🔰مولف کتاب «رشت به روایت پنج نقشه تاریخی» در گفت‌وگو با ایبنا: شناسایی مکان‌های مذهبی به یافتن زیستگاه‌های انسانی کمک می‌کند 🔸 مولف کتاب «رشت به روایت پنج نقشه تاریخی» گفت: جستجو و شناسایی مکان‌های زیارتی و مذهبی، یاری‌گر محققان و پژوهشگران در یافتن زیستگاه‌های انسانی است. 🔸وی که مرمت برج تاریخی ساعت شهرداری رشت را نیز انجام داده، در معرفی کتابی که به رشته تحریر درآورده است، گفت: این کتاب شامل هفت قسمت است که پنج قسمت آن نقشه‌های پنجگانه رشت از سال ۱۲۴۹ تا ۱۳۴۵ خورشیدی را شامل می‌شود و این پنج نقشه یک قرن را پوشش داده‌اند. 🔸وی با یادآوری اینکه ایران کشوری اسلامی است، گفت: هر زمان که عده‌ای برای زندگی در مکانی جمع می‌شدند، نمادی مذهبی می‌ساختند، بر این اساس توجه و تحقیق درباره پراکندگی‌های زیارتی و مذهبی، ما را در رسیدن به یافته‌هایی در خصوص زیستگاه‌های انسانی که قدیمی‌ترین نقاط شهر محسوب می‌شود، یاری می‌رساند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yYj @ibna_official

🔰به مناسبت انتشار «زندگی‌نامه خودنوشت» پدر نظریه تکامل؛ داروین بدون سانسور 🔸در دورانی که جامعه با حجم بالای اطلاعات، شبه‌علم، و تعارض‌های فکری روبرو است، شناخت زندگی کسی مثل داروین ما را به تأنی، شک‌ورزی مسئولانه و صبوری در مسیر کشف و پذیرش واقعیت دعوت می‌کند؛ کاری که تدریجی، پیچیده و اغلب پرهزینه اما ضروری است. 🔸مطالعه زندگی‌نامه دانشمندان، پلی میان علم و انسانیت برقرار می‌کند. وقتی پژوهشگران و دانش‌آموختگان، زندگی‌نامه فردی چون داروین را می‌خوانند، نه‌تنها با نظریات علمی او آشنا می‌شوند، بلکه با مسیر دشوار کشف، تردیدها، ناکامی‌ها و انگیزه‌های شخصی او نیز روبه‌رو می‌شوند. این شناخت انسانی، علم را از حالت انتزاعی و بی‌روح خارج کرده و به آن بُعدی ملموس و الهام‌بخش می‌بخشد. 🔸اندیشه‌های دانشمندان، به‌ویژه متفکرانی مانند داروین، محصول تلفیق پیچیده‌ای از تجربه‌های علمی و شخصی هستند. کشفیات علمی، البته بنیان اصلی نظریه‌ها را می‌سازند؛ اما مسیر رسیدن به این کشفیات به‌شدت تحت‌تاثیر زمینه‌های شخصی، تربیتی، خانوادگی و فرهنگی دانشمند است. 🔸آگاهی از زندگی‌نامه داروین، امروز فراتر از شناخت یک دانشمند بزرگ، درک عمیق‌تری از رابطه انسان با علم، شک، و حقیقت را برای ما فراهم می‌کند. داروین نمونه‌ای کم‌نظیر از کسی است که با وجود فشارهای اجتماعی، مذهبی و شخصی، مسیر اندیشه‌ورزی مستقل را پی گرفت. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yVY @ibna_official

