🔰نشر نگاه «خاندان صفویه؛ دگردیسی و پیامدهای ویرانگر» منتشر کرد اثری انتقادی درباره خاندان شیخ صفی 🔸کتاب «خاندان صفویه؛ دگردیسی و پیامدهای ویرانگر» صرفاً نه گزارشی تاریخی، بلکه پژوهشی است نقد محور درباره لحظه‌ای از تاریخ ایران که دگردیسی و پیامدهای ویرانگر خاندان صفویه را بازگو می‌کند. 🔸در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «دیروزِ صفویه امروزِ ماست؛ بخشی از همان ریشه درختی است که تنه و شاخ و برگ ما را ساخته و شناخت ما از خاندان آنها و رویکردشان کمک زیادی به شناخت ما از تاریخ آنها و در نتیجه تصمیم به ترمیم یا بریدن این بخش از ریشه درخت تاریخی ما می‌کند. رویکرد آنها را باید شناخت؛ در جنگ‌های کوچک و بزرگِ آنها؛ با سرزمین‌هایی مانند گرجستان که بیشتر به نام غزا صورت می‌گرفت و پادشاه خونریز، غازی نام می‌یافت یا با کشور خان‌هایی مانند اوزبکان که به نام درست‌دینی انجام می‌شد یا با امپراتوری‌هایی مانند عثمانی، تعصبی نابودگرانه به راه می‌افتاد تا آنجا که کشتن یک شیعی بیشتر از کشتن هفتاد کافر حربی ثواب در پی داشت، حال این شیعی بی‌گناه بود یا گناهکار، هیچ اهمیتی نداشت. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yZc @ibna_official

🔰نوشتن تنها کلمه‌نگاری نیست؛ امرار معاش نویسندگان در جهانی پر از عدم قطعیت 🔸نویسنده‌ای که از نوشتن برای بیمارستان تا طراحی کاریکاتور درآمد کسب می‌کند، حکایت می‌کند چگونه نوشتن تنها کلمه‌نگاری نیست، بلکه ایستادگی و زیستن در برابر بی‌جوابی‌ها و نامعلومی‌هاست. 🔸به‌عنوان نخستین زن نامزد دریافت جایزه ملی روزنامه‌نگاری کانادا مقالات جوایز بسیاری کسب کرده و اخیراً در مقاله ای درباره شغل نویسندگی نوشته است که این موضوع را مطرح می‌کند که در جهانی که کار و هویت شغلی دو وجه جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره شده‌اند، پاسخ به این پرسش که «چه‌کاره‌ای؟» همچون تعیین جایگاه اجتماعی فرد عمل می‌کند. هر یک از ما، هنگام معرفی خود، از واژه‌ای استفاده می‌کنیم که قرار است در چند ثانیه کوتاه، ما را از آنِ جمع کند. اما برای آن دسته از افرادی که مسیر حرفه‌ای‌شان نه در چارچوب مشاغل سنتی و تعریف‌شده، بلکه در مسیرهای غریب، پراکنده، و گاه به‌ظاهر نامربوط شکل می‌گیرد (همچون نویسندگان آزادکار) پاسخ به این پرسش نه‌فقط دشوار، که گاه ناممکن است. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yWp @ibna_official

🔰کتاب «سه گفتار: امشاسپندان، فروهر، فر یا خورنه» منتشر شد؛ تولدی دیگر 🔸اندیشه زایش و مرگ یکی از نخستین اندیشه‌های فلسفی ایرانیان باستان بود. آنان مرگ را تولدی دیگر می‌پنداشتند و از این رو درگذشتگان را، به صورت جنین در رحم، با پاها و دست‌های جمع آمده بر روی سینه به خاک می‌سپردند تا به همان گونه که زاده شده‌اند، به جهان دیگر درآیند. 🔸در بخشی از سرآغاز کتاب آمده است: در اسطوره داستان سیاووش آنگاه که به تندرستی از آتش می‌گذرد، به سرزمین توران پناه می‌برد، ولی سرانجام به دست افراسیاب کشته می‌شود. در پی مرگ سیاووش، گیاه درمان کننده دردها از خون وی می‌روید به نام پرسیاووشان که هر چه آن را ببرند باز می‌روید و جان تازه می‌گیرد. این گیاه نشان زندگی پس از مرگ و ادامه زندگی سیاووش است. 🔸جز اصلی وجود انسان همان جز مینوی یا فروری است که از وجود خود اهورامزدا بازتاب شده و پس از بازگشت نیز، به خود اهورا باز می‌گردد. مرگ آغاز بازگشت به جهان متعالی است و از این رو در ایران باستان بر این باور بودند که هر گاه کسی در می‌گذرد، شیون و زاری کاری است ناستوده. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yWS @ibna_official

