🔰راه‌اندازی ایستگاه دیجیتال نسخ خطی گنجینه رضوی در کتابخانه ملی ازبکستان 🔸 نخستین ایستگاه دیجیتال دسترسی به نسخ خطی و دریافت منابع چاپی گنجینه رضوی در محل کتابخانه ملی ازبکستان در تاشکند راه‌اندازی شد. 🔸این اقدام در نخستین گام عملیاتی از اجرای تفاهم‌نامه همکاری مشترک میان سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و کتابخانه ملی (کتابخانه علی‌شیر نوایی) ازبکستان که اول خردادماه ۱۴۰۴ منعقد شده بود، انجام شد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yVL @ibna_official

🔰«از دارالفنون تا امیرکبیر» با حضور عباس عبدی و مقصود فراستخواه؛ قصه پر غصه دانشگاه در ایران 🔸فراستخواه:‌ اساساً دانشگاه داشتن در ایران قصه پر غصه‌ای است. یعنی نهاد علم بخشی از طرح اجتماعی ایران و طرح تجدد و تمدن است و اگر ایران یک طرح ناتمام است. 🔸عباس عبدی، مولف کتاب «از دارالفنون تا امیرکبیر» در این نشست گفت: نوشتن من به جز بخشی از پژوهش‌هایم دل‌نوشته است، یعنی فقط برای دلم انجامش می‌دهم. دریافت پول در قبال برخی از پژوهش‌ها برایم مهم است ولی برخی موضوعات در این قالب نمی‌گنجد، اگر بخواهم مثالی در این مورد بیان کنم باید بگویم من دو پژوهش در مورد نامگذاری به انجام رساندم که حاضر بودم هر دو را بدون دریافت پول به انجام برسانم. برای اینکه همیشه فکر می‌کردم که این یک پژوهشی است که به طور کاملاً دقیق می‌تواند تحولات اجتماعی ایران را نشان بدهد و می‌تواند به من، به شما، به دیگران و به حکومت کمک کند تا ببینند که چه تغییری در حال رخ دادن است. حتی از نظرسنجی هم معتبرتر بود، از این موارد داریم، مثلاً جامعه‌شناسی حقوقی از این دست است. چیزی که همیشه مسئله شخصی من بوده است، که شکاف بین موقعیت حقوق در ایران ناشی از چیست؟ 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yWf @ibna_official

🔰یی‌یان لی، در گفت‌وگو با گاردین: فرزندانم جاودانه‌اند؛ نوشتن، ادامه‌ حضور آن‌هاست! 🔸یی‌یان لی گفت: پس از آنکه فرزندانم به جاودانگی پیوستند، نوشتن برایم معنایی دیگر یافت. دیگر نه یک شغل، که راهی برای استمرار حضور پررنگ آن‌ها در زندگی من است. هر کلمه، تداوم آن‌هاست. 🔸هنگامی که پسر کوچکترش، جیمز، در سال ۲۰۲۴ در ۱۹ سالگی درگذشت، لی بر آن شد تا برای او نیز کتابی بنویسد. نوشتن برای جیمز دشوارتر بود. او اظهار می‌دارد که پسرانش بهترین دوستان یکدیگر بودند، اما «پسرانی چنین متفاوت» از یکدیگر بودند. او و جیمز، برخلاف وینسنت، با یکدیگر جر و بحث نمی‌کردند، و جیمز از اینکه در کانون توجه قرار گیرد یا مادرش کتابی «احساساتی» برایش بنویسد، بیزار بود. جیمز ذهنی چنان درخشان داشت که سازوکارهای درونی‌اش اغلب دست‌نیافتنی می‌نمود. او اغلب سخن نمی‌گفت، اما می‌توانست به هشت زبان گفتگو کند و زبان تلفن همراهش بر روی لیتوانیایی، زبان نهم، تنظیم شده بود. او زمانی کتاب «متولد یک روز آبی: درون ذهن خارق‌العاده یک ساوانت اوتیستیک» اثر دانیل تامت را تنها کتابی توصیف کرد که احساس او را نسبت به جهان به تصویر می‌کشید. لی می‌گوید اگر وینسنت «احساسی» زندگی می‌کرد، جیمز «متفکرانه» می‌زیست، و او می‌خواست کتابش برای جیمز «به شفافیت خود جیمز، منطقی و عقلانی» باشد. 🔸ماه‌ها پس از درگذشت او، لی نگران بود که واژگان لازم برای نوشتن درباره جیمز را در اختیار ندارد، اما سپس به نوشتن پرداخت و دریافت: «البته که می‌توانم این کار را انجام دهم، این کاری است که من انجام می‌دهم.» کتاب «چیزها در طبیعت صرفاً رشد می‌کنند» (Things in Nature Merely Grow)، که خاطرات او از فقدان پسرانش است، قاطعانه غیراحساسی است و با این حال، ممکن است با نیروی عاطفی‌اش خواننده را مبهوت کند. او آن را در کمتر از دو ماه به رشته تحریر درآورد. اغلب از او می‌پرسند آیا نوشتن کتاب برایش پالایش‌دهنده بوده است؟ او پاسخ می‌دهد: «نه، هرگز!» اگر تسلایی هم در کار بوده، «تسلای اندیشیدن» بوده است. او می‌گوید: «هنگامی که کتاب را می‌نوشتم، احساس می‌کردم در مرکز یک طوفان هستم. چشم طوفان آرام‌ترین مکان است. بسیار ساکت و شفاف» و سپس نوشتن را به پایان برد و دوباره به درون طوفان گام نهاد. او به من می‌گوید: «زندگی من به عنوان زنی بسیار عجیب ادامه دارد»، عجیب از آن رو که فقدان‌هایش بسیار شدید هستند: «وقتی بیرون می‌روم، مردم همواره به من می‌نگرند و می‌گویند: “زن بیچاره”.» 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yP6 @ibna_official