🔰حسادت یا سوء تفاهم؟ چرا مارک تواین همیشه به انتساب آثار به شکسپیر شک داشت؟ 🔸اشتباه تواین در این بود که تجربه خودش را مبنای قضاوت قرار می‌داد. او در سال‌های پایانی عمرش بخش زیادی از وقتش را صرف دیکته‌کردن خاطراتش کرده بود که تا آن زمان به ۴۵۰ هزار کلمه رسیده بود؛ بنابراین نمی‌توانست باور کند که شکسپیر هیچ نامه یا دست‌نوشته‌ای از خود بر جای نگذاشته باشد. با کمبود شدید مدارک اصلی، شرح‌حال‌نویسان شکسپیر ناچار به چند حکایت کهنه که مدتی طولانی پس از مرگ او روایت شده‌اند، تکیه کرده‌اند. تواین این موضوع را با شهرت خودش مقایسه می‌کرد. 🔸چه چیزی تواین را به چنین حمله‌ای علیه شکسپیر وامی‌داشت؟ بخشی از آن ناشی از سرخوردگی عمیقش از انسان‌ها بود که در سال‌های پایانی عمر بیشتر هم شد: باورش به اینکه دنیا پر از احمق‌ها و متقلب‌هایی مثل مری بیکر ادی، بنیان‌گذار علم مسیحی است. او نوشت: «فکر می‌کنم او [شکسپیر] و مادر ادی دقیقاً یک جفت‌اند – یک جفت شارلاتان.» تواین، علاقه و اعتقاد عمومی به شکسپیر را نشانه ساده‌لوحی مردم می‌دانست؛ مردمی که فقط از سر تقلید و پیروی کورکورانه چیزی را می‌پذیرفتند. 🔸تواین، مانند بسیاری از منکران شکسپیر، می‌گفت آثار او دانش گسترده‌ای از دادگاه‌ها و روال قضایی را نشان می‌دهد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yVq @ibna_official

🔰گفت‌وگو با فریدون مجلسی نویسنده کتاب «ولی افتاد مشکل‌ها»؛ مصدق از ۹ اسفند تا ۲۵ مرداد شاه را کنار گذاشت 🔸فریدون مجلسی:‌شخصاً با نظر دکتر صدیقی موافقم و برکناری نخست‌وزیر را در غیاب مجلس که به کرات اتفاق افتاده بود، قانونی می‌دانم. تردیدی نیست که برخی نظر متفاوتی دارند که تاثیری در نتیجه کار ندارد. 🔸مأموریت مصدق، رئیس فراکسیون اقلیت مجلس شانزدهم، در تشکیل یک دولت اقلیت محقق کردن قانون ملی کردن نفت «در راه سعادت ملت ایران» بود. اما در عمل مسائلی پس از دادگاه لاهه پیش آمد که منجر به استعفای مصدق و قیام ملی ۳۰ تیر و بازگشت مقتدرانه او به صحنه شد. این بار گویی برنامه ملی کردن نفت اهمیت کمتری یافته باشد، مصدق با در اختیار گرفتن وزارت دفاع و تصفیه ارتش از افسران رضاشاهی، و گرفتن اختیارات قانون‌گذاری و تعطیل مجلس سنا و عملاً به بهانه مقتضیات مشروطه به حذف شاه از صحنه سیاسی ایران پرداخت که در نهایت به برگزاری رفراندوم برای تعطیل مجلس شورای ملی رسید. 🔸شخصاً با تحلیل ضد رضاشاه بودن مصدق موافق هستم. اما توجه داشته باشیم که پس از آذر ۱۳۱۴ که دکتر متین دفتری جوان، داماد مصدق و طرفدار دولت نازی آلمان، به معاونت وزارت دادگستری می‌رسد و دکتر شاخت رئیس بانک ملی آلمان را برای برنامه‌ریزی توسعه اقتصادی با ایران می‌آورد، رضاشاه مشاوران لیبرال خودش از جمله محمدعلی فروغی نخست‌وزیر را کنار می‌گذارد و به سیاست ناسیونالیستی حامی آلمان روی می‌آورد. در این زمان روابط او با مصدق که او نیز ناسیونالیست و ضدانگلیسی بود بهبود می‌یابد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yYW @ibna_official