🔰درباره‌ «تقسیم کار اجتماعی» به مناسبت انتشار «آموزش اخلاق»؛ جامعه‌ی نو، اخلاق نو 🔸امیل دورکیم:‌«تقسیم کار چون سرچشمه‌ی عالی همبستگی اجتماعی است پایه‌ نظم اخلاقی را نیز تشکیل می‌دهد.» 🔸نقش آزادی و افزایش آن در طول تاریخ برای دورکیم حائز اهمیت است. او که نظریات خود را در نقطه‌ی مقابل نظریات فردگرایانه‌ی هربرت اسپسنر و جنگ دائمی انسان‌ها برای بقای اصلح می‌داند، به افزایش آزادی و کاهش نابرابری اشاره می‌کند و جامعه را نقطه‌ی مقابل طبیعت می‌گذارد که با نابرابری موروثی عجین است. دورکیم می‌نویسد: «آزادی نه تنها ضد عمل اجتماعی نیست بلکه خود زاییده‌ی آن است. آزادی ارتباط چندانی به خواص ذاتی حالت طبیعی ندارد و برعکس، حاصل سلطه‌ی جامعه بر طبیعت است. … آزادی عبارت است از تبعیت نیروهای خارجی از نیروهای اجتماعی؛ زیرا تنها در چنین شرایطی است نیروهای اجتماعی می‌توانند توسعه یابند.... هر قدر آدمی قوی‌تر شود و حکم خود را بر اشیاء طبیعت بیشتر جاری کند، و هر قدر طبیعت را از حالت رایگان، بی‌معنا و غیراخلاقی‌اش بیشتر بیرون بکشد و آن را به موجودیتی اجتماعی نزدیک‌تر کند، آزادی بیشتر پیشرفت خواهد کرد. زیرا بشر تنها با آفریدن جهانی که خود بر آن حاکم است می‌تواند از قید طبیعت رها شود؛ و این جهان هم چیزی جز جامعه نیست. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yZJ @ibna_official

🔰قصه قفسه‌ها - ۱ قدیمی‌ترین کتاب فروشی مشهد کجاست؟/ از دستفروشی کتاب در تهران تا تاسیس «کتابخانه گلستانه» 🔸داستان یکی از قدیمی‌ترین کتابفروشی‌های فعال مشهد که ۶۴ سال است به اهالی فرهنگ و ادب خدمت‌رسانی می‌کند، شنیدنی است، قصه‌ای که از دستفروشی کتاب در تهران آغاز می‌شود و تا تاسیس «کتابخانه گلستانه» در مشهد ادامه می‌یابد. 🔸او در خصوص دلبستگی و آشنایی‌اش با کتاب گفت: وقتی تازه دست چپ و راستم را شناختم، می‌دیدم که پدرم کتاب خدا را می‌بوسد، باز می‌دیدم که مادربزرگم کتاب مفاتیح‌الجنان را می‌بوسد، آن موقع متوجه شدم کتاب، شی‌ای عزیز و مقدس است، این اتفاق روی من تاثیر گذاشت. 🔸اقبال با ذکر چند خاطره از شعبه گلستانه گفت: اینجا پر از خاطره است، خاطره‌هایی لطیف و ماندگار، ابتدای راه‌اندازی این شعبه، بیش از ۱۵۰ جوان که از طریق علاقه‌مندی‌شان با کتاب، با «کتابخانه گلستانه» آشنا شده بودند، به اینجا می‌آمدند. 🔸محمد اقبال گفت: انسانی که با کتاب مانوس باشد، به بیراهه نمی‌رود. نسل جوان، نسل شجاع و حقیقت‌جویی است که امیدوارم تمامی‌شان همیشه در مسیر کتاب و کتابخوانی باشند. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yYw @ibna_official