🔰نوشتن به مثابه مبارزه؛ تقاطع ادبی تونی موریسون و محمد علی کلی 🔸تونی موریسون، ویراستار جوان و آینده‌دار در آن زمان، نه‌تنها نقش محرک و ناظر را ایفا کرد، بلکه با درک عمیق از قدرت روایت، سعی کرد صدای محمد علی را همان‌گونه که بود حفظ کند. 🔸موریسون در تعاملاتش با نویسندگان، هم‌زمان مدافع، منتقد و راهنما بود؛ در برابر علی و دورهام، نقشی میانجی‌گرانه ایفا می‌کرد که در آن باید میان انتظارات بازار نشر، حساسیت‌های فرهنگی سیاه‌پوستان، و خواسته‌های شخصی علی توازن برقرار می‌کرد. او سبک علی را چنین توصیف می‌کند: «خصوصیتی خصوصی که به شکلی عمومی جلوه می‌کند»، و باور داشت این ویژگی می‌تواند به گونه‌ای تازه از خودسازی سیاه‌پوستان در قالب زندگی‌نامه تبدیل شود. 🔸ایده جسورانه موریسون این بود که نه‌تنها علی باید در کتاب حاضر باشد، بلکه خود فرآیند ساخت کتاب نیز باید بخشی از متن شود. به باور او، «ساختن کتاب» به جای «نوشتن کتاب» امری زنده و مشارکتی است؛ همچون موسیقی جاز یا هنر آفریقایی، جایی که هنرمند با اثر یکی می‌شود و مخاطب نیز در آن مشارکت دارد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yVs @ibna_official

🔰گفت‌وگوی «ایبنا» با رامتین شهبازی، منتقد و مدرس سینما؛ ما هنوز درگیر تعاریف قدیمی و محدودمان از اقتباس هستیم/ امروز اقتباس در جهان تغییراتی بنیادی کرده است 🔸رامتین شهبازی گفت: اقتباس کار آسانی نیست. چرا؟ چون باید بتوانیم وفاداری نسبت به متن اصلی را حفظ کنیم، در حالی که در کنار آن، اثر جدیدی خلق کنیم که درک و اثرگذاری خودش را داشته باشد 🔸 در حال حاضر، اقتباس یعنی استفاده از منبع‌های متعدد و تلفیق آن‌ها برای ساخت اثر جدید. این فرآیند، هم پیچیده است و هم نیاز به وفاداری و درک عمیق دارد. کارگردان و نویسنده باید بتوانند اثر اصلی را راضی کنند و از نظر حقوقی و فنی هم کارشان را انجام دهند. در چند سال اخیر، وضعیت این حوزه بسیار پیشرفت کرده است؛ نمونه‌های متعدد در سینما و سریال‌ها داریم که بر اساس آثار ادبی ساخته شده‌اند، مانند فیلم‌های جنگ یا سریال‌های مختلف. اما هنوز نیازمند تقویت این بسترهای داستان‌گویی و ارتقای سطح مطالب هستیم. 🔸متأسفانه، در حوزه نظری، هنوز منابع زیادی نداریم. کتاب‌هایی که موجود است، بیشتر قدیمی و نیازمند بروزرسانی هستند. در حوزه اقتباس، منابع خارجی متنوع و غنی هستند، ولی در داخل کشور به دلیل محدودیت‌های ترجمه و نشر، دسترسی به کارهای جدید سخت است. چند اثر ایرانی هم در این زمینه نوشته شده، اما هنوز کار کامل و جامع در این حوزه صورت نگرفته است. باید تلاش کنیم تا هم مراکز پژوهشی و هم نویسندگان داخلی بیشتر در این مسیر فعال شوند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yGT

