🔰گفت‌وگوی «ایبنا» با رامتین شهبازی، منتقد و مدرس سینما؛ ما هنوز درگیر تعاریف قدیمی و محدودمان از اقتباس هستیم/ امروز اقتباس در جهان تغییراتی بنیادی کرده است 🔸رامتین شهبازی گفت: اقتباس کار آسانی نیست. چرا؟ چون باید بتوانیم وفاداری نسبت به متن اصلی را حفظ کنیم، در حالی که در کنار آن، اثر جدیدی خلق کنیم که درک و اثرگذاری خودش را داشته باشد 🔸 در حال حاضر، اقتباس یعنی استفاده از منبع‌های متعدد و تلفیق آن‌ها برای ساخت اثر جدید. این فرآیند، هم پیچیده است و هم نیاز به وفاداری و درک عمیق دارد. کارگردان و نویسنده باید بتوانند اثر اصلی را راضی کنند و از نظر حقوقی و فنی هم کارشان را انجام دهند. در چند سال اخیر، وضعیت این حوزه بسیار پیشرفت کرده است؛ نمونه‌های متعدد در سینما و سریال‌ها داریم که بر اساس آثار ادبی ساخته شده‌اند، مانند فیلم‌های جنگ یا سریال‌های مختلف. اما هنوز نیازمند تقویت این بسترهای داستان‌گویی و ارتقای سطح مطالب هستیم. 🔸متأسفانه، در حوزه نظری، هنوز منابع زیادی نداریم. کتاب‌هایی که موجود است، بیشتر قدیمی و نیازمند بروزرسانی هستند. در حوزه اقتباس، منابع خارجی متنوع و غنی هستند، ولی در داخل کشور به دلیل محدودیت‌های ترجمه و نشر، دسترسی به کارهای جدید سخت است. چند اثر ایرانی هم در این زمینه نوشته شده، اما هنوز کار کامل و جامع در این حوزه صورت نگرفته است. باید تلاش کنیم تا هم مراکز پژوهشی و هم نویسندگان داخلی بیشتر در این مسیر فعال شوند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yGT

🔰گفت‌وگوی ایبنا با کاظم سادات‌اشکوری؛ روزنامه‌ها تا پیش از اواخر دهه ۴۰ توجهی به معرفی کتاب نداشتند 🔸در اواخر دهه ۴۰، روزنامه‌های «کیهان» و «اطلاعات» تلاش کردند با نوآوری‌هایی بررسی و مرور کتاب در روزنامه‌ها را توسعه دهند و آدم‌های جدیدی را مسئول صفحات هنر و ادبیات کردند. در «کیهان» سیروس طاهباز و در «اطلاعات» جواد مجابی مسئول بخش هنر و ادبیات بودند و با دعوت از نویسندگان برجسته‌ای مانند احمد شاملو و م.آزاد فضایی جدید برای معرفی کتاب ایجاد کردند. 🔸نگارش نقد و بررسی کتاب به معنای امروزی آن، پیش از روزنامه «اطلاعات» هم وجود داشت، اما به‌صورت پراکنده و عمدتاً در مجلات تخصصی. من در کتاب «نگاهی به نشریات گهگاهی» این نشریات را معرفی کردم. در دهه ۳۰، نشریه‌ای به نام «انتقاد کتاب» توسط انتشارات نیل منتشر می‌شد که از کیفیت بالایی برخوردار بود. 🔸 این نشریه چند دوره منتشر شد و نقدهایی درباره ایرادات ترجمه کتاب‌ها ارائه می‌کرد و برای اولین بار به تحلیل دقیق جملات و پاراگراف‌های کتاب‌ها و ترجمه‌ها می‌پرداخت. همچنین، در اواخر دهه ۴۰، انتشارات مروارید نشریه‌ای به نام «بررسی کتاب» منتشر کرد که توسط آقای مجید روشنگر، که اکنون سالهاست به امریکا مهاجرت کرده، اداره می‌شد و من هم در آن مطالبی داشتم. مجلاتی مانند «راهنمای کتاب»، «آشنایی با کتاب» و «کتابهای ماه»، که زیر نظر ایرج افشار منتشر می‌شد، هم بودند. 🔸 در دهه ۵۰، مجله «کتاب امروز» که در انتشارات فرانکلین منتشر می‌شد، هم به‌طور اختصاصی به موضوع کتاب می‌پرداخت. اما روزنامه‌ها تا پیش از اواخر دهه ۴۰ توجه چندانی به معرفی کتاب نداشتند. در آن زمان فقط دو روزنامه «کیهان» و «اطلاعات» وجود داشتند. با این حال، معرفی کتاب در روزنامه‌ها اغلب به‌صورت اخبار کوتاه بود و ضمیمه‌های آنها بیشتر به نقدهای عمیق‌تر و مفصل‌تر می‌پرداختند. من در کتاب «جلوه‌های هنر و ادبیات در روزنامه‌ها» که در سال ۱۳۸۸ منتشر کرده‌ام، همه اینها را معرفی کرده‌ام. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yW4 @ibna_official

