده را به‌مثابه یک پاسخ تکاملی و تمدنی به تجربه مکرر و تراژیک شکست یوتوپیاهای بشری بازمی‌خواند. 🔸در تلقی رایج، دیستوپیا عموماً به‌عنوان شاخه‌ای از ادبیات داستانی شناخته می‌شود که تصویری تیره از آینده‌ای سرکوبگر و غیرانسانی ارائه می‌دهد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yMk @ibna_official

🔰یادداشت میهمان؛ هم‌پوشانی سنت و مدرنیته؛ از عصر کتاب‌های خطی تا دوران دیجیتال 🔸نیروانا مهرآیین، کارشناس فقه و حقوق اسلامی و متخصص حقوق بین‌الملل نوشت؛ نشر دیجیتال امروز نه‌فقط یک ابزار، بلکه یک پل است؛ پلی میان گذشته و آینده، میان محتوای ایرانی و مخاطب جهانی، و میان هنر سنتی و تکنولوژی نوین. 🔸قبل از ورود چاپ به ایران، فرآیند انتشار کتاب‌ها به‌طور کامل وابسته به هنر خطاطی و نسخه‌برداری دستی بود. کتب در این دوران، به‌ویژه در میان نخبگان و افراد تحصیل‌کرده جامعه منتشر می‌شدند و این فرآیند برای هر اثر به‌صورت اختصاصی و وقت‌گیر انجام می‌شد. کتاب‌ها معمولاً در کتابخانه‌ها و مدارس علمی نگهداری می‌شدند و دسترسی به آن‌ها به‌دلیل هزینه‌های بالای تولید محدود بود. خطاطی به‌عنوان یک هنر اصیل ایرانی در این دوران، نقش مهمی در انتقال دانش ایفا می‌کرد و کتب دست‌نویس نماد فرهنگ غنی و میراث علمی جامعه ایرانی بودند. 🔸بعد از انقلاب، با هدف بازسازی فرهنگی جامعه و تأکید بر اصول اسلامی، به‌ویژه در زمینه‌های دینی و تاریخی، تلاش‌های فراوانی برای چاپ کتاب‌ها و نشریات با محتوای اسلامی شد. در این دوران، نشر آثار مرتبط با تاریخ اسلامی ایران، اندیشه‌های اسلامی، فقه و فلسفه اسلامی مورد توجه ویژه قرار گرفت. در دوران پس از انقلاب، بسیاری از نهادهای دولتی و خصوصی به حمایت از نویسندگان و ناشران داخلی پرداختند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6xtr @ibna_official

🔰حمید احمدی در شب بخارا گفت؛ بحث ملیت مظلوم و نادیده گرفته شده 🔸حمید احمدی: همه ما دغدغه ایران را داریم و در شرایط دشوار عصر کنونی که مساله ایران به حاشیه رفته است و به مادر ما ایران ظلم شده همه دوست داریم که از ایران دفاع کنیم. ایران‌دوستی و وطن‌دوستی جزو ذات و بحث فطری ماست اما مهین‌پرستی ایرانی‌ها رنگ و بوی نژادپرستانه نداشته است. 🔸همه ما دغدغه ایران را داریم و در شرایط دشوار عصر کنونی که مساله ایران به حاشیه رفته است و به مادر ما ایران ظلم شده همه دوست داریم که از ایران دفاع کنیم. ایران‌دوستی و وطن‌دوستی جزو ذات و بحث فطری ماست اما مهین‌پرستی ایرانی‌ها رنگ و بوی نژادپرستانه نداشته است. گارنیک آساطریان، رئیس هیئت علمی ایرانی‌شناس دانشگاه دولتی ایروان: 🔸درباره کتاب مهم «قومیت و قوم گرایی در ایران» حمید احمدی باید بگویم که یکی از مهمترین و جامع‌ترین آثاری است در حوزه مطالعات قومی که در ایران منتشر شده و نگاه انتقادی تاریخی و جامعه‌شناختی به بررسی ریشه‌ها تحولات و واقعیت‌های مربوط به مسئله قومیت و قوم‌گرایی دارد و با بهره‌گیری از گسترده اسناد تاریخی و تحلیلی تحلیل نظری می‌کوشد تصویری واقعی‌گرایانه از وضعیت اقوام در ایران ارائه دهد و بسیاری از تصورات رایج کلیشه‌ای در این زمینه را به چالش بکشد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yTv @asrghanoon