🔰گفت‌وگوی ایبنا با کاظم سادات‌اشکوری؛ روزنامه‌ها تا پیش از اواخر دهه ۴۰ توجهی به معرفی کتاب نداشتند 🔸در اواخر دهه ۴۰، روزنامه‌های «کیهان» و «اطلاعات» تلاش کردند با نوآوری‌هایی بررسی و مرور کتاب در روزنامه‌ها را توسعه دهند و آدم‌های جدیدی را مسئول صفحات هنر و ادبیات کردند. در «کیهان» سیروس طاهباز و در «اطلاعات» جواد مجابی مسئول بخش هنر و ادبیات بودند و با دعوت از نویسندگان برجسته‌ای مانند احمد شاملو و م.آزاد فضایی جدید برای معرفی کتاب ایجاد کردند. 🔸نگارش نقد و بررسی کتاب به معنای امروزی آن، پیش از روزنامه «اطلاعات» هم وجود داشت، اما به‌صورت پراکنده و عمدتاً در مجلات تخصصی. من در کتاب «نگاهی به نشریات گهگاهی» این نشریات را معرفی کردم. در دهه ۳۰، نشریه‌ای به نام «انتقاد کتاب» توسط انتشارات نیل منتشر می‌شد که از کیفیت بالایی برخوردار بود. 🔸 این نشریه چند دوره منتشر شد و نقدهایی درباره ایرادات ترجمه کتاب‌ها ارائه می‌کرد و برای اولین بار به تحلیل دقیق جملات و پاراگراف‌های کتاب‌ها و ترجمه‌ها می‌پرداخت. همچنین، در اواخر دهه ۴۰، انتشارات مروارید نشریه‌ای به نام «بررسی کتاب» منتشر کرد که توسط آقای مجید روشنگر، که اکنون سالهاست به امریکا مهاجرت کرده، اداره می‌شد و من هم در آن مطالبی داشتم. مجلاتی مانند «راهنمای کتاب»، «آشنایی با کتاب» و «کتابهای ماه»، که زیر نظر ایرج افشار منتشر می‌شد، هم بودند. 🔸 در دهه ۵۰، مجله «کتاب امروز» که در انتشارات فرانکلین منتشر می‌شد، هم به‌طور اختصاصی به موضوع کتاب می‌پرداخت. اما روزنامه‌ها تا پیش از اواخر دهه ۴۰ توجه چندانی به معرفی کتاب نداشتند. در آن زمان فقط دو روزنامه «کیهان» و «اطلاعات» وجود داشتند. با این حال، معرفی کتاب در روزنامه‌ها اغلب به‌صورت اخبار کوتاه بود و ضمیمه‌های آنها بیشتر به نقدهای عمیق‌تر و مفصل‌تر می‌پرداختند. من در کتاب «جلوه‌های هنر و ادبیات در روزنامه‌ها» که در سال ۱۳۸۸ منتشر کرده‌ام، همه اینها را معرفی کرده‌ام. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yW4 @ibna_official