🔰مروری بر «ادراک و چشم‌انداز ژئوپلیتیک ترکیه»؛ احیای عثمانی‌گری؛ احضار خاطره‌ای تاریخی 🔸مولف در کتاب نشان داده‌ که رویدادهای ژئواستراتژیک عمده در سده گذشته تأثیر محسوسی بر فرایندهای ژئوپلیتیکی ترکیه گذاشته و حتی نوعی قاعده‌مندی بین این روابط قابل استخراج است. 🔸قلمروسازی ژئوپلیتیکی مفهومی است که در برابر قلمروسازی جغرافیایی به عنوان مفهومی دال بر ضمیمه‌سازی خاک در رویه کلاسیک آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. در قلمروسازی ژئوپلیتیکی، خاک یک کشور دیگر به کشور نخست ضمیمه نمی‌شود، اما عملاً به صورت دفاکتو تبدیل به حوزه نفوذ و کنشگری یک دولت دیگر می‌گردد. 🔸هراس یک امر واقعی در بین کمالیست‌ها بود، به‌ویژه که همسایگی با کشوری مانند شوروی که استالین در رأس آن قرار داشت، کاری آسانی به شمار نمی‌رفت. تجربه اشغال ایران توسط ارتش سرخ و تلاش برای تجزیه آن از سوی شوروی در دهه پنجاه میلادی هم پیش روی آنها بود. به هرحال، این معنادهی به جهان بیرون در شکل‌گیری ژئوپلیتیک ترکیه نقش داشت. 🔸اصولاً یکی از ویژگی‌های سیاست خارجی ترکیه، نقش‌پذیری است، یعنی ترکیه «نقش‌های تجویزی» را در هماهنگی با سایر بازیگران اصلی بین‌المللی (غربی) می‌پذیرد و با اهداف خود همسان می‌کند برعکسِ ایران که نقش‌های آن «اعلامی» است. همین موضوع موجب کاهش اصطکاک ترکیه با سایر کشورها یا جامعه جهانی می‌شود‌. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yWc @ibna_official

🔰۷ خرداد سالروز درگذشت باقر پرهام مترجم نام‌آشنای علوم انسانی؛ مترجم هگل، دورکیم، مارکس، اشتراوس، بودن و فوکو 🔸کمبود کتاب‌های مرجع، ضرورت شناساندن روش علمی و فلسفی غرب، نیز کوشش در جهت تغییر ماهوی نثر فارسی از عمده علل روی آوردن باقر پرهام به امر ترجمه بود. 🔸هفتم خردادماه سال ۱۴۰۲ بود که خبر درگذشت باقر پرهام، مترجم پرکار آثار فلسفه، جامعه‌شناسی و دین منتشر شد. پرهام که از بنیان‌گذاران کانون نویسندگان ایران نیز بود، با نثری روان، دقیق و علمی به ترجمه آثار همت گماشت و همواره در پیشگفتار کتب، توصیفی از اثر، نیز مولف آن به دست می‌داد. 🔸پرهام به گفته خود، به چند دلیل، مترجمی را پیشه کرده بود. نخست، کمبود کتاب‌های مرجع، به‌ویژه برای دانشجویان رشته‌های علوم انسانی، که خود در دوران تحصیل، طعم تلخ این کمبود را چشیده بود، دوم، ضرورت شناساندن روش علمی و فلسفی غرب در کار تألیف و گزارش مطلب در قالب کتاب و نوشته به فارسی‌زبانان، نیز کوشش در جهت تغییر ماهوی نثر فارسی. آنچه در پی می‌آید، کتاب‌شناسی آثار این مترجم – پژوهشگر جامعه‌شناسی و فلسفه است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yVT @ibna_official