🔰«مردم‌نگار» عناوینی از تاریخ جهان «چه می‌دانم؟» را منتشر می‌کند؛ مجموعه‌ای که ابتدا زیر نظر مرتضی کیوان بود 🔸نشر مردم نگار عناوینی از تاریخ جهان را از مجموعه دانشنامه‌های فرانسوی «چه می‌دانم؟» (؟Que sais-je) منتشر خواهد کرد. این مجموعه در نشر «مطبوعات دانشگاهی فرانسه» (Presses Universitaires de France) یا PUF منتشر می‌شود. 🔸انتشار این مجموعه در فرانسه تاریخی طولانی از سال ۱۹۴۱ دارد و ترجمة آن در ایران هم تاریخچه‌ای جذاب داشته است که از نشر امیرکبیر تا نشر فرانکلین (علمی و فرهنگی کنونی) را شامل می‌شود. آنچنان‌که عبدالرحیم جعفری، بنیانگذار موسسه انتشارات امیرکبیر، در خاطراتش در کتاب «در جستجوی صبح» ایده انتشار آن را به مرتضی کیوان قزوینی، شاعر چپ‌گرایی که پس از کودتای ۲۸ مرداد اعدام شد، نسبت می‌دهد: «جوانی پرشور و حرارت و پرکار، نجیب و مؤدب و خوش‌برخورد، خوش‌پوش و فروتن و بی‌ادعا. هرچه صفات خوب و عالی در توصیف او به‌کار ببرم کم است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yS3 @ibna_official

🔰مروری بر رمان «سکوتم تقدیم به شما» نوشته ماریو بارگاس یوسا زخمه‌هایی بر تارهای خاموش جامعه 🔸رمان «سکوتم تقدیم به شما»، آخرین اثر یوسا، کتابی است روایت‌گونه که فصل‌هایی از آن به بررسی تاریخ موسیقی کریول در پرو و تأثیرش بر شکل‌گیری همبستگی اجتماعی می‌پردازد. در دل این روایت، داستان تونیو اسپیلکوئتا، روزنامه‌نگاری مجذوب موسیقی، شکل می‌گیرد. 🔰یوسا در خلال روایت، با ظرافتی تلخ به تضادهای درونی شخصیت‌ها می‌پردازد. للو، با وجود نبوغش، انسانی عمیقاً تنهاست؛ از زباله‌ها یافته شده، از عشق می‌گریزد، و هیچ‌کس را به‌تمامی در زندگی‌اش راه نمی‌دهد؛ حتی موسیقی برایش نه وسیله‌ی رهایی، بلکه پناهگاهی است برای سکوت. تونیو نیز، که می‌کوشد صدای فرودستان باشد، در زندگی شخصی‌اش شکست‌خورده است؛ از همسرش دور افتاده، درگیر عشقی قدیمی‌ست و در نهایت درمی‌یابد که رسالت اجتماعی‌اش، بهایی سنگین از زندگی‌اش طلب کرده. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yTt @ibna_official