🔰گفت‌وگو با فاطمه بختیاری مولف «امر تاریخی و امر ایمانی»: فراخواندن گذشته برای معرفت یا رستگاری 🔸فاطمه بختیاری گفت: در دانش تاریخ امکان پرداخت به امور فراتاریخی و ایمانی به دلیل در اختیار نداشتن ابزار مفهومی کافی وجود ندارد. 🔸از همان ابتدای شکل‌گیری تاریخ‌نگاری اسلامی به خصوص در شکل متنی و رسمی آن (که شاید اواخر قرن دوم و اوایل قرن سوم زمان مناسبی است که باید به آن اشاره کرد) توجه به روایت گذشته هم در قالب تاریخی و هم ذیل مبانی ایمانی وجود داشته اما این موضوع به انتخاب مورخان بستگی داشت. گروهی از مورخان با اثرپذیری از اندیشه‌های ایمانی تاریخ را ذیل ایمان روایت می‌کردند درحالی که گروهی از مورخان در تاریخ‌نگاری خود مقید به اصول تاریخی یعنی دیدن وقایع در چارچوب زمان و مکان بودند و برای پرداخت به امور ایمانی کتاب دیگری می‌نوشتند نه کتاب تاریخی. 🔸منظور از امر ایمانی و امر تاریخی در این کتاب پرداخت به گذشته ذیل دو ساحت است. در یکی گذشته ذیل ایمان قرار می‌گیرد، به این معنا که امور مربوط به گذشته در چارچوب اصول ماوراءالطبیعی، مافوق بشری، ذهنی یا متافیزیکی روایت شود، زیرا در قالب ایمان، تبیین وقایع با این مبانی ممکن است. اما وظیفه دانش تاریخ شناخت امر تاریخی است، یعنی نزدیک شدن به شناخت واقعه‌ای که در گذشته رخ داده است و باید آن را در چارچوب زمان و مکان و قواعد فیزیک فهمید و تحلیل کرد. ممکن است تاریخ‌پژوهی بخواهد سیر اندیشه‌های الهیاتی و ایمانی در طی قرون را مورد بررسی قرار دهد، مانند چگونگی فهم وحی توسط جامعه نخستین اسلام. این مدل از شناخت امکان‌پذیر است چون تنها فرآیند یک نوع از اندیشه مورد بررسی است اما نمی‌توان در دانش تاریخ چگونگی ماهیت یک امر فراتاریخی مثل وحی، فرشته، معراج و… را مورد شناخت و بررسی قرار داد، چون این موضوع وظیفه این دانش نیست و اصلاً ابزار شناخت آن را در اختیار ندارد. این امور باید در تخصصی دیگری مانند فلسفه و یا الهیات تعریف و تحلیل شوند. 🔸در این کتاب، تاریخ «معرفت تاریخی» را مورد توجه قرار دادم تا نشان دهم در قرون ابتدایی، شناخت گذشته تنها از جنس آگاهی آن هم فقط در قالب گزارش یعنی کاری که محدثان یا وقایع‌نگاران انجام می‌دادند نبوده بلکه نوعی شناخت عمیق‌تر و لایه‌بندی شده جریان داشته و متخصصانی عهده‌دار این امر بودند. هرچند که به آن میدانی داده نمی‌شد تا به صورت رسمی و مجزا از دیگر معارف اعلام وجود کنند. 🔻درایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yYY @ibna_official