🔰«مائوئیسم» در گفت‌وگو با سعید کلاتی مترجم و پژوهشگر؛ عمل، تنها معیار سنجش حقیقت است 🔸سعید کلاتی گفت: کتاب «مائوئیسم؛ برگی از تاریخ جهان» تاریخ دوگانه مائوئیسم و جذابیت ماندگارش هم نزد خیال‌باف‌های تشنه قدرت و هم نزد شورشی‌های تهیدست در سراسر دنیا را می‌کاود. 🔸در واقع مائوئیسم فرم بومی‌شده مارکسیسم است. مائو روستازاده‌ای بود که تا پایان عمر خود به این روستازادگی افتخار می‌کرد و همان‌طور که در کتاب هم بارها و بارها به آن اشاره می‌شود هرگز زیر بار پروتکل‌های رسمی عالم سیاست و دیپلماسی نرفت و با پیژامه و دهانی که بوی سیر و پیاز می‌داد به دیدن مقامات عالی‌رتبه کشورهای دیگر می‌رفت. 🔸 مائو زمانی به قدرت رسید که بخش عمده‌ای از سرزمین چین را روستاها و روستایی‌ها تشکیل می‌دادند و دقیقاً به همین دلیل هم صدای او شنیده شد و چینی‌های زیادی همراهش شدند تا تحت رهبری او به برابری و مساوات برسند. شعارها و آموزه‌های فوق‌العاده ساده مائو که برای بی‌سوادترین انسان‌ها قابل‌فهم بودند به بسط و اشاعه مائوئیسم در سراسر جهان کمک کرد. 🔸مائوئیسم فقط و فقط محصول اندیشه‌های مائو است و نه حتی اخلاف او. به‌طوری‌که حتی رهبران بعدی چین از دنگ شیائوپینگ گرفته تا شی جین پینگ همگی به‌نوعی از اندیشه‌های مخوف مائو برائت جسته‌اند. جمله معروفی وجود دارد که می‌گوید: «مائو در ۹ سپتامبر ۱۹۷۶ چند میلیارد انسان را نجات داد، او مُرد.» گذشته از طنز این جمله حقیقتی عیان در آن پنهان است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yKN @ibna_official

🔰آیین رونمایی از اطلس جغرافیایی دفاع مقدس عنوان شد؛ اطلس نبردهای سرنوشت‌ساز، اثری برای تشریح تحولات جبهه جنوب 🔸مولف کتاب «اطلس نبردهای سرنوشت‌ساز» گفت: این اطلس در پی تبیین و تشریح تحولاتی است که در جبهه جنوب غرب روی داده است. عملیات‌های متعددی از آبادان تا شلمچه اتفاق افتاده است که در این اطلس مورد بررسی قرار گرفته است. 🔸اکبر رستمی، مدیر گروه مطالعات و جغرافیای نظامی مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس عنوان کرد: اطلس نبردهای سرنوشت‌ساز هم هفتمین اطلس است که امروز رونمایی خواهد شد. این کتاب از سال ۹۸ تا چندی پیش مورد تحقیق و نگارش بود و در چاپ آن از اسناد دست اول استفاده شده است. محدوده جغرافیایی که در این اطلس مورد بررسی قرار دارد از طلائیه تا آبادان است و بزودی هم اطلس و شناسنامه لشکر ۲۵ رونمایی خواهد شد. 🔸او ادامه داد: به موضوعات هجوم سراسری ارتش عراق در عملیات بیت‌المقدس، کربلایی۴ و ۵ و چندین عملیات مهم دیگر هم در این اطلس اشاره شده است. جنگ ما از شلمچه آغاز شد و در این منطقه هم پایان یافت و همواره این محدوده مورد توجه مقام معظم رهبری بوده است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yW7 @ibna_official

🔰کتاب «فی سبیل‌الله: فتوحات عرب و برپایی امپراتوری اسلامی»؛ روایتی نو از فتوحات 🔸کتاب «فی سبیل‌الله: فتوحات عرب و برپایی امپراتوری اسلامی» اثری پیشگامانه که ضمن بهره‌گیری از اطلاعات غنی زندگینامه‌ای و جغرافیایی منابع اولیه مسلمانان، با ترکیب رویکردهای مختلف و مجموعه شواهد مختلف، روایتی تازه از فتوحات اعراب و تأسیس امپراتوری اسلامی ارائه می‌دهد. 🔸اعراب محور اصلی و تقریباً یگانه روایات فتح مسلمانان هستند و این امری عادی برای آثار مدرن در این زمینه است. با این حال، در همان دوره، خزرها، بلغارها، آوارها و ترک‌ها در حاشیه ابرقدرت‌های بیزانس و ایران، حکومت‌هایی را تأسیس کردند. در واقع، خزرها و ترک‌ها در قرن‌های هفتم و هشتم همچنان رقبای اصلی اعراب بودند. نقش این دولت‌های پیرامونی در داستان موفقیت اعراب در این روایت برجسته شده است. کتاب «فی‌سبیل‌الله» که نوآورانه و قابل فهم است، روایتی خوشایند از یک دوره تحول‌آفرین در تاریخ باستان است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yWL @ibna_official