🔰مولف کتاب «روح الله» در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛ وفاداری به حقیقت تاریخی در مرور کارنامه امام 🔸هادی حکیمیان، مولف و پژوهشگر گفت: درروایت ها تلاش شده است تا مستند و مبتنی بر منابع معتبر باشد. حتی نظرات و دیدگاه‌های منتقدان امام، از جمله برخی جریان‌ها و گروه‌های منتقد در حوزه علمیه، در کتاب منعکس شده است. 🔸در این اثر، روایت زندگی امام خمینی (ره) با اتکا بر منابع مستند تاریخی ارائه شده است. در سراسر کتاب، سخنان و مواضع امام به‌طور مستقیم از اسناد معتبر، از جمله کتاب «صحیفه امام»، نامه‌ها، مکتوبات و سخنرانی‌های نقل شده و کوچک‌ترین دخل و تصرفی در واژگان در آن صورت نگرفته است. ممکن است در بخش‌هایی محدود (حداکثر دو تا سه مورد) که مربوط به شخصیت‌های فرعی هستند، از عناصر تخیل و تصویرسازی بهره گرفته شده باشد؛ با این حال، هیچ‌کدام از این موارد به خود شخصیت امام مربوط نیست. با وجود مستند بودن محتوای کتاب، تلاش شده است تا با بهره‌گیری از ابزارهای رایج در نگارش رمان، زندگی‌نامه و روایت داستانی، متنی روان، خواندنی و همراه با تصویرسازی‌های دقیق ارائه شود.‌ 🔸منابع اصلی این کتاب، مجموعه‌ای از اسناد معتبر، نشریات و روزنامه‌های دوران انقلاب، خاطرات شخصیت‌های مرتبط و آثار منتشرشده رسمی است. هرچند برخی کتاب‌های منتشرشده درباره امام خمینی (ره) از کیفیت بالایی برخوردارند برای نمونه، کتاب «الف لام میم خمینی»، اما اغلب آن‌ها روایت خود را با پیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ به پایان می‌رسانند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yYm @ibna_official

🔰بازنویسی و بازآفرینی در گفت‌وگو با اسدالله شعبانی؛ خلاقیت واقعی در «بازآفرینی» ادبیات کهن برای بچه‌هاست نه «بازنویسی» آن 🔸اسدالله شعبانی، شاعر و نویسنده پیشکسوت ادبیات کودک، معتقد است قصه‌ها و متل‌های قدیمی باید با نگاه امروزی بازآفرینی شوند؛ چرا که بسیاری از عناصر آن‌ها، مانند عادی‌سازی خشونت یا کلیشه‌های جنسیتی، دیگر مناسب دنیای کودک امروز نیستند. او تأکید می‌کند که نباید صرفاً به بازنویسی بسنده کرد، بلکه باید با خلاقیت و درک روان‌شناسی کودک، محتوای این داستان‌ها را پالایش و انسانی‌تر کرد. 🔸به گفته شعبانی بعضی براین باورند: کسانی که خلاقیت ندارند به بازنویسی می‌پردازند. این سخن، هم درست است هم نادرست؛ بسیاری از کسانی که به این قلمرو پا می‌گذارند نه شناختی از ادبیات کودک دارند نه شناخت درستی از ادبیات کهن. به همین‌خاطر، بازنویسی‌هاشان ژورنالیستی است و خودشان در این توهم‌اند که در حال انجام چه کار مهمی هستند. 🔸کودکان نباید احساس کنند در فرهنگ ملی ایران، موضوع زدن بسیار عادی است و یک ذهن خلاق می‌تواند این کار را انجام دهد. بنابراین نویسنده خلاق و آگاه، باید تغییراتی در داستان ایجاد کند اما اسکلت‌بندی قصه، می‌تواند همان باشد و به روایت ماجرای خاله سوسکه و آقا موشه و موضوع ارتباط بپردازد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yYK @ibna_official