🔰مروری بر «ادراک و چشم‌انداز ژئوپلیتیک ترکیه»؛ احیای عثمانی‌گری؛ احضار خاطره‌ای تاریخی 🔸مولف در کتاب نشان داده‌ که رویدادهای ژئواستراتژیک عمده در سده گذشته تأثیر محسوسی بر فرایندهای ژئوپلیتیکی ترکیه گذاشته و حتی نوعی قاعده‌مندی بین این روابط قابل استخراج است. 🔸قلمروسازی ژئوپلیتیکی مفهومی است که در برابر قلمروسازی جغرافیایی به عنوان مفهومی دال بر ضمیمه‌سازی خاک در رویه کلاسیک آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. در قلمروسازی ژئوپلیتیکی، خاک یک کشور دیگر به کشور نخست ضمیمه نمی‌شود، اما عملاً به صورت دفاکتو تبدیل به حوزه نفوذ و کنشگری یک دولت دیگر می‌گردد. 🔸هراس یک امر واقعی در بین کمالیست‌ها بود، به‌ویژه که همسایگی با کشوری مانند شوروی که استالین در رأس آن قرار داشت، کاری آسانی به شمار نمی‌رفت. تجربه اشغال ایران توسط ارتش سرخ و تلاش برای تجزیه آن از سوی شوروی در دهه پنجاه میلادی هم پیش روی آنها بود. به هرحال، این معنادهی به جهان بیرون در شکل‌گیری ژئوپلیتیک ترکیه نقش داشت. 🔸اصولاً یکی از ویژگی‌های سیاست خارجی ترکیه، نقش‌پذیری است، یعنی ترکیه «نقش‌های تجویزی» را در هماهنگی با سایر بازیگران اصلی بین‌المللی (غربی) می‌پذیرد و با اهداف خود همسان می‌کند برعکسِ ایران که نقش‌های آن «اعلامی» است. همین موضوع موجب کاهش اصطکاک ترکیه با سایر کشورها یا جامعه جهانی می‌شود‌. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yWc @ibna_official

🔰۷ خرداد سالروز درگذشت باقر پرهام مترجم نام‌آشنای علوم انسانی؛ مترجم هگل، دورکیم، مارکس، اشتراوس، بودن و فوکو 🔸کمبود کتاب‌های مرجع، ضرورت شناساندن روش علمی و فلسفی غرب، نیز کوشش در جهت تغییر ماهوی نثر فارسی از عمده علل روی آوردن باقر پرهام به امر ترجمه بود. 🔸هفتم خردادماه سال ۱۴۰۲ بود که خبر درگذشت باقر پرهام، مترجم پرکار آثار فلسفه، جامعه‌شناسی و دین منتشر شد. پرهام که از بنیان‌گذاران کانون نویسندگان ایران نیز بود، با نثری روان، دقیق و علمی به ترجمه آثار همت گماشت و همواره در پیشگفتار کتب، توصیفی از اثر، نیز مولف آن به دست می‌داد. 🔸پرهام به گفته خود، به چند دلیل، مترجمی را پیشه کرده بود. نخست، کمبود کتاب‌های مرجع، به‌ویژه برای دانشجویان رشته‌های علوم انسانی، که خود در دوران تحصیل، طعم تلخ این کمبود را چشیده بود، دوم، ضرورت شناساندن روش علمی و فلسفی غرب در کار تألیف و گزارش مطلب در قالب کتاب و نوشته به فارسی‌زبانان، نیز کوشش در جهت تغییر ماهوی نثر فارسی. آنچه در پی می‌آید، کتاب‌شناسی آثار این مترجم – پژوهشگر جامعه‌شناسی و فلسفه است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yVT @ibna_official

🔰«مائوئیسم» در گفت‌وگو با سعید کلاتی مترجم و پژوهشگر؛ عمل، تنها معیار سنجش حقیقت است 🔸سعید کلاتی گفت: کتاب «مائوئیسم؛ برگی از تاریخ جهان» تاریخ دوگانه مائوئیسم و جذابیت ماندگارش هم نزد خیال‌باف‌های تشنه قدرت و هم نزد شورشی‌های تهیدست در سراسر دنیا را می‌کاود. 🔸در واقع مائوئیسم فرم بومی‌شده مارکسیسم است. مائو روستازاده‌ای بود که تا پایان عمر خود به این روستازادگی افتخار می‌کرد و همان‌طور که در کتاب هم بارها و بارها به آن اشاره می‌شود هرگز زیر بار پروتکل‌های رسمی عالم سیاست و دیپلماسی نرفت و با پیژامه و دهانی که بوی سیر و پیاز می‌داد به دیدن مقامات عالی‌رتبه کشورهای دیگر می‌رفت. 🔸 مائو زمانی به قدرت رسید که بخش عمده‌ای از سرزمین چین را روستاها و روستایی‌ها تشکیل می‌دادند و دقیقاً به همین دلیل هم صدای او شنیده شد و چینی‌های زیادی همراهش شدند تا تحت رهبری او به برابری و مساوات برسند. شعارها و آموزه‌های فوق‌العاده ساده مائو که برای بی‌سوادترین انسان‌ها قابل‌فهم بودند به بسط و اشاعه مائوئیسم در سراسر جهان کمک کرد. 🔸مائوئیسم فقط و فقط محصول اندیشه‌های مائو است و نه حتی اخلاف او. به‌طوری‌که حتی رهبران بعدی چین از دنگ شیائوپینگ گرفته تا شی جین پینگ همگی به‌نوعی از اندیشه‌های مخوف مائو برائت جسته‌اند. جمله معروفی وجود دارد که می‌گوید: «مائو در ۹ سپتامبر ۱۹۷۶ چند میلیارد انسان را نجات داد، او مُرد.» گذشته از طنز این جمله حقیقتی عیان در آن پنهان است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yKN @ibna_official