🔰در حاشیه مناقشات پیرامون جایزه‌ای که به یاسمینا خضرا اهدا شد؛ آیا جوایز ادبی، سیاسی‌اند؟ 🔸اهدای جایزه «شورای جهانی جامعه الجزایری در مهاجرت» به یاسمینا خضرا و حواشی پیرامون آن، بار دیگر این پرسش را به ذهن متبادر می‌کند که آیا بعضی جوایز ادبی که در جهان به نویسندگان اهدا می‌شوند، سیاسی‌اند و سیاست و مواضع سیاسی نویسنده بر انتخاب او به‌عنوان برگزیده برخی جوایز ادبی تأثیر دارد؟ این پرسش مخصوصاً وقتی جدی‌تر می‌شود که می‌بینیم گاه حتی درباره نوبل ادبیات هم ظن‌هایی درباره سیاسی بودن آن پیش می‌آید. 🔸احمد آرام:اعطای جایزه به یاسمینا خضرا فارغ از گمانه‌زنی‌ها و مناقشاتی که در الجزایر داشته مرا به یاد مسائل دهه ۶۰ آمریکای لاتین می‌اندازد؛ زمانی که خشونت دیکتاتورها عرصه را بر همه تنگ کرده بود. در آن زمان یک ناشر تلاش کرد با سفارش رمان درباره دیکتاتوری و مسائل سیاسی آمریکای لاتین به پنج نویسنده مشهور، دنیا را به عمق مسائلی که رخ می‌دهد، متوجه کند که موفق هم شد. در ادبیات امریکای لاتین آثاری ارزشمند چون «پاییز پدرسالار» گابریل گارسیا مارکز و «سوربز» ماریو بارگاس یوسا با تم سیاسی و موضوع دیکتاتوری خلق شده‌اند که جوایز ادبی بزرگی نصیبشان شد. 🔸زینب کاظم‌خواه، که کتاب «آخرین شب دیکتاتور» یاسمینا خضرا را به فارسی ترجمه کرده، با تأکید بر اینکه پاسخ به این پرسش که بین جوایز ادبی و مسائل سیاسی چه نسبت و رابطه‌ای برقرار است و جوایز ادبی چه تأثیری بر ادامه مسیر نویسنده می‌گذارند، 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yZG @ibna_official

🔰گفت‌وگو با فاطمه مهرزاد مترجم «این است اخلاق»؛ فکر کنید، بپذیرید، جدی باشید . 🔸این کتاب با زبان ساده، ساختار شفاف و پوشش گسترده‌ای که از نظریه‌های اخلاقی ارائه می‌دهد، می‌تواند منبع درسی مناسبی برای دانشجویان و اساتید باشد 🔸فلاسفه در اخلاق هنجاری بر موضوع درستی و نادرستی اعمال تمرکز دارند و برای آن‌که بتوانند اعمال درست و نادرست را از هم متمایز کنند، نظریات اخلاقی را به سه دسته اصلی تقسیم می‌کنند. اولین دسته، نظریات پیامدگرایانه را شامل می‌شود. هر عملی که بهترین پیامدها را داشته باشد از لحاظ اخلاقی، عملی درست به حساب می‌آید. 🔸 دسته دوم نظریه‌های وظیفه‌گرایانه‌اند. در این نوع نظریات خودِ عمل است که اهمیت دارد نه پیامدهای آن. ممکن است عملی پیامدهای مطلوبی به بار آورد، اما ذاتاً عملی غیراخلاقی باشد. دسته آخر نظریه‌های اخلاقی به ما می‌گویند کنکاش در ذات اعمال و پیامدهایشان را باید کنار بگذاریم و درعوض به این بیندیشیم که می‌خواهیم چه کسی باشیم و چه فضیلت‌هایی را در خودمان بپرورانیم. این همان اخلاق فضیلت‌مدار است. 🔸این کتاب یکی از دقیق‌ترین و در عین حال قابل‌فهم‌ترین منابع مقدماتی درباره فلسفه‌ی اخلاق است. در بیشتر موارد در دانشگاه‌ها منابع آموزش فلسفه اخلاق به ترجمه‌های قدیمی یا آثار دشوارفهم محدود می‌شود. این کتاب با زبان ساده، ساختار شفاف و پوشش گسترده‌ای که از نظریه‌های اخلاقی ارائه می‌دهد، می‌تواند منبع درسی مناسبی برای دانشجویان و اساتید باشد. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yWJ @ibna_official