🔰توقیف «سووشون»؛ اقتباسی ادبی که مجال روایت نیافت 🔸روز گذشته اولین قسمت سریال «سووشون» در شبکه نمایش پخش شد و پس از گذشت چند ساعت خبر توقیف سریال نرگس آبیار در رسانه‌ها منتشر شد. 🔸فارغ از بحث‌های فنی، سریال «سووشون» از مسائل تاریخی مهمی صحبت می‌کند که نباید ساده از کنارش گذشت. در شرایطی که عموم مردم، دیگر حوصله و زمان خواندن کتاب‌های تاریخی را ندارند و تاریخ را از پیج‌های اینستاگرامی و شبکه‌های اجتماعی دنبال می‌کنند، «سووشون» دورنمای خوبی از وضعیت آن دوران ایران نشان می‌دهد. 🔸سیمین دانشور، این رمان را در اعتراض به وضعیت ایران در دوران اشغال و ظلم و ستمی که به مردم می‌شد، نوشته و چقدر خوب که کارگردانی مثل نرگس آبیار با حساسیت و وسواس کار اقتباس از رمان را انجام داده است. در همین قسمت اول می‌بینیم که نیروهای خارجی اشغالگر در ایران تا چه اندازه در ایران نفوذ کرده‌اند که حتی به خودشان اجازه انجام هر کاری می‌دهند. 🔸اتفاقاً در زمانه امروز چقدر به چنین حرف‌هایی نیاز است. عموم مخاطبان که با سوژه‌هایی معمولی و کلیشه‌ای در سریال‌های نمایش خانگی محاصره شده‌اند، باید داستان‌هایی مثل «سووشون» ببینند و با شخصیت‌هایی مثل یوسف آشنا شوند. پرداختن به این داستان‌ها باید بخش مهمی از رسالت فرهنگی هنرمندان و کارگردانان و به تبع آن پلتفرم‌های شبکه نمایش خانگی باشد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yZz @ibna_official

🔰گشتی در کتاب «گذرهای جستاری موجود پیاده‌رونده» کامران سپهران؛ ولوله‌ای آرام در برج‌های خاموشی 🔸«گذرهای جستاری موجود پیاده‌رونده» کتابی‌ست که با ساختن کولاژی از نقد ژورنالیستی، قصه‌گویی و دقت آکادمیک، به‌نرمی و بی‌آنکه زیاد سروصدا راه بیاندازد، ما را به تردید در قطعیت تعریف‌ها و دسته‌بندی‌ها دعوت می‌کند. 🔸شاید رضا براهنی یکی از اولین منتقدان ایرانی بود که در نقدهایش که اولین بار در مجله «فردوسی» منتشر و سپس در کتاب «طلا در مس» بازنشر شد، نگاه آکادمیک، ذوق ژورنالیستی و شم قصه‌گویی را به هم آمیخت و نقدهایی نوشت که شکلی جستارگونه داشتند. در نقدهای دوران «طلا در مس» براهنی و حتی در نقدهای متأخر او که تئوریک‌تر شدند، جابه‌جا شاعران و نویسندگان معاصر در هیئتی ظاهر می‌شوند که گویی شخصیت‌هایی داستانی‌اند. 🔸در جستارهای کتاب «گذرهای جستاری موجود پیاده‌رونده» نیز سه عنصر برسازنده ترکیب جادویی شور – شکیبایی – قصه‌گویی را آشکارا می‌بینیم. البته لزوماً قرار نیست در یک جستار، سهمی عادلانه برای هر یک از این سه عنصر منظور شود. می‌تواند یکی دست بالا را داشته باشد. مهم این است که حاصل کار، قلابی به خواننده بیاندازد و او را دنبال خود بکشاند و مهمتر از آن، تلنگری بزند به خواننده و او را درباب باورهای بدیهی درباره موضوعات مختلف به شک بیاندازد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yXB @ibna_official