🔰آیین رونمایی از اطلس جغرافیایی دفاع مقدس عنوان شد؛ اطلس نبردهای سرنوشت‌ساز، اثری برای تشریح تحولات جبهه جنوب 🔸مولف کتاب «اطلس نبردهای سرنوشت‌ساز» گفت: این اطلس در پی تبیین و تشریح تحولاتی است که در جبهه جنوب غرب روی داده است. عملیات‌های متعددی از آبادان تا شلمچه اتفاق افتاده است که در این اطلس مورد بررسی قرار گرفته است. 🔸اکبر رستمی، مدیر گروه مطالعات و جغرافیای نظامی مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس عنوان کرد: اطلس نبردهای سرنوشت‌ساز هم هفتمین اطلس است که امروز رونمایی خواهد شد. این کتاب از سال ۹۸ تا چندی پیش مورد تحقیق و نگارش بود و در چاپ آن از اسناد دست اول استفاده شده است. محدوده جغرافیایی که در این اطلس مورد بررسی قرار دارد از طلائیه تا آبادان است و بزودی هم اطلس و شناسنامه لشکر ۲۵ رونمایی خواهد شد. 🔸او ادامه داد: به موضوعات هجوم سراسری ارتش عراق در عملیات بیت‌المقدس، کربلایی۴ و ۵ و چندین عملیات مهم دیگر هم در این اطلس اشاره شده است. جنگ ما از شلمچه آغاز شد و در این منطقه هم پایان یافت و همواره این محدوده مورد توجه مقام معظم رهبری بوده است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yW7 @ibna_official

🔰کتاب «فی سبیل‌الله: فتوحات عرب و برپایی امپراتوری اسلامی»؛ روایتی نو از فتوحات 🔸کتاب «فی سبیل‌الله: فتوحات عرب و برپایی امپراتوری اسلامی» اثری پیشگامانه که ضمن بهره‌گیری از اطلاعات غنی زندگینامه‌ای و جغرافیایی منابع اولیه مسلمانان، با ترکیب رویکردهای مختلف و مجموعه شواهد مختلف، روایتی تازه از فتوحات اعراب و تأسیس امپراتوری اسلامی ارائه می‌دهد. 🔸اعراب محور اصلی و تقریباً یگانه روایات فتح مسلمانان هستند و این امری عادی برای آثار مدرن در این زمینه است. با این حال، در همان دوره، خزرها، بلغارها، آوارها و ترک‌ها در حاشیه ابرقدرت‌های بیزانس و ایران، حکومت‌هایی را تأسیس کردند. در واقع، خزرها و ترک‌ها در قرن‌های هفتم و هشتم همچنان رقبای اصلی اعراب بودند. نقش این دولت‌های پیرامونی در داستان موفقیت اعراب در این روایت برجسته شده است. کتاب «فی‌سبیل‌الله» که نوآورانه و قابل فهم است، روایتی خوشایند از یک دوره تحول‌آفرین در تاریخ باستان است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yWL @ibna_official

🔰نماینده اتحادیه ناشران روسیه در گفت‌وگو با ایبنا؛ مردم روسیه با ادبیات جدید و معاصر ایران بیگانه‌اند 🔸نماینده اتحادیه ناشران روسیه، می‌گوید: متاسفانه مردم در روسیه از ادبیات معاصر ایران، چیز زیادی نمی‌دانند، چون جریان ترجمه، به قدری ضعیف است که می‌توان گفت کتابی به طور جدی ترجمه نمی‌شود. 🔸متاسفانه مردم در روسیه از ادبیات معاصر ایران، چیز زیادی نمی‌دانند اما از شعر قدیم فارسی، مانند اشعار حافظ، مولانا و خیام می‌خوانند. علاوه‌براین، درباره شرق‌شناسی، تاریخ ایران و ادبیات معاصر ایران، کتاب‌هایی در روسیه وجود دارد اما عموم مردم مخاطب این کتاب‌ها نیستند؛ به عبارت دیگر، افرادی که به‌طور تخصصی در زمینه مطالعاتی فعالیت دارند، به این منابع مراجعه می‌کنند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yWP @ibna_official