🔰تجلیل از میگل د اونامونو، متفکر اسپانیایی در شب‌های بخارا؛ می‌خواهم جاودانه باشم 🔸میگل د اونامونو فیلسوف اسپانیایی:‌«من نمی‌خواهم بمیرم، اما عقلم به من می‌گوید که خواهم مرد. قلب و احساسات و اراده ام، امید به جاودانگی را در من برمی‌انگیزند، اما عقل من، علم و دانسته‌های علمی‌ام به من نشان می‌دهند که امیدم پوچ است. و در این دو بُعد، راز هستیِ ملموسِ من، راز زندگی‌ام و در عین حال دلیلِ رنج‌هایم نهفته است. 🔸آنتونیو سانچز بندیتو، رایزن فرهنگی اسپانیا در تهران: اونامونو در اسپانیا عمدتاً به عنوان یک روشنفکر آکادمیکی شناخته می‌شود و در حوزه‌های محدودی شناخته شده است. شهرت اونامونو در اسپانیا به علت اندیشه او در برابر استبداد است. او در برهه حساسی از تاریخ اسپانیا زندگی می‌کرد، زمانی که فرانکو و ژنرال‌هایش در برابر دانشگاه سالامانکا ایستاده بودند. اونامونو مقابل ایشان ایستاد و مقاومت کرد و علیه سناریویی که فرانکو و ژنرال‌هایش تهیه کرده بودند، ایستادگی کرد. اونامونو نماد استقلال دانشگاه در برابر استبداد است. او به ژنرال میلان استرای که «زنده باد مرگ» گفت، پاسخ داد: «این دانشگاه معبد روشنفکری است و من کاهن بزرگ آن هستم. شما پیروز می‌شوید زیرا بیش از حد ضرورت، نیروی خشونت در اختیار دارید. لیکن افکار را تسخیر نخواهید کرد. زیرا برای تسخیر عقاید باید دیگران را به خود معتقد و مومن سازید و برای برانگیخت ایمان، آن چیزی لازم است که شما ندارید: منطق و حق در نبرد». این جمله بسیار معروف و نماد طغیانگری علیه استبداد و استقلال و شجاعت اونامونو است. البته بعد از چند ماه متاسفانه اونامونو از دنیا رفت. سودابه باشی‌زاده مدیر گروه زبان اسپانیایی دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی دانشگاه علامه طباطبایی: 🔸اونامونو نویسنده‌ای پرکار و بی‌وقفه بود؛ صدها هزار نامه نوشت و حتی امروز نیز گاه‌به‌گاه نامه‌های تازه‌ای از او کشف می‌شوند. اما او فقط نویسنده نبود، فیلسوفی ژرف‌اندیش نیز بود. مجموعه این ویژگی‌ها، او را در جایگاه یکی از بزرگ‌ترین روشنفکران تاریخ اسپانیا قرار داده است. 🔸اثر شاخص او، «درد جاودانگی»، از شاهکارهای فلسفه مدرن به شمار می‌رود؛ اثری که نبردی بی‌پایان میان زیستن و مردن، میان فانی بودن و سودای جاودانگی را روایت می‌کند. این کتاب که روایت گری حدیث نفس است پژواکی‌ست از تلاش انسان برای یافتن معنا، برای جست‌وجوی ابدیت در جهانی که سرانجامش مرگ است. 🔻در ایبنا بخوانید : ibna.ir/x6yTK @ibna_official

🔰در باغ موزه قصر؛ عبور از شط رونمایی شد 🔸راوی کتاب «عبور از شط» بیان کرد: ما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در خرمشهر با پدیده‌ای به نام «خلق عرب» که از سوی رژیم بعث عراق پشتیبانی می‌شد، درگیر بودیم و وقتی مسئولین رژیم بعث عراق دیدند که به‌وسیله این انفجارات کاری نمی‌توانند بکنند، جنگ تحمیلی را به‌صورت علنی آغاز کردند. 🔸مسئول کمیسیون‌های اسرای جنگ تحمیلی بیان کرد: مسئله اسرا در ابتدای جنگ تحمیلی خیلی مطرح نبود، اما بعد از عملیات «بیت‌المقدس» حدود ۱۹ هزار اسیر عراقی گرفتیم که این، یکی از مسائل بسیار مهم بود. عراقی‌ها با توجه به مسائل مطرح‌شده، شوق داشتند که اسیر شوند و بابت آن هم خدا را شکر می‌کردند. 🔸امیر سرتیپ رستمیان گفت: نزدیک به ۱۰ هزار نفر اسیر عراقی در ایران پناهنده شدند و موضوع پناهندگی را هم به صلیب سرخ اعلام کردند و تعدادی‌شان هم عضو لشکر «بدر» شدند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yT5 @ibna_official

🔰آیین گرامی‌داشت روز ملی ایران‌شناسی برگزار شد؛ بازآفرینی فرهنگی به جای فرهنگ بازتاب‌نگر 🔸رئیس بنیاد ایران‌شناسی، نسبت به خطر «فرهنگ بازتاب‌گر» که صرفاً بر گذشته تمرکز دارد هشدار داد و بازآفرینی فرهنگی را ضرورتی تاریخی برای تداوم تمدن ایرانی دانست. 🔸دکتر صالحی ضمن تأکید بر نقش بنیاد ایران‌شناسی در تداوم عزت ملی و بازنمایی تصویری واقعی از ایران در جهان، اظهار امیدواری کرد که با مشارکت نسل جوان و همت فرهیختگان، آینده‌ای پر افتخار برای ایران رقم بخورد. 🔸سفیر قزاقستان آمادگی کشورش برای گسترش همکاری‌های علمی و فرهنگی را اعلام کرد و افزود: «دانشمندان قزاق علاقه‌مند به توسعه تعاملات علمی با ایران هستند. ما آماده‌ایم که در حوزه نسخه‌های خطی، تحقیقات مشترک و تبادل علمی گام‌های بیشتری برداریم. از بنیاد ایران‌شناسی دعوت می‌کنم که همکاری‌های بین‌المللی خود را با نهادهای دانشگاهی و پژوهشی قزاقستان تقویت نماید. من شخصاً نیز از این روند حمایت خواهم کرد.» سفیر محترم جمهوری قزاقستان با اشاره به دوران تحصیلش در دانشگاه تهران از استاد ستوده یاد کرد. 🔸دکتر رشتیانی در بخشی از سخنان خود خاطرنشان کرد که ایران‌شناسی نه صرفاً رشته‌ای وارداتی از غرب، بلکه ریشه‌دار در سنت‌های تاریخی، فرهنگی و ادبی این سرزمین است. وی با اشاره به آثار کهنی همچون کتیبه بیستون از داریوش بزرگ، شاهنامه فردوسی، و مکاتب مختلف تاریخ‌نگاری ایرانی، این آثار را نمونه‌هایی از خودآگاهی تاریخی و فرهنگی ایرانیان در طول قرون دانست. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yTF @ibna_official