🔰در سی‌امین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب پراگ؛ روایت چین از صلح، تخیل و کودکی در قلب اروپا 🔸غرفه‌ای با نام «خواندن چین» در سی‌امین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب پراگ، تبدیل به فضایی برای مواجهه‌ای تازه با ادبیات، تاریخ و تخیل چینی شد. پنج انتشارات برجسته از این کشور، با بیش از ۶۰۰ عنوان کتاب، تلاش کردند در دل پایتختی اروپایی، پلی میان شرق و غرب بنا کنند. 🔸برنامه‌ریزی غرفه چین از سوی «گروه نشر و رسانه آموزش چین» انجام شده بود؛ نهادی که در سال‌های اخیر نقش فعالی در ترویج دیپلماسی فرهنگی ایفا کرده است. کتاب‌هایی که در این غرفه به نمایش درآمده بود، تنها به معرفی تاریخ، سیاست یا فلسفه چینی محدود نمی‌شد، بلکه تلاش شده بود با روایتی متوازن، چهره‌ای چندبعدی از فرهنگ معاصر چین برای مخاطب اروپایی ترسیم شود. 🔸آنچه در غرفه چین برجسته بود، تنها نمایش آثار نبود، بلکه ساخت فضایی برای تعامل فرهنگی، درک متقابل و احترام به روایت‌های دیگر بود. غرفه‌ای که نه با اغراق یا شعار، بلکه با انتخاب‌های دقیق، چیدمان هوشمندانه و گفت‌وگوی زنده، موفق شد به‌جای آن‌که تنها کتاب بفروشد، تصویری فرهنگی بیافریند و به حافظه جمعی نمایشگاه راه یابد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6ySY @ibna_official

🔰ضرورت فهم بهتر دیدگاه مایکل بوراووی مبدع جامعه‌شناس مردم‌مدار؛ جامعه‌شناسی مردم‌مدار و ضرورت کنشگری مرزی 🔸مجتبی پورترکارانی معتقد است: جامعه‌شناسی مردم‌مدار می‌تواند به‌عنوان یک راه میانه و راهبردی برای تحقق کنشگری مرزی در ایران عمل کند: راهی که نه به انزوای آکادمیک محدود شود، نه به همکاری ابزاری با نهادهای قدرت بیانجامد و نه صرفاً به نقد نظری انتزاعی و گاه بی‌ثمر اکتفا کند. بلکه با توانمندسازی گروه‌های اجتماعی و تقویت گفت‌وگو و تعامل سازنده بین انواع مختلف جامعه‌شناسی کمک کند. 🔸جامعه‌شناسی مردم‌مدار، به دلیل تأکید بنیادین خود بر مشارکت اجتماعی، به‌کارگیری روش‌های مشارکتی و ایجاد فضاهای گفت‌وگو، می‌تواند نقش بسیار مؤثری را به‌عنوان یک کنشگر مرزی ایفا کند. این پتانسیل به‌ویژه در شرایطی مانند ایران که محدودیت‌های سیاسی و فرهنگی ممکن است کنشگری اجتماعی مستقیم را با دشواری مواجه سازد، اهمیت مضاعفی می‌یابد. 🔸جامعه‌شناسی مردم‌مدار می‌تواند با ایجاد شبکه‌های افقی، تقویت جامعه مدنی، تسهیل گفت‌وگو بین دانشگاه و لایه‌های مختلف جامعه، به پیشبرد تغییرات تدریجی و پایدار یاری رساند. پروژه‌های مشارکتی در جوامع محلی (مانند برنامه‌های توسعه پایدار بومی) یا کارگاه‌های گفت‌وگوی بین‌فرهنگی، نمونه‌هایی از ظرفیت‌های این رویکرد در ایران هستند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yXN @ibna_official

🔰«بازاندیشی در آزادی: رساله‌ای در باب مانیفست لیبرتریَن» ترجمه شد؛ علیه مداخله دولت 🔸سید مهدی مطلبی ترجمه کتاب «بازاندیشی در آزادی: رساله‌ای در باب مانیفست لیبرتریَن» نوشته موری نیوتن رتبارد (Murray . N Rothbard) را به پایان برده و آن را برای چاپ به نشر پدیدار جهان سپرده است. 🔸 «بازاندیشی در آزادی: رساله‌ای در باب مانیفست لیبرتریَن» یک اثر کلاسیک است که برای بیش از دو دهه به عنوان بهترین اثر عمومی درباره آزادی گرایی مورد ستایش قرار گرفته است. روتبارد با مروری اجمالی از ریشه‌های تاریخی آن شروع می‌کند و سپس با تعریف آزادی‌گرایی بر یک اصل اساسی تکیه می‌کند: «اینکه هیچ فرد یا گروهی از افراد نباید به شخص یا دارایی دیگری تعرض کنند». 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yTy @ibna_official