🔰مدیر کتابفروشی شهرکتاب مرکزی در گفت‌وگو با ایبنا؛ رفتار کودک با کتاب، بخشی از هزینه اداره کتابفروشی است 🔸مدیر کتابفروشی شهرکتاب مرکزی درباره ایجاد فضای امن در این فروشگاه گفت:در شهرکتاب مرکزی، کودکان برای هر کاری آزادند و نگران خراب شدن کتاب‌ها و کالاها از سمت کودکان نیستیم و آن را به عنوان هزینه اداره فروشگاه در نظر می‌گیرم. 🔸 برای بچه‌ها باید ارتفاع ستون‌ها کم‌تر باشد و فضا بازتر. مهمترین چالش در طراحی فضا، همین است که چقدر به هرکدام از بچه‌ها و والدین باید توجه کرد. این چالش در مواجهه با بچه و والد هم مهم است. در اختلاف نظر میان آن‌ها برای توصیه کتاب ظرافت زیادی وجود دارد که چطور بدون دخالت در مسائل و دغدغه‌های والد، انتخاب بهتری را هم برای کودک رقم بزنیم. 🔸نکته دیگر اینکه در طراحی فضا برای نوجوانان مشکل داریم. مجاورت بخش نوجوانان با کودکان معمولاً با انتقاد جدی نوجوانان روبه‌رو می‌شود و موجب گریز آن‌ها از فروشگاه است. این موضوع باید در طراحی فروشگاه‌های جدید یا بازطراحی فروشگاه‌های فعلی مورد توجه قرار گیرد. 🔻 درایبنا بخوانید: ibna.ir/x6z2c @ibna_official

🔰گفت‌وگوی «ایبنا» با فرزاد ادیبی، طراح گرافیک و استاد دانشگاه؛ طراحی جلد کتاب‌های ایرانی وضعیت بدی ندارد/ شرایط نامساعد اقتصادی بیشترین ضربه را به هنر گرافیک زده است 🔸فرزاد ادیبی، طراح گرافیک، معتقد است که علت رکود خلاقیت در طراحی جلد کتاب در ایران مسائل اقتصادی و ورود هوش مصنوعی است؛ خروجی هوش مصنوعی به راحتی قابل تشخیص است و متوجه می‌شویم که فاقد خلاقیتِ انسانی و محتوای عالی و اصالت است که از انسان سراغ داریم. 🔸ناشران ترجیح می‌دهند کار طراحی جلد را به افرادی بسپارند که در ظاهر کاری تولید می‌کنند ولی در باطن فاقد نگاه و معیارهای حرفه‌ای است. از طرف دیگر هوش مصنوعی کم‌کم بازار گرافیک و بسیاری از حرفه‌های دیگر را تسخیر می‌کند. گرافیک، هنر و رسانه‌ای است که در بستر جامعه رشد می‌کند. گرافیک، حرفه‌ای انتزاعی نیست که خارج از جامعه در غار تنهایی خود بتواند رشد و خلاقیت داشته باشد و به نتیجه خوبی برسد. وقتی سفارش داده نشود و از آن حمایت نشود، به محدودیت می‌رسد. بیشترین ضربه‌ای که ما در گرافیک می‌بینیم در نتیجه شرایط اقتصادی و اجتماعی فعلی است. 🔸وضعیت طراحی جلد کتاب‌های ایرانی در مقایسه با جهان وضعیت بدی ندارد. نیروی جوان آموزش دیده زیادی داریم که راهی بازار کار شده‌اند ولی خروجی آن از لحاظ کیفی آن‌طور که باید پاسخگوی بازار باشد، نیست. این همه انرژی و شیفتگی جوانان برای حضور در بازار کار موجب شده که جوانان انرژی زیادی صرف کنند تا محصولشان دیده شود. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6xYy @ibna_official