🔰نگاهی به «ادراک و چشم‌انداز ژئوپلتیک ترکیه»؛ ظهور نوعثمانی‌گرایی 🔸در این کتاب، جوانب کلی تغییر و تحولات ذکر شده مورد بررسی قرار گرفته و راه را بر طرح مجدد آرا و عقایدی گشوده است که می‌تواند از جمله به زیر سوال رفتن تصوراتی مانند فرض نوعی همسویی و همراهی این کشور با ایران بینجامد که بنیانش در سال‌های بین دو جنگ اول و دوم جهانی با زحمت و مرارت بسیار بین دو کشور برقرار شد. اگرچه جهان غرب با از میان‌برخاستن آن رقیب اصلی، خود را پیروز این معرکه دانست و آینده جهان را نیز تحت‌الشعاع یک نظم جدید و متفاوت، اما حوادث و رخدادهای بعدی بر خلاف آن خوش‌خیالی اولیه از تقسیم مجدد جهان به مجموعه‌ای از قدرت‌های رقیب ریز و درشت حکایت کرد و بازگشت به نوعی از مناسبات بین‌المللی که بیشتر یادآور وضعیت جهان در نیمه نخست قرن بیستم بود. یکی از این رخدادهای مسبوق به سابقه، تحولات جدید ترکیه در حوزه سیاست خارجی است که از آن به‌درستی تحت عنوان نوعثمانی‌گرایی یاد می‌شود. 🔸دامنه پژوهش‌های صورت گرفته در این اثر، در خصوص قلمروسازی ترکیه، بر اساس مبانی معاهداتی صورت گرفته و از این رو بر خارج نزدیک متمرکز شده است. اگرچه ترکیه در سرزمین‌های خارج دور (مانند آسیای میانه) عمدتاً از طریق نرم کوشش‌هایی صورت می‌دهد، اما تمرکز پژوهش اخیر مناطقی همچون ماورای قفقاز (قفقاز جنوبی)، مدیترانه شرقی و دریای اژه و عراق است.     🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yTq @ibna_official

🔰رئیس سازمان حفظ آثار و نشر ازش‌های دفاع مقدس ارتش مطرح کرد؛ پرهیز از بیان خرافات و حوادث جعلی در دایره‌المعارف ارتش 🔸رئیس سازمان حفظ آثار و نشر ازش‌های دفاع مقدس ارتش گفت: تلاش شد از بیان خرافات، حوادث جعلی و تحریفات به‌عنوان واقعیت‌های دفاع مقدس پرهیز شود؛ همچنین از برتری‌طلبی گزینشی، بزرگ‌نمایی نقش یک یگان یا سازمان و تخریب سایر یگان‌ها و نهادها در مجموعه دایره‌المعارف ارتش اجتناب شده است. 🔸سرتیپ ناصر آراسته، رئیس هیئت معارف جنگ در ابتدا به آفت‌های تاریخ‌نگاری اشاره کرد و گفت: در تاریخ بشری، چندین آفت وجود دارد که قرآن نیز به آن‌ها اشاره کرده است. این آفت‌ها عبارت‌اند از، تحریف، تکذیب، کتمان و نسیان. از علما، فرماندهان ارجمند و از امام بزرگوارمان شنیده‌ایم که باید از تاریخ عبرت بگیریم، نصیحت بشنویم و حکمت بیاموزیم. بنابراین، لازم است برای دستیابی صحیح به این آموزه‌ها، آفت‌های تاریخی را بشناسیم. این آفات، نه در قرآن که عاری از هر گونه خطا و شک است، بلکه در تاریخ بشری ممکن است وجود داشته باشد. تلاش ما بر آن است که این آفت‌ها در ثبت و ضبط تاریخ حضور نداشته باشند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yTC @ibna_official