🔰نماینده اتحادیه ناشران روسیه در گفت‌وگو با ایبنا؛ مردم روسیه با ادبیات جدید و معاصر ایران بیگانه‌اند 🔸نماینده اتحادیه ناشران روسیه، می‌گوید: متاسفانه مردم در روسیه از ادبیات معاصر ایران، چیز زیادی نمی‌دانند، چون جریان ترجمه، به قدری ضعیف است که می‌توان گفت کتابی به طور جدی ترجمه نمی‌شود. 🔸متاسفانه مردم در روسیه از ادبیات معاصر ایران، چیز زیادی نمی‌دانند اما از شعر قدیم فارسی، مانند اشعار حافظ، مولانا و خیام می‌خوانند. علاوه‌براین، درباره شرق‌شناسی، تاریخ ایران و ادبیات معاصر ایران، کتاب‌هایی در روسیه وجود دارد اما عموم مردم مخاطب این کتاب‌ها نیستند؛ به عبارت دیگر، افرادی که به‌طور تخصصی در زمینه مطالعاتی فعالیت دارند، به این منابع مراجعه می‌کنند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yWP @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با مولف هرمزگانی؛ اولویت کار ناشران هرمزگانی ترجمه است/ تعریف درستی از واژه فانتزی در زبان ما وجود ندارد 🔸 کیان گلوانی، رمان نویس اهل بندرعباس معتقد است که ناشران هرمزگانی از تالیفات نویسندگان استقبال نمی‌کنند و اولویت آنها ترجمه است. 🔸واقعیت امر این است که ترجمه درستی از واژه فانتزی در زبان ما وجود ندارد، اما به شکل کلی آن را برای خطاب قرار دادن آن دسته از کتاب‌های داستانی به کار می‌برند که با استفاده از عناصر جادویی و غیرواقعی، فضایی خیال انگیز برای داستان ایجاد می‌کنند و به این‌صورت میزان جذابیت را به اوج می‌رسانند؛ اما ترجیح کلی‌ام این است که «آران دایان» را به عنوان یک کتاب معمایی طبقه‌بندی کنم زیرا شاکله اصلی داستان بر این ژانر استوار است و عناصر جادویی صرفاً به سان کاشی‌کاری‌های زیبایی که برای زیبا سازی قصر به کار می‌رود، در داستان حضور دارند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6y78 @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «هایدگر و نازیسم» نوشته ویکتور فاریاس؛ فیلسوف نازی 🔸برخلاف روایت‌های رسمی که پیوند هایدگر با نازیسم را امری گذرا، سیاسی و بی‌ارتباط با تفکر فلسفی او معرفی می‌کنند، فاریاس با تکیه بر اسناد تاریخی و شواهد مکتوب، نشان می‌دهد که این ارتباط نه‌تنها عمیق و ایدئولوژیک، بلکه تا پایان عمر هایدگر نیز استمرار داشته است. 🔸در بخش نخست کتاب «هایدگر و نازیسم»، ویکتور فاریاس به بررسی سال‌های آغازین زندگی و شکل‌گیری فکری هایدگر می‌پردازد؛ سال‌هایی که از کودکی و نوجوانی او در محیطی مذهبی و سنت‌گرا آغاز می‌شود و تا رسیدن به جایگاه علمی و اجتماعی در دانشگاه فرایبورگ ادامه دارد. نویسنده از همان ابتدا به خواننده نشان می‌دهد که چگونه زمینه‌های خانوادگی، تربیتی و فرهنگی هایدگر در دوران رشد، نوعی گرایش درونی به نظم، اقتدار و پیروی از ساختارهای سلسله‌مراتبی را در او پرورش داد. در واقع، فاریاس معتقد است که بذرهای وفاداری فکری هایدگر به ناسیونال‌سوسیالیسم را باید در همین دوران جست‌وجو کرد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yW6 @ibna_official