🔰مروری بر «امر عمومی و مشکلاتش» به بهانه سال‌مرگ جان دیویی؛ پیدایی افق نو در دموکراسی 🔸از نگاه جان دیویی در نخستین کتاب عمده فلسفه سیاسی‌اش، راه نجات دموکراسی، نه در حذف «امر عمومی»، بلکه در بازتعریف، بازسازی و بازآفرینی آن است. 🔸دهه ۱۹۲۰ برای ایالات‌متحده و بسیاری از جوامع غربی دوره‌ای بود پر از ابهام، نابرابری اقتصادی، و شکاف‌های اجتماعی. والتر لیپمن، روزنامه‌نگار و متفکر سیاسی، در کتاب Public Opinion یا «افکار عمومی»، با بدبینی به توانایی توده‌ها برای مشارکت مؤثر در سیاست نگریست. از دید او، مردم فاقد دانش و ابزار لازم برای تصمیم‌گیری‌های عقلانی بودند و دموکراسی واقعی، تنها توهمی پرزرق‌وبرق بود. دیویی پاسخ خود را در قالب یک پژوهش فلسفی-اجتماعی ارائه داد. او با پذیرش بخشی از واقعیت‌های مورد اشاره لیپمن، از این نتیجه‌گیری بدبینانه فاصله گرفت و کوشید افق تازه‌ای برای دموکراسی ترسیم کند. 🔸به باور دیویی، یکی از دلایل بحران در دموکراسی، ازهم‌گسیختگی میان کنش‌های خصوصی و آثار عمومی آن‌هاست، همچون تصمیم‌گیری‌های اقتصادی یا صنعتی که از سوی نخبگان گرفته می‌شود، اما آثارش دامن‌گیر تمام جامعه است. در این میان، اگر «امر عمومی» نتواند این آثار را شناسایی و پیگیری کند، دیگر مشارکت در امور عمومی امکان‌پذیر نخواهد بود. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6yZD @ibna_official

🔰پاسخ به دغدغه همیشگی والدین؛ نگوییم بچه‌ها «چه بخوانند؟»؛ بگوییم «چگونه بخوانند؟» 🔸مجله آتلانتیک به قلم شرلی لی، روزنامه‌نگار برجسته‌ فرهنگی، با نگاهی ژرف و تحلیلی، یکی از پرسش‌های قدیمی و همیشگی درباره ادبیات کودک را دوباره مطرح می‌کند: «کودکان ما باید چه کتاب‌هایی بخوانند؟» 🔸از قرن نوزدهم تا امروز، پرسش «بچه‌ها چه بخوانند؟» همواره با اضطراب‌هایی فرهنگی و اخلاقی آغشته بوده است. گویی ذهن کودک، قلمرو مین‌گذاری‌شده‌ای است که باید از شر «قصه‌های نادرست» نجات یابد، از خطر فریب، خیال، خشونت، یا حتی خنده‌ای بی‌جا در امان بماند. و هم‌زمان، تلاش برای «کتاب مناسب» همواره با معیارهایی متناقض همراه بوده: آیا کتاب باید آموزنده باشد یا سرگرم‌کننده؟ آیا کودک را باید با قصه‌های افسانه‌ای سرگرم کرد یا او را بی‌واسطه به شکسپیر و داستایفسکی رساند؟ 🔸شاید وقت آن است که پرسش «بچه‌ها چه بخوانند؟» را با پرسشی دیگر جایگزین کنیم: چگونه بخوانند؟ و چرا بخوانند؟ و پاسخ، ساده و صادقانه است: برای لذت، برای شگفتی، برای ترس، برای خنده، برای گریه، برای آن‌که در میانه سطرها، خودشان را کشف کنند، نه آن‌که ما بخواهیم نسخه‌ای از خودمان را به آنها تحمیل کنیم. 🔻در ایبنا بخوانید: ibna.ir/x6z25 @ibna_official