🔰استاد جامعه‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد با ایبنا مطرح کرد؛ کتاب‌خوانی در ایران قربانی فرهنگ شفاهی و آموزش کنکور محور 🔸 حسین اکبری استاد جامعه‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد گفت: اگر بخواهیم وضعیت پایین سرانه مطالعه در ایران را واقع‌بینانه تحلیل کنیم، باید به ریشه‌های عمیق تاریخی و فرهنگی آن توجه کنیم. جامعه ما از دیرباز بر پایه سنت شفاهی شکل گرفته؛ جایی که شنیدن و گفت‌وگو جایگزین خواندن و نوشتن بوده و شاهنامه‌خوانی و تعزیه‌خوانی به جای مطالعه فردی، محور انتقال دانش و فرهنگ قرار گرفته است. این پیشینه، باعث شده حتی امروز هم کتاب‌خوانی برای بسیاری عملی حاشیه‌ای و اضافی تلقی شود. 🔸در جامعه ما، تمایل به شنیدن و صحبت کردن بیش از خواندن و نوشتن است. این یک ویژگی فرهنگی است و صرفاً به زمان حال مربوط نمی‌شود. اگر به گذشته نیز نگاه کنیم، می‌بینیم که همواره فردی شاهنامه‌خوانی می‌کرده و دیگران گوش می‌دادند، یا فردی تعزیه‌خوانی می‌کرده و دیگران شنونده بوده‌اند. عملاً کمتر پیش می‌آمده که متنی نوشته و منتشر شود تا افراد مطالعه کنند و بر اساس آن مطالعه پیش بروند. بنابراین، فرهنگ ما عمدتاً شفاهی است، نه مکتوب. به همین دلیل، حتی در دوران معاصر نیز با مسائل شفاهی بیشتر کنار می‌آییم تا با خواندن متون مکتوب. 🔸 این ویژگی مختص زمان حال نیست؛ اگر به قرون ۱۸ و ۱۹ بازگردیم و جامعه ایران را با جوامع اروپایی مقایسه کنیم، تفاوت‌های آشکاری مشاهده می‌شود. برای مثال، در جوامع اروپایی یا کانادا، گروه‌های کتاب‌خوانی در همان دوران نیز وجود داشته‌اند و این مربوط به زمان حال نیست. 🔸شاید جامعه کتاب‌خوان ما اکنون بیشتر از میان نسل  z باشد. نسل‌های دیگر به دلیل درگیری با مسائل مختلف و ویژگی‌های فرهنگی، چندان اهل مطالعه نیستند، اما در این نسل، به ویژه در میان دختران، این عادت بیشتر شکل گرفته است. اهمیت این موضوع در این است که اگر مادر خانواده مطالعه کند، فرزندان نیز به تدریج این عادت را می‌آموزند. البته فضای مجازی می‌تواند مانعی باشد، اما اگر افراد تا حدی از این فضا فاصله بگیرند، عادت‌های مطالعه در آن‌ها تقویت خواهد شد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yTR @ibna_official

🔰صمد طاهری در گفت‌وگو با ایبنا عنوان کرد؛ رمان تازه‌ام حال‌وهوای «آن پریزاد سبزپوش» را دارد 🔸صمد طاهری، ‌برگزیده نهایی هفدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد، گفت: اخیرا نگارش رمانی را با نام احتمالی «گم‌گشته راه» به پایان رسانده‌ام که موضوع محوری آن مشابه مجموعه داستان برگزیده‌ام در دوره اخیر جایزه جلال یعنی «آن پریزاد سبزپوش» است. 🔸چشم‌انداز ادبیات داستانی ایران روشن است، گفت: خوشبختانه شاهد خلق آثار بسیار قوی توسط نسل جدید نویسندگان هم در عرصه رمان و نیز داستان کوتاه‌نویسی هستیم؛ آثاری که هم سوژه و مضمون جذابی دارند و هم از فضاسازی دقیق و شخصیت‌پردازی درست برخوردارند. 🔸زبان داستان، چه رمان و چه داستان کوتاه، باید سالم باشد، یعنی از نظر دستوری بدون اشکال و دارای بلاغت و زیبایی باشد. هر نویسنده باید در اثرش روح زیبانویسی را انعکاس دهد. دلیلی نمی‌بینم که زبان نوشتار پیچیده باشد و نویسنده می‌تواند ضمن رعایت پیچیدگی و تعلیق در فرم، ساده‌ترین زبان را برای برقراری ارتباط با مخاطب خود انتخاب کند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yTM @ibna_official