🔰محمدرضا حسینی بهشتی «عصر مدرن را در آینه آثار بیکن» بررسی کرد؛ طبیعت در محکمه عقل 🔸محمدرضا بهشتی:‌بیکن معتقد است عقل همچون محکمه‌ایست که باید طبیعت را به عنوان متهم فرابخواند و آن را مجبور کند تا به سوالات خاصی پاسخ دهد. 🔸برای هر واژه، یکسری از معانی به تدریج محو شده و معانی جدیدی به آن وارد می‌شوند. یکی از اندیشمندانی که نظام فکری محکم، منسجم و حساب‌شده‌ای دارد، ایمانوئل کانت است، با تمامی دقتی که وی در ساختن نظام فکری خود به کار گرفته، معنی واژگان نزد او تا حدی متفاوت هستند. دگرگونی‌های مفهومی حتی در آثار او نیز به چشم می‌خورند. در آثار کلاسیک، مفاهیم مختلف یک واژه گاهی مکمل هستند و گاهی متعارض. تشخیص این روابط برعهده مورخ اندیشه‌هاست. 🔸«با بیکن جریانی از تجربه‌گرایی آغاز می‌شود و با دکارت جریانی از عقل‌گرایی. اتفاقات مهمی در قرون دوازدهم، سیزدهم، و چهاردهم میلادی رخ داد که به فروپاشی تصویر قرون وسطایی از جهان انجامید؛ شناخت این دوره برای ما ایرانیان از اهمیت بسزایی برخوردار است. فیلسوفان پس از این دوره به این نتیجه رسیدند که اندیشه به پایه‌های جدیدی احتیاج دارد؛ در همین راستا دکارت از یک بنیان تزلزل ناپذیر سخن گفت. بیکن و دکارت در آغاز عصر مدرن به اهمیت روش در اندیشیدن اشاره کرده و هریک سعی کردند روشی مناسب برای اندیشیدن عرضه کنند. «روش» وسیله‌ای ضروری برای شناخت حقیقت دانسته شد. بیکن در اثر مهم خود با عنوان احیای کبیر بخشی دارد به نام ارغنون نو (novum organum). 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yX2 @ibna_official

🔰بازنویسی/بازآفرینی در گفت‌وگو با مجید شفیعی؛ از «دیو و دلبر» تا «همشهری کین»؛ روایت قصه‌ها در آیینه زمان 🔸قصه‌ها فراتر از مرزها و زمان‌ها سفر می‌کنند؛ مجید شفیعی با اشاره به شباهت‌هایی میان فیلم «همشهری کین» و داستان «دیو و دلبر» بر ریشه‌های مشترک روایت‌ها تأکید می‌کند. او معتقد است که بازنویسی و بازآفرینی متون کهن، همچون پلی میان ادبیات کلاسیک و هنر معاصر عمل می‌کنند و با نگاهی نو می‌توانند افسانه‌ها را به زبان جهانی امروز بازگو کنند. 🔸آثار کهن ایرانی مثل شاهنامه، کلیله و دمنه، منطق‌الطیر، گلستان، مثنوی و بسیاری از قصه‌ها و افسانه‌ها، درون‌مایه‌های انسانی، اخلاقی، فلسفی و اسطوره‌ای دارند که فراتر از زمان و مکان هستند و برای هر مخاطبی می‌توانند آشنا و قابل لمس باشند. البته چگونگی بازنویسی یا بازآفرینی مهم است. اگر بازنویسی فقط به روان کردن و خلاصه‌سازی محدود شود یا زبان خیلی خشک و آموزشی داشته باشد، هیچ جذابیتی، حتی برای مخاطب داخلی هم ندارد. ولی اگر نویسنده بتواند از دل این داستان‌های کهن، یک روایت مدرن و زنده بیرون بکشد، به راحتی می‌تواند توجه خواننده امروزی را به خود جلب کند. 🔸نویسندگان در تمام این سال‌ها به بازنویسی برخی متون خاص چون شاهنامه و مثنوی و یکی دو اثر دیگر پرداخته‌اند. خود من سال‌ها پیش بازنویسی متنی ارزشمند اما کمتر شناخته شده را در اختیار ناشر گذاشتم و او نپذیرفت کار مرا منتشر کند چون بر این باور بود که مخاطب، متن کلاسیک را نمی‌شناسد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yWm @ibna_official